SKKN TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TIẾNG VIỆT lớp 1

“Trong công việc của các kỹ sư thì công việc của người kỹsư tâm hồn là khó nhất”... TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TRONG GIỜ HỌC TIẾNG VIỆT Ở LỚP 1I/.. Lựa chọn các trò chơi... Mục đích của trò

TÁC GIẢ: TRỊNH THỊ LIÊN

CHỨC VỤ : PHĨ HIỆU TRƯỞNG

Đơn vị: TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚ QUÝ 1

NINH PHƯỚC, THÁNG 03 NĂM 2009

“Trong công việc của các kỹ sư thì công việc của người kỹ

sư tâm hồn là khó

nhất”.

(Lê Duẩn –Bài nĩi tại trường Quảng An

ngày 14/5/1961)

TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TRONG GIỜ HỌC TIẾNG VIỆT Ở LỚP 1

I/ HOÀN CẢNH NẢY SINH.

Trong chương trình giáo dục Tiểu học hiện nay, mơn Tiếng Việt cùng với cácmơn học khác trong nhà trường Tiểu học có những vai trò góp phần quan trọng đàotạo nên con người phát triển toàn diện

Trước đây, để giúp học sinh lớp 1 học tớt mơn Tiếng Việt thì người giáo viênkhơng chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong sách giáo khoa, trongsách hướng dẫn và sách thiết kế bài giảng mợt cách rập khuơn, máy móc đợng Nếuchỉ dạy học như vậy thì việc học của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và kếtquả học tập sẽ khơng cao Đó chính là nguyên nhân gây cản trở việc đào tạo các emthành những con người năng đợng, tự tin, sáng tạo sẵn sàng thích ứng với những đởimới diễn ra hằng ngày

Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đởi mới phương pháp dạy học ở tấtcả các mơn học nói chung và mơn Tiếng Việt nói riêng theo hướng phát huy tính tíchcực, chủ đợng, sáng tạo của học sinh Vì vậy, trong quá trình tở chức trò chơi ngườigiáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng mọi cách lơi cuớn các emtham gia vào các hoạt đợng học tập Trò chơi học tập là mợt hoạt đợng mà các emhứng thú nhất Đặc biệt là những trò chơi có nợi dung tác đợng đến khả năng rènluyện tư duy, phát triển ngơn ngữ…lý thú và bở ích phù hợp với nhận thức của các

em Thơng qua các trò chơi, các em sẽ được rèn luyện về kỹ năng nghe, nói, đọc, viếtgiúp các em lĩnh hợi bài học mợt cách dễ dàng; củng cớ, khắc sâu kiến thức bài mợtcách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, trong việc làm.Khi đưa được các trò chơi vào mơn Tiếng Việt mợt cách thường xuyên, liên tục vàkhoa học thì chắc chắn chất lượng dạy học mơn Tiếng Việt sẽ ngày càng được nângcao

Chính vì những lý do trên mà tơi chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Tở chức

trò chơi trong giờ họcTiếng Việt ở lớp 1” Mong rằng qua Sáng kiến kinh nghiệm

này, giáo viên có thể áp dụng để chất lượng dạy học mơn Tiếng Việt cho học sinh lớp

1 sẽ ngày càng được nâng cao hơn

* Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm:

 Thuận lợi:

Trong những năm còn giảng dạy tại trường Tiểu học Phú Quý 2 và những nămlàm quản lý chuyên mơn ở trường Tiểu họcPhú quý 1 Được sự tín nhiệm của Bangiám hiệu, tơi được giảng dạy lớp 1 và trực tiếp chỉ đạo chuyên mơn khới lớp 1

Đa sớ học sinh ở vùng Thị trấn, nên việc tìm kiếm các vật liệu rẻ tiền phục vụcho việc tở chức các trò chơi khá dễ dàng

Phụ huynh học sinh luôn quan tâm đến việc học tập của các em nên những bàihọc cần có sự chuẩn bị về đồ dùng học tập các em đều chuẩn bị khá chu đáo phục vụtốt cho các tiết dạy - học Tiếng Việt.

