Nêu các tính huống rủi ro trong dự án xây dựng công trình cầu – hầm và các phương pháp phòng ngừa, giảm thiểu, hạn chế, đến bù khắc phục từ góc độ chủ đầu tư (hoặc góc độ nhà thầu).

Nêu các tính huống rủi ro trong dự án xây dựng công trình cầu – hầm và các phương pháp phòng ngừa, giảm thiểu, hạn chế, đến bù khắc phục từ góc độ chủ đầu tư (hoặc góc độ nhà thầu). Nêu các tính huống rủi ro trong dự án xây dựng công trình cầu – hầm và các phương pháp phòng ngừa, giảm thiểu, hạn chế, đến bù khắc phục từ góc độ chủ đầu tư (hoặc góc độ nhà thầu).

đề bài:

Nêu các tính huống rủi ro trong dự án xây dựng công trình cầu – hầm hầm

và các phơng pháp phòng ngừa, giảm thiểu, hạn chế, đến bù khắc phục từ góc độ chủ đầu t (hoặc góc độ nhà thầu).

Bài làm:

Bài tiểu luận này sẽ trình bày các tính huống rủi ro trong dự án xây dựngcông trình cầu và các phơng pháp phòng ngừa, giảm thiểu, hạn chế, đến bù khắcphục từ góc độ chủ đầu t

1 – Khái quát chung về rủi ro và quản lý rủi ro trong Khái quát chung về rủi ro và quản lý rủi ro trong

dự án xây dựng công trình cầu:

1.1 – hầm Khái niệm rủi ro:

Bất định, hiểu theo nghĩa rộng, là sự không đầy đủ và không chính xác củathông tin về các điều kiện thực hiện dự án, trong đó có các vấn đề liên quan đếnchi phí và kết quả dự án

Rủi ro dự án là tổng hợp những yếu tố ngẫu nhiên, những tình huống khôngthuận lợi liên quan đến bất định, có thể đo lờng bằng xác suất không đạt mục tiêu

đã định của dự án và gây nên các mất mát, thiệt hại

Rủi ro mang tính tiêu cực, nhng có thể đo lờng và lợng hoá đợc

Bất định không tính đợc sự xuất hiện của các sự kiện có thể xảy ra Có thểtác động tích cực để làm giảm xác suất thiệt hại hoặc tăng xác suất thành công.Trong môi trờng hoạt động đầu t xây dựng chứa đựng các yếu tố bất địnhcao Thời gian đầu t công trình cầu thờng kéo dài, quy mô tiền vốn, vật t và lao

động cần thiết cho một dự án công trình cầu thờng rất lớn Thời gian vận hành vàcác kết quả đầu t diễn ra trong nhiều năm và thời gian tồn tại của công trình cầuthờng là vĩnh viễn Những yếu tố này làm cho các dự án xây dựng công trình cầu

có độ rủi ro cao Do đó, cần thiết phải xây dựng chơng trình quản lý rủi ro phùhợp Xác định những nhân tố rủi ro, đánh giá mức độ rủi ro và đặc biệt là tìm raphơng thức quản lý và phòng tránh rủi ro phù hợp là những công việc rất quantrọng của tổ chức quản lý dự án

Rủi ro trong quản lý dự án là một đại lợng có thể đo lờng Trên cơ sở tầnsuất xuất hiện lặp một hiện tợng trong quá khứ, có thể giả định nó lại xuất hiện t-

ơng tự trong tơng lai Trong quản lý dự án, một hiện tợng đợc xem là rủi ro nếu

có thể xác định đợc xác suất xuất hiện của nó

Cú rất nhiều loại rủi ro khỏc nhau và do rất nhiều cỏc nguyờn nhõn khỏcnhau gõy ra Cú những rủi ro do mụi trường tự nhiờn như rủi ro do lũ lụt, độngđõt, khụ hạn, gõy thiệt hại lớn về của cải, vật chất và tớnh mạng con người; cúnhững rủi ro do mụi trường kinh tế – xó hội, chớnh trị gõy ra như lạm phỏt, thấtnghiệp, khủng hoảng kinh tế, chiến tranh làm ảnh hưởng lớn đến hoạt động củacon người; cú những rủi ro do bản thõn hoạt động của con người gõy ra như rủi

