Từ đề bài trên, tôi nhận thấy: - Nếu HS không được GV hướng dẫn để phát huy năng lực tự học: Các em sẽ rất lúng túng, thụ động, không bày tỏ được quan điểm cá nhân về 2 ý kiến trong đề b
Trang 1THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: Vai trò của giáo viên trong việc phát huy năng lực tự
học của Hs qua phần Văn học dân gian lớp 10
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Ngữ Văn.
3 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 9 năm 2014.
4 Tác giả:
- Họ và tên: Phù Thị Thu Hà
- Năm sinh: 1976
- Nơi thường trú: 22Đ – Ô 19 – Phường Hạ Long – TP Nam Định - Trình độ chuyên môn: Cử nhân Ngữ Văn - Chức vụ công tác: Giáo viên - Nơi làm việc: Trường THPT Trần Hưng Đạo - Điện thoại: 0983435258 Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100 % 5 Đồng tác giả (nếu có): Không Họ và tên:
Năm sinh:
Nơi thường trú:
Trình độ chuyên môn:
Chức vụ công tác:
Nơi làm việc:
Điện thoại:
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: …….%
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường THPT Trần Hưng Đạo
Địa chỉ: 75/203 Trần Thái Tông, phường Lộc Vượng - TP Nam Định Điện thoại: 03503 847042
Trang 2
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
A
ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
- Nghị quyết Hội nghị trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diệnGiáo dục và Đào tạo nêu rõ: Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học theo địnhhướng hoạt động, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiếnthức, kĩ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ
máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở
để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kĩ năng phát triển năng lực.
- Tổ chức văn hóa, giáo dục thế giới UNESCO từng đề xướng mục đíchhọc tập: “Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để khẳng định mình,hướng tới xây dựng một xã hội học tập”
- Chủ tich Hồ Chí Minh cũng đã dạy: “Cách học tập: Phải lấy tự học làmcốt.” Quá trình tự học như vậy có thể hiểu là “sự chuyển quá trình giáo dụcthành quá trình tự giáo dục”, là “sự biến đổi bản thân mình trở nên có thêm giátrị, bằng nỗ lực của chính mình để chiếm lĩnh để chiếm lĩnh những giá trị mớilấy từ bên ngoài”
- Xã hội hiện đại ngày nay với sự bùng nổ tri thức buộc con người phải cócách thức để tự chiếm lĩnh tri thức Từ đó dẫn đến việc cần phải thay đổiphương pháp dạy học Đổi mới phương pháp dạy học được đặt ra một cách cấpthiết cùng với việc đổi mới nội dung chương trình nhằm phát huy tối đa tiềmnăng sáng tạo của học sinh (HS), góp phần vào việc đào tạo một thế hệ công dânmới cho đất nước
- Cách kiểm tra, đánh giá và đề thi cũng đã thay đổi Đề thi cũ thiên về táihiện kiến thức, áp đặt kiến thức, chứng minh một kết luận có sẵn hay tiếp nhậntri thức cần áp đặt của giáo viên (GV) Đề thi hiện nay ra theo hướng mở, chútrọng kểm tra năng lực của HS,câu hỏi tái hiện được hạn chế, câu hỏi áp đặt kiếnthức bị loại trừ dần, gia tăng các câu hỏi thông hiểu, vận dụng với các cấp độ
Trang 3vận dụng thấp, vận dụng cao Cách đặt câu hỏi cũng thay đổi từ mệnh lệnh, ápđặt sang gợi ý, thân mật, tôn trọng Sau đây là một số đề kiểm tra cụ thể:
* Đề kiểm tra chất lượng 8 tuần Học kì I năm học 2003 - 2004 (trườngTHPT Trần Văn Lan):
Câu 1 (2.0 điểm): Thế nào là hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ ? Cho ví
dụ minh họa
Câu 2 (8.0 điểm): Truyện cổ tích là những giấc mơ đẹp.
Phân tích truyện Tấm Cám để làm sáng tỏ nhận định trên.
