MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 4

Vì thế, ở hầu hết các nước trên thế giới, KNS đã được dạy trong chương trình mà UNESCO đã đưa ra trong thời gian gần đây: “Học để biết, Học để làm, Học để tự khẳng định mình và Học để

Phòng giáo dục đào tạo giao thủy

Tr-ờng tiểu học giao lạc

SÁNG KIẾN DỰ THI CẤP HUYỆN

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

MỘT SỐ BIỆN PHÁP

RẩN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 4

Tỏc giả: BÙI THỊ DUYấN Trỡnh độ chuyờn mụn: Cao đẳng Sư phạm Chức vụ: Giỏo viờn

Nơi cụng tỏc: Trường Tiểu học Giao Lạc

Huyện Giao Thuỷ - Tỉnh Nam Định

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Sư phạm

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường Tiểu học Giao Lạc

Địa chỉ liên hệ: Xóm 5 - Hồng Thuận - Giao Thuỷ - Nam Định

Điện thoại: 0976097483

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường Tiểu học Giao Lạc

Địa chỉ: Xã Giao Lạc- huyện Giao Thuỷ - tỉnh Nam Định

Điện thoại: 03503743033

Ngay từ những năm đầu thập kỷ 90, các tổ chức Liên Hiệp Quốc như Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Quỹ cứu trợ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF), Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục của Liên Hiệp Quốc (UNESCO) đã ch

cho thanh thiếu niên bởi lẽ “những thử thách mà trẻ em và thanh niên phải đối mặt là rất nhiều

đọc, viết, tính toán tốt nhất” (UNICEF) Vì thế, ở hầu hết các nước trên thế giới, KNS đã được dạy trong chương trình

mà UNESCO đã đưa ra trong thời gian gần đây: “Học

để biết, Học để làm, Học để tự khẳng định mình và Học để cùng chung sống”

phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”

Từ nhiều năm nay Bộ Giáo dục - Đào tạo triển khai dạy KNS là một trong

những tiêu chí đánh giá "Trường học thân thiện - học sinh tích cực" Trên tinh thần đó tôi nhận thấy rằng chính ở dưới mái trường các em học được nhiều điều

hay, lẽ phải Và nhà trường là ngôi nhà thân thiện, học sinh tích cực học tập để thành người tài xây dựng đất nước, có khả năng hội nhập cao, từng bước trở

nhắc đến nhiều trong thời đại ngày nay Cho nên, giáo dục KNS cho học sinh là rất quan trọng và càng quan trọng hơn đối với các em học sinh bắt đầu bước vào lứa tuổi thiếu niên ( lớp 4)

Các em không chỉ biết học giỏi về kiến thức mà còn phải được tôi luyện những kĩ năng sống qua đó trang bị cho các em vốn kiến thức, kĩ năng, giá trị sống để bước vào đời tự tin hơn Đây cũng là một nhiệm vụ quan trọng đối với

- ở lứa lớp 4 học sinh đang phát triển về hệ xương, hệ thần kinh, học sinh có những nhận biết nhất định

sự phát triển về trí tuệ, tâm hồn, các em thích quan sát mọi vật xung quanh Khả năng tư duy cụ thể nhiều hơn khả năng khái quát hóa Về tình cảm, các em rất nhạy cảm với vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước, các em dễ xúc động và bắt đầu biết mơ ước, thích nghĩ lại các vấn đề mà mình đã quan sát được và khả năng ứng

xử phù hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống Xác định tầm quan trọng đó tôi đã cố gắng nghiên

SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 4 Đối tượng nghiên cứu là học sinh lớp 4A tôi

đang phụ trách, nhằm mong muốn trang bị cho các em những kĩ năng cần thiết làm hành trang bước vào đời

II THỰC TRẠNG

những yếu tố tích cực và có cả những yếu tố tiêu cực ảnh hưởng đến KNS của các em Sự phát triển của công nghệ thông tin, sự ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường,…cũng là những yếu tố tác động nhiều đến cách sống, cách nghĩ, cách làm của các em

Giao Lạc là xã ven biển, dân c

2

Thực hiện nghị quyết 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008 của

