Đây là nguồn luận văn được tác giả sư tầm tư nhiều nguồn thư viện đáng tin cậy. Luận văn chứa đầy đủ thông tin về lý thuyết cũng như số liệu đều chuẩn xác với tên đề tài nghiên cứu. Bố cục Luận văn được áp dụng theo chuẩn về hình thức lẫn nội dung.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO BẮC NINH
NGUYỄN THỊ NGỌC THÚY
NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
DẠY HỌC MÔN THỂ DỤC CHO HỌC SINH LỚP 10
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐẠI TỪ - THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Giáo dục thể chất
Mã số: 60 14 01 03
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS PHẠM ĐÌNH BẨM
BẮC NINH - 2013
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các sốliệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bốtrong bất kỳ công trình nào
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Ngọc Thúy
Trang 3DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
Trang 4DANH MỤC CÁC BẢNG TRONG LUẬN VĂN
Bảng 3.1 Bảng phân phối chương trình giảng dạy môn thể dục khối lớp
10 trường THPT Đại Từ - Thái Nguyên 41Bảng 3.2 Tìm hiểu các môn thể dục trong nội dung, chương trình học
của học sinh trường trung học phổ thông 46Bảng 3.3 Thực trạng đội ngũ giáo viên thể dục Trường THPT Đại Từ -
Tỉnh Thái Nguyên 50Bảng 3.4 Thực trạng kết quả học tập môn thể dục của học sinh THPT
Đại Từ - Thái Nguyên (năm học 2010 - 2011, 2011 - 2012) 53Bảng 3.5 Tiêu chuẩn đánh giá thể lực cho học sinh THPT từ 16 - 18 tuổi
55Bảng 3.6 Tổng hợp kết quả đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể của học sinh
Trung học phổ thông Đại Từ - Tỉnh Thái Nguyên năm học
2011 - 2012 56Bảng 3.7 Kết quả kiểm tra đánh giá năng lực thể chất của học sinh
Trung học phổ thông Đại Từ - Tỉnh Thái Nguyên năm học
2011 - 2012 57Bảng 3.8 Tổng hợp kết quả đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể của học
sinh THPT Đại Từ - Tỉnh Thái Nguyên năm học 2011 - 2012 58Bảng 3.9 Kết quả phỏng vấn về giờ học thể dục chính khoá 59Bảng 3.10 Kết quả phỏng vấn về động cơ không tham gia tập luyện TDTT
ngoại khóa của học sinh trường THPT Đại Từ - Thái Nguyên 60Bảng 3.11 Thực trạng sân bãi dụng cụ thể dục thể thao phục vụ công tác
dạy học môn thể dục tại Trường THPT Đại Từ - Thái Nguyên 61
Trang 5Bảng 3.12 Lựa chọn giải pháp nâng cao năng lực thể chất cho học sinh
khối 10 Trường THPT Đại Từ - Thái Nguyên (n = 30) 68Bảng 3.13 Sắp xếp các giải pháp theo mức độ ưu tiên (n=30) 83Bảng 3.14 Kết quả kiểm tra trình độ thể lực trước thực nghiệm của đối
tượng nghiên cứu 85Bảng 3.15 Kết quả kiểm tra đánh giá sau thực nghiệm của đối tượng
nghiên cứu 87Bảng 3.16 Kết quả đánh giá, xếp loại tiêu chuẩn rèn luyện thân thể của
đối tượng thực nghiệm trước và sau thực nghiệm 88Bảng 3.17 Kết quả học tập lý thuyết và thực hành môn thể dục của đối
tượng nghiên cứu trước thực nghiệm và sau thực nghiệm 88Bảng 3.18 Số lượng câu lạc bộ thể thao và số lượng hội viên câu lạc bộ
tham gia tập luyện thường xuyên 91Bảng 3.19 Số lượng các giải thi đấu thể thao và số lượng VĐV trong đội
tuyển tham gia thi đấu các giải thể thao trước thực nghiệm và sauthực nghiệm 91
Trang 6M C L CỤC LỤC ỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5
1.1 Các mục tiêu, nhiệm vụ và định hướng công tác Giáo dục thể chất của Đảng và Nhà nước ta 5
1.2 Thể thao Quần chúng ở nước ta hiện nay 19
1.3 Luật thể dục thể thao quy định 26
1.3.1 Giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường 26
1.3.2 Trách nhiệm của Nhà nước với giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường 26
1.3.3 Trách nhiệm của nhà trường 26
1.3.4 Quyền và nghĩa vụ của giáo viên, giảng viên thể dục thể thao .27
1.3.5 Quyền và nghĩa vụ của người học 27
1.4 Mục tiêu, nhiệm vụ của ngành TDTT và ngành giáo dục thể thao trong bản tổng kết TDTT những năm gần đây 28
1.5 Mục tiêu và nhiệm vụ GDTC ở các trường Trung học phổ thông .29
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 31
2.1 Phương pháp nghiên cứu 31
2.1.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu 31
2.1.2 Phương pháp phỏng vấn, tọa đàm 31
2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm 32
2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 32
2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 35
2.1.6 Phương pháp toán học thống kê 36
2.2 Tổ chức nghiên cứu 38
2.2.1 Thời gian nghiên cứu 38
2.2.2 Đối tượng nghiên cứu 38
Trang 72.2.3 Địa điểm nghiên cứu 39
Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 40
3.1 Thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng đến công tác dạy học môn Thể dục cho học sinh khối lớp 10 Trường Trung học phổ thông Đại Từ - Thái Nguyên 40
3.1.1 Thực trạng chương trình, giáo án, nội dung, phương pháp tổ chức giảng dạy môn thể dục tại Trường THPT Đại Từ - Thái Nguyên 40
3.1.2 Thực trạng về đội ngũ giáo viên thể dục của Trường THPT Đại Từ - Tỉnh Thái Nguyên 49
3.1.3 Thực trạng thể chất của học sinh Trường Trung học phổ thông Đại Từ - Thái Nguyên 52
3.1.4 Thực trạng cơ sở vật chất và điều kiện giáo dục phục vụ công tác giảng dạy thể dục của Trường THPT Đại Từ - Tỉnh Thái Nguyên 61
3.2 Lựa chọn và ứng dụng các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn Thể dục cho học sinh khối lớp 10 Trường Trung học phổ thông Đại Từ - Thái Nguyên 62
3.2.1 Lựa chọn các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn thể dục cho học sinh Trường THPT Đại Từ - Tỉnh Thái Nguyên .62
3.2.2 Ứng dụng các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn thể dục cho học sinh khối lớp 10 trường THPT Đại Từ - Tỉnh Thái Nguyên 81
3.2.3 Kết quả thu được sau khi ứng dụng các giải pháp 84
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 93
A Kết luận 93
B Kiến nghị 94
Trang 8TÀI LIỆU THAM KHẢO 96
Trang 9MỞ ĐẦU
Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận quan trọng của nền văn hoá
xã hội Chỉ thị 36-CT/TW của Ban bí thư Trung ương Đảng ngày 24/03/1994,
đã khẳng định: “Mục tiêu cơ bản và lâu dài của công tác TDTT là hình thànhnền TDTT phát triển và tiến bộ, góp phần nâng cao sức khoẻ, thể lực, đáp ứngnhu cầu văn hoá, tinh thần của nhân dân và phấn đấu đạt được vị trí xứngđáng trong các hoạt động thể thao quốc tế, trước hết là ở khu vực Đông namÁ ” [12] Trong Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VIII có nêu: “Công tác thểdục thể thao cần được coi trọng, nâng cao chất lượng giáo dục thể chất trongtrường học, tổ chức hướng dẫn vận động đông đảo quần chúng nhân dân rènluyện thân thể hàng ngày, nâng cao chất lượng các cơ sở đào tạo bồi dưỡngvận động viên, nâng cao thành tích các môn thể thao”[46] Đất nước ta đangtrên con đường đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá thì việcđào tạo nguồn lực là một yếu tố hết sức quan trọng không thể thiếu ở bất kỳmột trường học nào, nhất là đối với bậc tiểu học và phổ thông, thế hệ tươnglai của đất nước Giáo dục trong trường học là thực hiện mục tiêu phát triểnthể chất cho học sinh góp phần vào việc đào tạo con người phát triển toàndiện: “Phát triển cao trí tuệ, cường tráng về thể chất, trong sáng về đạo đức,phong phú về tinh thần”[46] Chất lượng giáo dục thể chất (GDTC) trong cáctrường trung học phổ thông là yêu cầu tất yếu khách quan để nâng cao dân trí,đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, hình thành đội ngũ lao động có tri thức
và tay nghề, có năng lực và thực hành, tự chủ, năng động, sáng tạo Vì vậy,đội ngũ giáo viên giảng dạy môn Thể dục ở các trường trung học phổ thôngcần có kiến thức chuyên môn tốt về giảng dạy để đáp ứng nhu cầu của xã hội
Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, của BộGiáo dục - Đào tạo nền thể dục thể thao nước nhà đã có những bước tiến đáng
kể Đặc biệt là sự đầu tư trang thiết bị, chuyên môn trong các trường chuyênnghiệp thể thao; điều chỉnh đổi mới mục tiêu hóa giáo dục (trong đó có mục
Trang 10tiêu GDTC), cải cách trương trình, nội dung cũng như phương pháp giảngdạy Trên lớp thầy không còn giữ vai trò chủ đạo mà chỉ hướng dẫn để họcsinh có cách học chủ động, sáng tạo Chất lượng giờ dạy học môn Thể dụctrong các trường trung học phổ thông là yêu cầu tất yếu khách quan để thựchiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, của ngành TDTT.
