Mục tiêu bài học - Kiến thức của môn học sẽ đạt được trong dự án này là: + Môn sinh học: Biết được các loại mầm bệnh và nguyên nhân hình thành mầm bệnh + Môn giáo dục công dân: Giáo dục
Trang 3PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
Sở Giáo Dục Và Đào Tạo Tây Ninh
Trường: THPT Ngô Gia Tự
Địa Chỉ: Ấp Bến Mương, Xã Thạnh Đức, Huyện Gò Dầu, Tỉnh Tây Ninh Điện thoại: 0663859632 ,Email: C3ngogiatu.tayninh@moet.edu.vn
Họ Và Tên Giáo Viên: Trần Minh Trung
Điện thoại: 01696957162, Email: tranminhtrungktnn2007@gmail.com
Trang 4PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
1 Tên dự án dạy học: Tích hợp kiến thức liên môn vào bài “Điều kiện phát sinh,
phát triển bệnh ở vật nuôi”
2 Mục tiêu bài học
- Kiến thức của môn học sẽ đạt được trong dự án này là:
+ Môn sinh học: Biết được các loại mầm bệnh và nguyên nhân hình thành mầm bệnh
+ Môn giáo dục công dân: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường và cách phòng chống bệnh kí sinh trùng và bệnh truyền nhiễm
+ Môn hóa học: Biết được một số chất khí ảnh hưởng đến vật nuôi
- Kĩ năng: Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn: Sinh học, giáo dục công dân, hóa học thông qua bài “Điều kiện phát sinh, phát triển bệnh ở vật nuôi”
- Thái độ
+ Có ý thức tích cực trong hoạt động, độc lập tư duy, sáng tạo
+ Biết vận dụng linh hoạt các kiến thức trong bài học vào các vấn đề trong thực tiễn
+ Có ý thức bảo vệ môi trường nơi sinh sống
3 Đối tượng dạy học của dự án: Học sinh khối 10
4 Ý nghĩa của dự án
- Gắn kết kiến thức, kĩ năng, thái độ các môn học với nhau, với thực tiễn đời sống
xã hội, làm cho học sinh yêu thích môn học hơn và yêu cuộc sống
- Biết vận dụng các kiến thức để giải quyết các vấn đề xảy ra trong thực tế, từ đó
tự xây dựng ý thức và hành động cho chính bản thân
- Qua việc thực hiện dự án sẽ giúp giáo viên bộ môn không chỉ nắm chắc kiến thức bộ môn mình dạy mà còn không ngừng trao dồi kiến thức các môn học khác
để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống, vấn đề đặt ra trong môn học một cách nhanh và hiệu quả
Trang 5-Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ tích cực, tư duy sáng tạo.
Cụ thể qua dự án này học sinh khơng chỉ nắm được các loại mầm bệnh và các điều kiện mơi trưởng ảnh hưởng đến sự phát triển của mầm bệnh như thế nào Từ đĩ cĩ biện pháp bảo vệ mơi trường hạn chế dịch bệnh phát triển
.5 Thiết bị dạy học, học liệu
- GV: Chuẩn bị những nội dung cần tích hợp về tư liệu
- HS: Vận dụng hiểu biết về điều kiện phát sinh, phát triển bệnh vào xử lý các tình huống cĩ thể gặp phải trong thực tiển chăn nuơi
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
(mơ tả bằng giáo án)
Bài học được tiến hành trong 45 phút
Mục I: Điều kiện phát sinh phát triển bệnh
Gồm hoạt động 1: Tìm hiểu điều kiện phát sinh phát triển bệnh
Mục II: Sự liên quan giữa các điều kiện phát sinh, phát triển bệnh
Gồm hoạt động 4: Tìm hiểu sự liên quan giữa các điều kiện phát sinh, phát triển bệnh
1 Mục tiêu :
1.1 Kiến thức:
- Học sinh biết :Nêu được 3 điều kiện làm phát sinh và phát triển bệnh ở vật
nuơi
- Học sinh hiểu : Chỉ ra 1 số các biện pháp kỹ thuật phịng bệnh, hạn chế bệnh
lây lan qua hiểu biết các điều kiện phát sinh, phát triển bệnh
1.2 Kĩ năng:
- Học sinh thực hiện được: Rèn luyện kỹ năng tư duy lơgic và tư duy kỹ thuật.