ro do tai nạn hoặc rủi ro thua lỗ do trỡnh độ quản lý, trỡnh độ kinh doanh yếukộm; cú những kỹ thuật lạc hậu dẫn đến hậu quả là năng suất lao động thấp, giỏthành sản phẩm cao hoặc cú những rủi ro do tiến bộ khoa học kỹ thuật gõy rồinhư rủi ro hao mũn vụ hỡnh quỏ lớn, khụng kịp thu hồi vốn đầu tư trong trang

thiết bị mỏy múc thiết bị và tài sản cố định, cỏc rủi ro này thường xuất hiện tronglĩnh vực sản xuất đặc biệt là lĩnh vực sản xuất xõy dựng Hầu hết cỏc rủi ro xảy

ra đều nằm ngoài ý muốn chủ quan của con người

Cần phân biệt rủi ro và bất trắc Bất trắc phản ánh tình huống trong đókhông thể biết đợc xác suất xuất hiện của sự kiện Nh vậy, bất trắc chứa đựng yếu

tố cha biết nhiều hơn khái niệm rủi ro Rủi ro đo lờng đợc nhiều hơn và nhiều sốliệu thống kê hơn để đánh giá Bất trắc thì sẽ không có số liệu để đo lờng

Nguyên nhân của rủi ro có rất nhiều Nhận rõ các nguyên nhân rủi ro, tìm

ra các biện pháp ứng phó kịp thời sẽ có tác dụng làm giảm mức độ rủi ro Trongquản lý dự án công tác lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và giám sát dự ánphải đảm bảo nhận biết chính xác những nguyên nhân rủi ro tiềm tàng, giữ mộtmức độ an toàn nhất định sẽ làm giảm rủi ro đầu t

1.2 Phõn loại rủi ro

Để cú thể nhận biết và quản lý cỏc rủi ro một cỏch cú hiệu quả, người tathường phõn biệt cỏc rủi ro tuỳ theo mục đớch sử dụng trong phõn tớch cỏc hoạtđộng kinh tế

1.2.1 Theo tớnh chất khỏch quan của rủi ro, người ta thường chia ra: rủi ro

thuần tuý và rủi ro suy tớnh (rủi ro suy đoỏn).

- Rủi ro thuần tuý là loại rủi ro tồn tại khi cú nguy cơ tổn thất nhưngkhụng cú cơ hội kiếm lời, đú là loại rủi ro xảy ra liờn quan tới việc tài sản bị phỏhuỷ Khi cú rủi ro thuần tuý xảy ra thỡ hoặc là cú mất mỏt tổn thất nhiều, hoặc là

cú mất mỏt tổn thất ớt và khi rủi ro thuần tỳy khụng xảy ra thỡ khụng cú mất mỏttổn thất Hầu hết cỏc rủi ro chỳng ra gặp phải trong cuộc sống và thường để lạinhững thiệt hại lớn về của cải vật chất và cú khi cả tớnh mạng con người đều làrủi ro thuần tuý Thuộc loại rủi ro này cú rủi ro do hoả hoạn, lũ lụt, hạn hỏn,động đất…

- Rủi ro suy tính (rủi ro suy đoán) là rủi ro tồn lại khi có một nguy cơ tổnthất song song với một cơ hội kiếm lời Đó là loại rủi ro liên quan đến quyết địnhlựa chọn của con người Thuộc loại này là các rủi ro khi đầu tư vào sản xuất kinhdoanh trên thị trường.

Người ta có thề dễ dàng chấp nhận rủi ro suy tính nhưng hầu như không

có ai sẵn sàng chấp nhận rủi ro thuần tuý

Như vậy, việc phân chia rủi ro thành rủi ro thuần tuý và rủi ro suy tính có

ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn kỹ thuật để đối phó, phòng tránh rủi ro.Đối với rủi ro suy tính, người ta có thể đối phó bằng kỹ thuật Hedging (rào cản)còn rủi ro thuần tuý được đối phó bằng kỹ thuật bảo hiểm

Tuy nhiên, hầu hết trong các rủi ro đều chứa cả hai yêu tố: thuần tuý vàsuy tính và trong nhiều trường hợp ranh giới giũa hai loại rủi ro này còn mơ hồ

