Hồ chí minh về việc chống tham ô, quan liêu, lãng phí

Hồ chí minh về việc chống tham ô, quan liêu, lãng phí

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

BỘ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VÀ ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG

CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

TIỂU LUẬN MÔN HỌC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

ĐỀ TÀI:

Hồ Chí Minh với việc chống tham ô, quan liêu, lãng phí

Giảng viên hướng dẫn: NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG

Hà Nội, tháng 12 năm 2014

MỤC LỤC

Trang

A.MỞ ĐẦU 3

B.NỘI DUNG 4

I Khái niệm về tham ô, lãng phí, quan liêu 4

1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về tham ô, lãng phí, quan liêu 4

1.1 Định nghĩa về tham ô, lãng phí, quan liêu cả Hồ Chí Minh 4

1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về tham ô, lãng phí, quan liêu 6

2 Biểu hiện của hành vi tham ô, lãng phí, quan liêu 8

3 Nguyên nhân của tệ tham ô, lãng phí, quan liêu 9

4 Tác hại của tệ tham ô, lãng phí, quan liêu 10

II Thực trạng tham nhũng ở nước ta hiện nay 11

III Quan điểm của Hồ Chí Minh về chống tham ô, lãng phí, quan liêu 13

C KẾT LUẬN 21

A MỞ ĐẦU

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: "Tham

ô,lãng phí, quan liêu là căn bệnh "tứ chứng

nan y" của mọi nhà nước Dù nhà nước

phong kiến, nhà nước tư bản hay nhà nước

xã hội chủ nghĩa nếu không có sự giáo dục

sâu sắc và mọi hoạt động của nhà nước không

được đặt dưới sự kiểm tra, giám sát của nhân

dân thì khó tránh khỏi tình trạng tham ô, lãng phí" Người cho đây là “kẻ thù nguy hiểm” , “là bạn đồng minh của thực dân và phong kiên”, nó làm hỏng tinh thần và phá hoại đạo đức cách mạng của người cán bộ Và Bác nói

"Quan liêu là nói cán bộ, chứ còn đồng bào xã viên mệnh lệnh gì ai Còn tham ô thì cũng thường do mấy chú có chức có quyền lợi dụng mà tham ô, tình hình mất dân chủ cũng thế… Phải loại trừ cho nhanh chừng nào tốt chừng ấy các tệ nạn quan liêu, mệnh lệnh, tham ô, lãng phí''

Việt Nam hiện nay đang trong quá trình hội nhập kinh tế, chính trị khoa học và kỹ thuật Tuy nhiên chúng ta đang đối mặt với rất nhiều trở ngại và thách thức lớn Một trong các vấn đề lớn đó chính là những hành vi tham ô,lãng phí, quan liêu đã ảnh hưởng rất lớn đối với nền kinh tế đất nước Tham ô, lãng phí, quan liêu đang trở thành nguy cơ của mọi chế độ, nhà nước, vì vậy chống tham

ô, lãng phí và đẩy lùi tệ nạn quan liêu đang là vấn đề có ý nghĩa sống còn của mọi quốc gia, trong đó có Việt Nam

Khi nói tới sự cần thiết phải chống tham nhũng, lãng phí và bệnh quan liêu, Người nhắc nhở: “Muốn cho lúa tốt thì phải nhổ cỏ cho sạch, nếu không thì dù cày bừa kĩ, bón phân nhiều, lúa vẫn xấu vì bị cỏ át đi Muốn thành công trong việc tăng gia sản xuất và tiết kiệm cũng phải nhổ cỏ cho sạch, nghĩa là phải tẩy sạch nạn tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu Nếu không thì nó sẽ làm hại đến công việc của ta”

B.NỘI DUNG

I Khái niệm về tham ô, lãng phí, quan liêu

1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về tham ô, lãng phí, quan liêu

1.1 Định nghĩa về tham ô, lãng phí, quan liêu cả Hồ Chí Minh

a) Tham ô, theo cách nói của Hồ Chí Minh, “là trộm cướp, là hành động xấu xa nhất, tội lỗi đê tiện nhất trong xã hội” Đối với cán bộ, tham ô là “Ăn cắp của công làm của tư Đục khoét của nhân dân Ăn bớt của bộ đội Tiêu ít mà khai nhiều, lợi dụng của chung của Chính phủ để làm quỹ riêng cho địa phương

mình, đơn vị mình ” Đối với nhân dân, tham ô là ăn cắp của công, khai gian, lậu thuế Nguyên nhân chủ quan của tham ô là: Thiếu lương tâm “Cán bộ các cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ Dù to hay nhỏ,

có quyền mà thiếu lương tâm là có dịp đục khoét, có dịp ăn của dút, có dịp “dĩ công vi tư”” Kém lòng trách nhiệm Đứng núi này trông núi nọ, làm việc chậm chạp, không hoàn thành nhiệm vụ là “ăn cắp giờ của Chính phủ, của nhân dân”.b) Lãng phí, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, có các nội dung sau:

Lãng phí sức lao động: việc gì ít người cũng làm được mà vẫn dùng nhiều người do tính toán không cẩn thận, điều động hàng trăm người đến công trường, nhưng mà chưa có việc làm hay là nhiều người việc ít Bố trí nhân sự không đúng, “người quản lý quá nhiều, người trực tiếp sản xuất ít”

Lãng phí thời giờ: việc gì ít có thể làm trong một ngày một buổi cũng kéo dài đến mấy ngày

Lãng phí tiền của Nhà nước, cơ quan và bản thân mình Cụ thể là:

- Một là “Ăn tiêu xa xỉ, liên hoan, sắm sửa lu bù, xài tiền như nước”, sử dụng vật liệu một cách phí phạm

- Hai là trong hoạt động của mình làm cản trở cho sản xuất Ví dụ, như Ngân hàng không khéo sử dụng tiền bạc, để tiền bạc ứ đọng lại, không

bổ ích cho việc tăng gia sản xuất; cơ quan kinh tế làm kế hoạch không thiết thực, không sát với hoàn cảnh, để chính phủ phải lỗ vốn “Làm một cái nhà không hợp thức, làm xong rồi phải phá đi làm lại”

- Ba là lãng phí là tiêu xài không hợp lý Bộ đội không biết quý trọng, giữ gìn quân trang, quân dụng Nhân dân bỏ hoang ruộng đất, đốt vàng mã, bán trâu, cầm ruộng để đám cưới, đám ma

Lãng phí là mắc phải bệnh “Phô trương hình thức”, gây tốn kém không cần thiết

Lãng phí có khi còn hại nhiều hơn tham ô, vì “lãng phí tuy không lấy của công đút túi, song kết quả cũng rất tệ hại cho nhân dân, cho Chính phủ Có khi tai hại hơn nạn tham ô”

c) Bệnh quan liêu

Quan liêu, theo Hồ Chí Minh là “xa rời thực tế, xa rời quần chúng, xa rời mục tiêu lý tưởng của Đảng” Bệnh quan liêu là nguy cơ của Đảng cầm quyền,

là nguyên nhân của nhiều căn bệnh khác nhau

Đối với cán bộ, đảng viên, công chức, bệnh quan liêu thể hiện qua ba mối quan hệ sau:

- Đối với người: “Chỉ biết dùng mệnh lệnh, không biết giải thích, tuyên truyền, không sát vào công việc thực tế, không theo dõi và giáo dục cán bộ, không gần gũi quần chúng” Không biết làm dân chúng tự giác và tự động

- Đối với công việc: Chỉ trọng hình thức mà không xem xét khắp mọi mặt, không vào sâu vấn đề “Chỉ biết khai hội, viết chỉ thị, xem báo cáo trên giấy, chứ không kiểm tra đến nơi, đến chốn”.

- Đối với mình: Là chậm chạp, làm cho qua chuyện Chỉ biết lo cho mình, không quan tâm đến nhân dân, đến đồng chí Nói một đường, làm một nẻo Tham ô, hủ hóa Trước mặt dân chúng thì lên mặt “quan cách mạng” Miệng thì nói dân chủ, nhưng làm việc thì theo lối “quan” chủ Miệng thì nói “phụng sự quần chúng” còn thực tế thì “chỉ biết ăn sang, mặc diện; chẳng những không lo phụng sự nhân dân, mà còn muốn nhân dân phụng sự mình” Làm trái với lợi ích của quần chúng, trái với lương tâm và chính sách của Đảng và Chính phủ

- Hậu quả của bệnh quan liêu: Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “bệnh quan liêu mệnh lệnh chỉ đưa đến một kết quả là hỏng việc”; “thành thử có mắt

mà không thấy suốt, có tai mà không nghe thấu, có chế độ mà không giữ đúng,

có kĩ luật mà không nắm vững Kết quả là những người xấu, những cán bộ kém tha hồ tham ô, lãng phí”