Cơ sở vật chất, điều kiện dạy học, đồ dùng thiết bị dạy học được cấp trên đầu

tư hỗ trợ tương đối đầy đủ nên việc dạy học của thầy và trò diễn ra khá thuận lợi

Bàn ghế lớn chưa đúng quy cách, học sinh khó di chuyển khi tổ chức trò chơi

II/ CÁC BƯỚC THỰC HIỆN:

1/ Chuẩn bị trò chơi:

a/ Nghiên cứu tài liệu:

Điều đầu tiên để thực hiện đạt hiệu quả về việc tổ chức trò chơi Tiếng Việt chohọc sinh lớp 1, tôi đã đọc các tài liệu, sách báo, tạp chí giáo dục…có liên quan đếnnội dung đề tài Chính sự nghiên cứu, tìm tòi ở tài liệu giúp cho các tiết học TiếngViệt ở lớp 1 có sử dụng trò chơi đạt kết quả tốt

b/ Nghiên cứu thực tế:

- Thông qua các tiết dự giờ tôi tranh thủ trao đổi, tư vấn với đồng nghiệp về nộidung các trò chơi phục vụ cho môn Tiếng Việt lớp 1 để cùng áp dụng và cùng nhautổng kết, đúc rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học

- Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm(Soạn giáo án đã thông qua cáctiết dạy) để kiểm tra tính khả thi của đề tài

c/ Nghiên cứu đối tượng học sinh:

Thông qua các tiết dạy thực tế trên lớp, bản thân tôi đã phân loại các đối tượnghọc sinh, tìm hiểu xem học sinh thường yếu ở mạch kiến thức nào để lựa chọn tròchơi cho phù hợp giúp các em củng cố khắc sâu kiến thức để hiểu bài một cách chắcchắn

2/ Lựa chọn các trò chơi

Việc lựa chọn các trò chơi học tập trong môn Tiếng Việt lớp 1 phải đáp ứngnhững yêu cầu của mục đích dạy học Các trò chơi phải đặt ra cho học sinh các nhiệmvụ học tập tương ứng với nội dung dạy học Mỗi trò chơi cần có một vị trí và đónggóp cụ thể trong tiến trình thực hiện mục đích dạy học Vì vậy, để đáp ứng yêu cầudạy học bộ môn Tiếng Việt lớp 1, hệ thống các trò chơi phải được lựa chọn sao cho

đa dạng về chủ đề, cách tổ chức trò chơi Dựa vào hình thức, cách chơi và luật chơicủa trò chơi có thể thay thế các trò chơi một cách linh hoạt (thay âm, thay vần, thay

tiếng…) từ sự thay thế linh hoạt tạo cho giáo viên có cơ hội tổ chức trò chơi phù hợpvới đối tượng học sinh của mình.

- Lựa chọn trò chơi phải phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, vừa sức với học sinh

- Phải lựa chọn các thời điểm thích hợp khi tổ chức các trò chơi học tập chohọc sinh lớp 1 Các thời điểm được tính đến là:

+ Sau khi hoàn thành một bài học Cách này có ưu điểm là kích thích được sựhứng thú học tập của học sinh, giờ học tránh được không khí suy nghĩ căng thẳng, trở

thành “vui học Tiếng Việt” hết sức sinh động.

+ Sau khi hoàn thành một chủ điểm Với cách này sẽ giúp cho học sinh hệthống lại kiến thức một cách sinh động và hiệu quả

3/ Xây dựng và thiết kế trò chơi.

Trò chơi học tập là trò chơi mà luật của nó bao gồm các qui tắc gắn với kiếnthức, kĩ năng có được trong hoạt động học tập, gắn với nội dung bài học, giúp họcsinh khai thác vốn kinh nghiệm của bản thân để chơi Thông qua chơi học sinh đượcvận dụng các kiến thức, kĩ năng đã học vào các tình huống của trò chơi Do đó, họcsinh được thực hành luyện tập các kĩ năng môn Tiếng Việt được đưa vào trò chơi

Để các trò chơi góp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi xây dụng vàthiết kế trò chơi tôi thường tuân thủ các nguyên tắc sau:

- Phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi tiết học

- Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục

- Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học

- Trò chơi phải phù hợp với tâm, sinh lý học sinh lớp 1, phù hợp với khả năngngười hướng dẫn và cơ sở vật chất của nhà trường

- Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh

Thông thường cấu trúc của một trò chơi học tập Tiếng Việt tôi đã thiết kế nhưsau:

- Tên trò chơi:

+ Mục đích: Nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức,kỹ năng nào Mục đích của trò chơi sẽ qui định hoạt động chơi được thiết kế trong tròchơi

+ Đồ dùng, đồ chơi: Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong trò chơi họctập

+ Nêu lên luật chơi: Chỉ rõ nguyên tắc của hoạt động chơi quy định đối vớingười chơi, quy định thắng thua của trò chơi

+ Số người tham gia: Cần chỉ rõ số người tham gia trò chơi

+ Nêu cách chơi: Để người chơi nắm và thực hiện tốt

- Cách tổ chức trò chơi:

Thời gian tiến hành thường từ 5 - 7 phút

• Bước 1: Giới thiệu trò chơi.

