Siêu âm đầu thai Chẩn đoán hình ảnh

Đại c ơngLà vị trí đầu tiên đ ợc khảo sát Các đ ờng cắt: ngang, đứng dọc, trực diện Nghiên cứu siêu âm hình thái của đầu Nghiên cứu các số đo của đầu Nghiên cứu cấu trúc của não... Đ ờng

Siªu ©m thai quÝ 2 vµ 3

BS NguyÔn anh tuÊn

BÖnh viÖn phô s¶n trung ¬ng

Siªu ©m phÇn ®Çu thai nhi

Đại c ơng

Là vị trí đầu tiên đ ợc khảo sát

Các đ ờng cắt: ngang, đứng dọc, trực diện Nghiên cứu siêu âm hình thái của đầu

Nghiên cứu các số đo của đầu

Nghiên cứu cấu trúc của não

Môc tiªu

Ph¸t hiÖn mét sè dÞ d¹ng vÒ h×nh th¸i cña thai

§¸nh gi¸ sù ph¸t triÓn cña thai qua sè ®o thai TÝnh tuæi thai

H×nh ¶nh siªu ©m §Çu thai nhi

H×nh vßm x ¬ng sä

CÊu tróc ® êng gi÷a

CÊu tróc cña hè sau

HÖ thèng n·o thÊt

Sơ đồ các đ ờng cắt ngang.

Sơ đồ đ ờng cắt ngang đầu qua

đồi thị

H×nh ¶nh ® êng c¾t ngang ®Çu cao

§ êng c¾t ngang ®Çu cao

§ êng gi÷a trªn ® êng c¾t ngang ®Çu cao lµ ® êng

th¼ng ®Ëm ©m vang, liªn tôc

Đ ờng cắt ngang đầu qua đồi thị

Đ ờng cắt ngang đầu trung bình: qua đồi thị

Đ ờng giữa trên đ ờng cắt ngang đầu

qua đồi thị

Đ ờng giữa không liên tục: Vách trong suốt, đồi

§ êng c¾t ngang ®Çu thÊp: qua

nÒn sä

® êng c¾t ngang ®Çu qua hè m¾t

§ êng c¾t ngang ®Çu qua hai hè m¾t

Đ ờng cắt đứng dọc đầu

đ ờng cắt đứng dọc đầu

Hình ảnh của x ơng sọ

Hình tròn hoặc hình ovan

X ơng sọ đậm âm vang Vòng x ơng sọ đều, liên tục Phát hiện các dị dạng của x ơng sọ: Bất th ờng về

hình thái và bất th ờng về độ canci

H×nh ¶nh cña x ¬ng sä b×nh th êng

CÊu tróc ® êng gi÷a

Bao gåm c¸c thµnh phÇn:

1 PhÇn tr íc cña ® êng gi÷a: §Ëm ©m vang

2 V¸ch trong suèt: H×nh vu«ng

3 §åi thÞ: Th a ©m vang, n»m hai bªn ® êng gi÷a

4 Cuèng n·o: H×nh mòi tªn

5 Hè sau: TiÓu n·o, thuú nhéng, bÓ lín

§ êng c¾t ngang ®Çu ë quÝ 1

§ êng gi÷a lµ mét ® êng liªn tôc, ®Ëm ©m vang

H×nh ¶nh ® êng gi÷a

V¸ch trong suèt

§åi thÞ

Cuèng n·o

Hè sau vµ c¸c thµnh phÇn cña

hè sau

§ êng c¾t:

Sö dông ® êng c¾t ngang ®Çu, nghiªng ®Çu dß siªu

©m vÒ phÝa x ¬ng chÈm cña thai.

Tuæi thai:

Cã thÓ quan s¸t thÊy tõ 12-14 tuÇn

H×nh th¸i vµ cÊu tróc cña hè sau:

- TiÓu n·o: Hai thuú

- Thuú nhéng: H×nh tam gi¸c

- BÓ lín cña hè sau

- N·o thÊt 4: Kh«ng quan s¸t thÊy trong tr¹ng th¸i b×nh th êng

C¸c thµnh phÇn cña hè sau thai 12-14 tuÇn

H×nh ¶nh tiÓu n·o vµ bÓ lín cña hè sau

§o kÝch th íc tiÓu n·o vµ hè sau

Thuú nhéng

H×nh ¶nh siªu ©m cña hÖ thèng n·o thÊt

Hai n·o thÊt bªn bao gåm: sõng tr¸n, sõng th¸i

d ¬ng, sõng chÈm vµ phÇn th©n.