1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về tham ô, lãng phí, quan liêu

a) Chống tham ô, lãng phí, quan liêu là cách mạng

Tham ô, lãng phí, quan liêu là nọc độc xấu xa của chế độ cũ Muốn xây dựng một xã hội mới phải tẩy cho sạch hết những thói xấu của xã hội cũ

Chống tham ô, lãng phí, quan liêu để xây dựng đội ngũ, giúp đỡ cán bộ, chiến

sĩ ta tiến bộ

Chống tham ô, lãng phí, chống bệnh quan liêu là mối quan tâm lớn, thường xuyên của Hồ Chí Minh trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh coi tham ô, lãng phí là tội lỗi như việt gian bán nước

Theo Bác:

- Đứng về phía cán bộ mà nói, tham ô là: Ăn cắp của công làm của tư; đục

khoét của nhân dân; ăn bớt của bộ đội; tiêu ít mà khai nhiều; lợi dụng của chung, của Chính phủ để làm quỹ riêng cho địa phương mình, đơn vị mình

- Đứng về phía nhân dân mà nói, tham ô là: ăn cắp của công, khai gian, lậu

thuế

- Chúng ta làm cách mạng là để tiêu diệt chế độ thực dân, phong kiên, xây dựng dân chủ mới Đó là một xã hội tự do bình đẳng, một xã hội cần, kiệm, liêm, chính Cho nên phải tẩy sạch hết những thói xấu của xã hội cũ, phải chống tham ô, lãng phí, quan liêu

b) Chống tham ô, lãng phí, quan liêu là dân chủ

- Tất cả mọi người, từ bộ đội đến đồng bào ủng hộ Chính phủ, đoàn thể để kháng chiến kiến quốc là một hình thức dân chủ tập trung Không ai có thể lợi dụng quyền lực, vị trí công tác để tham ô, lãng phí của công, quan liêu, hách dịch với người khác

- Cán bộ được giao quyền điểu khiển bộ đội, chăm nom chiến sĩ Đồng thời chiến sĩ và đồng bào có quyền đòi hỏi cán bộ phải làm tròn nhiệm vụ, có quyền chỉ trích những cán bộ nào không làm tròn nhiệm vụ đó Vì vậy, chống tham ô, lãng phí, quan liêu là để xây dựng tổ chức, đoàn thể vững mạnh

- Dân chủ là dựa vào lực lượng quần chúng, đi đúng đường lối quần chúng

“Cho nên phong trào chống tham ô, lãng phí, quan liêu ắt phải dựa vào lực lượng quần chúng thì mới thành công”;

- Phải thực hành dân chủ để động viên được quần chúng tham gia và nhiệm

vụ của quần chúng là phải hăng hái tha gia phong trào chống tham ô, lãng phí, quan liêu “Tham ô, lãng phí, quan liêu là một thứ “giặc ở trong lòng” Nếu chiến sĩ và nhân dân ra sức chống giặc ngoại xâm mà quên chống giặc nội xâm, như thế là chưa làm tròn nhiệm vụ của mình” Quần chúng tham gia càng đông, thành công càng đầy đủ, mau chóng

c) Chống tham ô, lãng phí, quan liêu sẽ giúp chúng ta hoàn thành đầy đủ kế hoạch

- Thắng lợi trong cuộc chiến chống tham ô, lãng phí, quan liêu, sẽ giúp chúng

ta đoàn kết hơn nữa, nâng cao năng suất hơn nữa

- Giúp cho mọi người nâng cao tinh thần trách nhiệm, tinh thần làm chủ ý thức bảo vệ công, hăng hái thi đua tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm để xây dựng nước nhà, để nâng cao đời sống của nhân dân

- Giúp cán bộ cải tạo tư tưởng, nâng cao giác ngộ, thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật thà phụng sự bộ đội và nhân dân

- Giúp chính quyền ta thành một chính quyền trong sạch, vững mạnh xứng đáng với lòng tin tưởng và sự hy sinh của chiến sĩ và đồng bào

