Luật trưng cầu ý dân 2015 đã được quy hội thông qua ngày 25 tháng 11 năm 2015 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2016 đã đưa ra khái niệm về trưng cầu ý dân như sau: Trưng c
Trang 1PHÁP LUẬT VỀ TRƯNG CẦU Ý DÂN TẠI VIỆT NAM
MỤC LỤC
1 Những vấn đề cơ bản về trưng cầu ý dân
1.1 Khái niệm về trưng cầu ý dân
1.2 Đặc điểm của trưng cầu ý dân
1.3 Ý nghĩa của trưng cầu ý dân
2 Luật trưng cầu ý dân của một số quốc gia trên thế giới
2.1 Luật trưng cầu ý dân ở Mỹ
2.2 Luật trưng cầu ý dân ở Canada
3 Pháp luật về trưng cầu ý dân ở việt nam
3.1 Những nội dung của cuộc trưng cầu ý dân
3.2 Cơ quan quyết định trưng cầu ý dân
3.3 Quy trình của trưng cầu ý dân
3.3.1 Đề nghị và quyết định trưng cầu ý dân
3.3.2 Lập danh sách cử tri và khu vực bỏ phiếu
3.3.3 Trình tự thủ tục bỏ phiếu
3.3.4 Kiểm phiếu và công bố kết quả trưng cầu
3.4 Giá trị của cuộc trưng cầu ý dân
KẾT LUẬN
1
Trang 21 Những vấn đề cơ bản về trưng cầu ý dân
1.1 Khái niệm về trưng cầu ý dân
Ngày nay, trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân, đảm bảo quyền lực nhà nước là thống nhất, thực sự thuộc về nhân dân, vấn đề thực hiện cơ chế dân chủ đang càng trở nên cấp thiết Thực tế cũng cho ta thấy trong hơn 30 năm đổi mới nhiều chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước ban hành xa rời với nguyện vọng của nhân dân, thiếu sự kiểm tra và phản biện từ nhân dân Thực trạng này đòi hỏi chúng ta cần phải thực thi hay
cơ chế về dân chủ trực tiếp trên cơ sở của một cơ chế pháp lý hoàn chỉnh, đảm bảo tốt quyền của người dân, một điều mà bấy lâu nay chúng ta vẫn đang còn đang vướng vào chiếc vòng luẩn quẩn Hiến pháp 2013 ra đời đã đem tới làn gió mới cho quá trình thực hiện dân chủ XHCN ở nước ta ngày một gần hơn, vai trò của người dân trong việc thực hiện quyền làm chủ của mình ngày càng được thể rõ khi được trực tiếp tham gia việc quyết định những vấn đề liên quan tới quyền lợi của mình
Để cụ thể hóa quy định trong hiến pháp 2013 quốc hội đã ban hành Luật trưng cầu ý dân đây được coi là một bước chạy đà quan trọng trong việc tạo nên một nền dân chủ thực sự
Tuy nhiên, trước khi chúng ta đi vào tìm hiểu những nội dung của luật trưng cầu ý dân thì điều đầu tiên chúng ta cần thiết phải nắm rõ thế nào là trưng cầu ý dân?, tại sao đối với những nước có nền dân chủ thực sự thì việc trưng cầu ý dân không những thể hiện bản chất của nhà nước pháp quyền mà còn thể hiện rõ hơn vị trí, vai trò của người dân
Luật trưng cầu ý dân 2015 đã được quy hội thông qua ngày 25 tháng 11 năm 2015 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2016 đã đưa ra khái niệm về trưng cầu ý dân như sau:
Trưng cầu ý dân là việc nhà nước tổ chức để cử tri cả nước trực tiếp biểu quyết bằng hình thức bỏ phiếu quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước theo quy định của luật này.
Theo cuốn Thuật ngữ pháp lý dung trong hoạt động của quco61 hội và HĐND thì trưng cầu
ý dân được hiểu là:
- Một hoạt động do nhà nước thực hiện để nhân dân bỏ phiếu quyết định hoặc bày tỏ ý kiến
về những việc đặc biệt quan trọng của quốc gia.