1.2.2 Theo hậu quả để lại cho các hoạt động của con người, người ta chia

thành rủi ro số đông (rủi ro toàn cục, rủi ro cơ bản) và rủi ro bộ phận (rủi

- Rủi ro bộ phận là các rủi ro xuất phát từ các biến cố chủ quan của từng

cá nhân xét theo cả về nguyên nhân và hậu quả Tác động của loại rủi ro này ảnhhưởng tới một số ít người nhất định mà không ảnh hưởng lớn đến tòan xã hội.Thuộc loại này bao gồm các rủi ro do tai nạn (tai nạn giao thông, tai nạn laođộng, hoả hoạn,…) do thiếu thận trọng trong khi làm việc cũng như trong cuộcsống (rủi ro do mất trộm )

Việc phân biệt hai loại rủi ro này có ý nghĩa quan trọng trong việc tổ chức

xã hội, nó liên quan đến việc có thể hay không thể chia sẻ bớt những rủi ro trong

cộng đồng xã hội Nếu một rủi ro bộ phận xảy ra, các tổ chức hay cá nhân khác

có thể giúp đỡ bằng những khoản đóng góp vào các qũy trợ giúp nhằm chia sẻbớt những rủi ro nhưng khi rủi ro số đông xảy ra thì việc chia sẻ rủi ro bằng cáchtrên là không có tác dụng

Tuy nhiên, việc phân loại rủi ro theo cách này cũng chưa được rõ ràng lắm

vì rủi ro có thể chuyển từ dạng này sang dạng khác tuỳ theo sự thay đổi của khoahọc kỹ thuật và khung cảnh xã hội Ví dụ lũ lụt gây thiệt hại nghiêm trọng ở mộtquốc gia nào đó là rủi ro số đông đối với quốc gia đó nhưng lại là rủi ro bộ phậnđối với phạm vi toàn thế giới

1.2.3 Theo nguồn gốc phát sinh các rủi ro, có các loại rủi ro sau:

- Rủi ro do các hiện tượng tự nhiên: đây là nguồn rủi ro cơ bản dẫn đếncác rủi ro thuần tuý và để lại những hậu quả rất nghiêm trọng đối với con người.Nước lũ, nắng nóng, hoạt động của núi lửa, Việc nhận biết các nguồn rủi ronày tương đối đơn giản nhưng việc đánh giá khả năng xảy ra cũng như mức độxảy ra của các rủi ro xuất phát từ nguồn này lại hết sức phức tạp bởi vì chúngphụ thuộc tương đối ít vào con người, mặt khác khả năng biểu biết và kiểm soátcác hiện tượng tự nhiên của con người còn hạn chế

- Rủi ro do môi trường vật chất: các rủi ro xuất phát từ nguồn này là tươngđồi nhiều, chẳng hạn như hoả hoạn do bất cẩn, cháy nổ

- Rủi ro do các môi trường phi vật chất khác: Nguồn rủi ro rất quan trọng

và làm phát sinh rất nhiều rủi ro trong cuộc sống chính là môi trường phi vật chấthay nói cụ thể đó là các môi trường kinh tê, xã hội, chính trị, pháp luật hoặc môitrường hoạt động của các tổ chức, Đường lối chính sách của mỗi người lãnhđạo của quốc gia có tốc ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh củacác tổ chức kinh tế (ban hành các chính sách kinh tế, áp dụng các quy định vàthuế, cắt giảm hoặc xóa bỏ một số ngành nghề…) Quá trình hoạt động của các

tổ chức có thể làm phát sinh nhiều rủi ro và bất định Việc thay đổi tỷ giá hối

đoái, tỷ lệ lãi suất tín dụng, quan hệ cung - cầu trên thị trường, giá cả thị trườngdiễn biến bất ổn, đều có thể đem lại rủi ro cho các tổ chức sản xuất kinh doanh.

Có rất nhiều rủi ro xuất phát từ môi trường phi vật chất này và các rủi ro cứ nốitiếp nhau diễn ra, rủi ro này được bắt nguồn từ rủi ro khác, rủi ro bắt nguồn từmôi trường chính trị dẫn đến các rủi ro về mặt kinh tế hay xã hội (chẳng hạn rủi

ro do môi trường chính trị không ổn định dẫn đến rủi ro về mặt tinh tế (sản xuấtđình đốn, hàng hoá đắt đỏ) và sau đó dẫn đến rủi ro về mặt xã hội (thất nghiệp)

