DINH THỰ họ VƯƠNG lâu đài TRÊN CAO NGUYÊN

Là một người con sinh ra trên mảnh đất cao nguyên, em yêu vẻ đẹp hùng vĩ của núi non chập trùng, vẻ nên thơ của cánh đồng tam giác mạch, tự hào với những công trình kiến trúc, những di t

- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Giang

- Trường: THPT Mậu Duệ

- Địa chỉ: xã Mậu Duệ, huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang

- Điện thoại: 02193502586

- Email: thptmaudue@hagiang.edu.vn

BÀI DỰ THI Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn cho học sinh trung học

Họ và tên: SÙNG MÍ NÔ Ngày sinh: 20/04/1998 Lớp: 10C1

Mậu Duệ, tháng 12 năm 2015

I.TÊN TÌNH HUỐNG:

DINH THỰ HỌ VƯƠNG- LÂU ĐÀI TRÊN CAO NGUYÊN

Dinh Họ Vương thuộc xã Sà Phìn là một công trình kiến trúc đẹp và độc đáo được xếp hạng cấp quốc gia năm 1993 Nhưng đến nay nhiều người vẫn chưa biết đến, hoặc có biết cũng chỉ đơn giản là đến thăm nhà Vương- một ngôi nhà cổ của vua mèo Là một người con sinh ra trên mảnh đất cao nguyên, em yêu vẻ đẹp hùng

vĩ của núi non chập trùng, vẻ nên thơ của cánh đồng tam giác mạch, tự hào với những công trình kiến trúc, những di tích lịch sử quê em, em muốn giới thiệu cho mọi người biết đến một nét độc đáo riêng có trên mảnh đất hình chữ S của Tổ quốc, mà mỗi du khách khi đến với Cao nguyên đá Đồng Văn đó là được tận mắt chiêm ngưỡng Dinh thự nhà Vương ở xã Sà Phìn (huyện Đồng Văn) được xây dựng theo kiến trúc đời nhà Thanh (Trung Quốc), là một công trình kiến trúc rất tinh xảo với nhiều hoa văn độc đáo Những giá trị văn hóa kiến trúc độc đáo, những di sản còn nguyên về giá trị lịch sử, văn hóa và là những biểu tượng độc đáo

về nét văn hóa kiến trúc của cư dân nơi đây

II.MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

+ Nâng cao hiểu biết của chính bản thân mình qua cách giải quyết tình huống đó

+ Giúp cho mọi người có thể hiểu hơn về quê hương Hà Giang đặc biệt là khu di tích dinh thự họ Vương qua đó quảng bá du lịch mời mọi người đến thăm nhà Vương

+ Giới thiệu khu di tích lịch sử dinh thự họ Vương, hay cả những danh thắng trên quê hương em

III.TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

• Trong quá trình giải quyết tình huống em có sử dụng một số tư liệu sau + Tư liệu về các cảnh quan du lịch khu dinh thự họ Vương của các nhà xuất bản trong cả nước

+ Vốn kiến thức của chính bản thân mình

+ Sử dụng kiến thức môn Văn để có thể giới thiệu hay về các thắng cảnh, các di tích lịch sử

+ Sử dụng kiến thức về môn Giáo dục công dân để củng cố chính sự tự tin của bản thân trong khi nói và biết yêu thiên nhiên, yêu rừng, yêu môi trường Qua đó mới có thể vận dụng hay kiến thức của môn Văn để giới thiệu

+ Sử dụng kiến thức về môn Lịch sử để giới thiệu sơ qua về lịch sử quê hương em : Nhà Vương, …

+ Sử dụng kiến thức về môn Địa lý để giới thiệu về vị trí địa lý của các địa điểm

du lịch nổi tiếng ở quê em

+ Sử dụng công nghệ thông tin: Tìm hiểu thông tin mạng In-ter-net

IV.GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

• Em sẽ giải quyết tình huống bằng cách viết một bài văn ngắn giới thiệu sơ qua về Lịch sử, Địa lý, các hoạt động sinh hoạt văn hóa của người dân nơi đây cùng nét dẹp về văn hóa ẩm thực có nét đẹp giao thoa độc đáo