* Đề kiểm tra chất lượng 8 tuần Học kì I năm học 2014 – 2015 (trườngTHPT Trần Hưng Đạo):
I Phần Đọc – hiểu (4.0 điểm):
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
“Nên chúng ta dù rất đỗi đau lòng
Vẫn không thể cứu Mị Châu khỏi chết
Lũ trai biển sẽ thay người nuôi tiếp Giữa lòng mình viên ngọc của tình yêu
Vẫn còn đây kho tượng đá cụt đầu Bởi cụt đầu nên tượng càng rất sống Cái cụt đầu gợi nhớ dòng máu nóng Hai ngàn năm dưới đá vẫn tuôn trào
Anh cũng như em muốn nhắc Mị Châu Đời còn giặc xin đừng quên cảnh giác Nhưng nhắc sao được người hai ngàn năm trước Nên em ơi ta đành tự nhắc mình”
(Trích: Mị Châu – Anh Ngọc)
Câu 1 (1.0 điểm):
Trang 4Đoạn thơ trên nhắc lại những chi tiết nào trong truyền thuyết “An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thủy” ?
Câu 2 (0.5 điểm):
Dòng nào sau đây nêu nhận xét chính xác nhất về nhân vật Mị Châu
truyền thuyết “An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thủy” ?
A Người con gái nhất mực hiếu nghĩa với cha
B Người vợ một lòng không nghe theo chồng
C Người phụ nữ hiền thục, chung tình
D Người công dân tự biết tội và dám nhận tội
Câu 3 (2.5 điểm):
Hãy viết một đoạn văn khoảng 15 câu trình bày suy nghĩ của anh/ chị
về câu thơ:
“Đời còn giặc xin đừng quên cảnh giác”
II Phần Làm văn (6.0 điểm):
Nhận xét về hình tượng nhân vật Tấm trong truyện cổ tích “TấmCám”, có hai cách đánh giá như sau:
1 Cuộc đời Tấm là cuộc đời một cô gái, bất hạnh, chăm chỉ hiền lành nhưng thụ động, yếu đuối.
2 Cuộc đời Tấm là cuộc đấu tranh gian nan và quyết liệt để giành lại sự sống và hạnh phúc.
Trình bày ý kiến của anh/ chị
B
THỰC TRẠNG
- Chương trình học còn nặng Tổng số tiết phần VHDG theo PPCT của Bộ
GD – ĐT (áp dụng từ năm học 2011 – 2012) là 16 tiết trong tổng số 105 tiếtchương trình Ngữ văn lớp 10, chiếm tỉ lệ 15.23% Trong đó có 2 tiết: Khái quátVHDG, Tác phẩm VH tự sự (Sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện cười):8.5 tiết, tác phẩm VH trữ tình (ca dao): 3.5 tiết, tác phẩm tự sự và trữ tình(truyện thơ): 0.5 tiết, Ôn tập VHDG: 1.5 tiết Kế hoạch dạy học theo chủ đề môn
Trang 5VHDG chỉ có 14 tiết trong tổng số 105 tiết chương trình Ngữ văn lớp 10, chiếm
tỉ lệ 13.33 % VHDG có vai trò quan trọng trong đời sống tâm hồn HS, góp phầnnâng cao Chân – Thiện – Mỹ Mặt khác, tiếp nhận tốt các tác phẩm VHDG giúp
HS dễ dàng khám phá các tác phẩm văn học viết có sự vận dụng sáng tạo cácyếu tố VHDG ở lớp 11, 12
- Thực tế, trong giờ dạy GV thường cố gắng truyền đạt đầy đủ kiến thức,
kĩ năng nhằm trang bị cho HS trong quá trình kiểm tra, thi cử mà chưa chú ýphát huy năng lực tự học cho HS
- Thực ra, trong quá trình hướng dẫn HS đọc - hiểu tác phẩm văn học, cácthầy cô cũng có hướng dẫn HS học bài ở nhà Nhưng do thời gian trên lớp cònhạn chế, bản thân GV chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc cần phảiphát huy năng lực tự học của HS nên phần hướng dẫn còn làm sơ khoáng, vộivàng, chiếu lệ Thông thường GV chỉ nêu bài tập về nhà (chủ yếu dựa vào phầnLuyện tập trong SGK) Chính vì làm qua loa nên các thầy cô chưa chú ý đếnviệc phát huy năng lực tự học của Hs thông qua phần VHDG vốn rất gần vớitâm hồn tuổi thơ các em
