Malaysia định hướng phát triển khoa học công nghệ đến năm 2020

Sự chú trọng được nhằm vào việc nâng cấp công nghệ, thu hút và huy động đầu tư chất lượng, phát triển nguồn nhân lực đôi mới và có tính sáng tạo, hội nhập các ngành công nghiệp và dịch v

Thông tin chuyên đề:

MALAIXIA: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỄN KH&CN ĐẾN NĂM 2020

GIỚI THIỆU

Vào năm 1991, trong chương trình nghị sự Kế hoạch 5 năm lần thứ 6 (1991-1995), nguyên Thủ tướng Malaixia Mahathir Mohamad đã chính thức công bố Tầm nhìn Malaixia 2020 (Vision 2020) Với tầm nhìn nay, Malaixia dat ra muc tiéu trở thành một quốc gia công nghiệp hóa độc lập tự chủ vào năm 2020 theo tất cả các khía cạnh,

từ thịnh vượng kinh té, phúc lợi xã hội, trình độ giáo dục tầm cỡ thế ØIỚI, SỰ ồn định chính trị cũng như sự tự do về tỉnh thần Để đạt được viễn cảnh đó, Chính phủ Malaixia đã đặt ra mục tiêu mức tăng trưởng kinh tế hàng năm phải đạt 7% trong suốt giai đoạn 30 năm (1990-2020), đến năm 2020 nên kinh tế Malaixia sẽ lớn hon gap 8 lần so với năm 1990 Để đạt được mục tiêu đó, chính phủ Malatlxia đã xác định KH&CN cần phải là động lực then chốt thúc đây tăng trưởng mới, phát triển bền vững

và xây dựng nên kinh tế tri thức Dựa trên chính sách KH&CN cũ được thực hiện từ năm 1986, chính phủ Malaixia đã xây dựng Chính sách KH&CN lân thứ II (còn được

gọi là Chính sách KH&CN trong thế kỷ 21) và chính thức công bố vào năm 2003 Chính sách này đã đề ra đường lối chỉ đạo khai thác, sử dụng và thúc đây KH&CN

hướng tới đạt được mục tiêu Tâm nhìn 2020 Chính phủ Malaixia cũng đã nghiên cứu

và xây dựng lộ trình phát triển công nghệ cho các lĩnh vực công nghệ then chốt mới nồi

Đề phục vụ cho việc xây dựng Chiến lược KH&CN của Việt Nam đến năm 2020, Cục Thông tin KH&CN Quốc gia biên soạn Chuyên đề: "MALAIXIA: ĐỊNH

HUONG PHAT TRIEN KH&CN DEN NAM 2020" như một tài liệu tham khảo

giúp các nhà hoạch định chính sách có thể lựa chọn những mục tiêu phát triển trong chiến lược phát triển KH&CN của đất nước nhà

Xin trân trọng giới thiệu

CUC THONG TIN KH&CN QUOC GIA

Trung tâm XL&PTTT-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 1

I TAM NHIN DEN NAM 2020

1 Tam nhin dén nim 2020

Được xây dựng vào năm 1991, Tầm nhìn 2020 (Vision 2020) là kế hoạch kinh tế

day tham vong cua Malaixia, thể hiện mục tiêu của đất nước này trở thành một quốc gia phát triển, hoàn thành trọn vẹn tiến trình công nghiệp hóa với mức thu nhập cao vào năm 2020 Đây là viễn cảnh mà chính phủ Malaixia theo đuôi trong khi thừa nhận rằng có nhiều thách thức đặt ra đối với quốc gia để hiện thực hóa ước mơ vươn tới một

vị thế tiên tiễn về mặt xã hội và học vẫn trong vòng 10 nam tới

Thủ tướng Malaixia Abdullah Badawa đã phát biểu: "Vào năm 1991, chúng ta đã đặt ra mục tiêu phan dau dat duoc vi thé quéc gia phat trién vao nam 2020 va vién cảnh đó là cái đích mà chúng ta cần hướng tới Con đường đi của chúng ta như đang leo lên một ngọn núi Nửa chặng đường đầu tiên lên đến nơi cắm trại đã là thách thức, nhưng thử thách thực sự nằm ở nửa chặng leo lên đến đỉnh núi"

Thách thức

Thủ tướng Mahathrr đã nêu ra chín thách thức chiến lược mà Malaixia cần vượt qua

để đạt được Tầm nhìn 2020, bao gồm:

- Đưa đất nước Malaixia trở thành một dân tộc thống nhất:

- Tạo nên một xã hội Malaixia an toàn, phát triển và tự do tín ngưỡng:

- Thúc đây và phát triển một xã hội hoản toàn dân chủ;

- Thiết lập một xã hội đạo đức và phẩm hạnh;

- Một xã hội tự do và khoan dung:

- Một xã hội tiễn bộ và khoa học;

- Một xã hội chăm sóc đến mọi người dân;

is Một xã hội phát trién tron ven vé kinh té, trong do dat duoc su phan phối công băng và hợp lý của cải quôc gia;

- Một xã hội thịnh vượng với nên kinh tế có khả năng cạnh tranh, năng động, mạnh

mẽ và có sức bật

Tầm nhìn 2020: một số nội dung chủ yếu

- Vào năm 2020, Malaixia sẽ là một quốc gia phát triển hoàn toàn theo tất cả các khía cạnh: kinh tê, chính trị, xã hội, văn hóa, đời sông vật chât và tinh thân MalaIxia phát triển day đủ theo nghĩa mot quoc gia doan ket thống nhất, đạt được sự công bằng

xã hội, ôn định chính tri, hé thông điêu hành, chât lượng cuộc sông, các giá trị xã hội

và tỉnh thần, niềm tự hào dân tộc

Đề trở thành một quốc gia phát triển đầy đủ, Malaixia cần vượt qua chín thách thức chiến lược trọng tâm sau:

- Thiết lập một quốc gia thong nhat cung gánh vác một vận mệnh chung Một quốc gia toàn vẹn về mặt lãnh thô và dân tộc sông trong sự hài hòa và hợp tác công băng, với lòng trung thành chính trị và cống hiến cho đất nước

- Hình thành một xã hội Malaixia phát triển, an toàn, tự do cá nhân, tự hao dân tộc

tự tin, đủ mạnh de có thê doi choi voi moi tai hoa bat thuong, xã hội đó nôi bật lên băng việc theo đuôi sự xuat sac, hoan toan nhan thức về tiêm năng của mình, phục vụ

và được nhân dân các quôc gia khác tôn trọng

Trung tâm XL&PTTT-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 2

- Thúc đây và phát triển một xã hội dân chủ thực sự với một sự đồng lòng nhất trí,

một nền dân chủ Malaixia định hướng cộng đồng có thể là một mô hình đối với nhiều

nước đang phát triển

- Thiết lập một xã hội phát triển trọn vẹn về đạo đức và tỉnh thần, người dân được hưởng các giá trị văn hóa tín ngưỡng, các tiêu chuẩn đạo đức cao nhất

- Thiết lập một xã hội phát triển, tự do, bao dung, trong đó mọi người dân Malaixia thuộc mọi sắc tộc và tín ngưỡng đều được tự do theo đuổi những phong tục tập quán,

nền văn hóa và tín ngưỡng riêng, sống trong một quốc gia thống nhất

- Phát triển một xã hội khoa học và tiễn bộ, một xã hội đổi mới và luôn tiến về phía trước, một xã hội không chỉ tiêu dùng công nghệ mà còn đóng góp cho nền văn minh khoa học và công nghệ tương lai

- Hình thành một xã hội và nền văn hóa chăm lo chu đáo, một hệ thống xã hội trong

đó lợi ích xã hội được đặt lên trên hết, sự chăm sóc cho mọi người sẽ được giải quyết không phải ở một bang hay cá nhân mà là ở một hệ thống gia đình khỏe mạnh và sức khỏe sinh sản tốt

- Một xã hội phân chia công bằng và bình đăng của cải quốc gia, đạt được sự phối hợp cao trong phát triển kinh tế, không có sự phân biệt chủng tộc với sự phân công chức năng kinh tế và sự lạc hậu về kinh tế liên quan đến chủng tộc

- Thiết lập một xã hội thịnh vượng, với nên kinh tế năng động và có sức cạnh tranh mạnh mẽ Để đạt được mục tiêu trở thành một quốc gia phát triển đầy đủ vào năm

2020, GDP thực của Malaixia cần tăng gần như gấp đôi cứ sau 10 năm trong giai đoạn

từ 1990 đến 2020 Vào năm 2020, GDP của nước này sẽ tăng gân như gấp tám lần so với GDP vào năm 1990, tức là đạt khoảng 115 ty Ringgit theo gia tri thực Dé đạt được điều đó yêu câu nên kinh tế Malaixia phải có tốc độ tăng trưởng trung bình là 7% một năm trong giai đoạn 30 năm từ 1990 đến 2020 Nếu đạt được tốc độ tăng trưởng

và cứ cho là tốc độ tăng dân số hàng năm là 2,5%, thì vào năm 2020, người dân

Malaixia sẽ trở nên giàu hơn gấp bốn lần và đây cũng chính là thước đo về sự phồn vinh xã hội MalaIxia

- Xây dựng một nên kinh tế có khả năng cạnh tranh, năng động, mạnh mẽ và có sức bật nhanh Đề làm được điều nay, Malaixia can xay dung mot nén kinh té da dạng hóa

và cân đối, với nền công nghiệp phát triển hiện đại, nông nghiệp phát triển bền vững dựa vào công nghệ hiện đại, đạt năng suất cao, và ngành dịch vụ hiệu quả đạt lợi nhuận cao

- Xây dựng nên kinh tế thành thạo về mặt công nghệ, có khả năng thích nghị, liên tục đổi mới với hàm lượng công nghệ ngày càng tăng, được phát triển theo hướng ngày càng nâng cao trình độ công nghệ Với nguồn nhân lực có kỹ năng cao, thành thạo về ứng dụng công nghệ thông tin và có tính sáng tạo cao

- Trong giai đoạn kế tiếp hướng đến năm 2020, Malaixia sẽ vẫn tiếp tục dựa vào

khu vực tư nhân như một động lực tăng trưởng kinh tế chủ yếu Trong khi đó Chính

phủ sẽ giảm dần vai trò của mình trong lĩnh vực kinh doanh và sản xuất kinh tế Chính phủ sẽ đi tiên phong trong việc đảm bảo sự quản lý ngân khố và tiền tệ lành mạnh và bảo đảm cho sự vận hành chức năng thông suốt của nền kinh tế Malaixia, đảm bảo một

sự phát triển hài hòa giữa cơ sở hạ tầng vật chất, môi trường thuận lợi cho kinh doanh

với các mục tiêu ưu tiên phát triển xã hội

Trung tâm XL&PTTT-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 3

- Tư nhân hóa vẫn là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia của Malaixia Chính sách này nhằm mục tiêu cụ thể vào việc nâng cao khả năng cạnh tranh, hiệu quả và năng suất của nền kinh tế, giảm bớt các gánh nặng quản lý và tài chính cho chính phủ và hướng đến các mục tiêu phân bố quốc gia Bên cạnh đó Chính phủ sẽ chú trọng đến yêu cầu bảo vệ lợi ích công cộng, đảm bảo người nghèo được tiếp cận đến các dịch vụ cần thiết, đảm bảo các dịch vụ chất lượng được cung cấp VỚI chi phí tối thiểu, ngăn chặn sự độc quyền và đảm bảo phúc lợi cho công nhân