Trong trường học, Thể dục là một phương tiện có hiệu quả để phát triểnhài hòa cân đối hình thể, nhằm nâng cao năng lực thể chất và tố chất thể lựccủa người học sinh Đây là một lĩnh vực sư phạm chuyên biệt có tác động tíchcực đối với việc rèn luyện và bồi dưỡng những phẩm chất chính trị tư tưởng,đạo đức thẩm mỹ trong việc hình thành nhân cách cho người học sinh, đồngthời làm tinh thần sáng khoái, chống mệt mỏi, bệnh tật
Công tác giảng dạy Thể dục ngày nay trong các trường học đã đượcquan tâm về cơ sở hạ tầng và trang thiết bị phục vụ công tác đào tạo Tuynhiên, một thực trạng đáng buồn hiện nay là công tác giảng dạy Thể dụctrong các trường trung học phổ thông (THPT) còn nhiều khó khăn, nhất làcác trường THPT tại các vùng nông thôn Trong đó có Trường THPT Đại Từ
- Thái Nguyên, cụ thể: Giảng dạy thể dục trong trường học vẫn còn mangnặng hình thức, số lượng thực tế trang thiết bị phục vụ TDTT có hạn chế:Các thiết bị, dụng cụ tập luyện, nhà tập, sân bãi còn thiếu Quy trình quản lý,chỉ đạo, tổ chức và nội dung để tạo ra các hình thức luyện tập ở trườngTHPT chưa được hợp lý, phương tiện GDTC còn đơn điệu thiếu sinh độngchưa gây hứng thú học tập cho học sinh, hình thức lên lớp còn nghèo nàn.Hơn nữa có những biểu hiện phát triển không cân đối, học sinh rất thích chơithể thao nhưng lại không thích học môn Thể dục, coi giờ học Thể dục nhưgiờ vui chơi nên học sinh không chú tâm luyện tập Sự quan tâm, đầu tư củalãnh đạo các trường không thống nhất, cán bộ làm công tác giảng dạy vàhoạt động phong trào TDTT ở các trường còn thiếu và không thường xuyênđược bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đã ảnh hưởng
Trang 11không nhỏ tới chất lượng và hiệu quả công tác giảng dạy Thể dục trong cáctrường THPT Nếu được quan tâm, đào tạo ngay trong giai đoạn đầu tiên ởcấp 3 từ khối lớp 10 thì chắc chắn hiệu quả giảng dạy môn Thể dục sẽ đượcnâng lên Muốn làm được điều này cần xây dựng giải pháp hợp lý để khắcphục những tồn tại, khó khăn tạo tiền đề gây hứng thú về tâm lý của họcsinh đối với quá trình dạy học
Trên thực tế có một số công trình nghiên cứu về nâng cao hiệu quảgiáo dục thể chất cho học sinh trung học phổ phổ thông như: Tác giả: TrầnThị Tô Hoài (2007) [20], tác giả: Bùi Thị Thúy (2008) [39], tác giả:Nguyễn Thị Hồng Thắm (2010) [38], tác giả: Nguyễn Văn Chiêm (2010)[15], tác giả: Vũ Cao Hán (2010) [18] Nhưng chưa tác giả nào đề cập đến
việc nâng cao hiệu quả dạy học thể dục cho học sinh từ lớp 10 trường
Trung học phổ thông Đại Từ - Thái Nguyên Xuất phát từ những lý do nêu
trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn thể dục cho học sinh lớp 10 trường Trung học phổ thông Đại Từ - Thái Nguyên”.
Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở kết quả nghiên cứu thực trạng các
yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dạy học môn Thể dục đối với Trường THPTĐại Từ - Thái Nguyên, đề tài đề xuất các giải pháp đồng bộ phù hợp nhằmnâng cao chất lượng dạy học môn Thể dục cho học sinh khối lớp 10 TrườngTrung học phổ thông Đại Từ - Thái Nguyên
Mục tiêu nghiên cứu: Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài tiến
hành giải quyết các mục tiêu nghiên cứu sau:
Mục tiêu 1: Thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng đến công tác dạy học môn Thể dục cho học sinh khối lớp 10 Trường Trung học phổ thông Đại
Từ - Thái Nguyên.
- Thực trạng chương trình, giáo án, nội dung, phương pháp tổ chứcgiảng dạy môn thể dục tại Trường THPT Đại Từ - Thái Nguyên
Trang 12Thực trạng về đội ngũ giáo viên thể dục của Trường THPT Đại Từ Tỉnh Thái Nguyên.
Thực trạng thể chất của học sinh Trường Trung học phổ thông Đại Từ
- Lựa chọn các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn thể dục chohọc sinh Trường THPT Đại Từ - Tỉnh Thái Nguyên
- Ứng dụng các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn thể dục chohọc sinh khối lớp 10 trường THPT Đại Từ - Tỉnh Thái Nguyên
- Kết quả thu được sau khi ứng dụng các giải pháp
Trang 13Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Các mục tiêu, nhiệm vụ và định hướng công tác Giáo dục thể chất của Đảng và Nhà nước ta
Thể dục thể thao (TDTT) ra đời phát triển theo sự phát triển của xã hộiloài người, nó là một tổng thể những giá trị có tính đối tượng rõ, những thànhtựu về mặt vật chất, tinh thần và thể chất do xã hội tạo nên Ngày nay, đểđánh giá trình độ TDTT của mỗi nước người ta dùng những tiêu chuẩn như:Trình độ sức khỏe và thể chất của nhân dân; tính phổ cập của phong tràoTDTT quần chúng; trình độ thể thao nói chung và kỷ lục thể thao nói riêng;các chủ trương, chính sách, chế độ về TDTT và sự thực hiện; cơ sở trang thiết
bị về TDTT TDTT là bộ phận của nền văn hóa xã hội, một loại hình hoạtđộng mà phương tiện cơ bản là các bài tập thể lực, tăng cường thể chất chocon người, nâng cao thành tích thể thao, góp phần làm phong phú sinh hoạtvăn hóa và giáo dục con người phát triển cân đối hợp lý [41]
TDTT nâng cao thể chất và sức khỏe của nhân dân, thể chất là đặctrưng tương đối ổn định về hình thái và chức năng của cơ thể con người, đượchình thành và phát triển do bẩm sinh di truyền và điều kiện sống Thể chấtgồm thể hình, năng lực thể chất và năng lực thích ứng, trong đó thể hình liênquan đến hình thái, cấu trúc của thân thể như trình độ phát triển của cơ thể,những chỉ số tuyệt đối và tương đối của toàn thân hoặc từng bộ phận và tư thếthân người Năng lực thể chất thể hiện khả năng chức của các hệ thống, cơquan trong cơ thể qua hoạt động cơ bắp là chính Nó gồm các tố chất vậnđộng, năng lực vận động cơ bản Năng lực thích ứng thể hiện khả năng thíchứng của cơ thể với hoàn cảnh bên ngoài, và sức đề kháng với bệnh tật Nhưvậy TDTT có nhiệm vụ thúc đẩy phát triển thể hình lành mạnh, phát triểntoàn diện các năng lực thể chất, nâng cao năng lực thể chất của cơ thể [41]
Trang 14TDTT nâng cao trình độ thể thao của đất nước, từng bước vươn lênnhững đỉnh cao quốc tế, trước hết là khu vực Trình độ thể thao thể từngnước thể hiện trong các cuộc thi đấu quốc tế, qua đó không chỉ phản ánhtrình độ TDTT mà còn thể hiện sự phát triển về kinh tế chính trị, văn hóa,giáo dục và khoa học kỹ thuật, bộ mặt tinh thần của một dân tộc Góp phầnlàm phong phú lành mạnh đời sống văn hóa và giáo dục con người mới.TDTT đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về giải trí, tập luyện, biểu diễn và thiđấu không thể thiếu hoặc thay thế được Nếu làm tốt có thể góp phần đáng
kể vào việc xây dựng đời sống lành mạnh, vui tươi và văn minh trong xãhội Ba nhiệm vụ trên có liên quan mật thiết với nhau, cần kết hợp chặt chẽtrọng thực hiện Chúng cần được quán triệt phù hợp với từng bộ phận trongTDTT (dạy học TDTT, huấn luyện thể thao, thi đấu thể thao, rèn luyện thânthể hàng ngày) [41]
Tuy nhiên, TDTT của nước ta còn ở trình độ thấp, số người thườngxuyên tham gia tập TDTT còn ít Hiệu quả giáo dục thể chất (GDTC) trongtrường học và trong các lực lượng vũ trang chưa cao Thành tích các mônthể thao còn thua kém nhiều nước trong khu vực; lượng vận động viên trẻtiếp cận mỏng; còn biểu hiện tiêu cực trong hoạt động thể thao Tổ chức củangành TDTT và các tổ chức xã hội về TDTT trong nhiều năm không ổnđịnh Hơn nữa cơ sở vật chất và khoa học kỹ thuật còn thiếu trên diện rộng.Đứng trước tình hình đó, trong những năm qua dưới sự lãnh đạo của Đảng
và Chính phủ đã nhận định đúng thực trạng công tác TDTT của nước nhà, đềxuất các quan điểm định hướng cho sự nghiệp TDTT được phát triển đúnghướng Sự tham gia đóng góp nhiệt tình của đông đảo cán bộ thể thao, vậnđộng viên thể dục thể thao (TDTT), phong trào thể dục thể thao trên cả nướcđang từng bước được mở rộng với nhiều hình thức Nhiều môn thể thao dântộc được khôi phục và phát triển, một số môn thể thao đạt được thành tíchđáng khích lệ Cơ sở kỹ thuật TDTT ở một số địa phương được chú ý đầu tư
Trang 15nâng cấp, xây dựng Có được những bước tiến đó là do sự quan tâm đầu tưcủa Nhà nước, của các đoàn thể, sự cố gắng của đội ngũ cán bộ, huấn luyệnviên, vận động viên và sự tham gia của nhân dân trong trong quá trình thựchiện đường lối đổi mới của Đảng ta Trong Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 24tháng 3 năm 1994 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác thể dục thểthao trong giai đoạn mới đã khẳng định TDTT cần được phát triển theonhững quan điểm sau:
- Phát triển TDTT là một bộ phận quan trọng trong chính sách pháttriển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước nhằm bồi dưỡng và phát huynhân tố con người; công tác TDTT phải góp phần tích cực nâng cao sức khoẻ,thể lực; giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống lành mạnh; làm phong phú đờisống văn hóa, tinh thần của nhân dân; nâng cao năng suất lao động xã hội vàsức chiến đấu của các lực lượng vũ trang [12]
- Xây dựng nền TDTT có tính chất dân tộc, khoa học và nhân dân Giữgìn, phát huy bản sắc và truyền thống dân tộc, đồng thời nhanh chóng tiếp thu
có chọn lọc những thành tựu hiện đại Phát triển rộng rãi phong trào TDTTquần chúng với khẩu hiệu ''Khoẻ để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc'' Từng bướcxây dựng lực lượng thể thao chuyên nghiệp đỉnh cao [12]