Để nhận biết các nguồn rủi ro này cần có sự nghiên cứu, phân tích tỷ mỷ, chi tiết

và thận trọng Mặt khác, việc đánh giá khả năng và mức độ xảy ra của các rủi roxuất phát từ nguồn rủi ro phi vật chất cũng hết sức khó khăn với độ chính xáckhác nhau, nó phụ thuộc rất nhiều vào trình độ của người đánh giá

Như vậy, các tổn thất phát sinh từ các nguồn rủi ro là rất nhiều và rất đadạng Một số tổn thất có thể phát sinh từ cả hai nguồn rủi ro khác nhau, chẳnghạn rủi ro cháy một ngôi nhà có thể do bất cẩn khi đun bếp (môi trường vật chất)nhưng cũng có thể do bạo động, đốt phá (môi trường chính trị)

Việc phân loại rủi ro theo các nguồn phát sinh giúp cho các nhà quán lýrủi ro tránh bỏ sót các thông rin khi phân tích đồng thời giúp cho việc lựa chọncác biện pháp phòng chống rủi ro sau này

1.2.4 Theo khả năng khống chế của con người: có thể chia ra rủi ro có thể

khống chế và rủi ro không thể khống chế

Một số loại rủi ro khi xảy ra, con người không thể chống đỡ nổi Thuộcloại này có các rủi ro do thiên tai, địch hoạ, Tuy nhiên, đa số các rủi ro conngười có thể chống đỡ hoặc có những biện pháp nhằm hạn chế được thiệt hại nếu

có những nghiên cứu, dự đoán được khả năng và mức độ xây ra

1.2.5 Theo phạm vi xuất hiện rủi ro có thể chia ra rủi ro chung và rủi ro cụ thể:

- Rủi ro chung là các rủi ro gắn chặt với môi trường chính trị, kinh tế vàpháp luật

Các rủi ro chính trị gồm có rủi ro về hệ thống chính trị, rủi ro chính sáchthuế; rủi ro do cơ chế quản lý cấp vĩ mô; rủi ro về chế độ độc quyền; rủi ro dochính trị sách hạn chế nhập khẩu; rủi ro do không đạt được hoặc không gia hạnhợp đồng;…

Các rủi ro thương mại quốc gia gồm có rủi ro do lạm phát; rủi ro do tỷ lệlãi suất thay đổi; rủi ro do sản phẩm hàng hoá mất giá; rủi ro do chính sách ngoạihối và đặc biệt ở Việt Nam còn có thể có rủi ro do không chuyển đổi được ngoạitệ;…

Các rủi ro gắn với môi trường pháp luật quốc gia gồm có rủi ro do thayđổi chính sách pháp luật và qui định; rủi ro về việc thi hành pháp luật; rủi ro dotrì hoãn trong việc bồi thường;…

- Rủi ro cụ thể là các rủi ro gắn liền với các lĩnh vực sản xuất kinh doanh

cụ thể hoặc lĩnh vực hoạt động khác Đối với lĩnh vực sản xuất kinh doanh xâydựng có thể có các rủi ro theo các giai đoạn của quá trình đầu tư xây dựng, cácrủi ro đối với việc thực hiện và hoàn thành kế hoạch, các rủi ro trong quá trìnhvận hành

Theo các giai đoạn của quá trình đầu tư và xây dựng, một tổ chức sản xuấtkinh doanh xây dựng có thể gặp rủi ro vì đấu thầu; rủi ro về cấp phát vốn đầu tư;rủi ro do sự phối hợp giữa tổ chức thiết kế, giám sát, cung cấp trang thiết bị vớiđơn vị thi công, không theo đúng kế hoạch tiến độ đã định; rủi ro trong thi côngxây dựng; rủi ro trong quá trình thanh quyết toán;

Đối với việc thực hiện và hoàn thành kế hoạch, tổ chức xây dựng có thểgặp rủi ro do sự chậm trễ trong thi công và cung ứng các yếu tố sản xuất; rủi ro

do phải phá đi làm lại; rủi ro do các nguyên nhân bất khả kháng …

Trong quá trình vận hành khai thác có thể có các rủi ro về trang bị cơ sở

hạ tầng; rủi ro về kỹ thuật và công nghệ thi công; rủi ro về quản lý; rủi ro do tăng

chi phí lưu thông; rủi ro do trình độ cán bộ công nhân vận hành khai thác; rủi ru

do các nguyên nhân bất khả kháng; rủi ro trách nhiệm;…

Chúng ta có thể gặp rủi ro ở bất kỳ hoạt động nào liên quan đến conngười, do đó hàng ngày chúng ta phải đưa ra những quyết định để làm thế nào cóthế giải quyết được những rủi ro đó Có thể có một số biện pháp:

- Tránh hoàn toàn mọi rủi ro

- Hạn chế rủi ro bằng cách tiến hành nhưng biện pháp phòng ngừa

- Chuyển giao hoặc san sẻ rủi ro sang các cá nhân hay tổ chức khác

Với mọi biện pháp nhằm hạn chế rủi ro đều được thực hiện bằng nhiềucách khác nhau Chúng ta biết rằng hầu hết các rủi ro xảy ra đều mang tính ngẫunhiên và bất ngờ đối với con người và sự vật, vì vậy việc chủ động tránh hoàntoàn mọi rủi ro là hầu như không thể thực hiện được đối với các cá nhân hay một

tổ chức Chẳng hạn, để tránh hoàn toàn rủi ro do tai nạn giao thông, một ngườinào đó có lúc không bao giờ đi ra đường cả nhưng điều đó lại hạn chế mọi hoạtđộng của người đó và có lẽ họ sẽ không thể thực hiện được việc tránh khỏi rủi robằng cách này Vì thế, để hạn chế rủi ro người ta tìm cách quản lý các rủi ro đó,chủ yếu tập trung vào hai biện pháp: tiến hành các biện pháp phòng ngừa có thểhoặc san sẻ rủi ro sang các cá nhân hay tổ chức khác

Vậy cá nhân có khả năng chấp nhận rủi ro khác nhau Một số người có khảnăng chấp nhận rủi ro cao và họ không tiến hành một biện pháp phòng ngừa nào

cả vì họ tin rằng có ít rủi ro xảy ra với họ và họ có thể chấp nhận được Một sốngười khác lại ít có khả năng chấp nhận rủi ro hơn và do họ cố gắng tiến hànhmọi biện pháp phòng ngừa có thể như mua các loại bảo hiểm hoặc thực hiện mọicách phòng ngừa rủi ro trong cuộc sống Tuy nhiên, dù khả năng chấp nhận rủi

ro của mỗi người khác nhau nhưng nói chung mọi người đều sợ rủi ro Vì thế,việc chúng ta cố gắng nhận biết được mọi rủi ro có thể xảy ra và đánh giá được

mức độ trầm trọng của rủi ro là việc làm hết sức quan trọng, hết sức cần thiết vàkhụng phải là một việc làm đơn giản.

1.3 – hầm Quản lý rủi ro:

Quản lý rủi ro dự án là quá trình nhận dạng, phân tích nhân tố rủi ro, đo ờng mức độ rủi ro, trên cơ sở lựa chọn, triển khai các biện pháp và quản lý cáchoạt động nhằm hạn chế và loại trừ rủi ro, trong xuốt vòng đời dự án

l-Quản lý rủi ro là việc chủ động kiểm soát các sự kiện trong tơng lai dựa trêncơ sở kết quả dự báo trớc các sự kiện xảy ra mà không phải là sự phản ứng thụ

động Nh vậy, một trơng trình quản lý rủi ro hiệu quả không những làm giảm bớtsai sót mà còn làm giảm mức độ ảnh hởng của những sái sót đó đến việc thựchiện các mục tiêu dự án

Quản lý rủi ro là quá trình liên tục, đợc thực hiện trong tất cả các giai đoạncủa chu kỳ dự án, kể từ khi mới hình thành cho đến khi kết thúc dự án Dự án th -ờng có rủi ro cao trong giai đoạn đầu hình thành Trong suốt vòng đời dự án,nhiều khâu công việc cũng có mức độ rủi ro rất cao nên cần thiết phải phân chia

ra thành nhiều giai đoạn để xem xét, phân tích rủi ro, trên cơ sở đó lựa chọn cácgiải pháp phù hợp nhằm giảm bớt và loại trừ rủi ro

Cỏc rủi ro cú ảnh hưởng rất lớn đến cỏc tổ chức, cỏc doanh nghiệp, cỏchoạt động ở chỗ nú gõy ra những tổn thất đũi hỏi phải tốn kộm những khoản chiphớ khụng nhỏ để khắc phục những tổn thất đú, cỏc chi phớ này được gọi là chiphớ rủi ro