2 Sứ mệnh quéc gia (National Mission)

Năm 2006, chính phủ Malaixia đã công bố một khuôn khô chính sách và thực thi

mang tên Sứ mệnh Quốc gia (National Mission), trong đó đề ra các lĩnh vực ưu tiên phát triển của đất nước trong vòng 15 sau Sứ mệnh quốc gia đặt ra sự cần thiết phải theo đuổi các chính sách và chương trình nhằm đây mạnh năng lực của đất nước dat

được mục tiêu Tầm nhìn 2020

Những kết quả đã đạt được trong giai đoạn 1991-2005

Nền kinh tế Malaixia đã tăng trưởng với tốc độ trung bình 6,2% một năm trong giai đoạn 1991-2005 Tỷ lệ tăng trưởng mạnh này đã đạt được bất chấp những thách thức phải đối mặt như khủng hoảng tài chính châu Á 1997-98, sự kiện ngày 11 thang 9 năm

2001 các cuộc chiến tranh Afganistan va Iraq, va su bung nỗ các dịch bệnh lớn cũng như sự tăng giá dầu mỏ trên toàn thế giới

Các điều kiện cơ bản về kinh tế duy trì mạnh mẽ Tỷ lệ lạm phát và tỷ lệ thất nghiệp

được giữ ở mức thấp, giá trị trung bình năm tương ứng là 2,9% và 3,1% Cán cân thanh toán vãng lai và tài khoản công ngày càng củng cố với thặng dư đã tăng lên gấp hai vào cuối chu kỳ Ty lệ tiết kiệm và dự trữ ngoại hối đã đạt mức lành mạnh từ sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á

GDP bình quân đầu người tính theo giá hiện tại tăng trưởng trung bình hàng năm là 7.1% đạt 18.489 RM (4.904 USD) năm 2005 Sau khi đã điều chỉnh theo mức chỉ phí sinh hoạt của Malaixia, GDP bình quân đầu người tính theo sức mua tương đương (PPP) vào năm 2005 đã tăng gấp đôi lên 10.318 USD, nếu so với các nước thuộc OECD, GDP (PPP) bình quân đầu người của Malaixia đã đạt mức cao hơn của Mehico

và thấp hơn của Ba Lan

Cơ cấu nên kinh tế Malaixia đã phát triển từ ngành công nghiệp chế tạo sang lĩnh vực dịch vụ Tăng trưởng của các ngành dịch vụ dựa trên cơ sở tri thức đã g1a tăng nhờ

sự thành lập Siêu xa lộ Truyền thông đa phương tiện vào năm 1996, tiếp theo là các xúc tiến như Chính sách Công nghệ sinh học được khởi xướng vào năm 2006

Trong giai đoạn 1991-2005, các tô chức giáo dục và đào tạo của Malaixia đã ươm tạo được 597.384 nhân lực có kỹ năng và có 4,8 triệu người đã được đào tạo nâng cấp tay nghề Các cơ hội nâng cao kỹ năng và học tập suốt đời ngày càng mở rộng thông qua sự thành lập các trường học cộng đồng và các trường đại học mở Tuy nhiên, các

tổ chức giáo dục đại học và đào tạo vẫn còn cần gắn kết hơn với ngành công nghiệp nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của các doanh nghiệp

Phù hợp với sự chuyển hướng tăng trưởng dựa vảo tri thức và đối mới, tổng chỉ tiêu quốc gia cho NC&PT (GERD)) đã tăng trưởng với tỷ lệ trung bình năm là 9,4% tir 1,1

ty RM nam 1990 lén 4,3 ty RM nam 2005 Ty trong GERD so voi GDP đã tăng từ 0,4% nam 1990 lén 0,9% vao nim 2005 Số nhà nghiên cứu trên 10.000 dân đã tăng

từ 7 vào năm 1990 lên 25 người vào năm 2005, đây là một sự cải thiện đáng mừng nhưng vẫn còn tụt hậu một khoảng cách xa so với mức trung bình của OECD (61/10.000 dân) Tỷ lệ thương mại hóa kết quả NC&PT vẫn thấp, trong khi số băng sáng chế cấp cho người Malaixia vẫn nhỏ, tăng từ 20 năm 1990 lên 37 năm 2005

Chỉ số sử dụng CNTT-TT đã được cải thiện với sự gia tăng mạnh tỷ lệ thâm nhập máy tính cá nhân từ 1,2 máy/100 người năm 1990 lên 21,8 máy năm 2005 Tuy nhiên,

tỷ lệ kết nối Internet qua kênh điện thoại (dial-up) và băng thông rộng vẫn còn tương

đối thấp, tương ứng là 13,9% và 1,9% vào năm 2005, một phần do độ bao phủ hạn

chế

Các chỉ số khác phản ánh các lĩnh vực như y tế, sức khỏe, điều kiện sống, môi trường, văn hóa, xã hội và an toàn công cộng đều được cải thiện đáng kê

Định hướng trong giai đoạn 2006-2020

Trong giai đoạn tới đòi hỏi những nỗ lực to lớn và ý chí quyết tâm cao của toàn quốc gia đề đạt được các mục tiêu đã đề ra trong tầm nhìn 2020 Nhiệm vụ quốc gia đã xác định năm định hướng then chốt đối với Malaixia:

e 7úc đây nên kinh tế trên chuỗi gid tri gia tang

Đề thành công trên thị trường toàn cầu ngày cảng mang tính cạnh tranh cao, Malaixia can thoát ra khỏi giai đoạn "phát triển tầm trung" để hướng đến một nền kinh

tế chỉ phối bởi nguồn nhân lực (human capital-driven) Mục tiêu cụ thể là tăng năng suất lao động, tăng thêm giá trị gia tăng trong các hoạt động nông nghiệp, công nghiệp

và ngành dịch vụ Tạo ra các nguồn thịnh vượng mới ở các lĩnh vực có hàm lượng tri thức và công nghệ cao như ngành CNTTT-T'T, công nghệ sinh học và các lĩnh vực dịch

vụ dựa vào kỹ năng Trao vai trò lãnh đạo cho khu vực tư nhân và làm tăng đầu tư của khu vực tư nhân băng, cách tạo ra một môi trường thuận lợi cho tien hanh kinh doanh, đây mạnh sự phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ, gia tăng mối quan hệ hợp tác khu vực nhà nước và tư nhân cũng như thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao

Nền kinh tế được ước tính tăng trưởng với tỷ lệ trung bình 6,0% một năm trong giai đoạn 1991-2010 và được đặt mục tiêu tăng trưởng với tỷ lệ 6,5? trong giai đoạn 2011-2020 Năng suất nhân tố tong hợp (TEP?) được kỳ vọng sẽ vượt yếu tố vốn và lao động để trở thành nhân tố chính trong sản xuất, đóng góp đến 41% cho GDP vào năm 2020 Nền kinh tế được dự kiến sẽ mạnh hơn trong lĩnh vực dịch vụ, với tỷ lệ đóng góp ít nhất là 5,0% GDP từ các ngành hàm lượng công nghệ cao

e Nang cao năng lực sáng tạo trì thức và đổi mới và tạo nên "răng lực trí tuệ hạng nhát thế giới"

Tri thức, đối mới và các giá trị - kết hợp lại chính là chất lượng của nguồn nhân lực

quốc gia, đây sẽ là yếu tố then chốt quyết định sự thành công tương lai của Malaixia trong việc phát triển một nên kinh tế tri thức Vì vậy chính phủ Malaixia kêu gọi đầu

tư nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nhằm đây mạnh đổi mới và phát triển nguồn nhân lực

Tạo ra môi trường và hệ thống đôi mới, khuyến khích các hoạt động NC&PT chất lượng hàng đầu và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu Vào năm 2020, đất nước

nhằm mục tiêu nâng cao sức cuốn hút của các trường quốc gia đối với công chúng Tất

cả trẻ em đều phải theo học chương trình phố thông tối thiểu là 11 năm, ít nhất phải có hai trường đại học đạt được uy tín và vị thế quốc té

Về NC&PT, tỷ số GERD so với GDP được dự kiến sẽ tăng gấp đôi, tức là khoảng 2% GDP vào năm 2020 Số các nhà nghiên cứu đạt 65/10.000 dân Số bằng

sáng chế và kết quả NC&PT thương mại hóa được kỳ vọng sẽ tăng lên đáng kể từ mức thấp của năm 2005 Về cơ hội tiếp cận công nghệ, tỷ lệ thâm nhập máy tính cá nhân sẽ tăng từ 21,8 máy/100 dân lên 60 máy/100 dân, trong khi số thuê bao băng thông rộng

dự kiến tăng từ 1,9 số/100 dân lên 20 số/100 dân

e Giải quyết bát bình đăng kinh tế xã hội

Đề giải quyết các vẫn đề này, sự chú trọng sẽ tập trung vào việc xây dựng năng lực

và nâng cao khả năng cạnh tranh, rà soát lại tính hiệu quả của các chính sách và chương trình đã thực hiện trong quá khứ Một trong những vấn đề ưu tiên then chốt đó

là giảm tổng thể vẫn đề đói nghèo băng các chương trình và những nỗ lực cụ thể để cải thiện sự phân bồ thu nhập

e Nâng cao chất lượng và tính bên vững trong chất lượng cuộc sống

Định hướng quốc gia đến năm 2020 đã đề ra mục tiêu cải thiện chất lượng và cung cấp các dịch vụ cơ bản cho mọi người dân Malaixia Bảo vệ môi trường tốt hơn và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên Nâng cao hiệu quả và hiệu suất sử dụng năng lượng: tăng hiệu quả sử dụng nguồn nước

© Đầy mạnh năng lực thể chế và thực thi của đất nước

Đề đạt được Sứ mệnh Quốc gia, cac cOng cu diéu hanh, quản lý và thực thi có hiệu quả cần được áp dụng

Sứ mệnh quốc gia được coi là phướng hướng chỉ đạo trong việc thiết kế và xác định các vẫn đề ưu tiên, xây dựng các chương trình, kế hoạch và ngân sách kể từ năm 2006 trở đi Với các nỗ lực và ý chí quyết tâm thực hiện các mục tiêu đã để ra trong Sứ mệnh Quốc gia đến năm 2020, Malaixia sẽ đạt được một chỗ đứng trong hàng ngũ các quốc gia phát triển vào năm 2020

3 Kế hoạch Tổng thể công nghiệp lần thứ III

Kế hoạch tổng thể công nghiệp lần thứ HI (Third Industrial Master Plan - IMP3) mang tiêu đề "Hướng tới năng lực cạnh tranh toàn cầu" (Towards Global Competitiveness), là kế hoạch phát triển công nghiệp của Malaixia cho giai đoạn 15 năm từ 2006-2020 Thông qua kế hoạch này chính phủ Malaixia hy vọng sẽ nâng trình