- Học sinh thực hiện thành thạo: phân tích được các điều kiện mơi trường ảnh
hưởng đến vật nuơi
1.3 Thái độ:
Trang 6- Thĩi quen : Cĩ ý thức áp dụng các biện pháp phịng bệnh, hoặc hạn chế lây
bệnh trong chăn nuơi ở phạm vi gia đình
- Tính cách: Vận dụng hiểu biết về điều kiện phát sinh, phát triển bệnh vào xử lý
các tình huống cĩ thể gặp phải trong thực tiển chăn nuơi
2 Nội dung học tập: Điều kiện phát sinh, phát triển bệnh
3 Chuẩn bị:
3.1 Giáo viên : Sơ đồ hình 35.1, 35.2, 35.3 sgk phĩng to
3.2 Học sinh: Các loại bệnh ở vật nuơi xuất hiện ở gia đình và địa phương
4 Tổ chức các hoạt động học tập:
4.1 Ổn định tổ chức- kiểm diện: Kiểm tra sỉ số học sinh
4.2 Kiểm tra miệng:
Câu 1: Chuồng trại chăn nuơi đúng yêu cầu kỹ thuật thì phải cĩ những điều kiện
gì?
Câu 2: Nêu tầm quan trọng và lợi ích của xử lí chất thải bằng cơng nghệ biơga
4.3 Tiến trình bài học:
Vào bài: Cĩ những nguyên nào gây ra bệnh, dịch bệnh cho vật nuơi? Tìm hiểu
những nguyên nhân này giúp gì cho cơng tác phịng, trị bệnh? Đĩ chính là nội
dung bài học hơm nay
Hoạt động của GV-HS Nội dung bài học
* Hoạt động 1: Tìm hiểu được điều kiện
phát sinh phát triển bệnh
Mục tiêu: HS biết được các loại mầm bệnh,
mơi trường và điều kiện sống Bản thân đề
kháng của vật nuơi
GV: Mầm bệnh là gì?
HS: Là tác nhân gây bệnh nếu gặp điều
thuận lợi sẽ xâm nhập vào cơ thể, phát triển
và gây thành bệnh
GV: Hãy nêu các mầm bệnh gây ra các
I Điều kiện phát sinh phát triển bệnh
1 Các loại mầm bệnh:
- Mầm bệnh là tác nhân gây bệnh có trong thức ăn nước uống và môi trường sống của vật nuôi
- Các loại mầm bệnh: VSV, bào tử VSV,
Trang 7bệnh mà em biết?
HS: Vi khuẩn, nấm, virut, kí sinh trùng
GV: Các mầm bệnh này cĩ đặc điểm chung
gì?
HS: Muốn gây được bệnh phải cĩ đủ sức
gây bệnh, số lượng đủ lớn và đườn xâm
nhập thích hợp
GV: Bệnh kí sinh trùng khác bệnh truyền
nhiễm như thế nào?
HS: Bệnh truyền nhiễm cĩ tác nhân gây
bệnh là vi khuẩn, virut, cĩ thể truyền dễ
dàng bằng cách lây lan, gây thành những vụ
dịch Bệnh truyền nhiễm là cho vật nuơi
chết nhanh chĩng Bệnh kí sinh trùng do kí
trùng do kí sinh trùng gây nên, kí sinh trùng
lấy thể dịch, mơ của vật chủ làm thức ăn
Khơng làm cho vật nuơi chết nhanh chĩng,
mà nĩ yếu dần…
GV: Yêu cầu hs nghiên cứu sơ đồ H 35.2
sgk và hỏi
GV : Tạo sao mơi trường lại là một nhân tố
điều kiện phát sinh, phát tiển bệnh ở vật
nuơi ?