Ng· t n·o thÊt: n¬i réng nhÊt cña NTB

N·o thÊt 3: Kh«ng quan s¸t thÊy ë tr¹ng th¸i

b×nh th êng

N·o thÊt 4: Kh«ng quan s¸t thÊy ë tr¹ng th¸i

b×nh th êng

Hình ảnh siêu âm của ngã t não thất

Cách xác định ngã t NT:

Đ ờng cắt ngang đầu trên đồi thị

Thành não thất bên song song

Đám rối mạch mạc đậm âm vang

Dịch não tuỷ

H×nh th¸i cña n·o thÊt bªn

N·o thÊt bªn trong quÝ ®Çu

Hình ảnh của ngã t não thất: Đ ờng cắt trên

đồi thị

H×nh ¶nh sõng tr¸n cña n·o thÊt bªn

H×nh ¶nh sõng chÈm cña n·o thÊt bªn

Hình ảnh của não thất 3: Nằm giữa hai đồi thị

H×nh ¶nh cña n·o thÊt 4: N»m gi÷a tiÓu n·o

H×nh ¶nh cña nhu m« n·o

H×nh ¶nh cña nhu m« n·o

c¸c kÝch th íc cña ®Çu

+ KÝch th íc bÓ lín

KÝch th íc NTB ®o t¹i ng· t n·o thÊt

Đ ờng kính l ỡng đỉnh, chu vi đầu

Kỹ thuật đo đ ờng kính l ỡng đỉnh:

Đặt th ớc đo lên bản x ơng.

Đo thẳng góc với đ ờng giữa, qua đồi thị

Chu vi đầu đ ợc đo trên cùng đ ờng cắt này Th ớc

đo đặt trùng lên bờ x ơng sọ

ĐK chẩm trán: đặt th ớc đo theo đ ờng giữa

Các mốc đo đ ờng kính l ỡng đỉnh

đ ờng kính l ỡng đỉnh, chu vi đầu

đ ờng kính l ỡng đỉnh, chu vi đầu Q 1

đ ờng kính l ỡng đỉnh, chu vi đầu Q 2

đ ờng kính l ỡng đỉnh, chu vi đầu Q3

đ ờng kính l ỡng đỉnh, chu vi đầu

Đ ờng kính l ỡng đỉnh, chu vi đầu, đ

ờng kính chẩm trán

Đánh giá sự phát triển của thai

Tính tuổi thai Phát hiện một số dị dạng vế số đo của đầu

Chỉ số đầu CHERVENAK:

LĐ/ĐKCT = 0,80 +/- 0,05 Nếu >0,85: Đầu dài Nếu <0,75: Đầu ngắn

Tốc độ phát triển trung bình của đ

ờng kính LĐ

13 - 16 SA : 3.9 mm/ tuần (4mm/tuần)

17 - 28 SA : 3.1 mm/ tuần (3 mm/tuần)

Từ 29 SA : 1.1 mm/ tuần (1mm/tuần )

§ êng c¾t trùc diÖn cña hè sau

Kü thuËt lÊy ® êng c¾t:

Trªn ® êng c¾t ngang ®Çu trung b×nh nghiªng

®Çu dß vÒ phÝa chÈm cña thai.

C¸ch ®o:

- KÝch th íc tiÓu n·o: ®o gi÷a 2 thuú tiÓu n·o

- KÝch th íc bÓ lín: ®o gi÷a thµnh sau tiÓu n·o tíi thµnh tr íc x ¬ng sä

§o kÝch th íc tiÓu n·o vµ hè sau

quÝ 1

§o kÝch th íc TN vµ bÓ lín Q2

KÝch th íc cña tiÓu n·o b»ng víi tuæi thai (khi

thai tõ 16 - 24tuÇn).

§o kÝch th íc TN vµ hè sau Q3

Một số kích th ớc khác

Đ ờng kính liên hai hố mắt.

Hai hố mắt có thể quan sát thấy từ 12-13 tuần

Đ ờng cắt ngang đầu qua hai hố mắt:

Hai khoang th a âm vang tròn đều, cân xứng Xoang mũi nằm ở giữa.

Thấy hình ảnh của thuỷ tinh thể.

Ý NGHÜA KHO¶NG C¸CH 2 HèC M¾T

TrÞ sè cña nã t ¬ng øng víi tuæi thai bÊt kú tuæi thai nµo

Tû lÖ: Hè m¾t / L§ (DIO / BIP) = 0,47 +/- 0,03 Nªó < 0,40 : Hè m¾t gÇn nhau.

NÕu > 0,50 : Hè m¾t xa nhau

Hè m¾t b×nh th êng

Hè m¾t gÇn nhau

đ ờng cắt đứng dọc giữa

Đ ờng cắt đứng dọc giữa

Quan sát hình dáng của khuôn mặt

Hình ảnh của cằm

Hình ảnh của da đầu

Đo chiều dài x ơng sống mũi

Đo bề dầy của da đầu

Đ ờng cắt đứng dọc giữa

Dựng đ ờng thẳng tiếp tuyến với x ơng trán thì

đ ờng này:

Phải tiếp tuyến với cằm

Cằm phải nằm ở phía tr ớc của đ ờng này.

Cằm nhỏ khi nó nằm sau đ ờng này

Siêu âm quí 2

Đ ờng cắt đứng dọc giữa

§ êng c¾t trùc diÖn mÆt

§ êng c¾t trùc diÖn mÆt

Đo chiều dài x ơng sống mũi

Cách đo

Trên đ ờng cắt đứng dọc giữa đầu:

X ơng sống mũi đậm âm vang, tạo một góc với x

ơng trán.

Bình th ờng: khi thai 22 tuần sống mãi 7 mm

Tốc độ tăng: 0,5mm/tuần

H×nh x ¬ng sèng mòi

§o chiÒu dµi x ¬ng sèng mòi

Phï da ®Çu

Phï da ®Çu, c»m nhá

U b¹ch m¹ch