Bộ giáo dục và đào tạo về việc phát động phong trào thi đua: "Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực" trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-

2013, trong đó nội dung : Rèn luyện KNS cho học sinh phù hợp với lứa tuổi của học sinh

Căn cứ nhiệm vụ năm học 2014 - 2015 của ngành về việc chú trọng: Rèn luyện KNS cho học sinh Và đặc biệt trong này,

– Đánh giá học sinh Tiểu học

, phẩm chất

thì việc giáo dục kĩ năng sống càng trở lên cần thiết hơn bao giờ hết

3

học sinh Trường được công nhận danh hiệu trường chuẩn Quốc gia mức độ I năm 2001, nhiều năm liền trường luôn được công nhận cơ quan văn hoá cấp huyện và đạt danh hiệu trường tiên tiến cấp tỉnh Trong hoạt động chuyên môn dạy và học, Nhà trường thường xuyên nghiên cứu, cải tiến nâng cao chất lượng giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh, không ngừng đổi mới

PPDH phù hợp với nội dung chương trình Và đặc biệt chú trọng đến việc "Giáo

dục kỹ năng sống" cho học sinh Nhà trường coi đây là một trong những yếu tố

quan trọng hàng đầu trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục Chính vì thế ngay sau khi Bộ Giáo dục đào tạo đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống lồng ghép vào các môn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, nhà trường tiến hành triển khai đồng bộ đến toàn thể cán bộ giáo viên về việc tăng cường rèn luyện KNS

cho học sinh Đẩy mạnh thực hiện phong trào thi đua “Xâ

tích cực” Mỗi giáo viên trong nhà trường không chỉ nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ, mà còn thường

4

Hiện nay, nhiều phụ huynh học sinh đi làm ăn xa, để con cái ở nhà với ông

bà, hoặc mải buôn bán kiếm tiền ít quan tâm đến con em mình

n

Phụ huynh học sinh chỉ khuyến khích các con tìm kiến thức mà quên hướng cho con em mình làm tốt hoạt động đoàn thể, hoạt động xã hội và cách ứng xử trong cuộc sống Phần lớn ở gia đình: việc xưng hô chưa chuẩn mực nên các em bắt chước và xưng hô thiếu thiện cảm

Đa số học sinh sống trong hai môi trường có hoàn cảnh khác nhau: một là các em được sự quan tâm chăm sóc quá sức chu đáo của phụ huynh vì sống trong gia đình ít con, hoàn cảnh kinh tế ổn định; hai là những em sống trong gia đình

cảnh này đều làm cho các em thiếu đi những KNS cần thiết như: KN tự phục vụ

bởi ở gia đình, các em thường được cha mẹ thay hoặc cha mẹ không có thời gian

gần gũi để hướng dẫn, KN thể hiện sự cảm thông, KN đảm nhận trách nhiệm,…là

những KN rất quan trọng để giúp các em sống hài hòa với người khác nhưng ở gia đình hầu như các em không có cơ hội và điều kiện trải nghiệm

Học sinh

Hay khi có đoàn khách của Phòng, Sở về thăm trường, thăm lớp các em luôn rụt rè, thiếu tự tin khi trả lời các câu hỏi phỏng vấn của khách hoặc học sinh không giám gần khách để trò chuyện, giao lưu

Phụ huynh vì bận nhiều công việc nên ít quan tâm giúp đỡ con em trong các hoạt động cần thiết, làm cho các em rất rụt rè thiếu tự tin khi giao tiếp họăc tham gia các hoạt động bởi các em bị cuốn hút theo các trò chơi điện tử và hệ thống ảo trên Internet Đây là những trò chơi làm cho các em xa lánh với môi trường sống thực tế và thiếu sự tương tác giữa con người với con người, kĩ năng

xã hội của học sinh ngày càng kém Điều này dẫn đến tình trạng học sinh trở nên ích kỉ, không quan tâm đến cộng đồng Câu hỏi mà chúng ta thường đặt ra cho học sinh tiểu học là ngoài những kiến thức phổ thông về toán, khoa học và Tiếng Việt, học sinh cần học điều gì để giúp các em hội nhập với xã hội, trở thành công dân có ích cho cộng đồng

