Siêu âm bàng quang - Chẩn đoán hình ảnh

Siêu âm bàng quang - Chẩn đoán hình ảnh. Siêu âm bàng quang - Chẩn đoán hình ảnh. Siêu âm bàng quang - Chẩn đoán hình ảnh. Siêu âm bàng quang - Chẩn đoán hình ảnh. Siêu âm bàng quang - Chẩn đoán hình ảnh. Siêu âm bàng quang - Chẩn đoán hình ảnh.

siªu ©m bµng quang

BS NguyÔn Kh«i ViÖt Khoa C§HA B¹ch Mai

 gi¶i phÉu

I giải phẫu

-Là cấu trúc hình trứng nằm trong tiểu khung, hình dạng thay đổi theo mức độ căng

-Lỗ niệu quản và lỗ niệu đạo nằm ở ba góc

của tam giác bàng quang

-Lỗ niệu quản đôi khi có thể nhận ra khi nó lồi vào bàng quang

II Kỹ thuật siêu âm

 Đánh giá tốt khi căng trung bình, nếu đầy quá sẽ gây khó chịu cho bn.

 Quét theo mặt phẳng ngang và đứng dọc.

chỉnh lại gain, dùng đầu dò TS cao

đầu dò xuyên trực tràng, âm đạo

Bµng quang b×nh th êng Thµnh tr íc bµng quang b×nh th

êng (®Çu dß ph¼ng, tÇn sè cao)

Cắt đầu dò 7,5 Mhz thấy chi tiết thành BQ

bề dày lớp niêm mạc-cơ đo đ ợc 1,25 mm

Lỗ niệu quản đ ợc nhận ra là phần hơi

lồi ở đáy bàng quang (các mũi tên).

Thành bàng quang dày 3 mm tối đa khi BQ căng đầy, có 3 lớp, đo bề dày từ lớp tăng âm bề mặt cho tới lớp tăng âm bên ngoàI cùng (lớp

mỡ và mô xơ liên kết)

III BÊt th êng bÈm sinh

Liªn quan tíi sù ph¸t triÓn

 Các tổn th ơng dạng nang phối hợp với

thành BQ:

• Thoát vị niệu quản: th ờng ở tam giác, nh ng có

thể lạc chỗ Kích th ớc thay đổi theo nhu động NQ

• Túi thừa niệu rốn (BQ): thành mỏng lồi ra ngoàI

BQ Thay đổi kích th ớc khi BQ đầy hoặc sau đI

đái

• Nang niệu rốn (rất hiếm): nang giữa BQ và rốn

• Nang ống Muller: không thông với BQ

Tói thõa bµng quang Cæ tói thõa

béc lé râ, th«ng víi bµng quang

Nang èng Muller Mét nang lín ë phÝa sau bµng quang, kh«ng cã ® êng th«ng víi

bµng quang.

 C¸c tæn th ¬ng g©y dµy thµnh BQ khu tró

 Tho¸I ho¸ d¹ng tinh bét

 C¸c tæn th ¬ng g©y dµy thµnh BQ lan to¶

Dày thành BQ thứ phát do u lành

tính phì đại tiền liệt tuyến

Sái bµng quang

-Th êng tõ thËn r¬i xuèng

-SA: æ t¨ng ©m kÌm bãng c¶n râ, di chuyÓn

-Sái lín: phï lç NQ

vµ thµnh BQ dµy -Sái BQ treo

Carcinoma tế bào chuyển tiếp ở bàng quang có

vôi hoá: Khối đặc dạng polyp kèm ổ tăng âm

trên bề mặt tức vôi hoá

-Dày thành BQ với góc tiếp xúc nhọn -Vôi hoá: nốt hoặc đ ờng ở trung tâm hay ngoại vi

( gặp 0,5%).

Lymphoma: dµy thµnh bq, líp niªm m¹c phñ trªn

cßn nguyªn vÑn

Th êng xuÊt ph¸t tõ c¸c nang nhá lympho d íi niªm

Ung th biÓu m« tuyÕn d¹ng th©m nhiÔm toµn

bé thµnh bµng quang g©y ø n íc thËn

Viêm bàng quang

 Viêm một phần hoặc toàn bộ thành BQ gây nên do nhiều bệnh nguyên: nhiễm trùng-NK (VK, virut, nấm.), không do vi trùng (kích thích cơ học, nhiễm độc)

 Có thể viêm cấp hoặc mạn Viêm mạn: dung tích BQ giảm, tăng AL lòng BQ,

trào ng ợc BQ-NQ

 LS: đái rắt, buốt, đái máu

Viêm bàng quang tuyến: dày thành đáy

BQ tạo hình giả khối

Tr ờng hợp khó chẩn đoán PB với u ác tính

phải nội soi BQ+sinh thiết

Viêm bàng quang sinh hơi khí trong thành và trong lòng BQ Th ờng ở BN ĐTĐ, bn có triệu chứng viêm BQ, đôi khi tiểu bọt khí, th ờng