độ công nghiệp hóa đất nước lên mức cao hơn, đạt được khả năng cạnh tranh toàn cầu, chú trọng đến việc chuyển hóa và đối mới trong các lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ theo một phương thức kết hợp hướng tới đạt được mục tiêu của Tầm nhìn 2020

Các định hướng chiến lược đã được xác định, trong đó có việc chuyển hướng sang các hoạt động có giá trị gia tăng cao hơn, nâng cao năng suất nhân tố tổng hợp (TEP), tìm kiếm các nguồn lực tăng trưởng mới, chú trọng đến NC&PT, va hội nhập nghành công nghiệp và dịch vụ của Malaixia vào các mạng lưới khu vực và toàn cầu

Các thách thức then chốt đã được để cập đến đó là phát triển nguồn nhân lực kỹ năng cao, thiết lập một mạng lưới hiệu quả các dịch vụ hậu cần, áp dụng các công

Trung tâm XL&PTTT-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 6

nghệ hiện đại và dịch vụ thông tin mới nhất, thúc đây môi trường thuận lợi cho kinh

doanh và đâu tư, đây mạnh chê độ luật pháp và hệ thông cung ứng

Các chiến lược then chốt trong Kế hoạch tổng the cong nghi¢p lan thứ III được dựa trên các định hướng chiên lược của Sứ mệnh Quôc gia Bản kê hoạch phát triên công nghiệp IŠ năm nay đã đề ra 10 định hướng chiên lược then chôt nhăm đạt được các mục tiêu vĩ mô 10 chiên lược này được xêp theo 3 phô rộng như sau:

Xúc tiền phát triển

1 Nâng cao vị thế Malaixia như một quốc gia thương mại lớn

2 Huy động đâu tư vào các lĩnh vực tăng trưởng mục tiêu

3 Hội nhập các công ty của Malaixia vào các hệ thông khu vực và toàn cầu

4 Đảm bảo rang tăng trưởng công nghiệp đóng góp cho sự phân bố đồng đều và phat trién can băng giữa các vùng

Thúc day các lĩnh vực tăng trưởng

5 Duy trì sự đóng góp của ngành công nghiệp chế tạo cho tăng trưởng

6 Đưa ngành dịch vụ trở thành nguồn lực tăng trưởng chủ yếu

Đấy mạnh một môi trường thuận lợi

7 Tạo điều kiện cho sự phát triển và ứng dụng các công nghệ hàm lượng tri thức cao

8 Phát triển nguồn nhân lực đối mới và sáng tạo

9, Day mạnh vai trò của các tô chức thuộc khu vực tư nhân, trong đó có các hiệp hội công nghiệp và thương mại

10 Tao ra mot môi trường hoạt động kinh doanh cạnh tranh thông qua sự hỗ trợ về thê chê và hệ thông cung ứng chính phủ hiệu quả

Bảng 1: Mục tiêu tăng trưởng GDP theo lĩnh vực (3%/năm)

Ngành Mục tiêu tăng Kết quả đạt được theo Kế hoạch Mục tiêu tăng

năm theo Kế hoạch 1996 | 2000 | 2005 | 1996-2005 năm theo Kế hoạch

Trung tâm XL&PTTT-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 7

Nguồn: Bộ Công nghiệp và thương mại quốc tế

Các lĩnh vực tăng trưởng then chốt

Các lĩnh vực công nghiệp: là các lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược trong việc đóng góp cho sự tăng trưởng lớn hơn của toàn bộ ngành công nghiệp theo các khía cạnh giá trị gia tăng cao hơn, công nghệ, xuất khâu, hàm lượng tri thức, hiệu ứng nhân rộng và lan tỏa, tiềm năng hội nhập khu vực và toàn cầu Có 12 lĩnh vực được xác định trong bảng 2 dưới đây

Dịch vụ: Có § lĩnh vực dịch vụ được nhằm mục tiêu thúc đây phát triển mạnh hơn

Đó là các lĩnh vực có tiềm năng đóng góp cho xuất khâu và đây mạnh múi liên kết liên ngành, trong đó có việc tạo điều kiện và hỗ trợ cho sự tăng trưởng mạnh hơn của ngành công nghiệp

Bảng 2: Các lĩnh vực tăng trưởng mục tiêu

Các lĩnh vực công nghiệp Các lĩnh vực thuộc ngành dịch vụ

Không dựa vào tài nguyên: Dịch vụ kinh doanh và chuyên nghiệp

Kế hoạch tổng thể công nghiệp lần thứ III nhằm mục tiêu đây mạnh năng lực của các lĩnh vực hiện tại và các nguồn lực của đất nước, đúc kết kinh nghiệm từ các kế hoạch lần trước, đã được điều chỉnh để phản ánh những phát triển và các cơ hội trên các môi trường toàn cầu, khu vực và trong nước Sự chú trọng được nhằm vào việc nâng cấp công nghệ, thu hút và huy động đầu tư chất lượng, phát triển nguồn nhân lực đôi mới và có tính sáng tạo, hội nhập các ngành công nghiệp và dịch vụ Malaixia vào các mạng lưới và chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu Kế hoạch tổng thể công nghiệp lần thứ HI để ra mục tiêu ngành công nghiệp vẫn tiếp tục là nguồn tăng trưởng quan trọng và đóng góp 28,5% cho GDP vào năm 2020, đạt tỷ lệ tăng trưởng hàng năm là 5,6% trong giai đoạn thực hiện kế hoạch Ngành dịch vụ được đặt mục tiêu là sẽ đóng vai trò lớn hơn thông qua việc mở rộng nên tảng kinh tế và đóng góp cho xuất khẩu Trong giai đoạn thực hiện kế hoạch, ngành này được dự kiến sẽ tăng trưởng với tỷ lệ hàng năm là 7,3% và đóng góp 66,5% cho GDP, trong đó 59,7% xuất phát từ các lĩnh vực dịch vụ phi nhà nước Ngành nông nghiệp được coIi là động lực tăng trưởng thứ