Khi được hỏi những hiểu biết về KNS qua phiếu thăm dò ( Phụ lục 1),thì có 58% HS trả lời là các em đã có những hiểu biết về KNS tuy nhiên mới ở mức độ

cũng qua phiếu thăm dò (Phụ lục 2) thì có 69% đã có hiểu biết về KNS và 31%

phụ huynh chưa hiểu biết về KNS

L

cho học sinh trong lớp tôi gặp phải một số thách thức sau:

+ Đó là HS kỉ luật chưa cao, các em khá rụt rè chưa mạnh dạn bày tỏ ý kiến Khi phát biểu các em nói không rõ ràng, trả lời trống không, nhiều lúc chưa nói lời cảm ơn, xin lỗi với cô, ban bè Ngoài ra, một trở ngại nữa là phụ huynh trong lớp có một số bố mẹ thì quá nuông chiều, ngược lại một số phụ huynh vì bận nhiều công việc nên ít quan tâm giúp đỡ con em trong các hoạt động cần thiết Nhiều em đến trường tỏ ra nói nhiều vì ở nhà các em không có người trò chuyện, chia sẻ

+ Bên cạnh những khó khăn trên cũng có thuận lợi nhất định đó là: tôi nhận được một tập thể học sinh khá ngoan và biết vâng lời, các em gần gũi với cô giáo Bên cạnh đó tôi có được sự ủng hộ của phụ huynh trong việc cùng nhà trường giáo dục các em Ngoài ra, nhà trường luôn theo sát, quan tâm, hỗ trợ cho giáo viên trong công tác giảng dạy cũng như giáo dục Chính vì thế tôi luôn cố gắng làm sao rèn cho các em kĩ năng sống, giúp các em có một niềm tin, phát triển một cách toàn diện để trở thành con người năng động, sáng tạo phù hợp với một xã hội hiện đại đang phát triển

trong việc giáo dục KNS cho học sinh

Từ tình hình thực tiễn trên, tôi đã cố gắng tìm nhiều biện pháp rèn

ể thực hiện tốt việc rèn luyện các kĩ năng sống, đem lại kết quả cao tôi nhận thấy cần phải áp dụng một số biện pháp sau:

:

1 Giáo viên cần hiểu khái niệm “Kĩ năng sống”:

Có nhiều quan niệm về kĩ năng sống Theo tôi, kĩ năng sống đơn giản là tất

cả những điều cần thiết chúng ta phải biết để có thể thích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộc sống Kĩ năng sống được hình thành theo một quá trình, hình thành một cách tự nhiên qua những va chạm, những trải nghiệm trong cuộc sống và qua giáo dục mà có Có nhiều nhóm kĩ năng sống như: nhóm kĩ năng nhận thức, nhóm kĩ năng xã hội và nhóm kĩ năng quản lí bản thân Dù là kĩ năng nào cũng đều rất quan trọng và cần thiết với mỗi con người

2 Gần gũi và tạo mối quan hệ thân thiện với học sinh

Đầu tiên, sau khi tôi nhận lớp, để tạo sự gần gũi và gắn kết giữa học sinh và giáo viên chủ nhiệm, tôi sắp xếp nhiều thời gian cho học sinh được giới thiệu về bản thân, động viên khuyến khích các em chia sẻ với nhau về những sở thích, ước

mơ tương lai cũng như mong muốn của tôi với các em Đây là hoạt động giúp cô trò chúng tôi hiểu nhau, đồng thời tôi muốn tạo một môi trường học tập thân

thiện - Nơi " Trường học thật sự trở thành ngôi nhà thứ hai của các em, các

thầy cô giáo là những người thân trong gia đình" Đây cũng là một điều kiện

theo tôi là rất quan trọng để phát triển khả năng giao tiếp của học sinh Bởi học sinh không thể mạnh dạn, tự tin trong một môi trường mà giáo viên luôn gò bó và