 Nêu tên trò chơi

 Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả thực hành nêu rõ quy địnhcủa trò chơi

• Bước 2: Chơi thử.

 Thông qua chơi thử để nhấn mạnh luật chơi

• Bước 3: Chơi thật.

• Bước 4: Nhận xét kết quả chơi, thái độ người tham dự Giáo viên có thể nêu

thêm những tri thức được học tập qua trò chơi, những sai lầm cần tránh

Bước 5: Thưởng phạt: Phân minh, đúng luật chơi, sao cho người chơi chấp

nhận thoải mái và tự giác làm trò chơi thêm hấp dẫn, kích thích học tập của học sinh.Phạt những học sinh phạm luật chơi bằng hình thức đơn giản như: Chào các bạnthắng cuộc, hát một bài, nhảy lò cò…

4/ Tổ chức trò chơi.

Trò chơi là một nhu cầu cần thiết đối với học sinh Tiểu học Có thể nói nóquan trọng như ăn, ngủ, học tập trong đời sống của các em Chính vì vậy các em luôntìm mọi cách và tranh thủ thời gian trong mọi điều kiện để được chơi Được tham giatrò chơi có tổ chức các em sẽ tham gia hết sức tự giác và chủ động Khi chơi, các embiểu lộ tình cảm rất rõ ràng như vui mừng khi giành chiến thắng và buồn bã khi thấtbại Vui mừng khi thấy đồng đội hoàn thành nhiệm vụ, bản thân các em cảm thấy cólỗi khi không làm tốt nhiệm vụ của mình Vì tập thể mà các em khắc phục khó khăn,phấn đấu hết khả năng để mang lại chiến thắng cho tổ, nhóm của mình Đây chính làđặc tính rất cao của trò chơi

Vì vậy, khi tổ chức trò chơi tôi không bao giờ đòi hỏi quá cao ở nội dung tròchơi mà chỉ cần trò chơi mang được một nội dung hoặc một kỹ năng cơ bản của bàihọc là được

- Khi tổ chức các trò chơi phải sắp xếp các tình huống chơi sao cho tất cả mọihọc sinh của nhóm (hoặc lớp) đều được tham gia

Ví dụ 1: Dạy 1 bài âm vần ở lớp 1, giáo viên phải giúp học sinh nhận ra được

âm của con chữ đó, nhận ra được ký hiệu ghi âm của con chữ đó, rồi lại đọc được conchữ, đọc được tiếng khóa, từ khóa…đấy là chưa nói đến yêu cầu phải tạo ra đượctiếng mới, từ mới với con chữ đó Vì vậy, trò chơi chỉ cần tác động đến một trong cácyêu cầu trên là đủ lắm rồi Cho nên, theo sách Tiếng Việt 1 Tập 1, học âm b giáo viên

có thể tổ chức trò chơi “Ai tinh mắt” Trò chơi này giúp các em nhận diện được kí

hiệu của con chữ ghi âm b

Cách thức tổ chức trò chơi là cho các em phân biệt b với d, với p, với q Saukhi giảng xong phần bài mới, giáo viên tổ chức cho các em chơi trò chơi để củng cốkiến thức các em vừa được học.

Cách chơi: Ta làm các thẻ từ ghi các kí hiệu này, rồi xếp không theo thứ tự

trên bảng lớp, yêu cầu các em nhanh chóng nhận và xếp riêng ra các thẻ từ ghi conchữ b

Ví dụ 2: Khi dạy bài 2 ở lớp 1 Yêu cầu là xếp được các thẻ từ có ghi âm b,

nhưng các em lại xếp lẫn vào 1; 2 thẻ từ ghi âm khác

Chẳng hạn:

Ta cho các em nhận xét:

• Kí hiệu ghi ở thẻ từ thứ 3, có gì khác so với kí hiệu ghi ở thẻ từ thứ nhất?

• Giáo viên gợi ý thêm: Hai kí hiệu này gồm có các nét cơ bản nào tạo thành?Các em sẽ thấy cả 2 kí hiệu này đều gồm nét thẳng và nét cong kín

• Hai nét này được kết hợp với nhau như thế nào ở 2 thẻ từ này?