Chi phớ rủi ro là khoản tổn thất đối với tổ chức khi cú rủi ro Thụngthường chi phớ rủi ro cú hai dạng: chi phớ rủi ro xỏc định và chi phớ rủi ro khú xỏcđịnh

Chi phớ rủi ro xỏc định là khoản tiền mà tổ chức hoặc doanh nghiệp bị tổnthất khi cú rủi ro xảy ra như tài sản bị phỏ huỷ, con người bị tai nạn,… Khoảnchi phớ này cú thể xỏc định được thụng qua giỏ trị cỏc tài sản bị tổn thất hoặc sốtiền đền bự thiệt hại cho người bị tai nạn

Chi phí rủi ro khó xác định là khoản chi phí do sự lo sợ rủi ro gây ra Đốivới một cá nhân, chi phí rủi ro khó xác định thể hiện bằng sự lo sợ, mệt mỏi, mấtngủ, dẫn đến những hành động không sáng suốt có thể gây thiệt hại đến tài sản

và tính mạng hoặc khoản chi phí bảo hiểm đã đóng những không có rủi ro xảy

ra Đối với một tổ chức, chi phí rủi ro khó xác định xuất hiện khi có sự lo sợ rủi

ro xảy ra dẫn đến việc bố trí các nguồn tài nguyên bất hợp lý, đưa ra các quyếtđịnh yếu kém về mặt tổ chức hoặc bỏ qua các cơ hội đầu tư vào các dự án có lợi(thường thể hiện bằng hành động tiến hành dự trữ lớn, mua bảo hiểm cao,…).Nhìn chung, khoản chi phí rủi ro này rất khó đo lường một cách chính xác do cáctổn thất thường mang tính dây chuyền và trong nhiều trường hợp là các yếu tốđịnh tính rất khó lượng hoá

Để đối phó với các rủi ro nhằm hạn chế tối mức tối đa các tổn thất có thểxảy ra, các tổ chức nhất là các tổ chức sản xuất kinh doanh phải thực hiện cácbiện pháp quản lý rủi ro

Quản lý rủi ro được định nghĩa là một sự cố gắng có tổ chức để nhận ra vàlượng hoá các khả năng xảy ra rủi ro đồng thời đề xuất các kế hoạch nhằm loạitrừ hoặc giảm bớt các hậu quả mà rủi ro có thể gây ra

Để đề phòng rủi ro, biện pháp thông dụng thường được các cá nhân và tổchức thực hiện là mua bảo hiểm nhằm chuyển các rủi ro (nếu có) sang các hãngbảo hiểm Với biện pháp này, việc đối phó với các rủi ro mang tính chất bị động

vì việc bảo hiềm chỉ có hiệu quả khi rủi ro đã xảy ra Trái lại, quản lý rủi ro làcách tiếp cận với các rủi ro mang tính tích cực, đó là chủ động dự kiến trướcnhững mất mát có thể xảy ra và tìm cách giảm nhẹ hậu quả của chúng Khi đó,bảo hiểm không còn là phương pháp duy nhất để hạn chế rủi ro mà chỉ là mộttrong những phương pháp quan trọng và có hiệu quả để bù lại phần kinh phí do

bị mất mát trong trường hợp có rủi ro xảy ra

Mặc dù có nhiều chức năng quản trị cơ bản giống như các hình thức quảntrị khác trong các tổ chức hoặc các doanh nghiệp như quản trị chiến lược, quảntrị hoạt động, nhưng mục đích cuối cùng của các nhà quản lý rủi ro là giúp chocác tổ chức, các doanh nghiệp giảm tối đa các chi phí về rủi ro dưới mọi hìnhthức và làm tăng tối đa những lợi ích của rủi ro nhờ mạo hiểm.