- Phát triển TDTT là trách nhiệm của các cấp uỷ Đảng, chính quyền,các đoàn thể nhân dân và tổ chức xã hội, là nhiệm vụ của toàn xã hội, trong
đó ngành TDTT giữ vai trò nòng cốt Xã hội hóa tổ chức hoạt động TDTTdưới sự quản lý thống nhất của Nhà nước [12]
- Mở rộng giao lưu và hợp tác quốc tế về TDTT phục vụ cho sự pháttriển TDTT của đất nước, tăng cường tình hữu nghị, sự hiểu biết lẫn nhaugiữa nhân dân ta và nhân dân các nước [3]
Mục tiêu chủ yếu và cơ bản và lâu dài của sự nghiệp pháp triển TDTT
là hình thành nền TDTT phát triển và tiến bộ, từng bước góp phần nâng caosức khỏe, thể lực, đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của nhân dân và đạt
Trang 16được vị trí cao trong hoạt động thi đấu quốc tế, trước hết là ở khu vực ĐôngNam Á Từ mục tiêu tổng quát này, có các mục tiêu cụ thể sau: [8]
- TDTT phải góp phần tích cực thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội, anninh quốc phòng, đối ngoại của đất nước góp phần nâng cao sức khỏe, rènluyện ý chí, giáo dục đạo đức, nhân cách, lối sống, nâng cao đời sống văn hóatinh thần của nhân dân Đến năm 2010 toàn quốc có khoảng 18 - 20% dân sốtập luyện TDTT thường xuyên, 80 - 90% số học sinh, sinh viên đạt tiêu chuẩnrèn luyện thân thể [8]
- Xây dựng đào tạo lực lượng VĐV có trình độ chuyên môn cao, phấnđấu giữ vị trí là một rong ba nước đứng đầu khu vực Đông Nam Á [8]
- Kiện toàn hệ thống đào tạo HLV thể thao, cán bộ khoa học và quản
lý Kiện toàn tổ chức ngành, các cấp Xây dựng mới, hiện đai hóa một số cơ
sở vật chất kỹ thuật TDTT Xây dựng các cơ sở nghiên cứu khoa học TDTT,ứng dụng y học TDTT [8]
- Kiện toàn hệ thống đào tạo cán bộ quản lý, cán bộ khoa học, huấnluyện viên, giáo viên TDTT Kiện toàn tổ chức ngành TDTT các cấp Nângcấp, xây dựng mới và hiện đại hóa một số cơ sở vật chất, kỹ thuật TDTT; hìnhthành các cơ sở nghiên cứu, ứng dụng khoa học, y học TDTT; tạo điều kiệncho sự phát triển mạnh mẽ nền TDTT Việt Nam vào đầu thế kỷ 21 [16]
- Thực hiện GDTC trong tất cả các trường học Làm cho việc tập luyệnTDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên, thanhniên, chiến sĩ các lực lượng vũ trang, cán bộ, công nhân viên chức và một bộphận nhân dân [16]
- Hình thành hệ thống đào tạo tài năng thể thao quốc gia Đào tạo đượcmột lực lượng VĐV trẻ có khả năng nhanh chóng tiếp cận các thành tựu thểthao tiên tiến của thế giới Tham gia và đạt kết quả ngày càng cao trong cáchoạt động thể thao khu vực, Châu Á và Thế giới, trước hết ở các môn thể thao
mà ta có nhiều khả năng [16]
Trang 17Phương hướng và nhiệm vụ đã được Đại hội IX của Đảng xác định: “Đẩy mạnh hoạt động TDTT, nâng cao thể trạng và tầm vóc của người ViệtNam Phát triển Phát triển phong trào TDTT quần chúng với mạng lưới cơ sởrộng khắp, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ vận động viên thể thao thành tích cao,đưa thể thao Việt Nam lên trình độ chung trong khu vực Đông Nam Á và có
vị trí cao trong nhiều bộ môn, Đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích nhân dân
và các tổ chức tham gia thiết thực, có hiệu quả các hoạt động văn hóa thểthao” Sau khi xây dựng được các mục tiêu, phương hướng nhiệm vụ thì các
tổ chức Đảng cần đưa ra các Giải pháp trong công tác TDTT: Tăng cường sựlãnh đạo đối với công tác TDTT, công tác xây dựng Đảng và các đoàn thểtrong ngành TDTT Đẩy mạnh công tác giáo dục, tuyên truyền về công tácgiáo dục thể thao trong toàn xã hội Cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niêncộng sản Hồ Chí Minh trước hết là cán bộ lãnh đạo các cấp cần gương mẫutập luyện TDTT Đề nghị các cơ quan Nhà nước ban hành các văn bản phápquy về công tác TDTT; quy định chế độ tập luyện TDTT trong trường học,lực lượng vũ trang, cơ quan xí nghiệp Ghi rõ các cơ sở TDTT trong khi quyhoạch xây dựng, cải toa, mở rộng các đô thị, thị xã… Ban hành chính sách,chế độ khuyến khích mở rộng phong trào và nâng cao thành tích thể thao Mởrộng sản xuất các thiết bị dụng cụ TDTT Củng cố kiện toàn hệ thông tổ chứcquản lý Nhà nước về TDTT, hình thành hệ thống tổ chức xã hội TDTT Chỉđạo Ngành TDTT cải tiến quản lý phối hợp với các ngành, các đoàn thể nhândân, tổ chức xã hội để hướng dẫn tổ chức phong trào TDTT cho phù hợp vớitừng đối tượng và địa bàn Đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ TDTT, coitrọng chất lượng cả về chính trị, đạo đức và chuyên môn; chống biểu hiện tiêucực và những xu hướng lệch lạc trong hoạt động TDTT [1],[ 6]
- Ban cán sự Đảng bộ Giáo dục - Đào tạo và Ban Cán sự Đảng Tổng cụcTDTT phối hợp chỉ đạo tổng kết công tác giáo dục thể chất, cải tiến chươngtrình giảng dạy, tiêu chuẩn rèn luyện thân thể, đào tạo giáo viên TDTT cho
Trang 18trường học các cấp; Tạo điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất để thực hiện chế
độ giáo dục thể chất bắt buộc ở tất cả các trường học; Xây dựng lực lượng vậnđộng viên đỉnh cao, đóng góp cho đội tuyển quốc gia; Đoàn Thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh chủ động tổ chức các hoạt động TDTT, coi đó là một trongnhững nội dung sinh hoạt, rèn luyện của đoàn viên thanh niên, là một trongnhững giải pháp vận động, giáo dục đoàn viên, thanh thiếu niên [16]
- Các tỉnh uỷ, thành uỷ, các tổ chức Đảng ở các ngành, các cấp, cácđoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội tổ chức quán triệt Chỉ thị này để thựchiện tốt công tác TDTT trong giai đoạn mới [16]
Về phương hướng, nhiệm vụ phát triển thể dục thể thao 5 năm
2006-2010, Nghị quyết Đại hội Đảng X tiếp tục khẳng định: “Đẩy mạnh các hoạtđộng thể dục thể thao cả về quy mô và chất lượng Khuyến khích và tạo điềukiện để toàn xã hội tham gia hoạt động và phát triển sự nghiệp thể dục thểthao Phát triển mạnh thể thao quần chúng, thể thao nghiệp dư, trước hết làtrong thanh niên, thiếu niên Làm tốt công tác GDTC trong trường học Mởrộng quá trình chuyên nghiệp hóa thể thao thành tích cao Đổi mới và tăngcường hệ thống đào tạo vận động viên trẻ Từng bước chuyển các đơn vị sựnghiệp TDTT công lập sáng áp dụng chế độ tự chủ tài chính, tiến tới tự chủ,
tự chịu trách nhiệm toàn diện như các tổ chức dịch vụ công cộng khác.Khuyến khích các doanh nghiệp ngoài công lập đầu tư và kinh doanh cơ sởtập luyện, thi đấu thể thao Phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan quản lýhành chính nhà nước và các tổ chức, liên đoàn, hiệp hội thể thao Chuyển giaohoạt động tác nghiệp về thể thao cho các tổ chức xã hội và các cơ sở ngoàicông lập thực hiện” Văn kiện Đại Hội X đã thể hiện quan điểm nhất quán củaĐảng về phát triển TDTT nhằm nâng cao sức khỏe, thể lực, nâng cao đời sốngvăn hóa tinh thần của nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ Việt Nam, góp phầnthực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và đối ngoại của Đảng vàNhà nước
Trang 19Sự nghiệp TDTT là sự nghiệp TDTT là sự nghiệp của toàn Đảng toàndân và toàn xã hội Sự phát triển sự nghiệp TDTT là bộ phận quan trongkhông thể thiếu được trong chính sách phát triển kinh tế xã hội của Đảng vàNhà nước nhằm bồi dưỡng, phát huy nhân tố con người và trươc sheest là đểnâng cao sức khỏe, thể lực, giáo dục nhân cách, nâng cao năng suất lao động
và và góp phần củng cố an ninh quốc phòng [16]
- Xây dựng nền TDTT có tính dân tộc, khoa học và nhân dân Tăngcường công tác xã hội hóa TDTT, trong đó nòng cốt chính là cá nhân - giađình - xã hội đồng thời bảo đảm tốt sự quản lý nhà nước về TDTT để hoạtdộng TDTT đi đúng theo quy định của pháp luận [16]
- Mở rộng và tăng cường giao lưu quốc tế về TDTT nhằm nâng cao uytín của ngành TDTT và uy tín của Đảng và Nhà nước [16]
Chỉ thị số 17 CT/CP của Ban bí thư TW Đảng khóa 9, ngành TDTT đãxác định những nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu để đẩy mạnh và phát triểnTDTT đến năm 2010 gồm:
- Tạo cho sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và trách nhiệm củacác cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thẻ về nhiệm vụ phát triểnTDTT nhằm nâng cao thể lực, bồi dưỡng ý chí, phát huy nhân tố con người,đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước [11]
- Hoạt động TDTT quần chúng ở xã phường, cơ sở là nền móng cơ bản
để phát triển TDTT ở nước ta Cần chỉ đạo hướng dẫn phát triển TDTT ở cơ
sở trong toàn quốc cho tất cả đối tương, kể cả người cao tuổi, người khuyếttật, đặc biệt là thanh thiếu niê, lực lượng vũ trang Chú trọng tới địa bàn nôngthôn, miền nùi Khai thác và phát huy hình tức tập luyện truyền thống và cácmôn thể thao dân tộc Xây dựng mạng lưới dẫn viên cho phong trào Từngbước hình thành khu trung tâm của xã, phường, thị trấn gắn với các trườnghọc, các điểm vui chơi của thanh thiếu niên và các thiết chế văn hóa tại cơ sở
để từ đó phát hiện, bồi dưỡng tài năng [11]
Trang 20- Đẩy mạnh hoạt động TDTT ở trường học: Tiến tới đảm bảo cho mỗitrường có một giáo viên chuyên trách và lớp học theo đugns tiêu chuẩn, tạođiều kiện nâng cao chất lượng GDTC Cần coi đây là một tiêu chí xét côngnhận trường chuẩn quốc gia [11].