- Việc trưng cầu ý dân do Hiến pháp của mỗi quốc gia quyết định nên tùy theo mỗi nước có thể trưng cầu ý dân để quyết định Hiến pháp hoặc một đạo luật quan trọng Cũng có những trường hợp trưng cầu ý dân chỉ có tính chất tư vấn còn quyền quyết định vẫn thuộc về cơ quan
2
Trang 3lập pháp Có trường hợp trưng cầu ý dân là bắt buộc và cũng có trường hợp cơ quan lập pháp xét thấy cần thiết thì mới tổ chức 1
Theo cuốn Một số vấn đề lý luận, thực tiễn về dân chủ trực tiếp, dân chủ cơ sở trên thế giới
và ở Việt nam, thì trưng cầu ý dân đơn giản được hiểu rằng:
Trưng cầu ý dân hình thức dân chủ trực tiếp, theo đó nhân dân trực tiếp biểu quyết [đồng ý hoặc không đông đồng ý] các vấn đề quan trọng của đất nước [hoặc địa phương].
Như vậy, có thể thấy rằng có rất nhiều cách hiểu về trưng cầu ý dân khác nhau được đưa ra tuy nhiên theo chúng tôi cách hiểu về trưng cầu ý dân trong kỷ yếu hội thảo “Một số vấn đề lý luận, thực tiễn về dân chủ trực tiếp, dân chủ cơ sở trên thế giới và ở Việt nam” là hợp lý vì bản chất của trưng cầu ý dân chính là hình thức của dân chủ trực tiếp, nom na chính là việc cơ quan nhà nước đưa ra vấn đề để nhân dân biểu quyết đồng ý hoặc không đồng ý về một vấn đề quan trọng nào đó của quốc gia liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân Còn việc Luật trưng cầu ý dân đưa ra khái niệm như vậy vẫn tạo ra một dấu chấm hỏi lớn, đơn củ như chúng ta phải hiểu như thế nào mới được coi là vấn đề quan trọng của đất nước?
1.2 Đặc điểm của trưng cầu ý dân
Trên cơ sở phân tích những vấn đề liên quan tới nội hàm của khái niệm trưng cầu ý dân, chúng ta có thể đưa ra một số đặc điểm cơ bản của trưng cầu ý dân như sau:
Thứ nhất, trưng cầu ý dân là hình thức dân chủ trực tiếp Thông qua hình thức này nhân dân
có thể trực tiếp tham gia vào quá trình quyết định một số vấn đề quan trọng của nhà nước qua theo một trình tự thủ tục pháp lý nhất định
Thứ hai, về mặt chủ thể, trưng cầu ý dân luôn có hai loại chủ thể, đó là Nhà nước và nhân
dân
Bất kỳ cuộc trưng cầu ý dân nào cũng đều do nhà nước tổ chức, bởi lẽ, nhà nước chính là cơ quan quyền được nhân dân giao phó để thay mặt mình quyết định những vấn đề của nhân dân, trong trường có những vấn đề liên quan đến quyền của người dân mà nhà nước không thể nào tự mình quyết định được thì nhà nước sẽ hỏi ý kiến nhân dân thông qua lá phiếu trưng cầu Đó chính là lý do giải thích vì sao nhà nước luôn là chủ thể có quyền tố chức các cuộc trưng cầu
1 kỷ yếu hội thảo Trưng cầu ý dân – những vấn đề lý luận và thực tiễn, do hội Luật gia Việt nam tổ chức tại Hà Nội, ngày 04/06/2013, tr.121
3
Trang 4Thứ ba, những vấn đề được đưa ra trưng cầu ý dân là những vấn quan trọng của quốc gia
hoặc của địa phương
Thứ tư, trưng cầu ý dân phải được thực hiện bằng hình thức bỏ phiếu.
Có lẽ đây là cách thức duy nhất, hiệu quả nhất mà cho đến nay bất kỳ quốc gia nào khi trưng cầu cũng đều sử dụng Bởi chỉ có bằng hình thức này mới có thể đánh giá được tính chính xác của cuộc trưng cầu, hơn nữa chúng ta cũng chưa đủ tiềm lực để có thể xây dựng nên một hệ thống trưng cầu bằng hình thức bấm nút trực tiếp
Thứ năm, kết quả của cuộc trưng cầu có ý nghĩa bắt buộc đối với nhà nước.