- Một thực tế nữa là HS ngại và chưa biết tự học, còn dựa dẫm vào thầy
cô Tâm lí cha mẹ muốn con đi học thêm những mong con mình được trang bịkiến thức vượt qua các kì thi với điểm số cao mà không dành thời gian để con tựhọc
- Những năm gần đây, nhiều HS thủ khoa trong các kì thi tuyển sinh ĐH,
CĐ không thuộc về những HS trường chuyên, lớp chọn ở những thành phố lớn
có điều kiện ăn học mà là con em những gia đình nghèo ở những vùng quê xaxôi, chỉ được học kiến thức cơ bản trên lớp Khi được hỏi bí quyết thành công,nhiều em đã chia sẻ là do biết cách tự học dưới sự hướng dẫn của GV
- Mặt khác, với hướng ra đề mở, chống sao chép, ghi nhớ một cách máymóc, đòi hỏi HS phải nắm chắc, sâu bản chất của vấn đề, GV không hướng dẫn
HS tự học sẽ khiến HS lúng túng khi làm bài Xin trích dẫn lại đề Đề kiểm tra
Trang 6chất lượng 8 tuần Học kì I năm học 2014 – 2015 (trường THPT Trần HưngĐạo), phần Làm văn:
Nhận xét về hình tượng nhân vật Tấm trong truyện cổ tích “Tấm Cám”, có hai cách đánh giá như sau:
1 Cuộc đời Tấm là cuộc đời một cô gái, bất hạnh, chăm chỉ hiền lành
nhưng thụ động, yếu đuối.
2 Cuộc đời Tấm là cuộc đấu tranh gian nan và quyết liệt để giành lại sự
sống và hạnh phúc.
Trình bày ý kiến của anh/ chị
Yêu cầu của đề:
- Về kĩ năng: Thí sinh biết cách làm bài nghị luận VH, sử dụng thànhthạo các thao tác phân tích, so sánh, bình luận; bố cục rõ ràng, lập luậnchặt chẽ, diễn đạt lưu loát, văn viết có cảm xúc, hình ảnh, không mắchoặc mắc rất ít lỗi về diễn đạt
- Về kiến thức: Khuyến khích cách kiến giải thể hiện quan điểm riêngcủa người viết, bài viết đảm bảo tính logic chặt chẽ, có sức thuyếtphục Cần đảm bảo các ý sau:
1 Giới thiệu về truyện cổ tích “Tấm Cám” và nhân vật Tấm , trích dẫn 2
ý kiến trong đề bài
2 Giải thích ngắn gọn các ý kiến và nêu quan điểm cá nhân
3 Phân tích tác phẩm để bảo vệ quan điểm cá nhân:
3.1 Cuộc đời Tấm là cuộc đời một cô gái, bất hạnh, chăm chỉ hiền
lành nhưng thụ động, yếu đuối HS cần chỉ ra và phân tích:
Trang 7- Mẹ con Cám tìm đủ cách và nhiều lần truy đuổi hòng tiêu diệt Tấm đểđộc chiếm ngôi hoàng hậu.
- Quá trình biến hóa và sức sống kì diệu, sức trỗi dậy mãnh liệt củaTấm
- Thành công về nghệ thuật xây dựng nhân vật
- So sánh hình tượng nhân vật Tấm với các hình tượng nhân vật chínhtrong các truyện cổ tích khác
Từ đề bài trên, tôi nhận thấy:
- Nếu HS không được GV hướng dẫn để phát huy năng lực tự học: Các
em sẽ rất lúng túng, thụ động, không bày tỏ được quan điểm cá nhân
về 2 ý kiến trong đề bài Bài làm của các em chỉ đơn thuần là phân tích
nhân vật Tấm hoặc kể lại truyện cổ tích “Tấm Cám” Đặc biệt, các em
rất lúng túng không biết viết phần đánh giá
- Ngược lại, Nếu HS được GV hướng dẫn để phát huy năng lực tự họcqua các giờ học trên lớp, các em sẽ chủ động, tự tin bày tỏ quan điểm
cá nhân, biết chứng minh để bảo vệ quan điểm một cách thuyết phục;các em cũng dễ dàng viết phần đánh giá dựa trên các câu hỏi GV đãcung cấp, hướng dẫn khi học tác phẩm
Xuất phát từ những thực trạng như trên, tôi chọn đề tài sáng kiến kinh
nghiệm là: Vai trò của giáo viên trong việc phát huy năng lực tự học của học sinh qua một số tác phẩm tự sự dân gian lớp 10.