- Củng cố và nâng cao chất lượng hệ thống đào tạo cán bộ TDTT vàđào tạo tài năng quốc gia Hình thành các cơ sở y học thể thao Chú trọng giáodục đạo đức, chính trị tư tưởng, ý chí, tinh thần dân tộc, lòng dũng cảm, trísáng tạo, tính trung thực cho VĐV, HLV và cán bộ TDTT [11]
- Tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa TDTT Đổi mới cơ bản các hình thức
và giải pháp quản lý nhà nước về TDTT Chuyển giáo phần lớn việc điềuhành các hoạt động TDTT cho các tổ chức xã hội về TDTT, tạo cơ sở pháttriển kinh tế thể thao [11]
- Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và xây dựng cơ sở vật chấtđảm bảo cho sự nghiệp TDTT nước ta phát triển bền vững, nhanh chóng rútngắn khoảng cách với các nước [11]
- Tăng mức đầu tư của nhà nước cho lĩnh vực TDTT, ưu tiến cho sựphát triển TDTT ở trường học, nông thôn và ở miền núi [11]
Theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục, các trường học đặc biệt là cáctrường cấp III đã tổ chức cho học sinh tập luyện và đạt tiêu chuẩn rèn luyệnthân thể Chế độ rèn luyện thân thể được ban hành trong Thông tư số403/GD-TDTT của Bộ Giáo dục và Tổng cục TDTT nhằm khuyến khích vàhướng dẫn mọi người tự nguyện tập tuyện thường xuyên và có kế hoạch cácmôn TDTT cơ bản, phù hợp với hoàn cảnh đát nước ta để nâng cao sức khỏe,rèn luyện tác phong linh hoạt, ý chí dũng cảm, kiên cường, phục vụ tốt laođộng xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Rèn luyện thân thể là cơ
sở yêu cầu và tiêu chuẩn của việc xây dựng và thực hiện các chương trìnhgiáo dục TDTT trong các đối tượng khác nhau [9]
Trang 21Trong nhà trường phổ thông, tiêu chuẩn rèn luyện thân thể gắn chặt vớichương trình giáo dục TDTT nội khóa và ngoại khóa do Bộ Giáo dục quyđịnh Qua đó đánh giá kết quả rèn luyện của học sinh về các mặt: bồi dưỡngnhận thức cần thiết về: Thể dục - vệ sinh, rèn luyện thói quen tập luyện TDTTthường xuyên, giáo dục các tố chất thể lực cơ bản như nhanh - mạnh - bền -khéo léo, các phẩm chất ý chí … Việc tổ chức tập luyện và thi đạt tiêu chuẩnrèn luyện thân thể còn góp phần làm cho sinh hoạt TDTT trong trường học cóthêm không khí thi đua, sôi nổi, hào hứng, giúp cho việc học tập đạt kết quảcao hơn Việc thực hiện Chế độ Rèn luyện thân thể gây tác động tốt đối với sựphát triển về cấu trúc, chức năng của cơ thể cũng như về tâm lý đối với họcsinh, góp phần phát triển con người toàn diện, góp phần cải tạo nòi giống [9].
Để thực hiện tiêu chuẩn rèn luyện thân thể cho học sinh các trườngphổ thông thì Bộ Giáo dục và Tổng cục TDTT đã đưa ra các giải pháp thựchiện sau:
- Kiện toàn các tổ chức quản lý, chỉ đạo công tác thể dục - vệ sinh trongngành Giáo dục và TDTT để chỉ đạo tốt việc thực hiện chương trình giáo dụcTDTT, đặc biệt là thực hiện tốt Chế độ rèn luyện thân thể trong học sinh.Thành lập một Ban vận động thực hiện Chế độ rèn luyện thân thể trong họcsinh ở Trung ương với sự tham gia của các cán bộ lãnh đạo và các cán bộ chỉđạo chuyên môn của ngành Giáo dục, ngành TDTT và một số ngành, đoànthể có liên quan Tại các Tỉnh thành cũng tiến tới thành lập Ban vận động với
tổ chức và nhiệm vụ tương ứng Tại mỗi trường, Ban Giám hiệu cần phâncông rành mạch giáo viên giảng dạy TDTT và kiện toàn Ban Thể dục - Vệsinh với cơ cấu thành phần và chức năng hoạt động đã được Bộ Giáo dụchướng dẫn Trên cơ sở hệ thống tổ chức được kiện toàn, hàng năm ở mỗi cấpđều vạch kế hoạch hoạt động, chỉ tiêu phấn đấu (theo nguyên tắc hai chiều:cấp trên chỉ đạo cấp dưới và dựa vào cơ sở cấp dưới đưa lên) và chỉ đạo chặtchẽ việc thực hiện kế hoạch chi tiêu đó [9]
Trang 22- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền trong phạm vi cả nước về Chế độRèn luyện thân thể áp dụng cho học sinh phổ htoong qua các hình thức phátthanh, báo chí, tranh ảnh, áp phích, hội thảo, … ở Trung ương và địa phương.Chú trọng việc biên soạn, in và phát hành rộng rãi tài liệu tận tay cán bộ, giáoviên trực tiếp tiến hành công tác này ở các địa phương và cơ sở Phát độngphong trào Rèn luyện thân thể theo tiêu chuẩn sâu rộng, sôi nổi, gây thành khíthế thi đua tập luyện TDTT trong trường phổ thông trước hết là các trườngcấp III, các trường tiên tiến về thể dục vệ sinh và các trường có hoạt độngTDTT nói trên.[5]
- Tổ chức các lớp bồi dưỡng tại Trung ương và các địa phương về mụcđích, ý nghĩa và nội dung, tiêu chuẩn, phương pháp thực hiện cho các cán bộchỉ đạo thể dục - vệ sinh nhà trường thuộc ngành Giáo dục, TDTT và cácngành có liên quan, cho các giáo viên chuyên dạy và kiêm dạy TDTT ở cáctrường Riêng trong mỗi trường cần tiến hành bồi dưỡng, đào tạo hướng dẫnviên, cán sự thể dục - vệ sinh từ những giáo viên học sinh tích cực trong cáclớp để giúp cho việc học tập TDTT và thi tiêu chuẩn [9]
- Chuẩn bị và sản xuất dụng cụ cần thiết cung cấp cho các trường Tạimỗi trường tiến hành chuẩn bị sẫn bãi, dụng cụ cần thiết cho việc tập luyện vàthi tiêu chuẩn theo phương châm tự lực và tranh thủ sự giúp đỡ của cấp ủy,chính quyền, đoàn thể, hợp tác xã tiến tới xây dựng trường thành trung tâm,địa bàn sinh hoạt văn hóa và hoạt động TDTT gương mẫu cho địa phương [9]
- Chỉ đạo chặt chẽ, thường xuyên và sâu sát việc tập luyện và thi đạttiêu chuẩn trên cơ sở thực hiện nghiêm túc chương trình giáo dục TDTT do
Bộ Giáo dục đề ra với số giờ và số tiết quy định Bảo đảm có tập luyện tốtmới được thi đạt từng tiêu chuẩn sau từng môn học, hoặ thi đạt tất cả các tiêuchuẩn vào cuối học kỳ hay cuối năm học Trong mỗi trường, cũng như trongmỗi huyện, tỉnh cần tổ chức thi thông tin giành tỷ lệ đạt tiêu chuẩn cao, thiđấu giao hữu, trao đổi giáo viên chấm thi, tổ chức kiểm tra chéo giữa các
Trang 23trường, … để gây khí thế thi đua và nâng cao chất lượng hoạt động Trên cơ
sở thành tích thi đạt tiêu chuẩn của học sinh, Ban Giám hiệu nhà trường lậpdanh sách, báo cáo lên cơ quan chỉ đạo cấp trên trực tiếp Khi đã được cấptrên kiểm tra công nhận thì trường tổ chức các hình thức công nhận, tuyêndương, khen thưởng cho cá nhân và tập thể giáo viên học sinh có thành tích.Trong quá trình chỉ đạo và tổ chức thực hiện ở các cấp cần chú trọng công táctổng kết, rút kinh nghiệm cũng như tiếp tục nghiên cứu để từng bước bổ sunglàm cho tiêu chuẩn ngày càng phù hợp hơn và việc chỉ đạo, tổ chức thực hiệnngày càng có hiệu quả hơn Việc thực hiện tiêu chuẩn rèn luyện thân thể trongtrường phổ thông có tầm quan trọng đặc biệt Trên cơ cở nghiên cứu lý luận
và phương pháp giáo dục TDTT trong học sinh phổ thông và tổng kết kinhnghiệm thực hiện chế độ rèn luyện thân thể [9]