Như đã phân tích ở trên, nhà nước về bản chất chính là cơ qua quyền lực nhà nước đại diện nhân dân thực hiện cách chính sách một quốc gia Do đó, việc nhà nước không thể quyết định những vấn đề quan trọng mà cần phải hỏi ý kiến của người dân thì đương nhiên ý kiến mà nhân dân đưa ra buộc nhà nước phải chấp nhận và phải coi đó là quyết định cuối cùng
1.3 Ý nghĩa của trưng cầu ý dân
Trưng cầu ý dân là một hình thức dân chủ tiến bộ đã được sử dụng nhiều ở các quốc gia hiện đại, không ít các quốc gia còn xem sự tồn tại của nó giống như là một minh chứng cho nền dân chủ của mình Hơn nữa, dân chủ trực tiếp cũng mang trên mình những tính ưu việt như: Vừa đảm bảo nguyên tắc “tất cả quyền lực đều thuộc về nhân dân”, vừa mang tính phổ thông, đại chúng Nhân dân không những có thể thể hiện ý kiến của mình một cách tự do mà còn góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm chính trị của mình, tạo nên một thói quen luôn phát biểu chính kiến của mình về các vấn đề chung của đất nước; đồng thời đây cũng là bước chuẩn bị, tạo sự sẵn sàng cho người dân trong việc thực hiện các quy định của pháp luật, đảm bảo tinh khả thi cũng như hiệu quả của pháp luật
2 Luật trưng cầu ý dân của một số quốc gia trên thế giới
2.1 Luật trưng cầu ý dân ở Mỹ 2
Sáng kiến về trưng cầu ý dân được quy định trong pháp luật của các bang Ngoại trừ bang Delaware thì 49 bang khác đều có luật về sáng kiến và trưng cầu ý dân Theo các quy định pháp luật của Mỹ thì có ba loại trưng cầu ý dân theo sáng kiến của nhân dân:
2 Lê Hồng Hạnh, Pháp luật trưng cầu ý dân ở Mỹ và Canada – Bài tham luận Hội thảo về trưng cầu ý dân – Hội luật gia việt nam, 6/2013.
4
Trang 5[i] Trưng cầu ý dân bắt buộc về Hiến pháp Theo luật của Liên bang và pháp luật của bang thì mọi sửa đổi , bố sung Hiến pháp phải được trưng cầu ý dân và nó được xem như là điều kiện tiên quyết để thực hiện việc sửa đổi của Hiến pháp Việc sửa đổi hiến pháp phải thông qua hai cuộc trưng cầu ý dân Lần thứ nhất là trưng cầu về việc thành lập QUốc hội lập hiến cà sau đó là trưng cầu bản hiến pháp sửa đổi
[ii] Trưng cầu về luật có 39 bang quy định về trưng cầu để thông qua một dự án luật và trong
số đó có 24 bang chấp nhận trưng cầu ý dân theo sáng kiến của nhân dân Trưng cầu ý dân về luật có ba dạng: Trưng cầu bắt buộc, trưng cầu tùy nghi và trưng cầu theo sáng kiến của nhân dân
Trưng cầu bắt buộc được tổ chức để thông qua luật liên quan đến tài chính như thuế hay khoản chi công, khoản vay hoặc tài trợ cho doanh nghiệp
Trưng cầu tùy nghi có phạm vi rọng hơn vi thực hiện đối với các dự án luật liên quan đến nhiều vấn đề khác
Trưng cầu theo sáng kiến của nhân dân Đối với việc thực hiện trưng cầu ý dân theo sáng kiến của người dân thì điều kiện đặt ra phải thu thập đủ chữ ký của những người ủng hộ số lượng chữ
ký là điều kiện để thực hiện trưng cầu ý dân theo ý kiến của nhân dân ở các bang có sự khác nhau
2.2 Luật trưng cầu ý dân ở Canada 3 Thực tiễn cho thấy trưng cầu ý dân ờ Canada được
chính quyền các cấp sử dụng song khác với ở Mỹ, việc sử dụng trưng cầu ý dân rất ít, đặc biệt là
ở cấp bang
Pháp luật liên bang: ở cấp độ liên bang, Canada không có luật chung điều chỉnh việc thực
hiện trưng cầu ý dân mặc dù cũng đã có những cố gắng lập pháp theo hướng này Tháng 6 năm