E.coli

Nhiễm sán máng ở BQ dày thành bàng quang không đều, th ờng có vôi, giai đoạn muộn BQ

xơ hoá và nhỏ dần

Lạc nội mạc tử cung ở BQ: khối đặc ở đáy bàng

quang, cắt qua ngả âm đạo thấy thành phần dạng nang trong khối, điển hình của

Bµng quang thÇn kinh: t¨ng ph¶n x¹ c¬ bµng quang, thµnh BQ dµy d¹ng cét t¹o thµnh

h×nh ¶nh c©y th«ng Gi¸ng Sinh

-LS: tiÓu kh«ng tù ý, ®i tiÓu nhiÒu lÇn, n íc tiÓu kh«ng nhiÒu

-GÆp trong rèi lo¹n TK tõ TWngo¹i vi, bÊt th êng bÈm sinh tho¸t vÞ tuû-mµng tuû, bÖnh hÖ thèng g©y biÕn chøng TK, nhiÔm trïng tuû

 SA vỡ BQ trong ổ phúc mạc: gián đoạn bq, thông th

ơng dịch trong bq và dịch ổ bụng.

 Ngoài ổ phúc mạc: ha các ổ đọng dịch (tụ n ớc tiểu) ngách tr ớc bq, ngách quanh bq, ngách sau trực tràng

siªu ©m niÖu qu¶n

 gi¶i phÉu

I giải phẫu

ĐM chậu cho tới mức gai ụ ngồi, tại đây nó vòng ra tr

ớc và vào trong để đổ vào BQ

ở nữ giới thì đoạn cuối nằm sát túi cùng bên của âm

đạo

ở ng ời lớn và mở vào BQ ở vùng tam giác.

II Kỹ thuật siêu âm

 Trừ khi bị giãn, còn không SA chỉ thấy đoạn gần và đoạn xa của nq và đoạn bắt chéo mạch chậu

 NQ đoạn gần đ ợc quét qua mặt phẳng chếch dọc dùng thận làm cửa sổ âm NQ đoạn cuối quan sát thấy khi BQ đầy.

 Đoạn 1.3 giữa là thách thức, th ờng phải đè ép

đầu dò SA từ phía tr ớc (có thể thực hiện do ng

ời VN thể tạng không béo)

II Kü thuËt siªu ©m

NiÖu qu¶n ®o¹n gÇn

III BÊt th êng bÈm sinh vµ

bÖnh lý niÖu qu¶n

qu¶n(ureterocele)

d íi (retrocaval)

-SA: NQ tại vị trí đổ vào BQ thuôn nhỏ bình th ờng, giãn nở lớn

niệu quản phía trên, có thể giãn cả đàI bể thận

SA doppler: tắc nghẽn?

Chụp BQ ng ợc dòng: trào ng ợc?

thông th ơng với NQ giãn ở phía trên ĐôI khi

rất lớn chiếm gần hết BQ.

Có 2 loại:

-Loại đơn thuần: ít gặp, NQ có vị trí cắm vào BQ bình th ờng nh ng bị

tắc nghẽn -Loại kết hợp: NQ lạc chỗ trong bất th ờng bể thận đôi(hay gặp)

bÖnh lý m¾c ph¶I niÖu qu¶n

 1 BÊt th êng trong lßng: sái, m¸u côc

 2 BÊt th êng trªn thµnh: dµy thµnh khu tró hay l¶n to¶ Hai lo¹i bÖnh lý viªm

Sái niÖu qu¶n

Sái niÖu qu¶n 1/3 d íi g©y ø n íc thËn, t¾c

Sái niÖu qu¶n

Doppler màu xác định: (1) hoàn toàn mất tia ở bên bệnh (2) có tia phụt liên tục, dòng yếu ở bên bệnh

BN tắc nghẽn không hoàn toàn biểu hiện sự bất

Dµy thµnh niÖu qu¶n

Viªm dµy niÖu qu¶n lan ra xung quanh

nguyªn nh©n do sái

Bên ngoàI niệu quản

 Các ổ bệnh lý viêm nhiễm hay u của cơ quan sau phúc mạc đều có thể tác động

đến NQ

 Tổn th ơng đặc tr ng thâm nhiễm thành dày và chít hẹp lòng NQ

CHÊn th ¬ng niÖu qu¶n

 Tæn th ¬ng chÊn th ¬ng hÇu hÕt do thÇy

thuèc g©y ra liªn quan tíi phÉu thuËt

phô khoa (70%) hoÆc niÖu khoa (30%)

 ChÊn th ¬ng kÝn vµ xuyªn thÊu dÇn cµng

Xin cảm ơn các bạn đồng

nghiệp!