áp đặt

Cô trò thân thiện ngoài giờ học

Tiếp theo trong tuần đầu tôi cho học sinh tự do lựa chọn vị trí ngồi của mình

để qua đó phần nào nắm được đặc điểm tính cách của các em: mạnh dạn hay nhút

những tuần học sau, tôi chú ý quan sát những biểu hiện về thái độ học tập, những

cử chỉ, hành vi tại vị trí ngồi mà các em chọn để bắt đầu có điều chỉnh phù hợp

3 Giáo dục KNS qua việc tích hợp vào các môn học

Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh có thể thực hiện trong bất cứ lúc nào, giờ học nào Để việc rèn luyện diễn ra một cách thường xuyên và đạt hiệu quả cao tôi tiếp tục vận dụng vào các môn học, tiết học, nhất là các môn như: Tiếng Việt, Đạo đức; Khoa học; An toàn giao thông

Trong chương trình lớp 4, ở môn Tiếng Việt, có nhiều bài học mà tên gọi của nó đã nói rõ mục tiêu giáo dục, các kĩ năng giao tiếp xã hội, như: Viết tự thuật, lập danh sách học sinh, lập thời gian biểu, Viết thiếp chúc tết, viết nhắn tin, viết bản tin, viết quảng cáo, viết thư, điền vào giấy tờ in sẵn, giới thiệu hoạt động, giới thiệu địa phương, kể chuyện được chứng kiến hoặc tham gia Bên cạnh đó nhiều bài Luyện từ và câu có nội dung rèn luyện các nghi thức, lời nói, nhiều bài tập đọc giới thiệu các văn bản mẫu chuẩn bị cho việc hình thành một số

kĩ năng giao tiếp cộng đồng như : Mẫu đơn, thư, quảng cáo hoặc cung cấp những câu chuyện mà qua đó học sinh có thể rút ra những kĩ năng sống Thông qua các hoạt động học tập, được phát huy trải nghiệm, rèn kĩ năng hợp tác, bày tỏ

ý kiến cá nhân, đóng vai, học sinh có được cơ hội rèn luyện, thực hành nhiều kĩ năng sống cần thiết

Ví dụ: Khi dạy bài : Luyện tập trao đổi ý kiến với người thân( 1 tiết)

( Phân môn Tập làm văn- Tiếng Việt 4 tuần 9) Đầu tiên, tôi đưa ra tình huống trong bài tập đọc Thưa chuyện với mẹ

(Tuần 9), Cương thuyết phục mẹ cho học nghề rèn bằng cách đưa ra những lí lẽ hợp tình, hợp lí

Sau đó tôi cho học sinh phát biểu ý kiến bằng các câu hỏi sau:

- Em đã bao giờ đạt được nguyện vọng, mong muốn gì với người thân chưa? Nguyện vọng mong muốn của em là gì?

- Người thân có ý kiến gì khi nghe em truyền đạt?

- Kết quả việc trao đổi giữa em và người thân như thế nào?

- Nếu thưc hiện lại cuộc trao đổi đó, em có thay đổi gì trong cách thuyết phục người thân của em không?

Tiếp theo, tôi yêu cầu học sinh đọc đề bài( không đọc phần gợi ý), cả lớp đọc thầm để xác định những tự ngữ quan trọng Tôi gạch chân những từ ngữ quan trọng trong đề bài( đã chép vào bảng phụ):

( Đề bài: Em có nguyện vọng học thêm một môn năng khiếu (họa, nhạc, võ

thuật ) Trước khi nói với bố mẹ, em muốn trao đổi với anh (chị) để anh (chị) hiểu và ủng hộ nguyện vọng của em

Hãy cùng bạn đóng vai em và anh chị thực hiện cuộc trao đổi

Tôi hướng dẫn học sinh hiểu trọng tâm của đề bài bằng cách nêu câu hỏi:

+ Nội dung trao đổi là gì?( trao đổi về nguyện vọng của em muốn học thêm một môn năng khiếu)

+ Đối tượng trao đổi là ai?( anh hoặc chị của em)

+ Mục đích trao đổi để làm gì? (làm cho anh, chị hiểu rõ nguyện vọng của

em, giải đáp những khó khăn, thắc mắc anh, chị đặt ra để anh chị ủng hộ em thực hiện nguyện vọng ấy)