1992, chính quyền liên bang đã ban hành luật về trưng cầu ý dân có giới hạn mà thực chất là Luật
về trưng cầu ý dân đối với Hiến pháp của Canada
Cấp bang: trưng cầu ý dân được điều chỉnh chủ yếu bởi luật của các bang Ví dụ: bang
Saskatchewan đã thông qua luật về trung cầu ý dân; bang British Columbia thông qua luật về chấp thuận sửa đổi hiến pháp theo đó chính quyền các bang có nghĩa vụ phải tổ chức trưng cầu ý dân đối với những sửa đổi, bổ sung Hiến pháp Canada trước khi bỏ phiếu trong nghị viên bang
3 Pháp luật về trưng cầu ý dân ở việt nam
3.1 Những nội dung của cuộc trưng cầu ý dân
3 Nguyễn Thị Tố Uyên, Trưng cầu ý dân và quy định về trưng cầu ý dân ở một số nước trên thế giới, Kỷ yếu hội thảo Một số vấn đề lý luận, thực tiển về dân chủ trực tiếp, dân chủ cơ sở trên thế giới và ở Việt nam Tr 191
5
Trang 6Về nội dung của trưng cầu ý dân, được quy định tại Điều 6 LTCYD, theo đó cuộc trưng cầu ý dân sẽ nằm trong số những vấn đề cụ thể như:
1 Toàn văn Hiến pháp hoặc một số nội dung quan trọng của Hiến pháp;
2 Vấn đề đặc biệt quan trọng về chủ quyền, lãnh thổ quốc gia, về quốc phòng, an ninh, đối ngoại có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của quốc gia;
3 Vấn đề đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước;
4 Vấn đề đặc biệt quan trọng khác của đất nước
Bản chất của vấn đề ở đây là gì, tức là tại sao lại phải có một quộc trưng cầu ý dân? Vấn
đề này chúng ta có thể hình dung ra rằng, nhân dân lập ra và trao quyền cho các cơ quan nhà nước để thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực (để quản lý xã hội); một mặt, các cơ quan này phải chịu sự giám sát của nhân dân và mặt khác, chỉ được thực hiện quyền lực trong giới hạn cho phép Trong nhiều trường hợp, nhà nước không được quyết định (đúng hơn là không có thẩm quyền quyết định hoặc không cần thiết phải quyết định) mà để nhân dân trực tiếp quyết định Một trong các cách mà nhân dân trực tiếp quyết định là thông qua trưng cầu ý dân Trưng cầu ý dân là một hình thức quan trọng trong việc thực hiện dân chủ trực tiếp của nhân dân, là hình thức biểu hiện đỉnh cao của nền dân chủ
Tuy nhiên, kinh nghiệm cũng cho thấy không nên quy định mọi trường hợp sửa đổi hiến pháp đều phải thông qua trưng cầu ý dân mà chỉ nên giới hạn ở một số vấn đề quan trọng nhất [điều này phải được cụ thể hóa trong hiến một cách rõ rang nhất] nếu không giới hạn như vậy thì
sẽ rất rễ sảy ra tình trạng chúng ta muốn sửa đổi một vài điều nhưng cũng phải thông qua một cuộc trưng cầu ý dân
3.2 Cơ quan quyết định trưng cầu ý dân
Theo luật này, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ hoặc ít nhất là 1/3 tổng số đại biểu Quốc hội có quyền đề nghị Quốc hội xem xét, quyết định việc trưng cầu ý dân Trường hợp có từ 1/3 tổng số đại biểu Quốc hội trở lên kiến nghị Quốc hội quyết định việc trưng cầu ý dân về cùng một vấn đề thì Ủy ban thường vụ Quốc hội có trách nhiệm tổng hợp các kiến nghị của đại biểu Quốc hội, chuẩn bị hồ sơ theo quy định để trình Quốc hội xem xét, quyết
6
Trang 7định Việc kiến nghị và tổng hợp kiến nghị của đại biểu Quốc hội được thực hiện theo quy định tại Điều 33 của Luật tổ chức Quốc hội
Tổ trưng cầu ý dân được thành lập ở mỗi khu vực bỏ phiếu chậm nhất là 40 ngày trước ngày