C
CÁC GIẢI PHÁP
I Giới hạn đề tài: Đề tài này được sử dụng với khối lớp 10 của trường
THPT Trần Văn Lan và trương THPT Trần Hưng Đạo
Trang 8II Đối tượng nghiên cứu : - HS lớp 10
- Thời gian nghiên cứu trong các năm học:
2012 - 2013, 2013 - 2014 và 2014 - 2015
III
Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp thống kê: Thống kê tỉ lệ HS phát huy năng lực tự họctrước và sau khi thực hiện đề tài
- Phương pháp phân loại: Phân loại đối tượng HS ở các lớp giảng dạy
để có dung lượng câu hỏi cho phù hợp với điều kiện chuẩn bị và luyện tập ở nhàcũng như trình độ học tập trên lớp của HS
- Phương pháp phân tích: Trên cơ sở số liệu đã thống kê để đề xuất giảipháp giúp HS phát huy năng lực tự học
IV Nội dung nghiên cứu:
1 Đặt vấn đề:
1.1 Đặc điểm của môn học:
- Văn bản văn học (truyện cổ tích, bài thơ, thiên bút kí, vở kịch…) lànhững văn bản đi sâu phản ánh hiện thực khách quan và khám phá thế giới tìnhcảm và tư tưởng, thỏa mãn nhu cầu thẩm mĩ của con người Vì vậy, văn bản vănhọc nhất là những văn bản VHDG rất gần gũi với đời sống con người Ngay từthuở lọt lòng, các em đã được sống trong thế giới của những câu hát ru, nhữngcâu chuyện cổ tích Lớn lên, các em được sự chỉ bảo của ông bà cha mẹ qua cáccâu tục ngữ, truyện ngụ ngôn, được đắm mình trong môi trường diễn xướng của
ca dao – dân ca, các làn điệu hát chèo…
- Trên lớp, với các văn bản VH (VHDG và VH viết) dung lượng ngắn, HSđược đọc - hiểu trọn vẹn Còn với văn bản VH dung lượng dài, HS chỉ được đọc
- hiểu những đoạn trích tiêu biểu
1.2 Vai trò của người thầy:
- VHDG là phần nội dung đầu tiên trong chương trình Ngữ văn mà Hs học
ở bậc THPT Do đó, vai trò của người Gv rất quan trọng trong việc hướng dẫn
Trang 9Hs tự học nhằm khơi gợi hứng thú cho Hs, tạo phông nền cho Hs tiếp nhận cáctác phẩm VH, nhất là những tác phẩm có sử dụng chất liệu VHDG.
1.4 Về năng lực tự học:
- Tự học là tự mình động não, suy nghĩ, sử dụng các năng lực trí tuệ(quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp v.v…) và có khi cả cơ bắp (khi phải sửdụng công cụ), cùng các phẩm chất của mình, rồi cả động cơ, tình cảm, cả nhânsinh quan, thế giới quan để chiếm lĩnh một lĩnh vực hiểu biết nào đó của nhânloại, biến lĩnh vực đó thành sở hữu của mình
- Như vậy cốt lõi của học là tự học Hầu như ai cũng có năng lực tự học.Tuy nhiên, để phát huy năng lực tự học của HS rất cần đến vai trò của ngườithầy Người thầy được coi là ngoại lực hỗ trợ, thúc đẩy, xúc tác, tạo điều kiệncho trò tự học, tự phát triển và trưởng thành Người thầy giỏi là người dạy chotrò biết tự học Người học giỏi là người biết tự học sáng tạo suốt đời
+ Củng cố và nâng cao kiến thức bài học
+ Tự hoàn thiện bản thân, sống tự chủ, tự tin
- Về kĩ năng:
Trang 10+ Có kĩ năng tập hợp, thống kê, phân loại tài liệu mà GV hướng dẫn + Làm chủ việc học
+ Có suy nghĩ chín chắn, thấu đáo, sâu sắc
* Nguyên tắc: Việc phát huy năng lực tự học của HS qua phần tự sự
dân gian lớp 10 phải đảm bảo nguyên tắc:
- Tương tác: GV cần tổ chức cho HS tương tác với GV và với chính HS
- Tiến trình: Phải thống nhất trong quá trình giảng dạy VHDG cũng nhưtrong suốt năm học nhằm biến quá trình nhận thức thành quá trình tự nhận thức