+ Hình thức thực hiện cuộc trao đổi là gì? (Em và bạn trao đổi Bạn đóng vai anh hoặc chị của em)

Tôi dành thời gian cho học sinh suy nghĩ chọn môn năng khiếu mình yêu thích nhất và nêu trước lớp

Sau đó, tôi cho học sinh đọc thành tiếng, đọc thầm phần gợi ý rồi cho học sinh làm việc theo cặp: cùng trao đổi để viết ra nháp dàn ý cuộc trao đổi( cố gắng hình dung ra các thắc mắc, khó khăn mà anh chị nêu ra để tìm cách giải đáp) Tôi đến hỗ trợ, hướng dẫn thêm những em học yếu

Bước tiếp theo tôi cho học sinh thực hành trao đổi kịch bản theo cặp:

+ Lúc đầu học sinh nhìn vào giấy đã ghi lời lẽ trao đổi

+ Sau đó thuộc lời để nói tự nhiên hơn

+ ( Hai em đóng vai rồi đổi vai để thực hiện cuộc trao đổi)

- Tôi đến từng cặp hướng dẫn học sinh thể hiện nét mặt, cử chỉ, điệu bộ phù hợp cuộc trao đổi

- Tôi gọi một số cặp lên trình bày trước lớp và nhận xét theo các tiêu chí đề ra Qua các hoạt động của tiết học tôi giúp học sinh rèn các kĩ năng sống cơ

bản như: KN giao tiếp; KN thể hiện sự cảm thông; KN trình bày suy nghĩ, ý

tưởng; KN lắng nghe tích cực

Hay môn Đạo đức bài: “Tiết kiệm thời gian” tôi đưa ra nội dung: “ Trong

ngày chủ nhật, em đã thực hiện được những công việc nào? Hãy kể những việc

em đã làm? Những công việc nào em dự định làm nhưng chưa thực hiện được?

Vì sao? So sánh số lượng công việc giữa các bạn trong nhóm/ trong lớp? Tại sao

số lượng công việc thực hiện được lại khác nhau giữa các bạn trong cùng một khoảng thời gian?” Sau vài lời khuyến khích đầu tiên, tôi tổ chức cho các em đứng thành vòng tròn chia sẻ ý kiến với cả lớp Lúc đầu các em rất ái ngại không

tự tin khi chia sẻ nhưng tôi nhắc nhở những điều cần chú ý trong khi giao tiếp, cộng thêm một môi trường hoà đồng thân thiện các em thực hiện rất tốt, không còn những cái nhìn ái ngại Thay vào đó là sự tự tin cùng câu nói chắc gọn:

“Sáng chủ nhật mình ở nhà làm ; Những công việc dự định mình chưa làm được So với số lượng công việc của mình với các bạn trong nhóm, trong lớp thì mình thấy….; vì… ”

KN

đặt mục tiêu; KN kiên định; KN trình bày suy nghĩ, ý tưởng; KN trao đổi, thảo

luận; KN lắng nghe, cảm nhận, chia sẻ

Tôi luôn tạo không khí thân thiện, áp dụng việc đổi mới phương pháp tạo điều kiện cho các em mạnh dạn, tự lập, tự khẳng định và phát huy mình hơn qua việc học nhóm

Rèn kĩ năng sống có hiệu quả còn được tôi vận dụng khá nhiều trong trong các môn học thông qua xử lí tình huống hay các trò chơi học tập có nội dung gần gũi với cuộc sống hằng ngày của các em

Như trong môn Khoa học, Ở bài: "Tại sao cần ăn phối hợp nhiều loại

thức ăn” tôi cho học sinh thảo luận nhóm và lên thực đơn cho các bữa ăn trong

một ngày: Sáng, trưa, tối dưới sự trợ giúp của giáo viên Sau khi học sinh nhận xét thực đơn của nhau, học sinh sẽ khắc sâu kiến thức về một bữa ăn đầy đủ cần đảm bảo các chất

