Quang hợp với năng suất cây trồng tuyên quang

Nội dung chuyên đề Mạch kiến thức của chuyên đề:2.1- Khái quát về quang hợp ở thực vật: 2.1.1- Khái niệm và phương trình tổng quát về quang hợp.. - Nêu được một số ứng dụng quá trình qua

CHUYÊN ĐỀ QUANG HỢP VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG TẠI

TỈNH TUYÊN QUANG

I THÔNG TIN NHÓM: Đoàn Tuyên Quang

1 Nguyễn Mạnh Hà THPT Sơn Dương Nhóm trưởng

Điều tra số tìnhhình phát triểnnông nghiệp tạitỉnh Tuyên Quangqua trung tâmkhuyến nông của

tỉnh

2 Nguyễn Tiến Quang THPT Kim Xuyên Thu thập các số

liệu về tình hìnhtrồng cây Mía tạihuyện Sơn Dương

3 Nguyễn Bích Hồng PTDT-NT THPT Thư ký - Thu thập

các số liệu về tìnhhình trồng câycam tại huyệnHàm Yên

4 Nguyễn Thị Lan Hương THPT Xuân Huy Thu thập các số

liệu về tình hìnhtrồng cây Thanhlong ruột đỏ tạihuyện Yên Sơn

II NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ:

1 Mô tả chuyên đề:

Chuyên đề này gồm các bài trong chương I thuộc phần IV- Sinh học cơ thể- Sinh học lớp 11 THPT

Bài 8: Quang hợp ở thực vật

Bài 9: Quang hợp ở các nhóm thực vật C3,C4 và CAM

Bài 10: Ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh tới quang

Bài 11: Quanghợp và năng suất cây trồng

2 Nội dung chuyên đề (Mạch kiến thức của chuyên đề):

2.1- Khái quát về quang hợp ở thực vật:

2.1.1- Khái niệm và phương trình tổng quát về quang hợp

2.1.2- Vai trò của quang hợp

2.2- Cơ quan quang hợp.

2.2.1- Hình thái, giải phẫu của lá thích nghi với chức năng quang hợp

2.2.2- Lục lạp là bào quan quang hợp

2.4.6- Trồng cây dưới ánh sáng nhân tạo

2.5 Quang hợp và năng suất cây trồng.

2.5.1- Quang hợp quyết định năng suất cây trồng

2.5.2- Tăng năng suất cây trồng thông qua sự điều khiển quang hợp

3 Thời lượng:

- Số tiết học trên lớp: 4 tiết

- Thời gian học ở nhà: 2 tuần học ở nhà

III TỔ CHỨC DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ:

1 Mục tiêu:

1.1- Kiến thức:

- Nêu được khái niệm quang hợp ở thực vật và viết được phương trình tóm tắt quá trình quang hợp

- Phân tích được lá phù hợp với chức năng quang hợp

- Chứng minh được lục lạp là bào quan quang hợp

- Trình bày được chế quang hợp ở thực vật C3,C4 và CAM

- Giải thích được các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp

- Nêu được một số ứng dụng quá trình quang hợp để nâng cao năng suất cây trồng

1.2- Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích, khái quát hoá

- Rèn luyện kỹ năng phỏng vấn, tìm kiếm tư liệu

1.3- Thái độ:

- Có ý thức và phương pháp thực hiện các ứng dụng quá trình quang hợp vào thực tiễn

- Tuyên truyền ý thức bảo vệ sức khoẻ và môi trường

1.4- Định hướng phát triển năng lực trong chuyên đề:

Stt Tên năng lực Các kĩ năng thành phần

1 Năng lực giải quyết Kĩ năng phân tích, vận dụng các kiến thức về QH

vấn đề để nâng cao năng xuất cây trồng

2 Năng lực tự học Tự lập được kế hoạch học tập

Tìm kiếm tư liệu, lựa chọn những tư liệu phù hợp

3 Năng lực hợp tác Hoạt động nhóm, thảo luận thống nhất

4 Năng lực sử dụng

công nghệ thông tin

Sử dụng công nghệ thông tin để quay video các bài phỏng vấn, trình bày các hình ảnh minh hoạ thu thập từ thực tế

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

2 1- Giáo viên

- Tranh vẽ về sơ đồ quang cây xanh, cấu tạo của lá cây, cấu tạo của lục lạp sơ đồ 2pha trong QH hợp , chu trình Can vin, sơ đồ QH C4, sơ đồ QH thực vật CAM, đồ thị của các các nhân tố ảnh hưởng đến QH

