1.Mở bài : Tác giả, tác phẩm Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm lí tinh tế, NMC đã thể hiện thành công diễn biến tâm trạng của Nhĩ trong những ngày cuối cùng của cuộc đời. Đó là cảm xúc của anh về con người và thiên nhiên quê hương. 2. Thân bài : a.Cảm xúc và suy nghĩ của Nhĩ về vẻ đẹp của thiên nhiên nơi quê. Giới thiệu về hoàn cảnh của Nhĩ. + Vào buổi sáng đầu thu, qua khung cửa sổ Nhĩ đã nhận ra vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên nơi quê hương. + Những bông hoa bằng lăng cuối mùa đậm sắc hơn. + Con sông Hồng màu đỏ nhạt… + Vòm trời thu như cao xanh hơn. + Đặc biệt là vẻ đẹp trù phú, tràn đầy sắc sống của bãi bồi “màu vàng thau pha lẫn màu xanh non”. Mỗi cảnh vật thiên nhiên đều mang một nét đẹp riêng rất đỗi quen thuộc, bình dị. Vẻ đẹp ấy còn thấm đẫm cảm xúc của con người đã từng đi khắp đó đây mà tận cuối đời mới ngỡ ngàng nhận ra. Có lẽ đây là lần đầu tiên Nhĩ xúc động trước vẻ đẹp bình dị, thân thương của quê hương, xứ sở. Ân hận khi nhận thấy mình vô tâm và thơ ờ với quê hương. Chiêm nghiệm: Khi còn trẻ người ta thường khao khát xa vời mà lãng quên, không trân trọng vẻ đẹp bình dị của quê hương. Đoạn văn tham khảo: Thiên nhiên trong truyện ngắn “Bến quê” không mang vẻ đẹp như thiên nhiên trong nhiều thi phẩm khác mà ta đã được biết. Nếu như trong các tác phẩm “Cô Tô” của Nguyễn Tuân, “Sang thu” của Hữu Thỉnh. Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận hay Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long… cảnh thiên nhiên đẹp rực rỡ, lung linh, huyền ảo, mộng mơ được cảm nh
Trang 1Phân tích cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ
1.Mở bài : - Tác giả, tác phẩm
- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm lí tinh tế, NMC đã thể hiện thành công diễn biến tâm trạng của Nhĩ trong những ngày cuối cùng của cuộc đời Đó là cảm xúc của anh về con người và thiên nhiên quê hương
2 Thân bài :
a.Cảm xúc và suy nghĩ của Nhĩ về vẻ đẹp của thiên nhiên nơi quê.
- Giới thiệu về hoàn cảnh của Nhĩ
+ Vào buổi sáng đầu thu, qua khung cửa sổ Nhĩ đã nhận ra vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên nơi quê hương
+ Những bông hoa bằng lăng cuối mùa đậm sắc hơn
+ Con sông Hồng màu đỏ nhạt…
+ Vòm trời thu như cao xanh hơn
+ Đặc biệt là vẻ đẹp trù phú, tràn đầy sắc sống của bãi bồi “màu vàng thau pha lẫn màu xanh non”
- Mỗi cảnh vật thiên nhiên đều mang một nét đẹp riêng rất đỗi quen thuộc, bình
dị Vẻ đẹp ấy còn thấm đẫm cảm xúc của con người đã từng đi khắp đó đây mà tận cuối đời mới ngỡ ngàng nhận ra
- Có lẽ đây là lần đầu tiên Nhĩ xúc động trước vẻ đẹp bình dị, thân thương của quê hương, xứ sở
- Ân hận khi nhận thấy mình vô tâm và thơ ờ với quê hương
- Chiêm nghiệm: Khi còn trẻ người ta thường khao khát xa vời mà lãng quên, không trân trọng vẻ đẹp bình dị của quê hương.
* Đoạn văn tham khảo: Thiên nhiên trong truyện ngắn “Bến quê” không mang
vẻ đẹp như thiên nhiên trong nhiều thi phẩm khác mà ta đã được biết Nếu như
trong các tác phẩm “Cô Tô” của Nguyễn Tuân, “Sang thu” của Hữu Thỉnh "Đoàn thuyền đánh cá" của Huy Cận hay "Lặng lẽ Sa Pa" của Nguyễn Thành Long… cảnh
Trang 2thiên nhiên đẹp rực rỡ, lung linh, huyền ảo, mộng mơ được cảm nhận qua tâm hồn
rung cảm của người nghệ sĩ thì trong truyện ngắn "Bến quê", thiên nhiên hiện lên
dung dị hơn qua cảm nhận của một người con quê hương Đoạn truyện đã thể hiện
rõ cái cảm quan hiện thực của người viết - một cái nhìn thiên nhiên, khung cảnh rất đời, rất gần gũi Trong những giây phút cuối đời, anh nhìn ra ngoài cửa sổ, nhận
thấy những thay đổi rất nhỏ nhặt như "những cánh hoa bằng lăng dường như thẫm màu hơn - một màu tím thẫm như bóng tối" Những tia nắng sớm đang từ từ từ di
chuyển từ mặt nước lên những khoảng bờ bãi bên kia sông, và cả một vùng phù sa lâu đời của bãi bồi bên kia sông Hồng lúc này đang phô ra trước khung cửa gian gác nhà Nhĩ một thứ màu vàng thau xen lẫn màu xanh non – những màu sắc thân thuộc quá như da thịt, như hơi thở của đất màu mỡ" Những sắc màu thân thuộc như khí trời, hơi thở, gần gũi như đời sống nhưng dường như lần đầu tiên Nhĩ mới nhận ra, mới thấm thía hết vẻ đẹp của nó Phải chăng, trong cuộc sống bình dị cũng
có những nét đẹp của nó nhiều khi không dễ nhận ra Trong câuhỏi anh hỏi vợ:
"Đêm qua em có nghe thấy tiếng gì không?" ta bắt gặp những âm thanh quen thuộc
mà bình thường Nhĩ cũng chẳng bận tâm, nhưng giờ đây với anh nó thật thân thuộc
và quý giá biết bao ! Hình như âm thanh ấy cứ trở đi trở lại trên con sông như đọng lại trong tâm tưởng của Nhĩ, anh quá hiểu rằng mình chỉ có thể sang bờ đất mơ ước trong tâm tưởng mà thôi Cánh buồm tượng trưng cho sự nghèo đói của quê hương được nhìn dưới con mắt đầy tình yêu và xót xa của Nhĩ, Mảnh và trên cánh buồm hay trên tấm áo của Liên… đó là tất cả hình ảnh quê hương gần gũi, yêu thương
mà nặng trĩu niềm xót xa, thương cảm
b Cảm xúc và suy nghĩ của Nhĩ về con người
* Về người vợ
- Những ngày cuối đời nằm trên giường bệnh Nhĩ mới cảm nhận được vẻ đẹp của Liên – vợ anh
Trang 3- Liên đã phải chịu bao nỗi vất vả, lo toan Anh xót xa khi lần đầu tiên nhìn thấy
“Liên mặc tấm áo vá” -> Vẻ đẹp bình dị, mộc mạc
- Liên tần tảo, hy sinh thầm lặng “suốt đời… thinh”
- Cho dù đã trở thành người đàn bà thị thành nhưng ở Liên đã vẹn nguyên vẻ đẹp tâm hồn trong sáng “Cũng như… nguyên vẹn”
- Và cũng tận cuối đời anh mới thấm thía tình cảm gia đình bởi anh đã nhận ra gia đình là mái ấm hạnh phúc, là nơi nương tự vững chắc
* Về con trai.
- Nhận ra con trai rất giống mình
- Không trách, hiểu con
* Về những người hàng xóm.
- Những người xung quanh Nhĩ là những người rất tốt Họ có lẽ sống ân tình, quan tâm đến mọi người Hình ảnh cụ giáo Khuyến sáng nào đi qua cũng tạt vào thăm Nhĩ là một hình ảnh ân tình nuôi dưỡng tâm hồn Một câu hỏi thăm về sức khoẻ, một lời động viên, an ủi ân cần “Hôm nay ông Nhĩ có vẻ khoẻ ra nhỉ?” thật cao quý và ấm áp nghĩa tình Các cháu Huệ, Hùng, Vân Tam, xinh tươi, ngoan ngoãn, nghe Nhĩ gọi chúng ríu rít chạy lên, xúm vào, nương nhẹ giúp anh xê dịch chỗ nằm từ mép tấm nệm ra mép tấm phản, lấy gối đặt sau lưng Nhĩ, làm cho anh như trẻ lại “toét miệng cười với tất cả, tận hưởng sự thích thú được chăm sóc và chơi với” Huệ đã giúp nhiều nên đã quen với việc đỡ cho Nhĩ nằm xuống
c Cảm xúc và suy nghĩ về khát vọng bình dị cuối đời ( Cảm nhận về bản thân)
- Khi nhận ra vẻ đẹp của bãi bồi bên sông cũng là lúc ở Nhĩ bừng lên một niềm khao khát cháy bỏng được đặt chân lên bãi bồi đó
- Khát vọng ấy thật bình dị nhưng đặt trong hoàn cảnh của Nhĩ lúc bấy giờ nó lại trở thành vô vọng Điều đó thể hiện sự thức tỉnh, xót xa của Nhĩ
Trang 4- Từ việc nhờ đưa con trai không thành, cùng với quãng đời tuổi trẻ của mình,
Nhĩ đã nghiệm ra một quy luật có tính chất phổ biến của đời người “Con người ta… vòng vèo”.
- Bởi thế hành động Nhĩ cố thu người “giơ tay khoát khoát” như muốn thức tỉnh mọi người: hãy mau chóng dứt ra khỏi những cái chùng chình, vòng vèo trên đường đời để hướng tới những giá trị đích thực, bền vững của cuộc sống
-> Nhĩ là kiểu nhân vật tư tưởng Nhà văn đã gửi gắm vào nhân vật những
điều quan sát, suy ngẫm, triết lý về cuộc đời con người Qua nhân vật Nhĩ tác giả muốn nói với chúng ta : Mỗi người hãy sớm nhận ra và biết trân trọng, nâng niu những vẻ đẹp của quê hương xứ sở và tình cảm gia đình Chỉ có thoát ra khỏi những điều chùng chình mỗi người mới có thể hướng tới những vẻ đẹp đích thực của cuộc sống
d Đánh giá nâng cao :
- Nhận vật được đặt trong một chuỗi các tình huống éo le, nghịch lí -> Để nhân vật
tự đối thoại, trăn trở và thức tỉnh
- Xây dựng kiểu nhân vật tư tưởng: Những chiêm nghiệm, triết lý của tác giả được chuyển hoá vào trong cuộc sống nội tâm của nhân vật, với diễn biến tâm trạng dưới
sự tác động của hoàn cảnh, được miêu tả tinh tế, hợp lý
3 Kết bài: Khẳng định ngòi bút miêu tả tâm lí, hình tượng nhân vật.