• Bài văn đó yêu cầu sử dụng chủ yếu môn Văn, với sự pha trộn giữa văn nghị luận và thuyết minh; sử dụng bao quát các môn học như Công nghệ, Lịch sử, Địa lý và môn Giáo dục công dân

• Yêu cầu về nội dung: Nội dung phong phú, đa dạng, lời văn trong sáng, giản

dị, hướng người nghe đến một hình ảnh đẹp mà vẫn thân thiện giản dị của đất và người Hà Giang

V.THUYẾT MINH TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

– Đầu tiên em xem xét kĩ hướng dẫn và các đề mục trong bài thi theo công văn hướng dẫn

– Bắt đầu đưa ra chủ đề cho tình huống tình,đưa ra tên tình huống và cách giải quyết tình huống sao cho hợp lí

– Tìm hiểu các thông tin cần thiết cho việc giải quyết tình huống

– Sử dụng các tư liệu được tìm kiếm từ trên mạng và qua trang web Google và Wikipedia

– Phác thảo các ý chính của bài thi trong từng đề mục khác nhau

– Đưa ra giải pháp giải quyết tình huống sao cho thật hoàn chỉnh, hợp lí

– Sử dụng máy tính soạn thảo bài thi

Giữa một vùng núi đá xám xịt, quanh năm khô hạn và mây mù lại xuất hiện một công trình kiến trúc nguy nga theo lối cung điện, lâu đài, thành quách của vương triều phong kiến, đó chính là dinh thự của gia tộc họ Vương - vua Mèo ở vùng cao nguyên đá

Nằm ẩn mình dưới thung lũng mây Sà Pìn, sau những tán cây Sa Mộc thẳng tắp vươn mình lên cao vút, khu di tích nhà Vương tại xã Sà Phìn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang từ lâu đã trở thành điểm đến không thể thiếu của nhiều đoàn khách khi lên cao nguyên cực Bắc, Hà Giang

Tìm về lịch sử của người Mông ở Hà Giang gần một trăm năm trước, có dòng họ Vương dân tộc Mông mà đứng đầu là Vương Chính Đức, tài trí hơn người

đã thống lĩnh được toàn bộ vùng cao nguyên rộng lớn này và tự xưng vương

Người Mông vẫn thường gọi là vua Mèo, với sức mạnh và quyền lực của mình, vua Mèo đã nhanh chóng trở nên giàu có nhờ những hoạt động trồng, chế biến và sản xuất hoa anh túc thành thuốc phiện cùng những thương vụ thuốc phiện xuyên biên giới với Trung Quốc, Miến Điện…

Hằng ngày, tại khu nhà Vương mọi người tập trung đông đúc, vui vẻ, náo nhiệt, các cuộc chơi mạt chược suốt ngày đêm…, một quá khứ vàng son không thể quên của họ Vương vùng núi đá

Để khẳng định vai trò và uy quyền của mình, vua Mèo đã cho xây dựng một khu tư dinh theo kiểu kiến trúc Trung Hoa cổ bao gồm hàng trăm toà ngang, dãy dọc quy mô, bề thế với nhiều công trình phụ trợ khác làm nổi bật lên nét vương giả giữa vùng cao nguyên

Sau khi vua Mèo đệ nhất là Vương Chính Đức mất đi, người con trai thứ hai của ông là Vương Chí Sình (vua Mèo đệ nhị) đã đứng ra chèo lái tiếp sự nghiệp nhà họ Vương Nhật đảo chính Pháp, quân Pháp từ Hà Nội chạy lên vùng Mèo, cùng hợp tác với người Mèo chống Nhật Quân của vua Mèo dưới sự chỉ huy trực tiếp của Vương Chí Sình đã tiêu diệt một đại đội bộ binh Nhật cùng một đội kỵ binh đi kèm Sau chiến tích lẫy lừng ấy, nhận thấy rõ vai trò của các vua Mèo, Bác