HS: (- Mơi trường cĩ quan hệ mật thiết với
vật
- Mơi trường gồm các yếu tố sinh vật trong
đĩ mầm bệnh luơn tồn tại và gây bệnh cho
vật nuơi
- Mơi trường cĩ thể làm cho vật nuơi khỏe
vi rút, nấm, các nội kí sinh trùng
- Điều kiện mầm bệnh gây thành bệnh cho vật nuôi: có mặt ở nơi có vật nuôi ở; xâm nhập được vảo cơ thể vật nuôi bằng con đường thích hợp; tăng số lượng đủ lớn trong cơ thể vật nuôi để đủ sức gây bệnh(độc lực)
2 Môi trường và điều kiện sống:
- Các yếu tố môi trường và điều kiện sống( xem sơ đồ H 35.2 sgk)
- Con đường tác động
+ Tác động tới sức khỏe con vật
+ Tác động đến sự phát triển của mầm bệnh, yếu tố mang mầm bệnh
Trang 8mạnh nhưng cĩ thể làm cho vật nuơi ốm
yếu)
GV: Xây dựng chuồng trại như thế nào để
hạn chế mầm bệnh phát triển
HS: Hướng chuồng xây theo hướng đơng
nam, tránh ánh nắng quá gắt, nền chuồng cĩ
độ dốc vừa phải để thốt nước Từ đĩ
khơng tạo điều kiện cho mầm bệnh phát
triển
GV: Những chất khí nào ảnh hưởng đến
sức khỏe của vật nuơi?
HS: Trong quá trình chăn nuơi thì sinh ra
các chất khí như: CO2, H2S, CH4, ảnh hưởng
rất lớn đến sức khỏe của vât nuơi
GV: Cần tác động vào những yếu tố mơi
trường và điều kiện sống của vật nuơi như
thế nào để hạn chế bệnh phát sinh, phát
triển và lây lan?
HS: Tạo mơi trường tự nhiên thuận lợi cho
vật nuơi phát triển, hạn chế các loại mầm
bệnh tồn tại Phải nuơi dưỡng và chăm sĩc
con vật đúng kỹ thuật để con vật cĩ sức
khỏe tốt, sức đề kháng cao ít nhiễm bệnh
** Tích hợp:
GV:Ý nghĩa kỹ thuật của việc tìm hiểu mơi
trường và điều kiện sống?
HS: mơi trường và điều kiện sống khơng
chỉ ảnh hưởng đến sức khoẻ vật nuơi mà
cịn ảnh hưởng đến sự phát sinh, phát triển
- Ý nghĩa kỹ thuật:
+ Chuồng trại phải được thiết kế hợp lý: đủ độ rộng, có dủ ánh sáng, thông thoáng…
+ Dọn vệ sinh sạch sẽ đễ hạn chế mầm bệnh
+ Cho ăn đúng khẩu phần, thức ăn đảm bảo chất lượng và vệ sinh
+ Công tác quản lí chặt chẽ: phát hiện bệnh kịp thời, hạn chế đánh nhau…)
Trang 9mầm bệnh.
GV: Cần cĩ biện pháp gì để bảo vệ mơi
trường và điều kiện sống?
HS: cĩ ý thức giữ gìn vệ sinh, an tồn dịch
bệnh cho vật nuơi, bảo vệ mơi trường sống
và sức khoẻ con người.
GV: Khả năng miễn dịch, cịn gọi là sức đề
kháng là gì?
HS: Là khả năng khơng nhiễm bệnh của cơ
thể vật nuơi đối với 1 loại mầm bệnh nào
đĩ, do tính di truyền tạo nên hay do quá
trình sống hình thành
GV: Để chống lại bệnh truyền nhiễm vật
nuơi cần phải làm gì?
HS: Vật nuơi phải tạo được miễn dịch đặc
hiệu với loại bệnh đĩ
3.Bản thân con vật:
- Khả năng miễn dịch tự nhiên của từng con vật
- Tình trạng sức khỏe của con vật
- Tình trạng miễn dịch thu được của con vật
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
* Hoạt động 2: Tìm hiểu mối liên quan
giữa các điều kiện phát sinh phát triển
bệnh
Mục tiêu: HS biết được mối liên quan giữa
II.Sự liên quan giữa các điều kiện phát sinh, phát triển bệnh:
Khi có mặt cả 3 điều kiện (có các điều kiện môi trường thuận lợi cho sự phát
Trang 10các điều kiện phát sinh phát triển bệnh
GV : Quan sát sơ đồ H 35.3 cho biết khi
nào bệnh phát triển thành dịch lớn?
triển của mầm bệnh và vật nuôi yếu khi không được nuôi dưỡng chăm sóc chu đáo), bệnh sẽ phát sinh và phát triển thành dịch
Mầm bệnh
Mơi trường
Trang 11HS: Có mầm bệnh nhiều, môi trường thuận lợi, vật nuôi yếu không được tiêm phòng.
GV: Làm thế nào để hạn chế lây nhiễm bệnh và dịch bệnh cho vật nuôi?