- Bảng phụ, phấn, bảng phân công nhiệm vụ

- Phiếu điều tra về các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp ở thực vật

- Phiếu điều tra về các biện pháp tăng năng suất cây trồng

3 Tiến trình tổ chức hoạt động học tập

Giáp Tết lên huyện Hàm Yên, đến đâu cũng thấy người dân đang hối hả thu hoạch cam Năm nay, cam được mùa, được giá đã giúp nhiều hộ có thu hoạch từ vài trăm triệu đồng đến hơn 1 tỷ đồng Cây cam đã trở thành cây trồng chủ lực giúp người dân xóa nghèo, vươn lên làm giàu.

Niềm vui được mùa cam của người dân thôn Lăng Đán, xã Phù Lưu (Hàm Yên).

Trong các nhóm thực vật C3, cây Cam sành ở huyện Hàm Yên là một loại câyphổ biến Cam sành Hàm Yên chín quả to, tròn, nhẵn bóng, cùi dày, tép mọng nước

có màu đỏ với vị ngọt đặc trưng Cam sành hàm Yên là loại quả cao cấp, có giá trịdinh dưỡng cao Thành phần múi chứa từ 6-12% đường, hàm lượng vitamin C từ

40 đến 90mg/100 gam Cam sành tươi, các axit hữu cơ từ 0,4 đến 12% trong đónhiều loại khoáng chất dầu thơm có lợi cho sức khỏe

Cam sành Hàm Yên có mẫu mã đẹp, chất lượng cao do được trồng trên vùng núi

đá vôi, có khí hậu mát mẻ quanh năm và đặc biệt được trồng với qui trình công nghệsạch do Hội Cam sành Hàm Yên tổ chức và giám sát chặt chẽ, chịu trách nhiệm từkhâu chỉ đạo cho tới khâu tiêu thụ sản phẩm đến tay người tiêu dùng”

Bởi vậy, đây là một loại cây rất thuận lợi để tìm hiểu về quá trình quang hợp và các biện pháp tăng năng suất cây trồng

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Bước 1: Lập kế hoạch - Thực hiện trên lớp

Nêu tên dự án Nêu tình huống có vấn đề về quang

- Trao đổi theo nhóm, có

ý kiến phát biểu

- Cùng giáo viên chọn lọcnhững nội dung để thựchiện dự án

- Thực trạng tại địa phương

- Các yếu tố ảnh hưởng đến quanghợp của 3 nhóm thực vật trên

2 Ứng dụng quá trình quang hợp đểtăng năng suất cây trồng

- Thực trạng

- Giải phápCho học sinh lựa chọn nhiệm vụtheo sở thích, hình thành các nhómhọc sinh có cùng sở thích:

Nhiệm vụ 1: Nhóm 1Nhiệm vụ 2: Nhóm 2Nhiệm vụ 3: Nhóm 3Nhiệm vụ 4: Nhóm 4

- Hướng dẫn các nhóm ghi sổ theo

- Học sinh nêu các nhiệm

vụ cần thực hiện

?Suy nghĩ và lựa chọnnhiệm vụ

- Ngồi theo nhóm cónhiệm vụ cùng sở thích

- Lắng nghe và cùng thamgia

dõi dự án và phân công nhiệm vụtrong nhóm lập kế hoạch.

- Theo dõi, giúp đỡ

- Tổ chức cho học sinh báo cáo kếtquả thảo luận

- Theo dõi và nhận xét, bổ sung

- Hướng dẫn một số kĩ năng thưchiện dự án (giao tiếp, tìm kiếmthông tin, xử lí thông tin, trình bàybáo cáo kết quả theo khả năng củamỗi nhóm, có thể trình bày trênmáy tính)

- Thảo luận, xây dựng kếhoạch thực hiện kế hoạchcủa nhóm (theo mẫu)

- Các nhóm trưởng lầnlượt báo cáo kế hoạch củanhóm

- Các nhóm khác nhậnxét, bổ sung

Bước 2: Thực hiện kế hoạch dự án và xây dựng sản phẩm(2 tuần).

( Hoạt động vào thời gian ngoài giờ lên lớp)

- Thu thập

thông tin.

- Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ cácnhóm (xây dựng câu hỏi phỏng vấn,câu hỏi trong phiếu điều tra, cáchthu thập thông tin, kĩ năng giaotiếp )

- Thực hiện theo kếhoạch:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu vềquang hợp ở thực vật C3(cây cam sành ở huyệnHàm Yên – TuyênQuang)

+ Nhóm 2: Tìm hiểu vềquang hợp ở thực vật C4(cây mía - ở huyện SơnDương – Tuyên Quang ).+ Nhóm 3: Tìm hiểu vềquang hợp ở thực vậtCAM (cây Thanh longruột đỏ - huyện Yên Sơn –Tuyên Quang)

+ Nhóm 4: Tìm hiểu ứngdụng các biện pháp tăngnăng suất cây trồng tại địaphương – Trung tâmkhuyến nông tỉnh TuyênQuang

- Từng nhóm phân tíchkết quả thu thập được vàtrao đổi về cách trình bàysản phẩm

- Xây dựng báo cáo sảnphẩm của nhóm

Bước 3: Báo cáo kết quả trước lớp

Báo cáo kết quả - Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết

quả và phản hồi

- Các nhóm báo cáo kết quả

Giáo viên đưa ra câu hỏi:

+ Nêu sự khác nhau về quang hợp ởthực vật C3, C4 và CAM? Từ đóđưa ra biện pháp tăng năng suất câytrồng?

+ Giáo viên bổ sung kiến thức:

- Các nhóm tham gia phảnhồi về phần trình bày của nhóm bạn

- Cùng tham gia và đưa racác hoạt động tiếp nối của

dự án

- Tuyên truyền tới mọi người biện pháp nâng cao năng suất cây trồng tại địaphương và trường học

Học sinh trả lời câu hỏidựa vào các kết quả thuthập được từ mỗi nhóm vàghi kiến thức cần đạt vàovở

4 Bảng mô tả các mức độ mục tiêu của chuyên đề

Nội

dung

MỨC ĐỘ NHẬN THỨC (sử dụng các động từ trong bảng phần phụ lục)

Các NL/KN hướng tới trong chủ đề

NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU

VẬN DỤNG THẤP

VẬN DỤNG CAO

Chứng minh được lá là

cơ quan QH Giải thích được lục lạp

là bào quan QH

- Năng lực: tự học

- Kỹ năng: quan sát, phân loại, tìm kiếm mối quan hệ,

xử lý và trình bày, đưa ra các định nghĩa

Xác định được mối quan hệ giữa pha sáng và pha tối

Đưa ra được một

số điểm khác nhau giữa thực vật

- Năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, công nghệ thông tin

- Kỹ năng: quan sát, tìm kiếm mối quan hệ, xử lý và trình bày, tiên đoán

C3,C4,CA M

Để ra được phương pháp giúp cây (Cam, thanh long, mía,

…) đem lại năng xuất cao

CO 2 , ánh sáng, H 2 0, nhiệt độ, nguyên tố khoáng ảnh hưởng đến sinh trưởng

và phát triển của thực vật

Nhận ra được những điều cần tránh trong việc ứng dụng các yếu tố ngoại cảnh ảnh hưởng đến cây trồng

Đề ra được 1 số biện pháp

cụ thể về việc sử dụng phân bón ở một vài loài cây trồng (phân bón loại gì?

Thời điểm nào? Có tác dụng gì? )

- Năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, công nghệ thông tin

- Kỹ năng: quan sát, tìm kiếm mối quan hệ, xử lý và trình bày, tiên đoán

QH và năng suất cây trồng

Đề ra được

1 số biện pháp cụ thể

để nâng cao năng suất cây trồng

- Năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, công nghệ thông tin

- Kỹ năng: quan sát, tìm kiếm mối quan hệ, xử lý và trình bày, tiên đoán

5 Công cụ đánh giá

Thực vật là những sinh vật có khả năng tạo cho mình chất dinh dưỡng từ những hợpchất vô cơ đơn giản và xây dựng thành những phần tử phức tạp nhờ quá trình quanghợp, diễn ra trong lục lạp của thực vật Như vậy thực vật chủ yếu là các sinh vật tựdưỡng Quá trình quang hợp sử dụng năng lượng ánh sáng được hấp thu nhờ sắc

tố màu lục - Diệp lục có ở tất cả các loài thực vật (không có ở động vật) và nấm làmột ngoại lệ