bỏ phiếu trưng cầu ý dân Tổ trưng cầu ý dân có từ 9-11 thành viên gồm Tổ trưởng, Thư ký và các thành viên là đại diện cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức
xã hội, đại diện cử tri ở địa phương
Đơn vị vũ trang nhân dân được xác định là khu vực bỏ phiếu riêng được thành lập một Tổ trưng cầu ý dân có từ 7-9 thành viên gồm Tổ trưởng, Thư ký và các thành viên là đại diện chỉ huy đơn vị và đại diện quân nhân của đơn vị vũ trang nhân dân đó
Trong trường hợp đơn vị vũ trang nhân dân và địa phương có chung một khu vực bỏ phiếu thì UBND cấp xã sau khi thống nhất với chỉ huy đơn vị vũ trang nhân dân quyết định thành lập
Tổ trưng cầu ý dân có từ 9-11 thành viên gồm Tổ trưởng, Thư ký và các thành viên là đại diện cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, đại diện cử tri ở địa phương, đại diện chỉ huy đơn vị và đại diện quân nhân của đơn vị vũ trang nhân dân đó
Ủy ban Thường vụ Quốc hội, UBND các cấp có quyền thành lập hoặc phân công cơ quan chuyên môn trực thuộc để giúp việc trong tổ chức trưng cầu ý dân; trưng tập cán bộ, công chức, viên chức của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, đơn
vị sự nghiệp công lập để giúp thực hiện các công việc liên quan đến tổ chức trưng cầu ý dân
3.3 Quy trình của trưng cầu ý dân
3.3.1 Đề nghị và quyết định trưng cầu ý dân
Để kịp thời thể chế hóa các quy định của Hiến pháp năm 2013 về phát huy dân chủ và quyền làm chủ của nhân dân, mở rộng các hình thức dân chủ trực tiếp để người dân tham gia vào công việc quản lý nhà nước; ngày 25/11/2015 tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 13 đã thông qua Luật trưng cầu ý dân Theo đó để có thể hình thành nên cuộc trưng cầu ý dân cần tiến hành các bước như sau:
Đầu tiên, đề nghị trưng cầu khoản 1 điều 14 luật trưng cầu ý dân quy định:
Ủy ban thường vụ quốc hội, chủ tịch nước, chính phủ hoặc ít nhất là một phần ba tổng số đại biểu Quốc hội đề nghị quốc hội xem xét, quyết định việc trưng cầu ý dân
Về thành phần hồ sơ đề nghị trưng cầu ý dân gồm có:
7
Trang 8a) Tờ trình đề nghị trưng cầu ý dân, trong đó nêu rõ sự cần thiết của việc tổ chức trưng cầu
ý dân, nội dung cần trưng cầu ý dân, dự kiến thời điểm tổ chức trưng cầu ý dân, các phương án, giải pháp để thực hiện kết quả trưng cầu ý dân;
b) Dự thảo nghị quyết của Quốc hội về trưng cầu ý dân;
c) Tài liệu khác có liên quan (nếu có).
Trước khi trình quốc hội xem xét và quyết định, đề nghị trưng cầu ý dân này phải được Hội đồng dân tộc, Ủy ban có liên quan của Quốc hội thẩm tra về tính cần thiết, đối tượng cũng như phạm vi tác động của cuộc trưng cầu này, các nội dung của cuộc trưng cầu hay như thời điểm, các phương án và giải pháp đưa ra để thực hiện kết quả của cuộc trưng cầu Cuối cùng đó chính
là việc quốc hội sẽ xem xét và quyết định cuộc trưng cầu dựa trên phần trình bày tờ trình của đại diện cơ quan có thẩm quyền đề nghị trưng cầu ý dân, đại diện cơ quan thẩm tra trình bày báo cáo thẩm tra về cuộc trưng cầu đó, tiếp đến đó chính là Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua nghị quyết
về trưng cầu, nghị quyết này cần phải có được sự đồng thuận nhất trí của quá nửa tổng số đại
biếu quốc hội biểu quyết tán thành [k2.Đ 17].