Vật nuơi yếu
Tiêu hủy
Trang 12HS: Khi có dịch phải chữa trị, tiêu hủy vật nuôi, bao quay cách ly ổ dịch với bên ngoài Tiêm phòng bệnh cho vật nuôi Hạn chế vận chuyển vật nuôi
* Tích hợp BĐKH
- Các yếu tố khí hậu như nhiệt độ, ẩm độ, ánh sáng vừa ảnh hưởng đến sức khỏe của vật nuơi, vừa ảnh hưởng đến sự phát sinh phát triển của các loại mầm bệnh Sự biến đổi của khí hậu theo chiều hướng ảnh hưởng xấu tới sức khỏe vật nuơi là điều kiện thuận lợi để dịch bệnh phát sinh, phát triển
Áp dụng chế độ dinh dưỡng và các biện pháp
Cách ly
Khơng vận chuyển
Trang 13chăm sóc, quản lý hợp lý là biện pháp tích
cực để tăng cường sức đề kháng cho vật
nuôi, đồng thời giảm thiểu ảnh hưởng xấu
của sự BĐKH đến sự phát sinh phát triển
bệnh ở vật nuôi.
- Quan tâm áp dụng các biện pháp kĩ thuật
chăm sóc, nuôi dưỡng và chủ động tiêm
phòng cho vật nuôi là hành động thiết thực
để bảo vệ đàn vật nuôi, giúp vật nuôi có khả
năng thích ứng cao với BĐKH.
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
- Virus là các sinh vật không trao đổi chất, không có tính cảm ứng, không di chuyển, không tăng trưởng nhưng có khả năng nhân lên (sinh sản) và thích hợp với các vật chủ mới.Bệnh đóng dấuMột số bệnh do virus: dịch tả, lở mồm long móng…Bệnh tụ huyết trùng
Trang 14- Bệnh nấm, được gây ra bởi vi sinh vật trở thành ký sinh trùng trên cơ thể Những loại nấm mốc (dermatophytes) sống trên các tế bào ở lớp ngoài của da Một số bệnh nấm thường gặp: nấm phổi, nấm da
- Ký sinh trùng sống dựa vào một cơ thể sống khác, lấy năng lượng, các tế bào và các chất dinh dưỡng mà chúng ta hấp thụ được Chúng lấy vitamin và các chất có lợi trong thể chúng ta đồng thời truyền độc cho cơ thể bằng các chất bỏ đi của chúng Một số bệnh nấm thường gặp: giun, sán, ve, mạt…
8.2 Nguyễn Thị Thu Hương lớp 10c8 sử dụng kiến thức hóa học “ Xử lí chất thải trong chăn nuôi”
8.2.1 Chất thải thải chăn nuôi là gì?
Chất thải trong chăn nuôi heo bao gồm nước tắm rửa, vệ sinh chuồng trại gia súc, máng ăn, máng uống… là loại nước gây ô nhiễm nặng nhất vì nó có chứa các chất
vô cơ, hữu cơ, khoáng chất… Hàm lượng chất hữu cơ trong nước thải chăn nuôi heo chiếm khoảng 70- 80 %
Trang 158.2.2 Lợi ích của việc xử lí chất thải
a Sử dụng công nghệ biogas
Mô hình hầm sinh khí biogas là kết quả của việc ứng dụng tiến bộ công nghệ xử
lý ô nhiễm môi trường, đặc biệt đối với vùng đô thị đông dân cư và vùng nông thôn đang phát triển mạnh sản xuất, chăn nuôi và trong đời sống sinh hoạt hàng ngày có nhiều bức xúc về xử lý phân rác để bảo vệ môi trường sạch đẹp Hầm khí biogas đã được xây dựng ở nhiều hộ gia đình tại nhiều địa phương trong tỉnh và mang lại hiệu quả thiết thực khử mùi phân rác giữ vệ sinh chung Ngoài ra còn cung cấp nguồn nhiên liệu cho sinh hoạt như tạo nguồn khí gas, điện thắp sáng…
b Sử dụng làm phân bón
Trong quá trình ủ compost dùng các chế phẩm chứa cá vi sinh vật được lựa chọn, nhiệt độ trong đống ủ tăng 50 - 600 C trong nhiều ngày có thể làm chết hầu hết các vi sinh vật gây bệnh và làm ung trứng giun Các vi sinh vật từ chế phẩm tăng trưởng nhanh, sinh các enzim chuyển hóa các chất hữu thành các chất vô cơ làm thức ăn cho cây trồng Các vi sinh vật từ chế phẩm sinh trưởng nhanh lát át các vi sinh vật gây thối nên giảm mùi hôi rõ rệt, lượng khí metan gây hiệu ứng nhà
Khí gas
Điện thắp sáng
Trang 16kính cũng giảm Đây là biện pháp dễ áp dụng, chi phí thấp, vừa tạo ra nguồn phân bón có giá trị, vừa giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường.