- Phù hợp: Với dung lượng kiến thức và với trình độ HS
- Tích hợp: Với kiến thức HS đã học ở THCS
Trên tất cả phải đảm bảo nguyên tắc: HS tự mình hoàn thành nhiệm vụ nhậnthức với sự tổ chức hướng dẫn của GV
2 2 Phương pháp: Để phát huy năng lực tự học của HS qua phần tác
phẩm tự sự văn học dân gian lớp 10, người thầy phải:
- Có phương pháp dạy học tích cực: Bên cạnh việc phát huy mặt mạnhcủa phương pháp dạy học truyền thống (thuyết trình, đàm thoại), người thầy cầnchú ý phương pháp giáo dục hiện đại, giáo dục tích cực: GV là người thiết kế, tổchức, bản thân HS tự tìm kiếm, học hỏi GV định hướng để HS tự học
- GV tùy theo từng bài học cụ thể mà đưa ra những nội dung hướng dẫn
Hs tự học phù hợp
- Phương pháp đặt câu hỏi hướng dẫn HS tự học là rất quan trọng GVcần biết đặt câu hỏi đúng, sát với nội dung bài học, kích thích sự suy nghĩ, tìmtòi, khám phá của HS
- Với mục đích là phát huy năng lực tự học của HS qua một số tác phẩm
tự sự dân gian lớp 10 thì một điều quan trọng nữa là người thầy trước hết phải làngười có ý thức và năng lực tự học hỏi, nghiền ngẫm, suy nghĩ thấu đáo kiếnthức bài học và những vấn đề cuộc sống liên quan đến bài học
2 3 Thực tiễn : Tôi đã áp dụng phát huy năng lực tự học của Hs qua
phần Văn học dân gian lớp 10 năm học: 2013 – 2014, năm học 2014 – 2015 và
Trang 11đã đặt ra một số cách thức hướng dẫn Hs tự học qua các phương pháp: nghiêncứu, nêu vấn đề, nêu tình huống, đóng vai, đối thoại, hoạt động nhóm Cáchthức phát huy năng lực tự học của HS qua một số tác phẩm tự sự dân gian lớp 10được tôi phân chia thành các dạng sau:
a Hướng dẫn HS phát huy năng lực tự học trước khi học văn bản
tự sự dân gian:
- Thông thường, GV chỉ dựa vào SGK yêu cầu HS trả lời những câu hỏiphần Hướng dẫn học bài Những câu hỏi trong SGK khá logic, hệ thống, phùhợp với trình độ, sự tiếp nhận của HS Song tôi nhận thấy, những câu hỏi nàychủ yếu hướng dẫn HS tiếp nhận văn bản, đôi chỗ còn khái quát, chưa kích thích
sự suy nghĩ, sáng tạo của HS khiến HS ngại làm
- Để phát huy năng lực tự học của HS qua một số tác phẩm tự sự văn họcdân gian lớp 10, trên cơ sở những câu hỏi trong SGK, tôi đã soạn ra một số câuhỏi cụ thể, chi tiết hơn Tôi chia phần VHDG thành các kiểu bài: VH sử (bàiKhái quát VHDG), tác phẩm VH tự sự DG (sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích,truyện cười), tác phẩm trữ tình DG (ca dao), tác phẩm tự sự - trữ tình (truyệnthơ), và bài Ôn tập VHDG
- Tôi xin được trình bày kĩ về cách thức phát huy năng lực tự học của Hsqua một số tác phẩm tự sự dân gian mà tôi đã thực hiện:
Ví dụ 1: Về đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” (trích: sử thi Đăm Săn):
Tôi chia lớp thành 4 nhóm chuẩn bị bài:
Nhóm 1: Phương pháp nghiên cứu: Yêu cầu HS nghiên cứu về :
- Khái niệm sử thi, phân loại sử thi DG, kể tên 1 vài sử thi anhhùng
- Tóm tắt nội dung sử thi Đăm Săn.
- Vị trí, nội dung đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây”
- Bố cục đoạn trích
Trang 12 Nhóm 2: Phương pháp nghiên cứu, phân tích: Tóm tắt diễn biến trậnđấu giữa Đăm Săn và Mtao Mxây (có thể chia làm mấy hiệp đấu, kếtquả ?)