3.3.2 Lập danh sách cử tri và khu vực bỏ phiếu
Trên cơ sở của nghị quyết trưng cầu ý dân được thông qua, cơ quan có thẩm quyền mà ở đây chính là UBND cấp xã Trường hợp huyện không có đơn vị hành chính xã, thị trấn thì UBND cấp Huyện sẽ tiến hành lập danh sách cử tri đối với từng khu vực bỏ phiếu
Đối với các đơn vị vũ trang nhân dân thì chỉ huy đơn vị vũ trang nhân dân sẽ lên danh sách
củ tri của khu vực bỏ phiếu nơi đơn vị đóng quân
Như vậy có thể thấy rằng luật trưng cầu ý dân đã phân định cho ba cơ quan tiến hành lập danh sách cử tri để tiến hành trưng cầu đó là UBND cấp xã, cấp huyện và chỉ huy đơn vị vũ trang nhân dân
3.3.3 Trình tự thủ tục bỏ phiếu
Ủy ban thường vụ quốc hội quy định cụ thể về nội dung, hình thức phiếu trưng cầu ý dân đồng thời cả việc in ấn và phát hành và quản lý phiếu trưng cầu ý dân Phiếu trưng cầu cần thể hiện một cách rõ ràng rễ hiểu, khách quan chính xác và rõ nghĩa
Trong thời gian 10 ngày trước ngày bỏ phiếu , tổ trưng cầu ý dân phải thường xuyên thông báo cho cử tri ở địa phương biết về ngày bỏ phiếu, địa điểm bỏ phiếu, thời gian bỏ phiếu bằng hình thức niêm yết, phát thanh và các phương tiện thông tin đại chúng khác của địa phương, việc thông tin này nhằm cung cấp đầy đủ các thông tin một cách chính xác nhất về các vấn đề trưng cầu để cử tri hiểu, nắm rõ ý nghĩa của việc trung cầu này
8
Trang 9Về thời gian bỏ phiếu trưng cầu bắt đầu từ bẩy giờ sáng đến bẩy giờ tối cùng ngày Tuy nhiên, cũng tùy từng địa phương, tổ trưng cầu có thể quyết định thời gian bỏ phiếu sớm hơn
nhưng cũng không được trước 5 giờ sáng hoặc cũng có thể kết thúc muộn hơn nhưng cũng không được quá chín giờ tối cùng ngày Trường hợp ở khu vực bỏ phiếu trưng cầu ý dân đã có 100% cử tri trong danh sách thực hiện việc bỏ phiếu thì việc bỏ phiếu có thể được kết thúc sớm hơn nhưng cũng không được trước ba giờ chiều cùng ngày [k1 Đ37 LTCYD].
Trước khi bỏ phiếu tổ trưng cầu phải kiểm tra hòm phiếu trước sự trứng kiến của cử tri Việc
bỏ phiếu phải được tiến hành một cách liên tục trong trường hợp có sự kiện bất ngờ làm gián đoạn việc bỏ phiếu thì tổ trưng cầu ý dân phải lập tức niêm phong hòm phiếu, tài liệu liên quan trực tiếp đến trưng cầu ý dân và kịp thời báo cáo Uy ban nhân dân cấp xã nhằm đưa ra những
biện pháp cần thiết để việc bò phiếu được diễn ra một cách liên tục [k2,3 Đ 37 LTCYD].