Thực vật là một nhóm chính các sinh vật, bao gồm các sinh vật rất quen thuộcnhư cây gỗ, cây hoa, cây cỏ, dương xỉ hay rêu Khoảng 350.000 loài thực vật, đượcxác định như là thực vật có hạt, rêu, dương xỉ và các dạng gần giống như dương xỉ,

đã được ước tính là đang tồn tại và chia ra làm 3 nhón thực vật C3, C4, CAM

Tại tỉnh Tuyên Quang hiện nay đang phát triển mạnh các vùng chuyên canh cây trồngđặc trưng như: Huyện Hàm Yên phát triển trồng cây cam, huyện Yên Sơn phát triểntrồng cây thanh long ruột đỏ, huyện Sơn Dương phát triển trồng cây mía và cây chè

đã tạo ra một diện mạo mới về sự phát triển nông nghiệp của tỉnh Để giúp ngườinông dân nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm cam sành, đặc biệt chú ý chămsóc cho diện tích cam hiện đang cho thu hoạch là trên 3.000 ha Với chất lượng, quả

ngọt, không thuốc bảo quản, không sử dụng chế phẩm hóa học, giúp người tiêu dùngyên tâm hơn khi sử dụng sản phẩm qua đó góp phần giữ vững thương hiệu cam sànhHàm Yên.

Thời gian qua, huyện HàmYên đang tích cực chỉ đạo các

cơ quan chuyên môn xuốngthăm vườn cam, hướng dẫncác hộ sản xuất các phươngpháp phòng bệnh cho camtheo các phương pháp sinhhọc như: phát cỏ gốc, tỉa tántạo khoảng thoáng cho cây đểđảm bảo cam không bị mấtdinh dưỡng, sinh trưởng tốt,tăng sức đề kháng chống lạicác loại bệnh, sử dụng một sốchế phẩm sinh học không gâyhại, qua đó mang lại nhữngtrái cam chất lượng đến vớingười tiêu dùng trong cả nước./

1/ Kết quả của quá trình quang hợp có tạo ra khí ôxi Các phân tử ôxi đó được bắt nguồn từ:

A Sự khử CO2 B Sự phân li nước

C Phân giải đường C6H12O6 D Phân giải CO2 tạo ra ôxi

2/ Pha sáng của quang hợp là:

A Pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được diệp lục hấp thụ thànhnăng lượng của các liên kết hoá học trong ATP và NADPH

B Pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được diệp lục hấp thụ thành nănglượng của các liên kết hoá học trong NADPH

C Pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được chuyển thành năng lượngcủa các liên kết hoá học trong ATP và NADPH

D Pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được diệp lục hấp thụ thànhnăng lượng của các liên kết hoá học trong ATP

3/ Chất được tách ra khỏi chu trình Canvin để khởi đầu cho tổng hợp glucôzơ là:

A ALPG(an đêhit phôtphoglixêric)

B APG ( axit phôtphoglixêric)

C AM ( axit malic)

D RiDP( ribul ôzơ - 1,5- điphôtphat)

Chăm sóc cam sành tại xã Phù Lưu, huyện Hàm Yên

4/ Kỹ Thuật trồng Cam ở Hàm Yên – Tuyên Quang cần phải đảm bảo các khâu bước là:

B APG ( axit phôtphoglixêric)

C ALPG(an đêhit phôtphoglixêric)

D RiDP( ribulôzơ - 1,5- điphôtphat)

A H2O

B ATP

C RiDP( ribulôzơ - 1,5- điphôtphat)

D APG ( axit phôtphoglixêric)

7/ Ở Tuyên Quang có những cây thuộc nhóm thực vật CAM là:

A Xương rồng, thuốc bỏng

B Lúa khoai sắn đậu

C Ngô, mía, cỏ gấu

D Rau dền, các loại rau

A Hợp chất hữu cơ có 4C trong phân tử

B B APG ( axit phôtphoglixêric)

C ALPG(an đêhit phôtphoglixêric)

D D RiDP( ribulôzơ - 1,5- điphôtphat)

A Chất nhận CO2 đầu tiên là RiDP( ribulôzơ - 1,5- điphôtphat)

B Sảm phẩm đầu tiên là APG ( axit phôtphoglixêric)