Giáo dục KNS qua việc tích hợp vào các môn học

Các em làm việc tích cực, vui vẻ, tự mỗi em nói được tiếng nói, suy nghĩ của mình với bạn bè, với thầy cô một cách tự tin mạnh dạn Việc rèn luyện các kĩ năng này đã tạo ra được thói quen tốt cho bản thân mỗi em, các em tham gia một cách chủ động tích cực vào quá trình học tập, tạo điều kiện cho các em chia sẻ những kinh nghiệm, ý kiến hay để giải quyết một vấn đề nào đó

Hiệu quả đào tạo kĩ năng sống không đo đếm được bằng những con số chính xác nhưng được thể hiện bằng những biểu hiện cụ thể: các em có ý thức, thái độ khác với mọi người trong gia đình; luôn hoà đồng với bạn bè; tự tin khi nói năng đó chính là hiệu quả từ đào tạo kĩ năng sống Việc sinh hoạt theo nhómtạo môi trường làm việc thân thiện, giúp các em cải thiện hành vi giao tiếp thông qua các hoạt động trao đổi diễn ra thường xuyên Các em trở nên thân thiện, từ đó giúp bầu không khí học tập, lao động trở nên sôi động hơn Tham gia sinh hoạt theo nhóm giúp các em học sinh hưng phấn hơn trong học tập và tạo nên cách ứng xử hợp lý trong mọi tình huống Khi học nhóm, tôi luôn đưa ra nhiều tình

huống tạo sự phát triển tư duy cho các em Đó cũng là cách rèn các KN hợp tác,

KN tìm kiếm sự hỗ trợ, KN giao tiếp, …

Ngoài ra tôi chú ý rèn luyện sức khoẻ và ý thức bảo vệ sức khoẻ, kĩ năng phòng chống tai nạn giao thông và các thương tích khác qua các môn học Ai cũng biết rằng sức khỏe là tài sản vô cùng quí báu của mỗi con người Học tập tốt, năng lực, phẩm chất tốt là những điều học sinh phải đạt được thì rèn luyện sức khỏe tốt cho học sinh là điều phải được đặc biệt quan tâm Tuy nhiên có được một sức khỏe tốt và bảo vệ được nó thì thật không dễ Dù vậy không có nghĩa là

không làm được, nhiều khi sức khỏe của các em phụ thuộc vào những điều rất giản dị Đó chính là giáo dục một lối sống khoa học

Ở môn : Các bài: “ Phòng bênh béo phì; Phòng bênh lây qua đường tiêu hóa; Bạn cảm thấy thế nào khi bị bệnh; Phòng tránh tai nạn đuối nước; Ôn tập con người và sức khỏe ” giáo dục các em hiểu rằng cần ăn uống cân đối hợp lý; hoạt động phù hợp với lứa tuổi; có trách niệm giữ vệ sinh, phòng bênh cho bản thân; gia đình và cộng đồng Thân thể sạch sẽ giúp cho chúng ta khoẻ mạnh, biết những việc nên làm và không nên làm để cơ thể luôn sạch sẽ, có ý thức tự giác làm vệ sinh cá nhân hằng ngày, tự giác thực hiện nếp sống vệ sinh, khắc phục những hành vi có hại cho sức khoẻ Biết tham gia các hoạt động và nghỉ ngơi một cách hợp lí để có sức khoẻ tốt Có ý thức tự phòng tránh các tai nạn, đặc biệt là tai nạn đuối nước

Ngoài ra để các em có kĩ năng phòng chống tai nạn giao thông, đuối nước và các thương tích khác tôi đã giáo dục các em thông qua các tiết: An toàn giao thông hướng dẫn các em phòng chống tai nạn giao thông và các thương tích khác bằng cách đưa ra những tình huống cho các em xử lí

Chẳng hạn :

- Khi đi qua ngã tư có đèn tín hiệu gặp đèn đỏ người và xe phải như thế nào?

- Khi nào thì người và xe mới được phép đi?

- Trẻ em dưới 7 tuổi phải đi cùng với ai khi đi trên đường phố và khi qua

- Em có nên chơi đùa trên đưòng phố không? Có leo trèo qua dải phân cách và chơi gần dải phân cách không? Vì sao?

- Việc chơi gần đường ray xe lửa có nguy hiểm không? Nguy hiểm như thế nào?