Luật trưng cầu ý dân cũng đưa ra trường hợp đặc biệt khi cần thiết phải bỏ phiếu sớm hoặc hoãn ngày bỏ phiếu tại một số khu vực thì Uy ban nhân dân khu vực đó phải kịp thời báo cáo với
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để trình lên thường vụ Quốc hội xem xét quyết định
3.3.4 Kiểm phiếu và công bố kết quả trưng cầu
Sau khi việc bỏ phiếu được hoàn thành, tổ trưng cầu ý dân sẽ tiến hành việc kiểm phiếu Trước khi mở hòm phiếu, tổ trưng cầu phải thống kê, lập biên bản, niêm phong số phiếu trưng cầu ý dân không sử dụng đến và nhất thiết phải mời ai cử tri chứng kiến việc kiểm phiếu đối với những phiếu không hợp lệ thì tổ trưởng tổ trưng cầu ý dân đưa ra toàn tổ xem xét, quyết định Tuy nhiên không được gạch xóa hoặc sửa chữa trên phiếu trưng cầu không hợp lệ này
Sau khi kiểm phiếu xong tổ trưng cầu phải lập biên bản kết quả kiểm phiếu, biên bản kiểm
phiếu này phải thể hiện một cách đầy đủ các nội dung được quy định tại k1 Điều 43 LTCYD như
sau:
a) Tổng số cử tri của khu vực bỏ phiếu trưng cầu ý dân;
b) Số cử tri đã tham gia bỏ phiếu;
c) Số phiếu phát ra;
d) Số phiếu thu vào;
đ) Số phiếu hợp lệ;
e) Số phiếu không hợp lệ;
g) Số phiếu tán thành với mỗi phương án được đưa ra trong phiếu trưng cầu ý dân;
h) Số phiếu không tán thành với mỗi phương án được đưa ra trong phiếu trưng cầu ý dân;
9
Trang 10i) Những khiếu nại, tố cáo nhận được; những khiếu nại, tố cáo đã giải quyết và kết quả giải quyết; những khiếu nại, tố cáo chuyển đến Ủy ban nhân dân cấp xã.
Biên bản này phải được lập thành 2 bản có chữ ký của tổ trưởng, thư ký và người làm chứng sau đó gửi đến Ủy ban nhân dân cấp xã chậm nhất trong vòng 3 ngày sau ngày bỏ phiếu để tổng hơp và lưu trữ
Về kết quả của cuộc trưng cầu, cần phải đảm bảo điều kiện là ¾ tổng số cử tri có tên trong danh sách cử tri đi bỏ phiếu nội dung trưng cầu phải quá nửa số phiếu hợp lệ tán thành có giá trị thi hành, riêng trường hợp trưng cầu ý dân về bản hiến pháp cần phải phải được ít nhất 2/3 số phiếu hợp lệ tán thành
sau khi nhận được biên bản kết quả kiểm phiếu Ủy ban nhân dân xã sẽ lập báo cáo kết quả trưng cầu, nội dung bao cáo gồm các nội dung quy định tại k2 Đ 48 LTCYD:
a) Tổng số cử tri trên địa bàn hành chính cấp xã;
b) Số cử tri đã tham gia bỏ phiếu;
c) Số phiếu phát ra;
d) Số phiếu thu vào;
đ) Số phiếu hợp lệ;
e) Số phiếu không hợp lệ;
g) Số phiếu tán thành với mỗi phương án được đưa ra trong phiếu trưng cầu ý dân;
h) Số phiếu không tán thành với mỗi phương án được đưa ra trong phiếu trưng cầu ý dân; i) Những khiếu nại, tố cáo nhận được; những khiếu nại, tố cáo đã giải quyết và kết quả giải quyết; những khiếu nại, tố cáo chuyển đến Ủy ban nhân dân cấp trên.
Bản báo cáo này dược lập thành 3 bản một bản gửi lên cấp Huyện, một bản gửi cấp tỉnh chậm nhất trong vòng 5 ngày sau ngày bỏ phiếu
Dựa trên báo cáo được gửi lên Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cũng lập báo cáo về kết quả trưng cầu, báo cáo này cũng được lập thành 2 bản, một bản gửi đến Ủy ban thường vụ quốc hội chậm nhất là 9 ngày sau ngày bỏ phiếu, một bản dung đề lưu trữ
Sau khi nhận đươc báo cáo Ủy ban thường vụ quốc hội sẽ tiến hành ra Nghị quyết xác định kết quả trưng cầu ý dân trên cả nước, Nghị quyết này sẽ phải đảm bảo các nội dung được quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 48 LTCYD, cụ thể như sau:
a) Ngày bỏ phiếu trưng cầu ý dân;
b) Tổng số cử tri trong cả nước;
c) Tổng số cử tri tham gia bỏ phiếu trưng cầu ý dân, tỷ lệ so với tổng số cử tri cả nước; d) Tổng số phiếu hợp lệ;
đ) Tổng số phiếu không hợp lệ;
10