Ngoài những chính sách khuyến khích mọi người tập luyện thể thaothường xuyên, cùng với việc xây dựng tiêu chuẩn rèn luyện thân thể cho họcsinh trường trung học phổ thông gắn với chương trình giáo dục TDTT của BộGiáo dục thì Chính phủ đã ra Nghị định số 73/1999/NĐ-CP ngày 19 tháng 8năm 1999 về chính sách khuyến khích xã hội hóa đói với các hoạt đọng tronglĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao Ban lãnh đạo đã chỉ ra rằng: “Xãhội hóa các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao là vận động và tổ chức
sự tham gia rộng rãi của nhân dân, của toàn xã hội vào sự phát triển các sựnghiệp đó nhằm từng bước nâng cao mức hưởng thụ về giáo dục, y tế, vănhóa, thể thao trong sự phát triển về vật chất và tinh thần của nhân dân Cùngvới việc tổ chức công lập, Nhà nước khuyến khích phát triển rộng rãi các cư
sở ngoài công lập phù hợp với quy hoạch của Nhà nước trong các lĩnh vựcgiáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và họa dộng không theo mục đich thương mạihóa Nhà nước khuyến khích các tổ chức và cá nhân huy động nguồn lựctrong nhân dân và trong các tổ chức thuộc mọi thành phần kinh tế để pháttriển các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao theo đúng quy định củapháp luật.” [1]
Trang 24Trong Nghị quyết số 05/2005/NQ, ngày 18 tháng 4 năm 2005 củaChính phủ đã khẳng định công tác xã hội hóa các hoạt động giáo dục, y tế,văn hóa, và TDTT đã thu được những kết quả quan trọng: tiềm năng và nguồnlực to lớn của xã hội bước đầu được phát huy; khu vực ngoài công lập pháttriển với những loại hình và các phương thức hoạt động mới, đa dạng, phongphú; khu vự công lập đã có nhiều đổi mới trong cơ chế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa Song trong quá trình thực hiện xã hội hóa đã bộc lộ nhữngmặt hạn chế, bất cập Mức độ xã hội hóa không đồng đều giữa các vùng miền
và cả giữa các tỉnh thành phố, địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội nhưnhau Trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, các cơ sở công lậpchiếm tỷ trọng lớn vẫn áp dụng cơ chế quản lý nhưn các cơ quan hành chínhnên đã không phát huy được tính năng động, tự chủ và trách nhiệm, Các cơ sởngoài công lập chưa nhiều, cơ sở vận chất còn đơn sơ, nghèo nàn, đội ngũ cán
bộ còn thiếu và yếu, Chất lượng và hiệu quả hoạt động chưa cao,còn cónhững biểu hiện tiêu cực, thậm chí có những cơ sở đã vi phạm pháp luật [6]
Trước tình hình đó Chính phủ đã đưa ra các quan điểm và định hướngchung: Thực hiện xã hội hóa nhằm hai mục tiêu lớn: thứ nhất là phát huy tiềmnăng trí tuệ và vật chất trong nhân dân, huy động toàn xã hội chăm lo sựnghiệp giáo dục, y tế, văn hóa, TDTT; thứ hai là tạo điều kiện để toàn xã hội,đặc biệt là các đối tượng chính sách, người nghèo được thụ hưởng thành quảgiáo dục, y tế, TDTT ở mức độ ngày càng cao Chuyển các cơ sở công lậpđang hoạt động theo cơ chế sự nghiệp mang nặng tính hành chính bao cấpsang cơ chế tự chủ cung ứng dịch vụ công ích không bao cấp tràn lan vàkhông nhằm lợi nhuận có đầy đủ quyền tự chủ về tổ chức và quản lý, thựchiện đúng mục tiêu và nhiệm vụ; hạch toán đầy đủ chi phí cân đối thu chi;Thường xuyên nâng cao hiệu quả và chất lượng dịch vụ, săn phẩm; bảo đảmquyền lợi và cơ hội tiếp cận bình đẳng của người thụ hưởng Phát triển mạnhcác cơ sở ngoài công lập với hai loại hình: dân lập và tư nhân, Quyền sở hữu
Trang 25của các cơ sở ngoài công lập được xac sđịnh theo Bộ luật Dân sự Tiến tớikhông duy trì loại hình bán công Khuyến khích đầu tư trong và ngoài nướcbằng nhiều hình thức phù hợp với quy hoạch phát triển, yêu cầu và đặc điểmcủa từng lĩnh vực Các nhà đầu tư được bảo đảm lợi ích hợp pháp về vật chất
Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX trìnhbày tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng, về thể dục thể thao đãnêu rõ: ”Xây dựng chiến lược quốc gia về nâng cao sức khỏe, tầm vóc conngười Việt Nam, tăng cường tuổi thọ, cải thiện chất lượng giống nòi Tăngcường thể lực của thanh niên Phát triển mạnh thể dục thể thao, kết hợp tốt thểthao phong trào và thể thao thành tích cao, dân tộc và hiện đại Có chính sách
và cơ chế phù hợp để phát hiện, bồi dưỡng và phát triển tài năng, đưa thể thaonước ta đạt vị trí cao của khu vực, từng bước tiếp cận với châu lục và thếgiới” [49]
Quan điểm của Đảng trong chỉ đạo tổ chức hệ thống GDTC trong nhà trường:
- GDTC là một mặt giáo dục quan trọng không thể thiếu được tronggiáo dục toàn diện Vì vậy GDTC là giáo dục bắt buộc đối với người học
Trang 26GDTC có vị trí vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức khoẻ thể lực củahọc sinh Là phương tiện chủ yếu để hoàn thiện nhân cách học sinh cả về thểchất và tinh thần Qua đó nâng cao năng lực lao động xã hội và phát triển vănhoá dân tộc cho các thế hệ công dân Góp phần đào tạo nhân lực, nâng caodân trí và bồi dưỡng nhân tài cho tổ quốc [11].
- Mục tiêu của GDTC trong trường học chủ yếu là phải làm cho mỗihọc sinh đều được học tập, giáo dục và tự giáo dục về thể chất, làm cho việcrèn luyện sức khoẻ thể chất của học sinh thành thói quen về nề nếp trong cuộcsống hàng ngày [11]
- GDTC phải được tiến hành đúng quy luật khoa học phù hợp với mụctiêu chung, quy luật tâm sinh lý lứa tuổi, an toàn và hiệu quả về cả 4 khíacạnh: Bảo vệ và tăng cường sức khoẻ; Phát triển thể chất; Bồi dưỡng kỹ nănghoạt động và tài năng thể thao; Xây dựng nếp sống văn minh khoẻ mạnh vàhình thành nhân cách của người Việt Nam chân chính Để có chất lượng vàhiệu quả cần đề cao chức năng quản lý Nhà nước và xã hội hoá hoạt độngGDTC trong nhà trường tạo mọi điều kiện để mọi nhà trường đều tiến hànhdáo dục thể dục chính khoá chất lượng, nề nếp theo chương trình và huy độngđông đảo học sinh, sinh viên hoạt động ngoại khoá thể thao rộng khắp, nhờ sựtham gia của 3 lực lượng : Nhà trường, đoàn thể , gia đình [11]
- GDTC trường học phải gắn với nhiệm vụ chính trị của địa phương,với phong trào giáo dục cũng như sự nghiệp thể thao của đất nước, sựnghiệp chăm sóc bảo vệ trẻ em, phong trào tình nguyện của thanh niên vàcông tác đoàn đội GDTC phải gắn với xu thế thời đại mở rộng quan hệ hợptác quốc tế để tiếp nhận thành tựu mới về khoa học công nghệ và kinhnghiệm tiên tiến của thế giới Nhưng phải bảo tồn và phát huy truyền thốngbản sắc dân tộc [6]
Thể dục thể thao trường học:
TDTT trường học là một trong ba bộ phận quan trọng của nền TDTTXHCN Việt Nam TDTT trường học bao gồm giáo dục thể chất và hoạt độngthể dục, thể thao ngoại khóa cho người học Giáo dục thể chất trong trường
Trang 27học là chế độ giáo dục bắt buộc nhằm tăng cường sức khỏe, phát triển thểchất, góp phần hình thành và bồi dưỡng nhân cách, đáp ứng yêu cầu giáo dụctoàn diện cho người học Nhà nước khuyến khích hoạt động thể dục, thể thaongoại khóa trong nhà trường [42].
Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Ủy ban Thể dục thể thao trongviệc thực hiện các nhiệm vụ: Xây dựng, chỉ đạo tổ chức thực hiện chươngtrình giáo dục thể chất; Quy định tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và đánh giákết quả rèn luyện thân thể của người học; Đào tạo, bồi dưỡng và bảo đảm đủgiáo viên, giảng viên thể dục thể thao; Quy định hệ thống thi đấu thể dục thểthao trường học [42]
Nhà trường có trách nhiệm: Thực hiện chương trình giáo dục thể chấtcho người học; Tổ chức hoạt động thể dục, thể thao ngoại khóa; Xây dựng cơ
sở vật chất cần thiết đáp ứng việc giảng dạy và hoạt động thể dục, thể thaotrong nhà trường [42]
Giáo viên, giảng viên thể dục thể thao trong trường học có nhiệm vụgiảng dạy đầy đủ, có chất lượng theo chương trình giáo dục thể chất; tổ chứccác hoạt động thể dục, thể thao ngoại khóa; phát hiện và bồi dưỡng năngkhiếu thể thao Giáo viên, giảng viên thể dục thể thao được hưởng phụ cấpnghề nghiệp về thể dục thể thao theo quy định của Chính phủ [42]
Người học có nhiệm vụ học tập theo chương trình giáo dục thể chất;được khuyến khích và tạo điều kiện tham gia hoạt động thể dục, thể thao;được bồi dưỡng phát triển năng khiếu thể thao [42]
Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Đội thiếu niên tiền phong HồChí Minh, Hội sinh viên, Hội cha mẹ học sinh trong trường học có trách nhiệm
động viên, giúp đỡ người học tham gia hoạt động thể dục, thể thao [42].
1.2 Thể thao Quần chúng ở nước ta hiện nay
Pháp lệnh TDTT đã quy định rõ công tác quản lý, chỉ đạo, trách nhiệmcủa các cấp ủy Đảng, Nhà nước, các tổ chức xã hộ đối với việc quản lý TDTTquần chúng như sau:
Trang 28Thể dục, thể thao quần chúng là hoạt động tập luyện, biễu diễn và thiđấu thể dục thể thao mang tính tự nguyện của đông đảo nhân dân Nhà nướcphát triển thể dục, thể thao quần chúng nhằm tăng cường sức khỏe, phát triểnhài hòa các yếu tố về thể chất và tinh thần của con người [16].
Cơ quan quản lý nhà nước về thể dục thể thao các cấp phối hợp với các
cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức kinh tế,
tổ chức xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân để đẩymạnh tuyên truyền, hướng dẫn phương pháp tập luyện thể dục, thể thao; hìnhthành thói quen rèn luyện thân thể hàng ngày cho mọi người; xây dựng độingũ hướng dẫn viên thể dục thể thao quần chúng [16]
Liên đoàn lao động, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, HộiNông dân và các tổ chức khác có trách nhiệm động viên, giúp đỡ thành viêntham gia hoạt động thể dục, thể thao, xây dựng gia đình thể thao; xây dựngchương trình hoạt động thể dục, thể thao, tổ chức các hoạt động tập luyện,biễu diễn và thi đấu thể dục thể thao quần chúng của tổ chức mình [16]
Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phối hợp với ủy ban Thể dục thể thao quyđịnh chế độ rèn luyện thể lực trong Quân đội nhân dân và Công an nhân dân.Các đơn vị vũ trang nhân dân tạo điều kiện để cán bộ, chiến sĩ tham gia hoạtđộng thể dục, thể thao [16]
Nhà nước và xã hội tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ người cao tuổi,người tàn tật, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn có cơ hội tham gia hoạtđộng thể dục, thể thao; trợ giúp phương tiện, điều kiện tập luyện và thi đấunhững môn thể thao dành riêng cho người cao tuổi, người tàn tật [16]
Ủy ban Thể dục thể thao phối hợp với Bộ Văn hóa - Thông tin, cácngành, các địa phương để khai thác và phát triển thể thao dân tộc, chú trọngcác loại hình thể thao của các dân tộc thiểu số Trong các lễ hội, hội thi thểthao - văn hóa phải coi trọng các môn thể thao dân tộc Nhà nước khuyếnkhích các hình thức tổ chức thi đấu thể dục thể thao quần chúng [16]
Trang 29Nội dung, hình thức và các quy định về thi đấu thể dục thể thao quầnchúng phải phù hợp với đặc điểm, điều kiện của địa phương, đơn vị; thuậntiện cho quần chúng tham gia Các giải thi đấu thể dục thể thao quần chúngcủa ngành, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trở lên phải tuân theo điều
lệ giải được cơ quan quản lý nhà nước về thể dục thể thao có thẩm quyền phêduyệt Vận động viên thi đấu thể dục thể thao quần chúng đạt thành tích caođược xét phong cấp vận động viên và công nhận kỷ lục thể thao quốc gia [16]
Ban Chấp hành trung ương đã đề ra phương hướng, nhiệm vụ nhữngnăm liên tiếp và khẳng định: “Công tác TDTT phải góp phần tích cực thựchiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và mở rộng quan hệđối ngoại của đất nước, trước hết là góp phần nâng cao sức khoẻ, rèn luyện ýchí, giáo dục đạo đức, nhân cách, lối sống và nâng cao đời sống văn hóa, tinhthần của nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, nâng cao lòng tự hàodân tộc và đẩy lùi tệ nạn xã hội ở từng địa phương Phấn đấu đến năm 2010toàn quốc đạt tỉ lệ 18 - 20% dân số tập luyện TDTT thường xuyên, 80 - 90%học sinh, sinh viên đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể theo quy định, giữ vị trí
là một trong ba nước đứng đầu về thể thao ở khu vực Đông Nam Á, một sốmôn có thứ hạng cao tại các giải thể thao Châu Á và thế giới” Để thực hiệnphương hướng nhiệm vụ trên thì các cấp ủy đảng và chính quyền cần lãnh đạothực hiện tốt các giải pháp và định hướng sau:
- Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và trách nhiệm của cáccấp ủy đảng, chính quyền, các ngành để phát triển TDTT, nâng cao thể lực,bồi dưỡng ý chí, phát huy nhân tố con người [6]
- Phát triển TDTT quần chúng ở cơ sở trong toàn quốc đối với tất cảcác đối tượng Tăng cường sự đầu tư của Nhà nước cho lĩnh vực TDTT, huyđộng nguồn đóng góp của xã hội để phát triển TDTT Đẩy mạnh hoạt độngTDTT trường học Tiến tới đảm bảo mỗi trường học đều có giáo viên thẻ dụcchuyên trách và lớp học thể dục đúng tiêu chuẩn, tạo điều kiện nâng cao chấtlượng GDTC [6]
Trang 30- Củng cố, nâng cao chất lượng hệ thống đào tạo cán bộ TDTT và tài năngthể thao quốc gia Giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức ý chí, tinh thần dân tộc,lòng dũng cảm cho vận động viên, huấn luyện viên và cán bộ TDTT [4].
- Phát triển các môn thể thao có ưu thế Đẩy mạnh xã hội hóa thể thao,chuyên nghiệp hóa một số môn thể thao phù hợp với điều kiện phát triển kinh
tế - xã hội ở nước ta Đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và xây dựng
cơ sở vật chất đảm bảo cho sự nghiệp TDTT phát triển bền vững, rút ngắnkhoảng cách với các nước [6]
TDTT quần chúng là hoạt động tập luyện biểu diễn TDTT mang tính tựnguyện của đông đảo nhân dân, không phân biệt đối tượng, giới tính, tuổi tác,tôn giáo [8]
Mục tiêu của phong trào TDTT quần chúng nhằm tăng cường sức khỏe,phát triển hài hòa các yếu tố về thể chất và tinh thần của con người Hình thức
tổ chức của TDTT quần chúng rất phong phú như các câu lạc bộ TDTT đơn
và đa môn, các trung tâm TDTT của xã, phường, thị trấn, khu dân cư và cáchội thể thao gia đình Đối tượng của hoạt động TDTT cũng rất phong phúgồm: Đối tượng bắt buộc (như học sinh, sinh viên), đối tượng tự nguyện thamgia các hoạt động TDTT không phân biệt giới tính, tuổi tác, ngành nghể [8]
Chỉ thị số 133-TTg, ngày 7 tháng 3 năm 1995 của Thủ tướng Chínhphủ có nói rõ việc xây dựng quy hoạch phát triển Ngành TDTT: Trong nhữngnăm qua, TDTT đã có bước phát triển Phong trào TDTT quần chúng đangđược mở rộng Một số môn thể thao được nâng cao và đạt thành tích tốt trongthi đấu quốc tế Để tạo điều kiện thuận lợi cho sự nghiệp TDTT nước ta pháttriển nhanh, vững chắc trong một thời gian không xa đuổi kịp trình độ cácnước trong khu vực Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Tổng cục TDTT, Ủy bannhân dân các tỉnh, thành phố và các ngành liên quan khẩn trương xây dựngquy hoạch phát triển TDTT dài hạn trong cả nước, ở từng địa phương và trongtừng ngành theo những nội dung và yêu cầu sau:
Trang 31Ngành TDTT phải xây dựng định hướng phát triển có tính chất chiếnlược trong đó quy định rõ các môn thể thao và các hình thức hoạt động mangtính phổ cập đối với mọi đối tượng, lứa tuổi, tạo thành phong trào tập luyệnrộng rãi của quần chúng, đồng thời xác định rõ những môn thể thao trọngđiểm có khả năng nâng cao thành tích để nhanh chóng tiến kịp trình độ cácnước trong khu vực [1]
Căn cứ định hướng trên, ngành TDTT xây dựng ngay quy hoạch pháttriển hệ thống cơ sở vật chất, kỹ thuật và đội ngũ cán bộ, đáp ứng yêu cầutrước mắt và lâu dài của sự nghiệp phát triển TDTT và công cuộc đổi mới củađất nước không chỉ 5 năm mà vài chục năm sau:
Quy hoạch này bao gồm các trung tâm thể thao quốc gia, trung tâm thểthao khu vực, trung tâm thể thao và cơ sở vật chất - kỹ thuật thể thao của cáctỉnh, thành phố Việc xác định các trung tâm này phải gắn với quy hoạch pháttriển kinh tế - xã hội của cả nước, của từng vùng và từng tỉnh, thành phố Cáctrung tâm này có thể được xây dựng trên cơ sở nâng cấp, bổ sung và pháttriển những cơ sở đã có, đồng thời căn cứ vào quy hoạch chung để xem xét,điều chỉnh lại những cơ sở đã có, kể cả trung tâm thể thao quốc gia, nếu thấykhông hợp lý [9]
Đối với các cơ sở TDTT do địa phương trực tiếp quản lý thì trên cơ sởphát triển quy hoạch chung, khả năng và điều kiện của địa phương với sựhướng dẫn của Tổng cục TDTT, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạoviệc xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, hình thành các trung tâm TDTT tỉnh,thành phố [9]
Phát triển TDTT trong từng ngành dọc, cần xác định phương hướngphát triển TDTT trong từng ngành Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Quốc phòng,
Bộ Nội vụ, Y tế, Văn hóa - Thông tin, Tổng cục Du lịch … cùng với Tổngcục TDTT xây dựng phương hướng, kế hoạch, giải pháp đẩy mạnh và nângcao chất lượng hoạt động TDTT từng bước xây dựng cơ sở vật - kỹ thuật vàđội ngũ cán bộ TDTT trong ngành [9]
Trang 32Bộ Giáo dục và Đào tạo cần đặc biệt coi trọng việc Giáo dục thể chấttrong nhà trường, cải thiện nội dung giảng dạy TDTT nội khóa, ngoại khóa,quy định tiêu chuẩn rèn luyện thân thể cho học sinh ở các cấp học, có quy chếbắt buộc các trường, nhất là các trường đại học phải có sân bãi, phòng tậpTDTT; có định biên hợp lý và có kế hoạch tích cực đào tạo giáo viên TDTT,đáp ứng nhu cầu ở tất cả các cấp học Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ phải có quychế bắt buộc rèn luyện thể lực, phát triển hoạt động TDTT ở các đơn vị nhằmnâng cao sức khỏe, tinh thần chiến đấu của cán bộ và chiến sĩ, xác định nhữngmôn thể thao phù hợp với đặc điểm của ngành, phối hợp với Tổng cục TDTT
để xây dựng một số môn thể thao quốc gia [9]
Cùng với việc xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển lâu dài, trướcmắt cần đầu tư ngay cho việc đào tạo các tài năng thể thao ở những môn thểthao trọng điểm Đây là những nhiệm vụ cấp bách để trong một thời gianngắn, đưa trình độ của các vận động viên của ta trong các bộ môn này tiến lênnhanh Để làm được điều này, cần tận dụng khai thác các cơ sở vật chất - kỹthuật hiện có, đồng thời gấp rút xây dựng mới một số cơ sở kỹ thuật cần thiết;khẩn trưởng xây dựng quy hoạch và đào tạo đội ngũ vận động viên có trình
độ cao, bổ sung các chế độ, chính sách cụ thể cần thiết cho việc này; vận độngcác tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước tài trợ cho các hoạt độngTDTT, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng cácvận động viên trẻ có tài năng [9]
Trong Luật Thể dục thể thao có nhấn mạnh về việc phát triển thể dục thểthao quần chúng (từ điều 11 đến điều 19): Nhà nước có chính sách đầu tư vàkhuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia phát triển thể dục, thể thao quầnchúng, tạo cơ hội cho mọi người không phân biệt lứa tuổi, giới tính, sức khoẻ,tình trạng khuyết tật được thực hiện quyền hoạt động thể dục, thể thao để nângcao sức khoẻ, vui chơi, giải trí Uỷ ban nhân dân các cấp có trách nhiệm xâydựng các công trình thể thao công cộng, bảo đảm nhân lực về chuyên môn,
Trang 33nghiệp vụ thể dục, thể thao; xây dựng mạng lưới cộng tác viên thể dục, thể thao
cơ sở đáp ứng yêu cầu hoạt động thể dục, thể thao của cộng đồng dân cư Mặttrận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận có trách nhiệmvận động hội viên tham gia hoạt động thể dục, thể thao nhằm rèn luyện thânthể, nâng cao sức khoẻ; phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về thể dục thểthao tổ chức biểu diễn và thi đấu thể thao quần chúng Cơ quan quản lý nhànước về thể dục thể thao các cấp phối hợp với tổ chức xã hội - nghề nghiệp vềthể thao vận động mọi người tham gia phát triển phong trào thể dục, thể thao,phổ biến kiến thức, hướng dẫn tập luyện thể dục, thể thao phù hợp với sở thích,lứa tuổi, giới tính, nghề nghiệp; bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho cộngtác viên thể dục, thể thao cơ sở Cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp cótrách nhiệm tạo điều kiện để công chức, viên chức, người lao động trong đơn vịmình được tham gia hoạt động thể dục, thể thao [44]
Phong trào thể dục, thể thao quần chúng: Nhà nước phát động phong
trào thể dục, thể thao quần chúng nhằm động viên, khuyến khích mọi ngườitham gia tập luyện thể dục, biểu diễn và thi đấu thể thao, hình thành thói quenrèn luyện thân thể cho mọi người Phong trào thể dục, thể thao quần chúngđược đánh giá bằng chỉ tiêu số người tập luyện thường xuyên và gia đình thểthao Việc tổ chức, đánh giá phong trào thể dục, thể thao quần chúng tại địaphương được thực hiện theo hướng dẫn của Uỷ ban Thể dục thể thao [44]
Thi đấu thể thao quần chúng: Uỷ ban Thể dục thể thao chỉ đạo tổ
chức thi đấu thể thao quần chúng ở cấp quốc gia ỷ ban nhân dân các cấp chỉđạo tổ chức thi đấu thể thao quần chúng tại địa phương mình Cơ quan, tổchức được tổ chức thi đấu thể thao quần chúng trong phạm vi quyền hạn củamình Cơ quan, tổ chức quyết định tổ chức giải thi đấu thể thao quần chúngphải tuân theo quy định của Luật này và có trách nhiệm quy định nội dung,hình thức, chế độ bồi dưỡng, giải thưởng và bảo đảm kinh phí cho việc tổchức giải thi đấu [44]
Trang 341.3 Luật thể dục thể thao quy định
1.3.1 Giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường
- GDTC là môn học chính khoá thuộc chương trình giáo dục nhằmcung cấp kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản cho người học thông qua cácbài tập và trò chơi vận động, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện
- Hoạt động thể thao trong nhà trường là hoạt động tự nguyện củangười học được tổ chức theo phương thức ngoại khoá phù hợp với sở thích,giới tính, lứa tuổi và sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho người học thực hiệnquyền vui chơi, giải trí, phát triển năng khiếu thể thao [44]
1.3.2 Trách nhiệm của Nhà nước với giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường
- Nhà nước có chính sách dành đất đai, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất
cho GDTC và thể thao trong nhà trường, bảo đảm đủ giáo viên, giảng viênTDTT cho các bậc học
- Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đào tạo phối hợp với Bộ trưởng, Tổng cụcTDTT xây dựng chương trình GDTC, đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, giảngviênTDTT, hướng dẫn hoạt động thể thao ngoại khoá trong nhà trường
- Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc chính phủ có trách nhiệm chỉđạo, tổ chức thực hiện xây dựng cơ sở vật chất, bố trí giáo viên, giảng viênTDTT cho các trường thuộc phạm vi quản lý của mình [22]
1.3.3 Trách nhiệm của nhà trường
- Tổ chức thực hiện chương trình môn học GDTC theo quy định của BộGD&ĐT
- Quản lý có hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ GDTC vàthể thao trong nhà trường
- Tổ chức cho người học tham gia các hoạt động thể thao ngoại khoá
- Bảo đảm an toàn cho người dạy và người học trong các hoạt động TDTT
- Phát hiện bồi dưỡng năng khiếu thể thao
Trang 351.3.4 Quyền và nghĩa vụ của giáo viên, giảng viên thể dục thể thao
- Giảng dạy môn học GDTC theo đúng chương trình :
+ Xây dựng kế hoạch giảng dạy theo từng kỳ và cả năm
+ Giảng dạy theo đúng phân phối chương trình và sổ báo giảng
+ Soạn giáo án đầy đủ trước khi lên lớp
- Tổ chức hoạt động thể thao ngoại khoá, phát hiện và bồi dưỡng năngkhiếu thể thao:
+ Xây dựng kế hoạch hoạt động ngoại khoá cho học sinh, sinh viêntheo tuần, tháng trên cơ sở lựa chọn các môn thể thao phù hợp với điều kiệnthực tế của từng trường
+ Tổ chức hoạt đông ngoại khoá phải thu hút được học sinh tham giatập luyện, phù hợp với khả năng của học sinh Các buổi ngoại khoá phải cógiáo viên hướng dẫn được tổ chức khoa học, hiệu quả, an toàn giúp học sinhphát triển thể lực, bồi dưỡng kỹ năng, kỹ xảo vận động
- Tôn trọng, đối xử công bằng và thực hiện các quy định bảo đảm antoàn cho người học
- Được hưởng chế độ phụ cấp đặc thù theo quy định :
+ Được hưởng phụ cấp ưu đãi ngành nghề
+ Được hưởng tiền ngoài trời
+ Được hưởng trang phục thể thao giảng dạy hàng năm [9]
1.3.5 Quyền và nghĩa vụ của người học
- Thực hiện nhiệm vụ học tập môn học GDTC:
+ Tham gia học tập đầy đủ số giờ học môn thể dục theo quy định;không nghỉ vượt quá số giờ nghỉ cho phép
+ Đảm bảo trang phục khi tập luyện
+ Có trách nhiệm tiếp thu, nắm vững lý thuyết và thực hành
+ Có ý thức tổ chức kỷ luật trong khi học tập
+ Tham gia thi kiểm tra các nội dung đã học theo sự sắp xếp lịch củagiáo viên
Trang 36+ Nghỉ học giờ thể dục phải có giấy xin phép giáo viên bộ môn.