- Khi ngồi trên xe máy em phải như thế nào? Em hãy nêu cách đội mũ bảo hiểm? Nêu sự cần thiết phải đội mũ bảo hiểm?

- Các em đã nhìn thấy tai nạn trên đường chưa? Theo các em vì sao tai nạn xảy ra?

- Giáo dục cho các em tránh các tai nạn trên đường: không được chạy lao

ra đường, không được bám bên ngoài ô tô, không được thò tay, chân, đầu ra ngoài khi đi trên tàu, xe, ghe, đò

Như vậy, các em có thể tự lập, xử lí được những vấn đề đơn giản khi gặp phải,

đó là các em đã có KN xác định giá trị, KN tự nhận thức, KN tìm kiếm sự giúp đỡ…

Một điều nữa theo tôi cũng khá quan trọng là kĩ năng ứng xử có văn hoá

cũng là lối sống lành mạnh mà các em cần phải được đào tạo, vì thế tôi tiếp tục:

Việc giáo dục KNS cho học sinh thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp có lẽ là hiệu quả nhất nếu người giáo viên chủ nhiệm biết xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động một cách khoa học, hợp lý Bởi sự đa dạng các loại hình hoạt động, các hình thức tổ chức HĐNGLL là yếu tố quan trọng thu hút HS tích cực tham gia Sự mới lạ bao giờ cũng có sức hấp dẫn đối với HS, khiến các

em say mê khám phá Qua đó các em có dịp bộc lộ hết khả năng của mình cũng như hình thành các KNS cần thiết Xác định được vai trò quan trọng của các hoạt động ngoài giờ lên lớp trong công tác giáo dục KNS nên ngay từ đầu năm học dưới sự chỉ đạo của nhà trường tôi chủ động lên kế hoạch chi tiết tới từng tháng, từng tuần để tổ chức các HĐNGLL cho HS sao cho phù hợp với điều kiện của địa phương, nhà trường và của lớp Các hoạt động này cần bám sát các chủ

đề hàng tháng được thực hiện theo văn bản hướng dẫn tạm thời của Vụ Giáo dục Tiểu học như sau :

Chủ đề tháng 9 : Mái trường thân yêu của em

Chủ đề tháng 10 : Vòng tay bạn bè

Chủ đề tháng 11 : Biết ơn thầy, cô giáo

Chủ đề tháng 12 : Uống nước nhớ nguồn

Chủ đề tháng 1 : Ngày Tết quê em

Chủ đề tháng 2 : Em yêu tổ quốc Việt Nam

Chủ đề tháng 3 : Yêu quý mẹ và cô giáo

Chủ đề tháng 4 : Hòa bình và hữu nghị

Chủ đề tháng 5 : Bác Hồ kính yêu

- Ở mỗi chủ đề GVCN cần nghiên cứu, thiết kế, lựa chọn các loại hình hoạt

động sao cho sinh động, hấp dẫn để HS tích cực tham gia Các chủ đề này thường gắn với các ngày lễ lớn trong năm như: trong dịp lễ khai giảng năm học mới, kỉ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam, ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, lễ hội Tết cổ truyền của dân tộc, ngày sinh nhật Bác Hồ, ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh,… Ở mỗi chủ đề GVCN cần tổ chức nhiều các hoạt động khác nhau để tăng sức hấp dẫn của chương trình như: văn nghệ, kể chuyện, trò chơi, thi đấu thể thao, thi tìm hiểu về An toàn giao thông, thi vẻ đẹp đội viên, thi nghi thức Đội, tham quan, tổ chức giao lưu, thi rung chuông vàng,…Qua đó HS có cơ hội trải nghiệm để hình thành những KNS cần thiết

* Sau đây là một số ví dụ về việc tích hợp GDKNS cho HS trong các

Ở chủ đề tháng 2 là “Em yêu Tổ quốc Việt Nam” Với chủ đề này tôi có thể

tổ chức các hoạt động như sau:

Tuần 1: Thi hùng biện ( Chủ đề “ Biển đảo quê hương chủ đề “Việt Nam – Tổ quốc em”)