Hồ đã tìm cách cử người đến gặp để bàn về việc cùng nhau chống Nhật, chống Tưởng

Cách mạng Tháng Tám thành công, đích thân Bác Hồ đã mời Vương Chí Sình tham gia khóa Quốc hội đầu tiên Từ cao nguyên đá Đồng Văn, Vương Chí Sình lặn lội, đi ngựa xuống Hà Nội Cũng trong lần gặp gỡ ấy, Bác đã đổi tên cho vua Mèo thành Vương Chí Thành và kết nghĩa anh em

Trên đường đến cao nguyên Đồng Văn, đứng trên cổng trời du khách có thể nhìn thấy một khu vực cây cối um tùm, ẩn hiện dưới thung lũng mây Sà Phìn nổi bật hẳn lên giữa vùng cao nguyên hoang sơ, nơi đó chính là nhà Vương - một công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo của người Mông vùng núi đá Hà Giang

Phải mất 8 năm, và 150.000 đồng bạc trắng để có lâu đài quý giá này Nhà Vương được vua Mèo Vương Chính Đức cho mời những người thợ giỏi nhất ở vùng Vân Nam (Trung Quốc) về xây dựng, nên mang nhiều dấu ấn của kiến trúc Trung Hoa Tuy nhiên, đối với Việt Nam và ở miền cao nguyên đá này thì đây là một trong những công trình kiến trúc nghệ thuật khá độc đáo và đặc sắc

Vật liệu để xây dựng nhà gồm đá xẻ, gỗ lim, gỗ nghiến, nền nhà bằng đất, lợp ngói âm dương… kết cấu kiến trúc gồm hai tầng, sàn nhà được lát bằng gỗ Phía ngoài gian chính giữa có treo một bức hoành phi bằng chữ Hán do vua triều Nguyễn phong tặng vua Mèo “Biên chinh khả phong”

Nhà Vương được kết cấu gồm 64 gian phòng khác nhau gồm nhà khách, phòng làm việc, phòng ngủ cho các thành viên trong dòng họ, phòng ở của các gia nhân giúp việc và quân lính, nhà kho lương thực, kho vũ khí, đặc biệt có một kho riêng để chứa thuốc phiện

Tường thành được xây cao vút xung quanh, có quân lính bảo vệ khó có thể đột nhập từ bên ngoài, cách mỗi đoạn tường lại được bố trí các lỗ châu mai và chòi canh để bảo đảm an ninh cho cả khu nhà

Phía sau nhà có một bể chứa nước rất lớn được xây dựng toàn bộ bằng đá, thiết kế hứng nước mưa từ trên các dãy nhà xuống Do nằm trong vùng thường xuyên khô hạn nên ngày nay chiếc bể nước này là nguồn cung cấp nước chính cho nhân dân ở Sà Pìn

Ngói ống đặc trưng của Nhà Vương.

Bàn ăn đặt trước cửa lô cốt.

Nhà Vương được bao quanh bởi tường thành xây cao vút, xưa có quân lính bảo vệ cẩn mật, khó có thể đột nhập từ bên ngoài Cách mỗi đoạn tường lại được bố trí các

lỗ châu mai và chòi canh để bảo đảm an ninh cho cả khu nhà

Khuôn vườn đằng sau nhà

Ngôi mộ của vua Mèo Vương Chí Sình (Vương Chí Thành), đại biểu Quốc hội khóa I và II, con trai của vua Mèo Vương Chính Đức

Hiện tại, Nhà Vương đã trở thành một điểm tham quan hấp dẫn của tỉnh Hà Giang, được đông đảo du khách quan tâm

Nội thất bên trong nhà Vương hiện còn lưu giữ được khá nhiều để trưng bày giới thiệu cho du khách bao gồm đồ dùng sinh hoạt, tư trang cá nhân… Bên cạnh

đó Bảo tảng tỉnh Hà Giang có trưng bầy thêm các hiện vật tiêu biểu phản ánh đời sống văn hoá và lao động sản xuất của dân tộc Mông vùng cao nguyên đá

Khuôn viên khu dinh thự rộng rãi và vô cùng thoáng đoãng, được họ Vương trồng các loại cây ăn quả như lê, đào, mận…

Ngày nay, khu tư dinh của vua Mèo xưa đã được Nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia nên không có ai ở đó mà chủ yếu để phục vụ khách du lịch đến tham quan, tìm hiểu Các hậu duệ của họ Vương đều sinh sống quanh khu vực lân cận