Nhìn chung, quá trình quản lý rủi ro gồm 4 bước sau: Nhận dạng rủi ro Phân loại rủi ro  Đo lường và đánh giá rủi ro  Xử lý rủi ro

Nhận dạng rủi ro là quá trình xác định liên tục và có hệ thống các rủi rocủa một dự án (hoặc doanh nghiệp) Các hoạt động nhận dạng rủi ro nhằm thuthập các thông tin đầy đủ và nguồn rủi ro, các yếu tố hiểm họa và nguy cơ rủi ro

để từ đó đưa ra một danh sách các rủi ro mà dự án (hoặc doanh nghiệp) phảichịu Danh sách này càng đầy đủ và hệ thống bao nhiêu, cũng giúp cho quá trìnhquản lý rủi ro hiệu quá bấy nhiêu

Thông thường một nhà quản lý rủi ro thường khó có thể xác định được hếtcác rủi ro của dự án nên không thể có biện pháp quản lý đối với các rủi ro chưađược phát hiện do đó đã vô tình giữ lại các rủi ro này, đó là điều nên tránh Vìvậy một phương pháp nhận dạng rủi ro có hệ thống là rất cần thiết Có một sốphương pháp nhận dạng rủi ro đã được áp dụng có hiệu quả như phương pháp sửdụng bảng liệt kê, phương pháp lưu đồ phương pháp thanh tra hiện trường, trong đó phương pháp sử dụng bảng liệt kê tỏ ra đơn giản và đã được một số tổchức quản lý rủi ro lớn trên thế giới áp dụng

Một bảng liệt kê các rủi ro mà tổ chức có thể gặp phải thường được hìnhthành từ một bảng câu hỏi được thiết kế phục vụ cho một mục đích nhất định.Thông thường, bảng câu hỏi yêu cầu các thông tin cần thiết để nhận dạng và xử

lý các đối tượng rủi ro Các bảng câu hỏi thường được thiết kế nhằm mục đíchnhắc các nhà quản lý rủi ro phát hiện ra các tổn thất có thế có, thu thập thông tindiễn tả hình thức và mức độ rủi ro mà dự án có thể sẽ gặp phải, dự kiến một

chương trình quản trị rủi ro hiệu quả Đối với các rủi ro thuộc về kỹ thuật, chỉcần lập bảng liệt kê với các dự kiến về mức độ thiệt hại và tần số tổn thất Đốivới các rủi ro do các nguyên nhân ngẫu nhiên tác động từ bên ngoài và các rủi roxuất phát từ nguyên nhân do thủ tục hành chính pháp lý, vấn đề cổ phần phức tạphơn và đòi hỏi phải có một nhà chuyên môn được đào tạo về lĩnh vực quản lý rủi

ro nghiên cứu, đề xuất

Sau công đoạn nhận dạng rủi ro, một bảng liệt kê tương đối đầy đủ các rủi

ro có thể xảy ra đối với dự án (hoặc doanh nghiệp) đã dược hình thành, trên cơ

sở đó cần phân loại các rủi ro theo các tiêu chí cụ thể (theo hậu quả để lại, theonguồn gốc phát sinh, theo khả năng quản trị, ) để có biện pháp đánh giá và xử

lý phù hợp

Nhận dạng và phân loại rủi ro là bước khởi đầu và có ý nghĩa quan trọngtrong quá trình quản trị rủi ro, nó cho biết một danh sách tương đối đầy đủ về cácrủi ro có thể xảy ra đối với một dự án hoặc một tổ chức nào đó Tuy nhiên, cácthông tin đó chưa đủ để các nhà quản lý đối phó với các rủi ro có thể xảy ra

Để có thể đề ra các biện pháp xử lý rủi ro có hậu quả cần có thêm cácthông tin đó đo lường mức độ của rủi ro đối với tổ chức Cụ thể là đo lường tần

số tổn thất có thể xảy ra (đối với rủi ro thuần tuý) hoặc đo lường tần số của cáckết quả tiêu cực và tích cực (đối với rủi ro suy tính); Xác định mức độ nghiêmtrọng của tổn thất, hoặc độ lớn của kết quả Để có thể đo lường tần số tổn thất vàmức độ nghiêm trọng của tổn thất, các nhà quản lý rủi ro thường phải sử dụngcác kỹ thuật xác suất và thống kê toán học

Các thông tin về tần số của các tổn thất có thể xảy ra và mức độ nghiêmtrọng của tổn thất đó rất có ích trong việc xác định các phương pháp tốt nhất độquản lý các nguy cơ rủi ro Từ các số liệu này, có thể ước lượng giá trị trung bìnhcủa tổn thất, đó là mức trung bình giá trị bị tổn thất nếu có rủi ro xảy ra hay cóthể hiểu đó là mức trung bình để phòng tránh rủi ro Giá trị trung bình này được