2 Biểu hiện của hành vi tham ô, lãng phí, quan liêu

Biểu hiện của hành vi tham ô là biến "của công" thành "của tư" "Của công" chính là tài sản của nhân dân, do nhân dân đóng góp, phục vụ mục đích chung là giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước "Của công" thành "của tư" tức là tài sản chung nhưng không được sử dụng phục vụ mục đích chung mà chỉ dành làm của riêng, quỹ riêng cho một tập thể, một địa phương

Bất cứ hành vi lấy "của công" làm "của tư" nào cũng đều là hành vi tham ô Đây chính là hành vi tham ô hiểu theo nghĩa rộng Theo nghĩa này, chủ thể của hành vi tham ô không chỉ là cán bộ, công chức - những người nắm chức vụ, quyền hạn trong bộ máy nhà nước Người dân bình thường, nếu "ăn cắp của công, khai gian, lậu thuế" cũng là chủ thể của hành vi tham ô

Hành vi tham ô tinh vi khác được Hồ Chí Minh chỉ ra là tham ô gián tiếp với

biểu hiện như: một số cán bộ được Chính phủ và nhân dân trả lương hằng tháng đều cho, nhưng lại kém lòng trách nhiệm, đứng núi này trông núi nọ, làm việc chậm chạp, ăn cắp giờ Đây là hình thức tham ô đặc biệt, tuy không gây hậu

quả nghiêm trọng ngay, nhưng xảy ra hằng ngày, thường xuyên, liên tục, làm

ảnh hưởng đến hoạt động đúng đắn của bộ máy nhà nước, hiệu lực quản lý của

nhà nước, là một trong những mối nguy hại lớn đối với sự nghiệp cách mạng của đất nước.

Sâu sắc hơn nữa, Hồ Chí Minh còn chỉ ra một hình thức tham ô tinh vi, rất khó nhận thấy trong cuộc sống đời thường, đó là tham ô gián tiếp Hồ Chí Minh nêu ra một ví dụ về tham ô gián tiếp: “Thí dụ: một cán bộ, Chính phủ, nhân dân trả lương hằng tháng đều cho, nhưng lại kém lòng trách nhiệm, đứng núi này trông núi nọ, làm việc chậm chạp, ăn cắp giờ của Chính phủ, của nhân dân” Đây

là hình thức tham ô đặc biệt, tuy không nhanh chóng gây hậu quả nghiêm trọng như những hành vi trực tiếp chiếm đoạt tài sản công, nhưng tham ô gián tiếp xảy

ra hằng ngày, thường xuyên, liên tục, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động đúng đắn của bộ máy nhà nước, hiệu lực của quản lý nhà nước, là một trong những mối nguy hại lớn đối với sự nghiệp cách mạng của đất nước

3 Nguyên nhân của tệ tham ô, lãng phí, quan liêu

Tham ô, lãng phí là những tệ nạn nguy hiểm Muốn chống tham ô, lãng phí hiệu quả, cần phải tìm hiểu nguồn gốc, nguyên nhân của chúng Hồ Chí Minh đã nói: "Tham ô và lãng phí đều do bệnh quan liêu mà ra” Người chỉ rõ tệ quan liêu chính là căn nguyên sâu xa, nguyên nhân trực tiếp, là điều kiện của tham ô, lãng phí Người khẳng định nơi nào có tệ quan liêu thì ở đó có tham ô, lãng phí; mà quan liêu càng nặng thì tham ô, lãng phí càng nhiều

Theo Hồ Chí Minh, quan liêu là "bệnh giấy tờ, bệnh hình thức, không thực tế, là xa cách quần chúng, không theo đường lối quần chúng, làm không đúng chính sách của Chính phủ và của đoàn thể”2 Quan liêu là cán bộ phụ trách

xa rời thực tế, không đi sâu đi sát công việc, việc gì cũng không nắm vững, chỉ đạo một cách đại khái, chung chung Quan liêu là xa rời quần chúng, không rõ lai lịch, tư tưởng và công tác của cán bộ mình, không lắng nghe ý kiến của quần chúng, sợ phê bình và tự phê bình Tác phong của người cán bộ mắc bệnh quan

liêu là thiếu dân chủ, không giữ đúng nguyên tắc lãnh đạo tập thể, phân công phụ trách.

