ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐĂNG KÝ ĐẤT ĐAI, CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT, QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ TÀI SẢN KHÁC GẮN LIỀN VỚI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ TĨNH, TỈNH HÀ TĨNH

i TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI ------NGUYỄN THỊ HUYỀN TRANG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐĂNG KÝ ĐẤT ĐAI, CẤP GIẤY CHỨNG NH

i

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

- -NGUYỄN THỊ HUYỀN TRANG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐĂNG KÝ ĐẤT ĐAI, CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT, QUYỀN

SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ TÀI SẢN KHÁC GẮN LIỀN VỚI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ TĨNH, TỈNH HÀ TĨNH

Hà Nội, Năm 2014

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

- -

NGUYỄN THỊ HUYỀN TRANG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐĂNG KÝ ĐẤT ĐAI, CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT, QUYỀN

SỞ HỮU NHÀ Ở VÀ TÀI SẢN KHÁC GẮN LIỀN VỚI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ TĨNH, TỈNH HÀ TĨNH Chuyên ngành : Địa chính

Mã ngành : D850103

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: Th.S Lê Thị Lan

Hà Nội, Năm 2014

iii

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian học tập và rèn luyện tại trường Đại học Tài Nguyên Và Môi Trường Hà Nội, được sự giúp đỡ và giảng dạy chu đáo, nhiệt tình của các thầy cô giáo trong trường nói chung và khoa Quản Lý Đất Đai nói riêng em đã được trang bị kiến thức cơ bản về chuyên môn cũng như lối sống, tạo cho em hành trang vững chắc trong cuộc sống sau này

Xuất phát từ lòng kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành gửi lời cám ơn tới ban giám hiệu trường Đại học Tài Nguyên Và Môi Trường Hà Nội, ban chủ nhiệm khoa Quản Lý Đất Đai và toàn thể các quý thầy cô, đã giảng dạy, hướng dẫn em trong suốt quá trình học tập tại trường Đặc biệt để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, em còn được sự quan tâm, giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của cô giáo Th.S Lê Thị Lan - người đã trực tiếp hướng dẫn em thực hiện đề tài này

Qua đây, em cũng xin trân trọng gửi lời cám ơn tới toàn thể các chú, các anh, các chị tại văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Hà Tĩnh đã tạo điều kiện, giúp đỡ em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này

Cuối cùng, em kính chúc các thầy cô giáo và toàn thể các chú, các anh, các chị tại văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Hà Tĩnh luôn luôn mạnh khỏe, hạnh phúc, công tác tốt, có một năm đầy may mắn và thành công

Hà Tĩnh, ngày 28 tháng 05 năm 2014

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Văn phòng đăng kí quyền sử dụng đất : VPĐKQSDĐ

v

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1: Kêt quả cấp GCN trên cả nước 19 Bảng 1.2: Kết quả cấp GCN QSDĐ trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh (tính đến 31/12/2013) 23 Bảng 3.1:Kết quả tiếp nhận, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo (tính đến ngày

31/12/2013) 43 Bảng 3.2: Hiện trạng sử dụng đất trên địa bàn Thành phố hà Tĩnh 44 Bảng 3.3: Thực trạng cấp GCN QSDĐ trên địa bàn TP Hà Tĩnh ( tính đến ngày

31/12/2013) 51 Bảng 3.4:Kết quả ĐKDĐ, cấp GCN đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn Thành phố

Hà Tĩnh (tính đến ngày 31/12/2013) 57 Bảng 3.5: Kết quả ĐKDĐ, cấp GCN đất ở đô thị trên địa bàn Thành phố Hà Tĩnh (tính đến ngày 31/12/2013) 61

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1: Cơ cấu diện tích đất theo mục đích sử dụng tại Thành phố Hà Tĩnh 43 Biểu đồ 3.2 :Kết quả ĐKĐĐ, cấp GCN đất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh 58 Biểu đồ 3.3: Kết quả ĐKĐĐ, cấp GCN đất ở đô thị trên địa bàn Thành phố Hà Tĩnh 62

vii

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC BẢNG BIỂU v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ vi

MỤC LỤC vii

MỞ ĐẦU 1

1.Tính cấp thiết của đề tài 1

2.Mục đích và yêu cầu của đề tài 3

2.1 Mục đích 3

2.2 Yêu Cầu 3

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5

1.1 Cơ sở lý luận và căn cử pháp lý của công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 5

1.1.1.Cơ sở lý luận 5

1.1.2 Căn cứ pháp lý 6

1.1.3 Những quy định về đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, lập hồ sơ địa chính 9

1.2.1 Tình hình chung về công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của một số nước trên Thế giới 13

1.2.2 Tình hình chung về công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận trên địa bàn cả nước, tính đến ngày 31/12/2013 17