Nhóm 3: Phương pháp phân tích: Liệt kê những câu nói và hành độngcủa dân làng (tôi tớ, nô lệ) đối với Đăm Săn Qua những câu nói vàhành động đó cho thấy thái độ và tình cảm gì của người dân Êđê đối vớimục đích của cuộc chiến, đối với người anh hùng sử thi ?
Nhóm 4: Phương pháp phân tích, nêu quan điểm: Phần cuối đoạn tríchchú ý nhiều đến việc miêu tả cảnh chết chóc hay cảnh ăn mừng chiếnthắng ? Cảnh miêu tả đó có gì đặc biệt (âm thanh, hình ảnh) ? Nhân vậtngười anh hùng Đăm Săn được miêu tả như thế nào và có ý nghĩa gìtrong bối cảnh đó ?
Ví dụ 2: Về Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy Tôi cũng
chia lớp thành 4 nhóm chuẩn bị bài:
Nhóm 1: Phương pháp nghiên cứu: Yêu cầu HS nghiên cứu về :
- Khái niệm truyền thuyết, đặc điểm truyền thuyết DG, kể tên 1 vàitruyền thuyết DG mà em được học, được đọc
- Giới thiệu cụm di tích lịch sử Cổ Loa
- Xuất xứ văn bản
- Tìm đọc dị bản (với cái kết: Trọng Thủy bị oan hồn Mị Châu kéoxuống giếng…)
Nhóm 2: Phương pháp nghiên cứu, thống kê:
- Tóm tắt văn bản Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy
- Bố cục văn bản
- Tìm những chi tiết liên quan đến Trọng Thủy
Nhóm 3: Phương pháp thống kê: Yêu cầu Hs trả lời câu 1 phần hướngdẫn học bài (SGK trang 42): Tìm những chi tiết liên quan đến AnDương Vương…
Trang 13 Nhóm 4: Phương pháp thống kê, nêu quan điểm: Tìm những chi tiết liênquan đến nhân vật Mị Châu:
- Yêu cầu Hs trả lời câu 2 phần hướng dẫn học bài (SGK trang 43)
- Thái độ của nhân dân với Mị Châu ?
Ví dụ 3: Về truyện cổ tích Tấm Cám Tôi chia lớp thành 4 nhóm chuẩn bị
bài:
Nhóm 1: Phương pháp nghiên cứu: Yêu cầu HS nghiên cứu về :
- Khái niệm, phân loại truyện cổ tích, đặc trưng của truyện cổ tíchthần kì
- Kể tên 1 vài tác phẩm thuộc kiểu truyện Tấm Cám trên thế giới.
- Tóm tắt và nêu bố cục văn bản
Nhóm 2: Phương pháp phân tích: - Truyện Tấm Cám tập trung miêu tả
mâu thuẫn giữa các tuyến nhân vật nào ? Mâu thuẫn này phát triển rasao ? (Gợi ý: - Từ đoạn truyện về chiếc yếm đỏ đến đoạn truyện Tấm đixem hội – Từ đoạn truyện về cái chết của Tấm trở đi.)
- Mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám phản ánh những mối mâu thuẫn,xung đột nào trong gia đình, xã hội ? Nhân dân ta đã giải quyết xung đột
đó ra sao ?
Nhóm 3: Phương pháp thống kê: Liệt kê những hình thức biến hóa củaTấm Ở mỗi lần biến hóa đó, Tấm đã nói và làm gì ? Quá trình biến hóacủa Tấm nói lên ý nghĩa gì ?
Nhóm 4: Phương pháp động não, nêu quan điểm: Về hành động trả thùcủa Tấm, có bạn Hs cho rằng: Với hành động ấy cô Tấm không hiềnnhư chúng ta nghĩ Đó là hành động giết người, trả thù độc ác khôngkém hành động giết hại Tấm của mẹ con Cám Em có đồng tình với ýkiến của bạn Hs đó không ? Vì sao ?
Ví dụ 4: Về truyện cười Tam đại con gà, Nhưng nó phải bằng hai mày Tôi
chia lớp thành 2 nhóm chuẩn bị bài:
Nhóm 1: Yêu cầu HS chuẩn bị bài Tam đại con gà: