Tác giả : Nguyễn Dữ người Trường Tân nay huyện Thanh Miện Hải Dương. Ông là học trò của Nguyễn Bỉnh Khiêm, được đánh giá là “cây bút kì tài của văn học cổ Việt Nam”. Truyền kì mạn lục là tác phẩm truyện đầu tiên của Nguyễn Dữ và của văn học cổ. Truyện gồm 20 truyện ngắn viết về những người phụ nữ xinh đẹp, đức hạnh nhưng gặp nhiều oan trái, những trí thức sinh không gặp thời. Chuyện người con gái Nam Xương là thiên thứ 16 trong tập truyện này. Chuyện kể về Vũ Thị Thiết người con gái xinh đẹp nết na nhưng số phận bất hạnh, qua đó tác giả đã phản ánh sâu sắc hiện thực nước ta ở thế kì XVI
Trang 1* Đề 2: Phân tích giá trị hiện thực của Chuyện người con gái Nam Xương
1 Mở bài
- Tác giả : Nguyễn Dữ người Trường Tân nay huyện Thanh Miện - Hải
Dương Ông là học trò của Nguyễn Bỉnh Khiêm, được đánh giá là “cây bút kì tài của văn học cổ Việt Nam”.
- Truyền kì mạn lục là tác phẩm truyện đầu tiên của Nguyễn Dữ và của văn
học cổ Truyện gồm 20 truyện ngắn viết về những người phụ nữ xinh đẹp, đức
hạnh nhưng gặp nhiều oan trái, những trí thức "sinh không gặp thời" "Chuyện người con gái Nam Xương" là thiên thứ 16 trong tập truyện này Chuyện kể về Vũ
Thị Thiết - người con gái xinh đẹp nết na nhưng số phận bất hạnh, qua đó tác giả
đã phản ánh sâu sắc hiện thực nước ta ở thế kì XVI
2 Thân bài
a Khái quát: "Chuyện người con gái Nam Xương" là một truyện ngắn hay
Với bố cục chặt chẽ, chi tiết chọn lọc, đặc biệt là sự sáng tạo các yếu tố li kì,
Nguyễn Dữ đã biến một truyện cổ thành truyền kì hấp dẫn Truyện không chỉ thể hiện bút pháp kì tài, độc đáo của tác giả mà còn mang giá trị nhân đạo và hiện thực sâu sắc
b Phân tích: Truyện như một bức tranh thu nhỏ về xã hội Việt Nam thế
kỉ XVI mà trước hết nó là lời tố cáo đanh thép, mạnh mẽ xã hội ấy
*LĐ1: Tố cáo chiến tranh phong kiến là nguyên nhân gây ra bao nỗi thống khổ cho người dân vô tội
- Trương Sinh bị bắt đi lính, chàng phải rời xa mái ấm gia đình, phải đối diện với
gian lao, nguy hiểm và chết chóc Do đi lính nên đã không làm tròn bổn phận của người con, người chồng, người cha Cũng vì xa nhà nên mới dẫn đến chuyện hiểu lầm nên đã đẩy người vợ trẻ đến cái chết oan nghiệt
- Bé Đản: Gặp nhiều bất hạnh, khi vừa sinh ra đã không biết mặt cha, không có
được niềm vui bình dị như bao đứa trẻ khác Bé chưa từng được cha ôm ấp, vỗ về
không được hưởng sự chăm sóc từ tình phụ tử nên nhầm tưởng "cái bóng" là cha
của mình, gây ra cái chết oan nghiệt cho người mẹ đức hạnh để nó mãi mãi là đứa con mồ côi mẹ
- Bà mẹ: Con trai đi lính, bà mẹ vì quá lo lắng cho con nên sinh bệnh, ốm và mất
Đến khi từ giã cuộc đời bà cũng không được gặp đứa con trai yêu quý duy nhất của
Trang 2mình Có lẽ người mẹ già ấy dù đã sang thế giới bên kia vẫn không yên lòng, không thể nhăm mắt vì lo lắng cho đứa con của mình
- Vũ Nương: Nàng là nạn nhân đau khổ nhất, bất hạnh nhất của chiến tranh Tuy
“xum họp gia đình chưa thoả tình chăn gối” đã phải "chia phôi vì động cảnh lửa binh” Chiến tranh đã khiến người phụ nữ phơi phới tuổi xuân ấy phải chịu cảnh “ chiếc bóng năm canh” nàng còn phải sống trong nỗi cô đơn vò võ, trong sự khắc khoải đợi chờ, trong niềm hi vọng mong manh Không những thế, nàng còn sống
vô cùng vất vả Một mình nàng phải nuôi mẹ già và trông con nhỏ, quán xuyến công việc gia đình Sự vất vả cùng nỗi mỏi mòn trong chờ đợi đã bào mòn tuổi thanh xuân của VN
- Hậu quả của chiến tranh còn là hạnh phúc gia đình tan vỡ, còn cướp đi cả mạng sống của con người Do TS phải xa nhà nên mới dẫn đến sự hiểu lầm Kết cục, một
Vũ Nương đức hạnh thủy chung lại bị nghi ngờ là thất tiết, bị mắng nhiếc đánh đập rồi đuổi ra khỏi nhà Cuối cùng nàng phải chọn cái chết để minh oan
-> Có thể nói chiến tranh đã kéo tất cả mọi người vào cuộc Và tất cả họ đều chịu một kết cục bi thảm Chiến tranh đã khiến gia đình li tán, mẹ xa con, vợ lìa chồng, hạnh phúc tan vỡ, người dân mất đi cả sự quý giá nhất: cuộc sống Như vậy, viết
về những đau khổ mà chiến tranh gây ra, Nguyễn Dữ đã lên án chiến tranh và bày
tỏ khát vọng chính đáng của người dân: được sống trong yên bình, không có loạn binh đao
*LĐ2: Tố cáo xã hội phong kiến với chế độ nam quyền và luật lệ ngặt nghèo hà khắc
+ Tố cáo xã hội PK với chế độ nam quyền:
- Chiến tranh phong kiến đã gây bao cảnh núi xương sông máu cho bao gia đình vô tội thì xã hội phong kiến lại tiếp tay để dìm họ xuống sâu hơn nữa trong vũng bùn đau khổ Chính xã hội với chế độ nam quyền đã cướp đi của Vũ Nương nói riêng
và những người phụ nữ nói chung, quyền yêu, quyền sống, quyền định đoạt số phận
- Cũng giống bao người phụ nữ khác, Vũ Nương là nạn nhân của chế độ nam quyền, của sự phân biệt giàu – nghèo Biết nàng “tính đã thùy mị nết na, lại thêm
tư dung tốt đẹp” cho nên Trương Sinh mến vì dung hạnh nói với mẹ xin trăm lạng vàng cưới về Đây là một cuộc hôn nhân có sự sắp đặt mang tính chất mua bán Sự sắp đặt của con nhà giàu, lắm tiền nhiều của, muốn gì được nấy Cuộc hôn nhân có
sự cách bức giàu nghèo đã khiến Vũ Nương luôn luôn mặc cảm “thiếp vốn con kẻ
Trang 3khó được nương tựa nhà giàu” Dù Vũ Nương có luôn giữ gìn khuôn phép thì cuộc sống vợ chồng ấy vẫn tiềm ẩn nguy cơ tan vỡ và sau này cũng là cái thế để Trương Sinh độc đoán, gia trưởng, đối xử với vợ một cách vũ phu,thô bạo
- Hơn thế nữa, chính xã hội ấy đã phép người đàn ông được quyền coi thường, rẻ rúng, nghi ngờ và đối xử thô bạo với người phụ nữ? Thương nhớ chồng là thế, lại
bị chồng ruồng rẫy, gạt bỏ Giữ gìn khuôn phép, rất mực thủy chung lại bị coi là thất tiết, chịu tiếng nhuốc nhơ…Nàng không hiểu vì sao bị đối xử bất công, bị mắng nhiếc và đuổi đi, không có quyền được tự bảo vệ ngay cả khi có họ hàng làng xóm bênh vực và biện bạch cho Có thể nói TS là sản phẩm, là con đẻ của xã hội phong kiến mục nát ấy
+ Tố cáo xã hội pk với quan niệm ngặt nghèo hà
- Đồng thời XHPK với quan niệm nghèo ngặt hà khắc với người phụ nữ trói buộc
họ với "tam tòng tứ đức" đã biến họ thành nô lệ cho người đàn ông trong gia đình
Vì vậy họ không tìm được tiếng nói của mình Họ không thể thanh minh ngay cả khi bị oan Hơn nữa XHPK không cho phép người phụ nữ có cơ hội sửa chữa lỗi lầm nên đẩy người phụ nữ đức hạnh đến cái chết oan ức
-> Nếu TS và sự ghen tuông mù quáng, hành động vô học đã trực tiếp đẩy VN đến cái chết thì chiến tranh và xã hội phong kiến với chế độ nam quyền và những quan niệm ngặt nghèo là nguyên nhân chính và nguyên nhân sâu xa đã khiến cho người phụ nữ đức hạnh ấy phải chịu một kết cục bi thảm
3 Kết bài: “ Chuyện người con gái Nam Xương” có giá trị hiện thực tố cáo sâu
sắc Nghĩ về Vũ Nương và biết bao thân phận người phụ nữ khác trong xã hội phong kiến được phản ánh trong các tác phẩm văn học cổ, chúng ta càng thấy rõ giá trị cuộc sống của những người phụ nữ Việt Nam trong một xã hội tốt đẹp hôm nay Họ đang vươn lên làm chủ cuộc đời, sống bình đẳng, hạnh phúc với chồng con và được đề cao nhân phẩm trong xã hộ, xã hội của thời đại mới
………