1. Mở bài: Nhắc đến khoảng trời Trường Sơn là nhắc đến biết bao sự hy sinh mất mát, nơi mà lính Mỹ đã thả bom dồn dập nhằm ngăn cản bước tiền dũng mãnh của các đoàn quân tiến về Sài Gòn giải phóng miền Nam. Nhưng Trường Sơn đâu chỉ mang trong mình bao sự thương đau, Trường Sơn con là nơi ghi dấu của những tâm hồn tự nhiên, lạc quan của những người chiến sĩ lái xe không kính, những chàng trai cô gái thanh niên xung phong đã hy sinh tuổi trẻ để cống hiến cho đất nước. Là một người đã từng gắn bó với khoảng trời bom đạn ấy, nhà văn Lê Minh Khuê đã khai thác đề tài quen thuộc đã làm nên nhiều tên tuổi lớn trân văn đàn chống Mỹ nhưng cùng với sự sáng tạo và một chút lãng mạn của mình, “Những ngôi sao xa xôi” của bà, đã khắc họa hình ảnh của những cô gái thanh niên xung phong, mà tiêu biểu là nhân vật Phương Định với những vẻ đẹp hồn nhiên vốn có của tuổi trẻ Việt Nam trong thời chống Mỹ. 2. Thân bài a. Khái quát: Được viết năm 1971, giai đoạn cuộc kc
Trang 1Phân tích nhân vật Phương Định trong truyện ngắn “ Những ngôi sao xa xôi”
1 Mở bài: Nhắc đến khoảng trời Trường Sơn là nhắc đến biết bao sự hy sinh mất
mát, nơi mà lính Mỹ đã thả bom dồn dập nhằm ngăn cản bước tiền dũng mãnh của các đoàn quân tiến về Sài Gòn giải phóng miền Nam Nhưng Trường Sơn đâu chỉ mang trong mình bao sự thương đau, Trường Sơn con là nơi ghi dấu của những tâm hồn tự nhiên, lạc quan của những người chiến sĩ lái xe không kính, những chàng trai cô gái thanh niên xung phong đã hy sinh tuổi trẻ để cống hiến cho đất nước Là một người đã từng gắn bó với khoảng trời bom đạn ấy, nhà văn Lê Minh Khuê đã khai thác đề tài quen thuộc đã làm nên nhiều tên tuổi lớn trân văn đàn
chống Mỹ nhưng cùng với sự sáng tạo và một chút lãng mạn của mình, “Những ngôi sao xa xôi” của bà, đã khắc họa hình ảnh của những cô gái thanh niên xung
phong, mà tiêu biểu là nhân vật Phương Định với những vẻ đẹp hồn nhiên vốn có của tuổi trẻ Việt Nam trong thời chống Mỹ
2 Thân bài
a Khái quát: Được viết năm 1971, giai đoạn cuộc k/c chống Mĩ đang diễn ra
heesrt sức ác liệt Bằng nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo, LMK đã thể hiện thành công hình ảnh PĐ Cô gái HN này đã để lại trong lòng độc giả nhiều ấn tượng sâu đậm bởi những phẩm chất tốt đẹp
b Phân tích
* Luận điểm 1: Tinh thần kiên cường dũng cảm, ý thức trách nhiệm cao, tinh thần sẵn sàng chấp nhận hi sinh.
- Sinh ra và lớn lên ở HN, PĐ rất dễ dàng trở thành sinh viên một trường ĐH Nhưng nghe theo tiếng gọi của tổ quốc cô đã cùng bao bạn bè của mình
Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai.
- Hoàn cảnh sống
- Công việc
Trang 2- Thái độ và kết quả làm việc.
- Tâm trạng PĐ trong một lần phá bom
=> Tiểu kết
* Luận điểm 2: Đời sống nội tâm phong phú.
+ PĐ là một cô gái hồn nhiên, ngây thơ, tinh nghịch.
- Là cô gái HN, PĐ thích hát từ khi còn nhỏ Hồi ở nhà cô mê hát đến mức khiến ông hàng xóm mất ngủ Buồn cười đến mức, có lần vì quá say mê hát đến mức suýt ngã từ cửa sổ tầng 2 xuống đất
- Trở thành nữ thanh niên xung phong nơi chiến trướng ác liệt, PĐ vẫn giữ nguyên được sở thích đó PĐ thích nhiều bài Cô thích: “hành khúc quân đội”, thích “dân
ca quan họ mềm mại dịu dàng”, thích “dân ca ý trữ tình giàu có…” Có lẽ là con gái
HN nên sở thích của cô nàng “rất sang” Một sở thích thanh lịch phản ánh vốn sống, vốn văn hoá của một cô gái có học vấn
- Không chỉ hay hát mà PĐ còn có tài bịa bài hát Có luc PĐ thấy những lời đó buồn cười đến mức ngớ ngẩn, nhưng chắc những lời bịa ấy cũng rất hay nên chị Thao đã chép tất cả vào sổ tay của mình
- Tiếp xúc với khói lửa chiến tranh nhưng nét hồn nhiên, mơ mộng đáng yêu của
PĐ không hề mất đi Vào những khoảng thời gian yên tĩnh ít có của cao điểm, PĐ thường ngồi bó gối mơ màng, hay nằm dài trên đất để nghĩ về gia đình, về quê hương, về những kỉ niệm thời thơ ấu
- Hình ảnh PĐ còn hiện lên thật đáng yêu khi gặp trận mưa đá trên cao điểm Cô chạy vào, bỏ trên bàn tay đang xoè ra của Nho mấy viên đá nhhỏ, lại chạy ra vui thích cuống cuồng Ta như thấy PĐ trở về với hình ảnh cô nữ sinh hồn nhiên, ngây thơ của HN ngày nào Nhưng khi mưa tạnh, PĐ lại “thẫn thờ tiếc không nói nổi” Vào đúng thời điểm ấy cô bỗng thấy quay quắt nhớ mẹ, nhớ ngôi nhà thân yêu và những kỉ niệm thân thương về thành phố quê mình Sự thay đổi đột ngột của các
Trang 3cung bạc cảm xúc ấy cho ta thấy PĐ là cô gái hồn nhiên nhưng cũng rất giảu xúc cảm
+ Nhạy cảm, kín đáo, biết làm dáng, làm điệu.
- Là cô gái HN còn rất trẻ, cũng như bao cô gái khác, PĐ cũng rất quan tâm đến hình thức của mình Cô thích ngắm mình trong gương và tự biết đánh giá về hình
thức của mình “tôi là một cô gái khá Hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn.” Đặc biệt PĐ có một đôi mắt đẹp “Nó dài, hơi
nâu, hay nheo lại như chói nắng” Đó là đôi mắt mà các anh lái xe bảo: “ Cô có cái nhìn sao mà xa xăm” Có thể nói PĐ đẹp, một vẻ đẹp đầy nữ tính và có chiều sâu
Cô biết mình được nhiều chàng trai để ý và cô tự hào về điều đó Nhưng cô vẫn chưa dành tình cảm của mình cho ai
- PĐ không chỉ đẹp mà cô còn là cô gái kín đáo và tế nhị Đó là nét đẹp rất riêng
của cô gái HN Cô “không săn sóc, vồn vã Khi các cô gái xúm lại đối đáp với anh
bộ đội nào đấy thì cô thường đứng ra xa, khoanh tay trước ngực và môi mím lại”
Tuy làm điệu thế nhưng PĐ rất khâm phục những anh bộ đội có ngôi sao trên mũ Nếu nhìn bề ngoài thì có sự mâu thuẫn nhưng suy nghĩ kĩ thì không hề mâu thuẫn một chút nào Đó chính là cách làm điệu khôn ngoan nhất Im lặng nhưng nói được rất nhiều Chắc hẳn không anh bộ đội nào lại không để ý đến một cô gái như vậy Bằng chứng là PĐ nhận được nhiều lời hỏi thăm và thư của các anh pháo thủ và lái xe
=> Qua vài nét sơ lược, LMK đã làm hiện lên một cô gái HN đáng yêu: Hồn nhiên tinh nghịch, biết làm điệu, làm dáng nhưng cũng kín đáo, tế nhị Sinh ra và lớn lên
ở Thanh Hoá nhưng LMK rất hiểu tâm lí những cô gái HN
+ Tình yêu thương đồng đội
- Một nét đẹp nữa ở cô thanh niên xung phong này là tình yêu thương đồng đội Cô đối xử với chị Thao, với Nho bằng tình chị em thân thiết ruột thịt Khi chị Thao và
Nho lên cao điểm, PĐ lo lắng không yên Cô còn gắt vô cớ “ Trinh sát chưa về”
Trang 4- Tình yêu thương đồng đội của PĐ được thể hiện một cách xúc động khi Nho bị bị bom vùi PĐ vội vã moi đất, bế Nho đặt lên đùi Sau đó cô rửa vết thương, băng bó
và pha sữa cho Nho Lúc đó, ta không còn thấy bóng dáng một PĐ yểu điệu, hay làm dáng mà là một PĐ nhanh nhẹn, tháo vát như một y tá thực thụ Cô đã làm tất
cả mọi việc bằng tinh thần trách nhiệm và bằng tình yêu thương đồng đội ủa minh Tình cảm đó của cô mới thật đáng quý làm sao!
c Đánh giá nâng cao: Bằng ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo, đặc biệt nhà
văn đã đặt nhân vật vào nhiều không gian và thời gian khác nhau khihến cho nhân vật hiện lên một cách toàn diện và đa chiều với một thế giới nội tâm phong phú Trong cuộc sống đời thường càng lãng mạn yếu đuối bao nhiêu thì trong chiến trường cô càng kiên cường, dũng cảm bấy nhiêu Chính cái khốc liệt của chiến tranh đã tôi luyện những con người yếu đuối đó thành các chiến sĩ bản lĩnh, can trường Có thể nói LMK đã khai thác sự kết hợp hài hoà giữa cái bình dị đời
thường của cuộc sống với cái phi thường trong chiến đấu Từ đó tạo nên hình ảnh những nữ thanh niên xung phong trong cuộc k/c chống Mĩ
3 Kết bài: Truyện “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê đã làm sống lại
trong mọi người hình ảnh tuyệt đẹp của những cô gái thanh niên xung phong thời kháng chiến chống Mỹ với tâm hồn trong sáng, mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan Phương Định, tuy chỉ là một ngôi sao bé nhỏ, nhưng sẽ luôn tỏa sáng, sáng lấp lánh trên bầu trời Việt Nam Các cô mãi là những hình ảnh đẹp, tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kì kháng chiến