Theo Hồ Chí Minh, người cán bộ mắc bệnh quan liêu còn có biểu hiện như: “Đối với công việc thì trọng hình thức mà không xem xét khắp mọi mặt, không vào sâu vấn đề Chỉ biết khai hội, viết chỉ thị, xem báo cáo trên giấy, chứ không kiểm tra đến nơi, đến chốn”3 Khi triển khai thực hiện công việc của bản thân, giao nhiệm vụ cho cấp dưới mà không biết kiểm tra thì sẽ không có điều kiện giải thích, hướng dẫn, đôn đốc cấp dưới, không kịp thời phát hiện, chấn chỉnh hay xử lý vi phạm, điều này dẫn đến công việc không có hiệu quả, gây thiệt hại về tài sản, tiền bạc, công sức của Nhà nước, của nhân dân

4) Tác hại của tệ tham ô, lãng phí, quan liêu

Hồ Chí Minh khẳng định quan liêu, tham ô, lãng phí là "bạn đồng minh của thực dân, phong kiến", "Kẻ thù của nhân dân, của bộ đội, của Chính phủ" Bởi vì, tham ô, lãng phí có tác hại rất lớn Trước hết và trực tiếp, nó gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước, của nhân dân Cán bộ được giao quản lý tài sản của Nhà nước, của nhân dân, tài sản do những nước bạn đóng góp, giúp đỡ để phục

vụ cho kháng chiến, kiến quốc, nâng cao đời sống của nhân dân Nhưng do chủ nghĩa cá nhân, tư lợi, một số cán bộ đã tham ô, chiếm đoạt của công, biến của công thành của tư, xâm phạm đến tài sản của Nhà nước, của tập thể, làm hại đến

sự nghiệp xây dựng nước nhà, đến công việc cải thiện đời sống của nhân dân

Tham ô, lãng phí làm tha hoá, suy thoái đạo đức cách mạng của cán bộ, phá hoại tinh thần trong sạch, ý chí vượt khó của cán bộ, nhân dân, xói mòn lòng tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước Hồ Chí Minh khẳng định: phần đông cán

bộ, đảng viên, đoàn viên, công nhân viên chức ta đều trong sạch, tận tụy, đều mang bản chất, đạo đức cách mạng là cần, kiệm, liêm, chính Họ không ngại gian khổ, hy sinh vì cách mạng, vì nhân dân Nhưng vẫn còn một bộ phận cán bộ

do tham ô, quan liêu, lãng phí, do mưu lợi cá nhân đã thoái hoá, biến chất, không giữ được đạo đức cách mạng Điều này làm giảm sức chiến đấu của Đảng, giảm lòng tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước, làm hại đến sự nghiệp cách mạng.

Trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước tiến lên chủ nghĩa xã hội, cả nước phải huy động và đã huy động được mọi nguồn lực: của cải vật chất, công sức, tinh thần… Vì sự nghiệp cách mạng của đất nước,

"chiến sĩ thì hy sinh xương máu, đồng bào thì hy sinh mồ hôi nước mắt để đóng góp" Những kẻ tham ô, lãng phí đã chiếm đoạt, đã phí phạm, huỷ hoại những nguồn lực ấy Điều này dẫn đến một hậu quả nguy hại lớn hơn nữa đó là sự cản trở, phá hoại sự nghiệp cách mạng, "làm chậm trễ công cuộc kháng chiến và kiến quốc của ta"

II Thực trạng tham nhũng ở nước ta hiện nay

Tham nhũng ở nước ta hiện nay đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển bền vững của đất nước, làm cho kinh tế chậm phát triển, gây thất

thoát, lãng phí tài sản của dân, thiệt hại ngân sách, gia tăng khoảng cách giàu nghèo Tham nhũng cũng đang làm xói mòn lòng tin của nhân dân vào Đảng, vào Nhà nước, làm cho chế độ chính trị dần suy yếu từ bên trong, tạo điều kiện cho các thế lực thù địch tấn công, dẫn đến sụp đổ nếu không kịp thời chấn chỉnh Tham nhũng đang hiện diện trong tất cả các lĩnh vực, từ công an đến hải quan, từ tài nguyên môi trường đến xây dựng, thuế, ngân hàng, y tế, giáo dục, thanh tra, kiểm sát, tòa án,… Tham nhũng đang diễn biến phức tạp, thủ đoạn ngày càng tinh vi Theo thống kê của Tổ chức Minh bạch quốc tế về chỉ số tham nhũng trên thế giới, năm 2012, Việt Nam xếp thứ 123/174 quốc gia và vùng lãnh thổ