ba, dự kiến chỉ đóng góp 7,0% cho GDP vào năm 2020, giảm từ 8,2% vào năm 2005 Điều đáng quan tâm là tất cả các lĩnh vực, trừ ngành dịch vụ, đều được dự kiến là sẽ có

sự suy giảm trong đóng góp cho tông GDP vào năm 2020

II CHÍNH SÁCH KH&CN TRONG THẺ KỶ 21 VÀ LỘ TRÌNH CÔNG NGHỆ QUỐC GIA

1 Chính sách KH&CN trong thế kỷ 21

Bộ Khoa học, Công nghệ và Đổi mới (MOSTT - trước năm 2004 được gọi là Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường) là cơ quan giữ vai trò lãnh đạo trong việc hình thành các chính sách trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới MOSTI cũng thực hiện nhiều chương trình liên quan đến việc thúc đấy các hoạt động KH&CN và NC&PT quốc gia Hội đồng Quốc gia về nghiên cứu khoa học và phát triển (NCSRD?)

là cơ quan cô vẫn bao gồm các đại diện cấp cao thuộc khu vực nhà nước và tư nhân Chức năng chính của NCSRD là đưa ra các khuyến cáo và định hướng vẻ chính sách KH&CN và các vẫn đề ưu tiên MOSTI hoạt động như một ban thư ký cho NCSRD Chủ tịch Hội đồng là thành viên Nội các Các đại diện tham gia Hội đồng bao gồm các thành phần: trường đại học, các viện nghiên cứu công, các cơ quan trung ương của chính phủ và đại diện của khu vực tư nhân

Chính sách KH&CN quốc gia của Malaixia đã trải qua một quá trình xét duyệt lại

vào năm 2000 và điều này dẫn đến sự hình thành Chính sách KH&CN lần thứ II (STPII) được công bố vào năm 2003 Chính sách KH&CN lần thứ II của Malaixia hay

còn gọi là Chính sách KH&CN trong thế kỷ 21 đã nêu ra các thách thức và những bất định trong thế ký 21 và đưa ra các định hướng phát triển KH&CN, các chương trình và các biện pháp thực hiện nhằm xây dựng một nên kinh tế tri thức và thực hiện mục tiêu Tâm nhìn 2020 đưa Malaixia trở thành một quốc gia phát triển trọn vẹn

Viễn cảnh KH&CN quốc gia

Trở thành một quốc gia sáng tạo, có trình độ và đôi mới trong việc khai thác, sử dụng và xúc tiến KH&CN hướng tới đạt được các mục tiêu của Tầm nhìn 2020

Gia tăng khả năng và năng lực quốc gia về NC&PT, phát triển và tiếp thu công

nghệ:

Khuyến khích mối quan hệ hợp tác giữa các tổ chức được tài trợ công với ngành công nghiệp, và giữa các công ty trong nước và nước ngoài để cùng phát triển công nghệ nhằm mục đích nâng cao năng lực công nghệ bản xứ;

Đây mạnh sự chuyển hóa tri thức thành các sản phẩm, quy trình, dịch vụ hay các giải pháp nhằm gia tăng giá trị của các lĩnh vực công nghiệp để đạt được lợi

ích kinh tế xã hội cao nhất;

Đưa Malaixia trở thành nhà cung cấp công nghệ trong các lĩnh vực công nghiệp tri thức chiến lược then chốt như công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến, chế tạo tiên tiến, vi điện tử, công nghệ thông tin và truyền thông, không gian vũ trụ, năng lượng, dược, công nghệ nano và quang tử;

Đây mạnh giá trị và nhận thức xã hội thừa nhận KH&CN đóng vai trò quyết định đối với nền thịnh vượng tương lai của đất nước, trong đó có nhu cầu học tập suốt đời;

Đảm bảo rằng việc phát triển và sử dụng KH&CN được định hướng hài hòa vào các mục tiêu phát triển bền vững, tuân thủ các chuẩn mực đạo đức xã hội;

Phát triển các ngành công nghiệp mới dựa vào tri thức

CÁC ĐỊNH HƯỚNG ƯU TIỀN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIÊN KH&CN

Là một quốc gia với nguồn tài nguyên tương đối hạn hẹp, Malaixia cần dam bảo đạt được các kết quả đáng mong muốn với tỷ lệ thu hồi cao từ các khoản đầu tư được thực hiện để phát triển KH&CN Sự phân bố các nguồn lực vì vậy cần phù hợp với các mục tiêu ưu tiên quốc gia về xây dựng đất nước thành một nên kinh tế tri thức, tối đa hóa

Trung tâm XL&PTTT-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 10

lợi nhuận kinh tế xã hội Chính sách KH&CN lần II đã đề ra 7 định hướng ưu tiên then

chốt sau:

(1) Day mạnh khả năng và năng lực nghiên cứu và công nghệ, với các xúc tiễn

cụ thể gồm:

- Gia tăng đầu tư khu vực nhà nước và tư nhân cho NC&PT, trong đó có phát triển

cơ sở hạ tầng, nhằm mục tiêu nâng mức chỉ tiêu quốc gia cho NC&PT lên ít nhất là 1,5% GDP vào năm 2010