+ Khi ốm, đau không tham gia học tập được môn thể dục phải có xácnhận của cơ quan y tế có thẩm quyền
- Được tham gia hoạt động thể thao theo sở thích:
+ Các buổi hoạt động thể thao ngoại khoá
+ Tham gia tập luyện câu lạc bộ TDTT của trường, xã hội
- Được tuyển chọn vào các trường năng khiếu thể thao
- Được sử dụng cơ sở vật chất trang thiết bị, phương tiện phục vụGDTC và thể thao trong nhà trường [9]
Luật thể dục thể thao đã được Quốc hội khoá XI kỳ họp thứ 10 thôngqua ngày 29/11/2006 và chủ tịch nước ban hành lệnh số 22/2006/CTN ngày12/12/2006 công bố trong luật:
Giáo dục thể chất là môn học chính khoá thuộc chương trình giáo dụcnhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản cho người học thông quacác bài tập và trò chơi vận động góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàndiện [16]
Hoạt động thể thao trong nhà trường là hoạt động tự nguyện của ngườihọc được tổ chức theo hình thức ngoại khoá phù hợp với sở thích, giới tính,lứa tuổi và sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho người học thực hiện mục tiêugiáo dục toàn diện [22]
1.4 Mục tiêu, nhiệm vụ của ngành TDTT và ngành giáo dục thể thao trong bản tổng kết TDTT những năm gần đây
Thực hiện chỉ thị 36 CT/TW của Ban Bí thư trung ương Đảng, Các văn bản, chỉ thị của Ban Bí thư TW Đảng về tăng cường công tác TDTT và công tác giáo dục - đào tạo trong giai đoạn mới Con người là nguồn lực cho sự nghiệp
xây dựng và phát triển đất nước, tiềm năng này cần được bồi dưỡng có chiếnlược thông qua công tác giáo dục Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phậnquan trọng không thể thiếu được trong công tác xây dựng nền văn hoá mới, con
Trang 37người mới Đảng, Nhà nước và xã hội luôn quan tâm đầu tư đến mục tiêu giáodục toàn diện cho thế hệ trẻ về đức, trí, thể, mỹ Giáo dục thể chất (GDTC) họcđường thực sự có vị trí quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàndiện, hoàn thiện về nhân cách, trí tuệ và thể chất để phục vụ sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Muốn phát triển phong trào TDTT của đấtnước thì vai trò của GDTC trong trường học có ảnh hưởng rất to lớn [12].
Nhà trường là cơ sở quan trọng, nơi đào tạo những chuyên gia có tríthức khoa học Vì vậy, chăm sóc sức khỏe cho sinh viên (SV) là một mặt giáodục quan trọng GDTC trong trường học là một mặt giáo dục không thể thiếuđược trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo nhằm thực hiện mục tiêu: “Nângcao dân trí, bồi dưỡng nhân lực, đào tạo nhân tài” Con người “Phát triển cao
về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạođức” là động lực của sự nghiệp xây dựng xã hội mới, đồng thời là mục tiêucủa chủ nghĩa xã hội (CNXH) Nhiệm vụ phát triển thể chất cho SV là tráchnhiệm của các cơ sở đào tạo, đặc biệt là cao đẳng nghề nghiệp
GDTC cho thế hệ trẻ: Là một bộ phận cơ bản trong hệ thống GDTC nhân
dân GDTC học đường đảm bảo cho nền TDTT nước ta phát triển cân đối vàđồng bộ, nhằm thực hiện mục tiêu chiến lược củng cố, xây dựng và phát triểnTDTT Việt Nam từ nay đến năm 2025, đưa nền thể dục thể thao nước ta đạtđược các vị trí xứng đáng với tiềm năng của mình trong khu vực và thế giới
1.5 Mục tiêu và nhiệm vụ GDTC ở các trường Trung học phổ thông (THPT)
Mục tiêu chung của công tác giáo dục thể chất nói chung và dạy họcthể dục nói riêng trong những năm gần đây của các trường THPT là:
- Tăng cường rèn luyện thể chất và đẩy mạnh công tác y tế học đường,
vệ sinh môi trường, giáo dục và nâng cao sức khỏe cho học sinh
- Giáo dục và bồi dưỡng học sinh năng khiếu, phát hiện tài năng, nângcao thành tích thể thao đối với học sinh các trường THPT
Trang 38- Phấn đấu đưa việc rèn luyện thân thể vào vào nề nếp, thói quen hàngngày cho học sinh.
- Nâng cao chất lượng dạy và học môn thể dục trong giờ chính khóa vàngoại khóa Từ đó, nâng cao năng lực thể chất, bồi dưỡng học sinh năng khiếu
- Góp phần phát triển hài hòa thể chất, sức khỏe nâng cao thể lực, rènluyện kỹ năng vận động, tăng cường hiệu quả học tập, lao động, sẵn sàng bảo
vệ Tổ quốc
- Tạo dựng cuộc sống văn hóa tinh thần lành mạnh, hạn chế tệ nạn xãhội, đào tạo và bồi dưỡng tài năng thể thao
Nhiệm vụ chính của công tác giáo dục thể chất trong trường học:
- Tăng cường sức khỏe cho học sinh
Giáo dục thể chất trong trường THPT được coi là mục tiêu toàn diệncủa Đảng và Nhà nước ta, nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân Nó cònđược coi là quá trình sư phạm nhằm giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, hoàn thiện
về thể chất và nhân cách nâng cao khả năng làm việc và kéo dài tuổi thọ củacon người [9]
Trang 39Chương 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết được các mục tiêu nghiên cứu nêu trên, đề tài tiến hành
sử dụng các phương pháp sau: [10], [34], [51]
2.1.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu
Việc sử dụng phương pháp này trong quá trình nghiên cứu là phục vụchủ yếu cho mục tiêu cấp 1 và mục tiêu cấp 2 của đề tài Đọc và ghi chép cáctài liệu có liêu quan nhằm xác định luận đề, luận chứng cho công tác nghiêncứu khoa học cũng như xác định những mục tiêu nghiên cứu để tìm hiểu mộtcách triệt để các vấn đề có liên quan đến giải pháp nhằm nâng cao hiệu quảdạy học môn Thể dục
Sử dụng phương pháp này, qua nghiên cứu tổng hợp các nguồn tư liệukhác nhau để tìm ra luận cứ khoa học phù hợp với thực tiễn của các trườngtrung học phổ thông Thông qua nguồn tư liệu, đề tài sẽ tiến hành xác định hệthống phương pháp, lựa chọn và đề xuất một giải pháp tổ chức, quản lý nhằmphát triển thể chất cho đối tượng nghiên cứu Đó là những kết luận mang tínhkhách quan đồng thời giúp đề tài đề xuất được các giải pháp nâng cao chất
lượng GDTC Trong đề tài đã sử dụng nhi tài liệu tham khảo Các tài liệu trên
được trình bày ở phần “Danh sách tài liệu tham khảo”
Đối tượng phỏng vấn của chúng tôi bao gồm:
Trang 40- Học sinh các trường Trung học phổ thông trên địa bàn Tỉnh TháiNguyên Đối tượng này sẽ được phỏng vấn về sự ham thích, nhu cầu và yêucầu tập luyện các môn trong giờ ngoại khóa.
- Chuyên gia, các nhà quản lý, các nhà sư phạm, các giáo viên trực tiếpdạy môn thể dục đã và đang làm công tác tổ chức, quản lý, giảng dạy, huấnluyện học sinh tại các trường Đại học, Cao đẳng trên phạm vi toàn quốc
Kết quả nghiên cứu của này được trình bày ở phần kết quả nghiên cứucủa đề tài (phiếu phỏng vấn được trình bày ở phần phụ lục)
2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm
Đề tài tiến hành quan sát các buổi tập luyện và kiểm tra môn thể dụctrong các giờ học chính khóa của học sinh lớp 10 Trường THPT Đại Từ -Thái Nguyên để đánh giá thực trạng công tác giảng dạy môn thể dục của giáoviên, trình độ phát triển thể lực của học sinh, ghi lại những diễn biến về tâmsinh lý khi tham gia các hoạt động TDTT
Đề tài tiến hành quan sát các điều kiện về trang thiết bị tập luyện, dụng
cụ, sân tập, nhà tập và phương pháp tổ chức các hình thức tập luyện, tìnhtrạng sử dụng dụng cụ trong tập và kiểm tra kết thúc môn Từ đó, thấy đượccác mặt mạnh, mặt khó khăn, hạn chế ảnh hưởng đến hiệu quả giờ dạy mônthể dục của học sinh Trường THPT Đại Từ - Thái Nguyên Đồng thời làm căn
cứ cho việc lựa chọn các giải pháp nâng cao chất lượng GDTC cho học sinhTrường THPT Đại Từ - Tỉnh Thái Nguyên
Quan sát học sinh tham gia tập luyện các môn thể thao ngoài giờchính khóa
Các số liệu thu được được ghi vào biên bản, qua xử lý để sử dụng trongquá trình nghiên cứu của đề tài
2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm
Trong đề tài sẽ sử dụng phương pháp kiểm tra sư phạm dưới dạng các bàitest được lựa chọn từ tiêu chuẩn rèn luyện thân thể áp dụng cho học sinh THPT(căn cứ theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT, ngày 18/9/2008) nhằm đánh