Phía trước khu nhà Vương là chợ Sà Phìn, chợ họp mỗi tuần một phiên Vào phiên chợ trong mỗi gia đình thường thì cả nhà cùng đi Các bà mẹ, người vợ đi chợ để mua sắm; các ông chồng đi chợ để giao lưu uống rượu, ăn thắng cố, thổi khèn; trẻ em theo bố mẹ đi chơi chợ; thanh niên nam nữ đến chợ để giao lưu tìm bạn tình Sau vài phiên chợ nhiều đôi trai gái đã nên vợ nên chồng

Toàn cảnh di lích lịch sử nhà Vương

Theo tài liệu và những người cao tuổi dân tộc Mông ở xã Sà Phìn (huyện Đồng Văn) cho biết: Cách đây một thế kỷ trước, dòng họ Vương đã thống lĩnh toàn

bộ vùng cao nguyên rộng lớn này và tự xưng Vương Bà con dân tộc Mông thường gọi là "vua Mèo" Để khẳng định vai trò và uy quyền của mình, "vua Mèo" Vương Chính Đức (thân sinh của Vương Chí Sình) đã kỳ công đi khắp đó đây tìm thầy, tìm thợ về xây nhà Với những người Thầy địa lý Trung Hoa đến từ tỉnh Vân Nam (Trung Hoa) cùng với những tốp thợ giỏi nhất của người Mông để xây nhà cho vua Mèo Dinh thự nhà Vương được xây dựng không kể ngày đêm và thi công trong vòng 8 năm mới xong, dinh vua mèo được xây dựng trên một khu đất đẹp, với diện tích 1.120 m2 Toàn bộ dinh thự có hình mai rùa vững chắc cùng với những hàng cây sa mộc vươn cao tạo cho khu di tích lịch sử những nét độc đáo

Nét độc đáo ở công trình kiến trúc hình chữ "Vương" là dinh được bao bọc bởi hai vòng tường thành xây bằng đá hộc Cả hai vòng thành đều có lỗ châu mai

và những bốt canh để lính canh gác ngày đêm Giữa hai vòng thành là một dãy đất rộng khoảng 50 - 60 m trồng toàn trúc Dinh có ba ngôi nhà sàn, ngôi nhà chính quay mặt ra cổng thành, hai ngôi nhà phụ song song nhau và vuông góc với ngôi nhà chính Cả ba ngôi nhà từ cột, kèo, sàn, vách, mái đều được làm bằng gỗ quý Nét đặc trưng của kiến trúc Trung Hoa và người Mông trên Cao nguyên đá Đồng Văn thể hiện ở những bờ rào đá Nét độc đáo của ngôi nhà nếu quan sát kỹ sẽ cho chúng ta thấy các phiến đá nhỏ được kè chặt khít với nhau không cần chất kết dính,

dày khoảng 50cm và xếp thành vòng tròn tạo thành khuôn viên riêng biệt cho dòng

họ Vương

Di tích dinh họ Vương

Với một k iến trúc công trình độc đáo, được xây dựng từ đầu thế kỷ XX mô phỏng theo kiết trúc cổ Trung Hoa (đời Mãn Thanh) Đặc biệt là những đường cong, nét lượn, trạm trổ tinh xảo Hay những viên đá xanh, những cột gỗ sa mộc và ngói đất nung lợp theo lối âm - dương Trong dinh thự các bộ phận dù bằng đá hay gỗ đều được những bàn tay khéo léo của những người thợ thời kỳ bấy giờ chạm khắc cầu

kỳ, khéo léo tượng trưng cho sự trường tồn, hưng thịnh của các dòng họ quyền quý D inh thự nhà Vương không chỉ là một công trình kiến trúc độc đáo mà còn là pháo đài phòng thủ giữa Cao nguyên đá Đồng Văn trong thời điểm lịch sử đó Đồng thời nó cũng phản ánh lên chế độ thổ ty phong kiến của một vùng đất biên giới địa đầu cực Bắc Tổ quốc đã hiện hữu một thời