- Xác định các chương trình phát triển nghiên cứu và công nghệ, kế cả nghiên cứu

cơ bản trong các lĩnh vực công nghệ mới và mới nổi thông qua các xúc tiễn như Cảnh báo công nghé (technology foresight)/I6 trinh cong nghé (technology mapping) va cac phương pháp khác nhằm đặt trọng tâm vào các lĩnh vực có thể mang lại những lợi ích

kinh tế xã hội cao nhất

- Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng cho phát triển KH&CN, bao gồm việc thiết lập các

tổ chức nghiên cứu và phát triển công nghệ mới, các sáng kiến, phương tiện như Sáng kiến BioValley trong Siêu xa lộ truyền thông đa phương tiện

- Hợp tác với các hiệp hội công nghiệp khởi xướng các chương trình mới trong các lĩnh vực lựa chọn nhằm đây mạnh năng lực công nghệ bản xứ của các doanh nghiệp trong nước cũng như phát triển các công nghệ mới và mới nổi thông qua sự hợp tác với các trường đại học và các viện nghiên cứu công cũng như thông qua các công trình sang tao

- Khuyến khích đầu tư khu vực tư nhân cho NC&PT và phát triển công nghệ bang cách:

e Mởỏrộng cơ hội tiếp cận đến các phương tiện nghiên cứu công:

e - Đóng góp tài chính từ khu vực tư nhân;

e - Đảm bảo rằng nguôn kinh phí chỉ được sử dụng cho mục đích NC&PT của từng ngành công nghiệp cu thé;

e Bao cdo quyết toán hàng năm;

e_ Hỗ trợ các xúc tiễn cụ thể của ngành công nghiệp thông qua các hiệp hội nhằm đây mạnh năng lực công nghệ:

e - Nâng cao khả năng cạnh tranh bang khoa học, công nghệ và đôi mới:

e Ra soát lại các biện pháp khuyến khích về ngân sách và tài chính đối với NC&PT nhằm đây mạnh hơn nữa đầu tư của ngành công nghiệp cho NC&PT

và thu hút được các dự án NC&PT quan trọng vào Malaixia;

e - Mở rộng các kế hoạch phân bố tài trợ cho ngành công nghiệp

- Thúc đây Chương trình Mua sắm Công nghệ thông qua cơ cầu hợp tác giữa các công ty Malaixia và các tổ chức do chính quyền chỉ đạo

- Thiết lập mối liên kết mạnh mẽ với các trung tâm xuất sắc khu vực, quốc té, thong qua các hoạt động hợp tác NC&PT và đồng phát triển công nghệ

(2) Thúc đấy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu

Chính phủ đóng vai trò then chốt trong việc đây mạnh các mối liên kết giữa những người tạo ra và người sử dụng tri thức Chính phủ tải trợ cho các tô chức nghiên cứu

Trung tâm XL&PTTT-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 11

đóng vai trò tích cực trong việc xúc tiên các môi liên kêt với ngành công nghiệp Các xúc tiên cụ thê gôm:

Thành lập Bộ phận Phát triển Doanh nghiệp trong MOSTI nhăm phát triển các chiến lược và chương trình liên quan đến việc đây mạnh thương mại hóa và pho biến các kết quả nghiên cứu được tạo ra trong các tổ chức nghiên cứu do nhà nước tài trợ Tạo ra các cơ chế mới hỗ trợ cho các trường đại học và các viện nghiên cứu công thương mại hóa các kết quả nghiên cứu;

Thành lập Quỹ vốn mỗi (Pre-seed capital fund) cho các trường đại học, các viện nghiên cứu công và các trung tâm đôi mới phân bồ dựa trên cơ sở cạnh tranh; Nghiên cứu về việc thành lập công ty mẹ (holding company) trực thuộc MOSTI nhăm thúc đây thương mại hóa các kết quả nghiên cứu từ các trường đại học và viện nghiên cứu công:

Cải tiến các biện pháp khuyến khích các nhà nghiên cứu thương mại hóa các kết quả nghiên cứu của mình

Quảng bá Chương trình Hợp tác Khu vực nhà nước - ngành công, nghiệp nhằm khuyến khích các nhà nghiên cứu dành thời gian cho việc cung cấp sự trợ giúp

kỹ thuật cho các công ty, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ

Áp dụng các mục tiêu tự lực về tải chính (self-financing) (ngân sách hoạt động) đối với tất cả các viện nghiên cứu công (30% vào năm 2005) và các trường đại học (15% vào năm 2005)

(3) Phát triển năng lực và trình độ nguồn nhân lực

Việc đâu tư vào các nguôn lực vô hình như giáo dục và đào tạo, NC&PT' và các kỹ năng quản lý mới đóng vai trò quan trọng Đâu tư vào các nguồn lực vô hình này cân đạt được hai mục tiêu: đạt được sô lượng và chât lượng

Đây mạnh phát triển nguồn nhân lực KH&CN đến số lượng tới hạn: áp dụng tỷ

số 60:40 đối với số sinh viên theo học các ngành khoa học, kỹ thuật trong các trường trung cấp (upper secondary school) và các trường đại học Tăng số nghiên cứu sinh chiếm ít nhất là 10% số sinh viên tốt nghiệp đại học

Mở rộng thực hiện Quỹ phát triển nguồn nhân lực KH&CN nhằm đạt được các mục tiêu về nguồn nhân lực KH&CN quốc gia; tang cuong và hiện đại hóa hệ thống chứng nhận trình độ kỹ năng nghề nhăm phát triển lực lượng lao động thành thạo chuyên môn và năng động

Đây mạnh vai trò của các tô chức giáo dục đại học trong nghiên cứu công nghệ tiên tiến và đối mới thông qua sự phân bồ ngân sách phát triển đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan đến các công nghệ mục tiêu và mới nổi; gia tăng định hướng công nghiệp trong các chương trình nghiên cứu sinh liên quan đến khoa học và công nghệ