Hình thức: Tổ chức th

dung theo nhóm và cử đại diện mỗi nhóm một em thi hoặc nối tiếp nhau mỗi em một đoạn) Qua việc thảo luận, chia sẻ với các bạn trong nhóm và việc tự phân

công nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm để rèn cho HS KN hợp tác, KN

đảm nhận trách nhiệm, KN lắng nghe tích cực, KN tìm kiếm sự hỗ trợ, KN tìm kiếm và xử lí thông tin,…Việc khuyến khích HS tham gia hùng biện sẽ giúp HS

rèn KN tự tin và KN diễn đạt trước đám đông

Tuần 2: Giao lưu văn nghệ (Ca ngợi Bác Hồ, ca ngợi quê hương, đất nước)

Hình thức: Tổ chức thi hoặc tham gia trò chơi giữa các với nhau

Phương pháp: GVCN cho HS chuẩn bị theo nhóm, các nhóm tự lựa chọn

các tiết mục và tự thiết kế cách biểu diễn, trình bày; qua đó rèn cho HS các KN:

tư duy sáng tạo, ra quyết định, giải qvfuyết vấn đề, hợp tác,…Khi tổ chức cho HS giao lưu GV có thể tổ chức dưới dạng một cuộc thi hoặc dưới dạng trò chơi (thi hát đối, thi hát đuổi, thi hát tiếp sức,…) để tăng sự hào hứng cho HS và phát huy tối đa KN hợp tác của HS

Học sinh các tổ giao lưu văn nghệ chúc mừng thầy cô

Tuần 3: Tổ chức chơi các trò chơi dân gian

Phương pháp: GV CN chia nhóm cho HS chơi theo nhóm sau đó các

nhóm thi với nhau hoặc mỗi nhóm đều cử người sang chơi giao lưu với nhóm khác để chia sẻ lẫn nhau Qua đó HS sẽ được rèn luyện khả năng quyết định lựa chọn cho mình cách ứng xử đúng đắn, phù hợp trong những tình huống cụ thể và hình thành năng lực quan sát, KN nhận xét, đánh giá hành vi, KN hợp tác, KN thương lượng,

Học sinh hào hứng tham gia trò chơi “Mèo đuổi chuột”

Tuần 4: Tham quan một di tích0020lịch sử, di tích văn hóa ở địa phương

Hình thức: Tổ chức theo đơn vị lớp

Phương pháp: Trong quá trình hướng dẫn HS tham quan, GVCN kết hợp sử

dụng các phương pháp, kĩ thuật “Viết tích cực” (HS ghi chép những thông tin, những nhận xét của mình dưới hình thức cá nhân hoặc nhóm), kĩ thuật giao nhiệm

vụ, kĩ thuật đặt câu hỏi (giao nhiệm vụ và định hướng cho HS nội dung tham quan, thời gian tham quan), kĩ thuật trình bày 1 phút (HS trình bày những hiểu biết, những nhận xét hoặc những băn khoăn sau khi tham quan), kĩ thuật hỏi chuyên gia (HS xung phong làm “chuyên gia” để giải đáp cho các bạn trong lớp về những vấn

đề còn băn khoăn, thắc mắc),…Nếu vận dụng tốt các kĩ thuật, các phương pháp này vào trong quá trình hướng dẫn HS tham quan sẽ làm cho buổi tham quan trở nên hữu ích, đem lại tác dụng GD cao; đồng thời sẽ tạo cơ hội để HS rèn được các

KNS như: KN hợp tác, KN đặt mục tiêu, KN quản lí thời gian, KN tư duy phê

phán, KN giao tiếp, KN kiên định,…

Học sinh thăm di tích lịch sử bốt Đại Đồng

Ngoài việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp ngay tại phạm vi lớp mình, tôi còn gắn việc GDKNS thông qua HĐNGLL với phong trào thi đua, các hoạt động chung của nhà trường theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT và Phòng GD&ĐT đã quy định về việc tổ chức các HĐNGLL trong nhà trường qua việc phối hợp với các lực lượng đoàn thể khác trong trường như:

Học sinh biểu diễn văn nghệ chúc mừng thầy cô nhân ngày 20 - 11