C Có chu trình Canvin

D Diễn ra trên cùng môt loại tế bào

A Chất nhận CO2

B Sản phẩm đầu tiên

C Quá trình diễn ra gồm 2 giai đoạn ở 2 thời điểm khác nhau

D C4 diễn ra ban ngày,CAM lúc đầu diển ra ban đêm

11/ Khi tăng cường độ ánh sáng cao hơn điểm bù ánh sáng nhưng chưa đạt tới điểm bão hoà ánh sáng thì:

A Cường độ quang hợp giảm dần tỉ lệ nghịch với cường độ ánh sáng

B Cường độ quang hợp tăng dần tỉ lệ thuận với cường độ ánh sáng

C Cường độ quang hợp không thay đổi

D Cả A, B, C sai

12/Các tia sáng có độ dài bước sóng khác nhau ảnh hưởng không giống nhau đến cường độ quang hợp Quang hợp chỉ xảy ra tại miền ánh sáng:

A Đỏ B/ Xanh tím

C Vàng D Cả đỏ và xanh tím.

13/ Quang hợp ở cây Cam thuộc huyện Hàm Yên quyết định bao nhiêu phần trăm năng suất cây trồng?

A Quang hợp quyết định 50% - 65% năng suất cây trồng

B Quang hợp quyết định 70% - 85,5% năng suất cây trồng

C Quang hợp quyết định 90% - 95% năng suất cây trồng

17/ Kết thúc quá trình đường phân, từ 1 phân tử glucôzơ, tế bào thu được:

A 2 Phân tử axit piruvic, 2 phẩn tử ATP và 4 NADPH

B 2 Phân tử axit piruvic, 4phẩn tử ATP và 4 NADPH

C 1Phân tử axit piruvic, 2 phẩn tử ATP và 4 NADPH

D 2 Phân tử axit piruvic, 2 phẩn tử ATP

18/ Chu trình Crep diễn ra ở:

A Tế bào chất B Nhân

C Lục lạp D Ti thể

19/ Kết quả hô hấp kị khí( phân giải kị khí),từ 1 phân tử glucôzơ giải phóng được:

A 2ATP B 36ATP C 38ATP D 34ATP

đây?

A Quang phân li nước B Chu trình Canvin

C Pha sáng D Pha tối

* Phần câu hỏi tự luận

Câu 1: Em hãy trình bày những yêu cầu điều kiện ngoại cảnh (Nhiệt độ,Nước, Ánh sáng, Đất đai)?

Câu 2: Thời vụ bón cho vườn cam đang có quả được chia làm mấy đợt trong năm? Cách thức bón ntn?

SỔ THEO DÕI DỰ ÁN NHÓM 1

Tên dự án: Tìm hiểu về thực vật C3 (cây Cam sành huyện Hàm Yên)

Tên học sinh: Nịnh Thị H (trưởng nhóm)

x Môi trường & thời tiết Pháp luật

x Thực phẩm & Nông nghiệp Lĩnh vực khác

đó nhiều loại khoáng chất dầu thơm có lợi cho sức khỏe

Cam sành Hàm Yên có mẫu mã đẹp, chất lượng cao do được trồngtrên vùng núi đá vôi, có khí hậu mát mẻ quanh năm và đặc biệt đượctrồng với qui trình công nghệ sạch do Hội Cam sành Hàm Yên tổ chức

và giám sát chặt chẽ, chịu trách nhiệm từ khâu chỉ đạo cho tới khâutiêu thụ sản phẩm đến tay người tiêu dùng”

Bởi vậy, đây là một loại cây rất thuận lợi để tìm hiểu về quá trìnhquang hợp và các biện pháp tăng năng suất cây trồng

- Trong dự án này nhóm 1 chúng em tìm hiểu các nội dung

1 Đặc điểm và cơ chế quang hợp của thực vật C3

2 Thực trạng về tình hình trồng và tiêu thụ cây Cam tại địa phương

3 Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây Cam

4 Biện pháp tăng năng suất cây trồng

Phân công nhiệm vụ trong nhóm:

Tên thành viên Nhiệm vụ Phương

tiện

Thời gian hoàn thành

Sản phẩn

dự kiến

Trưởng nhóm, phụ trách chungPhỏng vấn

Máy quay

- Lên kế hoạch thực hiện

- Liên hệ với người dân để phỏng vấn

cụ thể cho từng thành viên trong nhóm