(4) Thúc đây một nền văn hóa khoa học, đối mới và tỉnh thần khởi nghiệp

doanh nghiệp công nghệ

Tinh thần doanh nghiệp công nghệ (techno-entrepreneurship) là một trong những động lực chi phối sự phát triển công nghệ Chính phủ cần khuyến khích tỉnh thần doanh nghiệp công nghệ, dám chấp nhận rủi ro về công nghệ bằng cách chia sẻ rủi ro với ngành công nghiệp và các chủ thể trong phát triển các công nghệ mới

Trung tâm XL&PTTT-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 12

e Thanh lap cdc Trung tâm Khoa học vùng nhằm nâng cao nhận thức KH&CN trong công chúng:

e_ Mở các khóa huấn luyện về khởi nghiệp doanh nghiệp công nghệ cho tất cả sinh viên theo học khoa học và kỹ thuật;

e Thanh lập Kế hoạch Bảo lãnh tín dụng công nghệ Malaixia thông qua các cơ chế hiện tại nhằm hỗ trợ cho việc thành lập các doanh nghiệp công nghệ mới

e - Khuyến khích thành lập các trung tâm xuất sắc trong lĩnh vực khoa học Chính

phủ thúc day phát triển các hiệp hội chuyên nghiệp và định hướng khoa học

bằng cách cung cấp sự hỗ trợ về tài chính

(5) Củng có khuôn khổ thé ché va quan ly đối với KH&CN và giám sát thực

hiện chính sách KH&CN

e Củng cô Bộ Khoa học, công nghệ và đôi mới (MOSTI) bằng cách cung cấp các

nguôn lực cần thiết để đảm bảo thực hiện có hiệu quả sự hoạch định và thực thi

e Tăng cường hệ thống tình báo và thông tin công nghệ, nhằm tạo điều kiện thúc đây nhanh việc truyền bá thông tin về nghiên cứu trong nước, tiến tới thành lập

Hệ thống Tình báo KH&CN quốc gia

(6) Đảm bảo phố biến và ứng dụng công nghệ rộng rãi, dẫn đến việc đề cao hoạt động NC&PT do thị trường chỉ phối nhằm thích nghỉ và cải tiến các công

e Thanh lập một ủy ban đặc biệt nhằm tiễn cử các biện pháp cụ thể và đặc trưng

để nâng cao năng lực của ngành dịch vụ kỹ thuật và công trình Điều này sẽ giúp phát triển một hệ thống dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật thương mại đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa

e - Đảm bảo tính hiệu quả của Quỹ Trợ giúp Kỹ thuật Công nghiệp

(7) Xây dựng năng lực chuyên môn hóa trong các lĩnh vực công nghệ then chốt mới nổi Phát triên nên tảng tri thức cho các lĩnh vực công nghệ then chôt nhăm duy trì sự hỗ trợ công nghệ cho ngành công nghiệp Malaixia, gdm các lĩnh vực sau:

Trung tâm XL&PTTT-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 13

e Chế tạo tiên tiến;

e - Vật liệu tiên tiến;

e Vi dién tu;

e Cong nghé sinh hoc va khoa hoc vé su sống:

e Công nghệ thông tin và truyền thông;

e Công nghệ truyền thông đa phương tiện;

và xét đên những hạn chê về nhân lực và ngân sách

Áp dụng các biện pháp cụ thể nhằm khuyến khích thành lập và phát triển các doanh nghiệp công nghệ mới tham gia vào việc xúc tiên vả thương mại hóa các đôi mới công nghệ Đó là các doanh nghiệp vừa và nhỏ có tính thân khởi nghiệp cao, sẽ chú trọng đên các hoạt động NC&PT có hàm lượng tri thức cao kêt hợp với các kỹ năng kinh doanh

Thành lập các điểm trọng tâm quốc gia về từng công nghệ then chốt và mới nồi Cac diém nay sé dugc coi la các trung tâm hoạt động NC&PT trong các lĩnh vực tương ung

Tăng cường hợp tác quốc te ve cac linh vực công nghệ mới và khai thác kinh nghiệm nghiên cứu nước ngoài nêu cân thiết

2 Chính sách công nghệ sinh học quốc gia

Công nghệ sinh học được xác định là một động cơ mới tăng trưởng kinh tế của Malaixia Nước này cho rằng công nghệ sinh học có thể cải thiện được chất lượng của đời sống, sản sinh ra của cải và thu nhập cho cả dân cư nông thôn lẫn thành thị và cải

thiện vị trí kinh tế-xã hội của đất nước Tuy nhiên, bất chấp nỗ lực, nhiệt tình và các kế

hoạch cũng như các nguồn tài chính lớn được đồ ra trong vài năm qua dé nhằm tạo ra một ““Thung lũng sinh học” (Biovalley) - Dự án cụm công nghệ sinh học do Chính phủ Malaixia khởi xướng vào năm 2003 nhằm thúc đây phát triển ngành công nghiệp công nghệ sinh học và biến nước này thành một trung tâm công nghệ sinh học, nhưng các kết quả đạt được vẫn gây thất vọng Vì vậy, chính sách công nghệ sinh học đã phải được xét lại và thay thế bằng một chiến lược mới

Chính sách công nghệ sinh học Quốc gia - 9 Sáng kiến Chính sách

Nhằm phát huy hoàn toàn tiềm năng công nghệ sinh học của Malaixia, các nguồn lực của nước này cần phải được triển khai với tỉnh thần tập trung và có tổ chức hơn Với quan điểm đó, một chính sách công nghệ sinh học mới đã được hình thành, tập trung vào các khái niệm và các biện pháp chính do chính phủ đề ra để đưa khu vực

Trung tâm XL&PTTT-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia 14