Mỗi du khách khi đến với Hà Giang, đến với Cao nguyên đá Đồng Văn đều không thể không đến tận mắt chứng kiến Dinh nhà Vương Nơi đây chính là nơi lưu giữ những bằng chứng rõ nhất phản ánh chế độ thổ ty phong kiến miền núi điển hình của dân tộc Mông ở huyện Đồng Văn (Hà Giang) Thấy được vai trò của ông Vương Chính Đức và lực lượng vũ trang người Mông nơi địa đầu Tổ quốc, Bác Hồ

đã rất quan tâm tới đồng bào dân tộc thiểu số, vào khoảng năm 1945 Bác đã cử đại diện của Việt minh lên đón "Vua mèo" Vương Chính Đức về Thủ đô để bàn việc nước Tuy nhiên lúc này tuổi của ông Vương Chính Đức đã cao (81 tuổi) nên ông

đã ủy quyền cho con trai là Vương Chí Sình đi thay để đến tiếp kiến cụ Hồ Sau này, khi tham gia cách mạng ông Vương Chí Sình đã trở thành Đại biểu Quốc hội khóa I, khóa II của nước ta Ông từng giữ cương vị Chủ tịch Ủy ban Hành chính huyện Đồng Văn Nhờ có nhiều công lao với Cách mạng, ông vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tên là Vương Chí Thành và trao tặng tám chữ "Tận trung báo

quốc, bất thụ nô lệ" ( Trung thành với đất nước, không chịu làm nô lệ ) cùng một thanh kiếm

Theo bà Lý Thị Trung Kiên, Phó Chủ tịch UBND huyện Đồng Văn: Được

sự quan tâm, đầu tư của tỉnh và huyện Đồng Văn, di tích lịch sử nhà Vương thường xuyên được trùng tu, gìn giữ, bảo vệ nguyên vẹn Những năm qua, đặc biệt là khi Cao nguyên đá Đồng Văn được UNESCO công nhận là Công viên Địa chất Toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn (tháng 10/2010), di tích lịch sử nhà Vương đã đón hàng ngàn lượt khách du lịch đến thăm quan, trong đó có rất nhiều du khách đến từ các nước Châu Âu, Châu Mỹ

Không chỉ quan tâm việc bảo tồn, gìn giữ, các ngành chức năng của tỉnh Hà Giang và huyện Đồng Văn cũng thường xuyên tổ chức nhiều lớp tuyên truyền cho

bà con dân tộc thiểu số đang sinh sống trên Cao nguyên đá nâng cao nhận thức về Công viên Địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn nói chung và di tích lịch sử nhà Vương nói riêng Thông qua các lớp tập huấn này, hàng ngàn bà con dân tộc thiểu số đã hiểu thêm về giá trị của Cao nguyên đá, từ đó góp phần bảo vệ, gìn giữ

và phát huy các giá trị di sản Chính vì vậy, di tích lịch sử nhà Vương luôn là một điểm đến của mỗi du khách khi đến với Công viên Địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn

Thăm khu mộ cổ trước dinh thự họ Vương ở xã Sà Phìn

Hàng cây sa mộc trước cổng dinh thự mọc thẳng đứng vươn cao bất chấp gió mưa bao đời nay Trước đây, ngôi nhà do một người cháu của họ Vương trông coi, nay

xã đã biết phát triển du lịch bằng cách bán vé tham quan và cử một cô hướng dẫn viên trông coi ở ngay tại căn

VI.Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

• Việc giải quyết tình huống trên đã giúp chúng em củng cố và sử dụng tốt các kiến thức được thấy cô truyền thụ trên lớp

• Ngoài ra việc giải quyết tình huống này giúp chúng em nâng cao khả năng ứng

xử của chính bản thân mình, hoàn thiện khả năng giao tiếp

• Giúp nâng cao thêm hiểu biết của chính mình về nền du lịch của tỉnh Hà Giang

• Giúp cho mọi người hiêu thêm yêu thêm về quê hương Hà Giang của em, góp phần quảng bá nghành du lịch của tỉnh nhà

Mậu Duệ, ngày 20/ 12/2015

Người viết

Sùng Mí Nô