Từ đó chỉ ra cho các em thấy: Ở thẻ từ thứ nhất ghi kí hiệu âm b, nét thẳng kếthợp với nét cong kín, còn ở thẻ từ thứ 3, 2 nét này lại kết hợp với nhau ở bên phải củanét cong kín Như vậy kí hiệu ghi ở thẻ từ thứ 3 không phải ghi âm b Con chữ này ta

chưa học Giáo viên cho các em quan sát tiếp thẻ từ thứ nhất với thẻ từ thứ tư Từ đócho các em nhận ra vị trí của của các nét trên dòng kẻ ngang thì mới là chữ b.

Làm như vậy vừa đánh giá được việc chọn thẻ từ đúng hay sai, lại vừa giúpcho các em nhận rõ đặc điểm cấu tạo con chữ b, và đấy chính là kiến thức các em cầnnắm Phải nhận diện con chữ trên cơ sở phân tích các nét cơ bản của con chữ

Bài học kinh nghiệm rút ra từ trò chơi “Ai tinh mắt”.

- Dựa vào nội dung bài học, cơ sở vật chất hiện có của nhà trường để tổ chứctrò chơi thật hợp lý

- Cần lồng ghép trò chơi vào nội dung bài học cho phù hợp, tránh gây áp lựcđối với học sinh

- Giúp các em phát huy tính tích cực trong quá trình tham gia trò chơi; nắmđược mục đích của trò chơi

Giới thiệu một số trò chơi Tiếng Việt lớp 1.

Quá trình tổ chức trò chơi phải linh hoạt, tùy thuộc vào tình hình thực tế trênlớp và đối tượng học sinh mà chúng ta đang giảng dạy để tổ chức sao cho đạt hiệuquả Tùy theo kiến thức nội dung bài học mà chúng ta thay đổi trò chơi cho phù hợp

Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu tôi đã áp dụng trong quátrình dạy môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 Rất mong những trò chơi này sẽ đượcgiáo viên áp dụng và thành công trong giờ dạy

Trò chơi 1: NGÔI SAO KỲ DIỆU:

Mục tiêu:

- Nhận biết cấu tạo tiếng

- Nhận biết tiếng, từ có nghĩa

Chuẩn bị:

- 5 - 6 tờ giấy vẽ hình 3 ngôi sao có chiều mũi tên như hình vẽ (số tờ giấy phùhợp với số nhóm)

- Bộ thẻ chữ cái.

Cách chơi:

- Chia nhóm

- Phát giấy có hình gôi sao đã đánh dấu chiều mũi tên và bộ chữ cái

- Nêu yêu cầu: Đặt vào trong mỗi hình tròn một chữ cái sao cho khi đọc theochiều mũi tên thì mỗi hàng là một từ có nghĩa

- Gợi ý học sinh nhận xét các vị trí theo chiều mũi tên: Các chữ cái đã đặt hoặcđiền vào hình tròn ở vị trí 2 có chiều mũi tên ngược nhau phải vừa tạo thành âm đầu,vừa tạo thành âm cuối của tiếng (như vậy, ở vị trí thứ 2 và thứ 3 của tiếng có thể lànguyên âm đôi hoặc chữ cái thứ hai của phụ âm đầu, phụ âm cuối)

Gợi y:

- Có thể điền như ngôi sao dưới đây (có thể thêm hoặc không thêm dấu thanh)

- Hoặc cách điền khác:

 Thay nguyên mâm đôi uô ươ

 Thay nguyên âm đôi uô iê, âm cuối i u

 Thay phụ âm…

Trò chơi 2: GHÉP TRANH VỚI TỪ TƯƠNG ỨNG Mục tiêu:

Hiểu nghĩa của từ để ghép đúng tranh

Rèn luyện sự nhanh nhạy, tự tin

Chuẩn bị:

Một số tranh (ảnh) các con vật

Một số thẻ từ (ghi sẵn)

Cách chơi:

- Phát tranh và thẻ từ cho các nhóm

- Nêu yêu cầu các nhóm thi đua ghép các tranh (ảnh) với các từ tương ứng.Nhóm nào ghép đúng và nhanh hơn thì thắng cuộc

Trò chơi 3: SẮP XẾP TRANH VÀO CHỖ CÒN THIẾU

Mục tiêu:

Luyện kỹ năng đọc và quan sát tranh

Nhận biết nghĩa của từ

Chuẩn bị:

Một bộ tranh và 1 hàng

chữ

tương ứng hoặc 01 bảng tranh

còn chừa chỗ trống(Có 9 tranh

cắt rời để bù vào chỗ trống đó)

* Lưu y: Giáo viên có thể chọn

tranh khác nhau để dạy cho

phù hợp với của lớp mình