Trang 178.3 Đỗ Thị Sang lớp 10c4 sử dụng kiến thức môn giáo dục công dân “Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường”
tổ chức bảo vệ môi trường, ở nước ta, 70% các dòng sông, 45% vùng ngập nước, 40% các bãi biển đã bị ô nhiễm, hủy hoại về môi trường; 70% các làng nghề ở nông thôn đang đứng trước nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng Bảo vệ môi trường hơn bao giờ hết đã trở thành nhiệm vụ cấp bách của toàn xã hội
3.2 Ô nhiễm trường ảnh hưởng đến sức khỏe con người
- Kim loại nặng có trong nước là cần thiết cho sinh vật và con người vì chúng là những nguyên tố vi lượng mà sinh vật cần tuy nhiên với hàm lượng cao nó lại là nguyên nhân gây độc cho con người, gây ra nhiều bệnh hiểm nghèo như ung thư, đột biến Đặc biệt đau lòng hơn là nó là nguyên nhân gây nên những làng ung thư Các kim loại nặng trong nước ảnh hưởng đến sức khỏe con người là Ag, Hg, Pb, Asen, Zn, …
Ô nhiễm Kẽm
Ô nhiễm Chì
Ô nhiễm không khí Ô nhiễm nguồn nước
Trang 18- Các hợp chất hữu cơ tổng hợp bao gồm các chất nhiên liệu, chất màu, thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng, các phụ gia trong dược phẩm, thực phẩm Các chất này thường độc và có độ bền sinh học khá cao, đặc biệt là các hidrocacbon gây ô nhiễm môi trường mạnh, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe con người Đây chính là nguyên nhân gây nhiễm độc mãn tính và các bệnh hiểm nghèo như ung thư bàng quang, ung thư phổi …
- Vi khuẩn có hại trong nước có nguồn gốc từ chất thải sinh hoạt của con người và động vật như virus gây nên bệnh tả, thương hàn và bại liệt Nó chính là nguyên nhân gây nên các vụ dịch, lây lan các bệnh nguy hiểm, làm cho bệnh dịch ngày càng lan rộng
Trang 198.3.3 Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
Để công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong nhà trường mang lại hiệu quả, khi giáo dục bảo vệ môi trường chưa thể là một môn học thì cần giáo dục cho học sinh bắt đầu từ những việc làm, hành động nhỏ nhất như trồng và chăm sóc cây xanh; vệ sinh trường lớp; tổ chức các diễn đàn về môi trường để học sinh tham gia một cách dân chủ; giáo dục học sinh có ý thức tiết kiệm năng lượng như điện
và nước, khuyến khích học sinh có các ý tưởng sáng tạo tái chế rác…
8.3.4 Một số biện pháp phòng bệnh truyền nhiễm và kí sinh trùng ở người
* Bệnh truyền nhiễm có thể nhập vào cơ thể thông qua:
- Da
Trang 20- Hít phải vi trùng trong không khí.
- Việc ăn thức ăn bị ô nhiễm hoặc nước
- Bị côn trùng cắn hoặc bị muỗi đốt
Trang 22- Không dùng chung vật dụng cá nhân
- Du lịch một cách khôn ngoan
* Quy tắc chống lại các bệnh gây ra do ký sinh trùng
- Rửa tay Nghe có vẻ đơn giản nhưng hầu hết các bệnh do ký sinh trùng gây ra đều do việc không rửa tay
- Rửa trái cây, hoa quả và rau xanh kỹ trước khi ăn
- Không cắn móng tay hoặc cắn đầu bút
Trang 23- Nấu kỹ cá và thịt.
- Chỉ uống nước lọc tinh khiết
- Tránh tiếp xúc gần gũi với các con vật nuôi, không để chúng nằm trên ghế sofa, giường hoặc liếm lên mặt
- Vứt bỏ các thảm cũ bụi bặm – một trong những nguồn gây ra ký sinh trùng