1.2.3 Kết quả thực hiện ĐKĐĐ, cấp GCN ở tỉnh Hà Tĩnh 20

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP 24

NGHIÊN CỨU 24

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 24

2.1.1 Đối tượng 24

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 24

2.2 Nội dung nghiên cứu 24

2.3 Phương pháp nghiên cứu 24

2.3.1 Phương pháp điều tra, khảo sát 24

2.3.2 Phương pháp phân tích, xử lý số liệu 25

2.3.3 Phương pháp kế thừa các tài liệu có liên quan 26

2.3.4 Phương pháp chuyên gia 26

2.3.5 Phương pháp so sánh 26

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 27

3.1 Điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội của thành phố Hà Tĩnh 27

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 27

3.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội 31

3.1.3 Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế - xã hội gây áp lực đối với đất đai 35

3.2 Tình hình quản lý, sử dụng đất đai trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh 37

3.21 Giai đoạn trước năm 2003(đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009) 37

3.2.2 Giai đoạn Luật đất đai năm 2003 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009) có hiệu lực 39

3.2.3 Hiện trạng sử dung đất trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh 43

3.1.3.1 Đất nông nghiệp 45

3.3 Cơ chế hoạt động của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh 47

3.3.1 Tổ chức, bộ máy của Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh 47

3.3.2 Cơ chế hoạt động của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Hà Tĩnh- tĩnh Hà Tĩnh 49

3.3.3 Thực trạng cấp GCN QSDĐ trên địa bàn Thành phố Hà Tĩnh (tính đến ngày 31/12/2013) 51

3.4 Đánh giá công tác ĐKĐĐ, cấp GCN trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh 63

3.4.1 Đánh giá chung của công tác ĐKĐĐ, cấp GCN tại thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh tính đến ngày 31/12/2013 63

3.4.2 Những thận lợi và khó khăn trong vấn đề cấp GCN QSSĐ trên địa bàn Thành phố Hà Tĩnh 63

3.5 Những giải pháp nhằm đẩy nhanh công tác ĐKĐĐ, cấp GCNtại thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh tính đến ngày 31/12/2013 65

ix

3.5.1 Giải pháp về công tác xây dựng đội ngũ cán bộ 65

3.5.2 Giải pháp về tăng cường công tác Quản lý Nhà nước về đất đai 66

3.5.3 Giải pháp về hoàn thiện chính sách pháp luật về đất đai 66

3.5.4 Giải pháp về mặt công nghệ 66

3.5.5 Giải pháp nâng cao ý thức pháp luật đất đai cho cán bộ và nhân dân 67

CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 68

4.1 Kết luận 68

4.2 Kiến nghị 69

TÀI LIỆU THAM KHẢO 71

MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài

Khái niệm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là chứng thư pháp lý, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho “người sử dụng đất” nhằm mục đích bảo đảm quyền của người sử dụng đất hợp pháp và quản lý chặt chẽ quỹ đất

Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt trong sản xuất nông - lâm nghiệp, là một trong những nguồn lực quan trọng cho chiến lược phát triển nền nông nghiệp quốc gia nói riêng cũng như chiến lược phát triển nền kinh tế nói chung Nó là môi trường sống, là cơ sở tiến hành mọi hoạt động sản xuất kinh doanh Đối với con người, đất đai cũng có vị trí vô cùng quan trọng, con người không thể tồn tại nếu không có đất đai, mọi hoạt động đi lại, sống và làm việc đều gắn với đất đai Hiện nay đất đai từng bước được sử dụng có hiệu quả, đúng quy định của pháp luật và trở thành nội lực quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển đô thị, kinh tế xã hội Một trong những công cụ để quản lý quỹ đất đai chặt chẽ hình thành và phát triển thị trường bất động sản có sự quản lý của Nhà nước Ở Việt Nam đất đai thuộc quyền sở hữu toàn dân do nhà Nhà nước đại diện quản lý nhằm đảm bảo việc sử dụng đất đai một cách đầy đủ hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả cao nhất Hiện nay tình trạng lấn chiếm đất đai diễn ra khá phức tạp dẫn đến tình trạng có tranh chất đất đai

Đất đai là sản phẩm của sự tác động đồng thời của nhiều yếu tố tự nhiên và kinh

tế - xã hội địa hình đa dạng, khí hậu nhiệt đới, ẩm, gió mùa mang tính chất chuyển tiếp, mạng lưới sông ngòi, nguồn nước ngầm khá phong phú, thảm thực vật khá đa dạng, phong phú, dân số đông, lực lượng lao động dồi dào, tình hình kinh tế, xã hội ổn định đã có nhiều thuận lợi và cũng gây ra không ít khó khăn cho đất đai

Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng của môi trường sống, là địa bàn phân bố dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng Đất đai đã trở thành hàng hóa và là một mặt hàng đem lại lợi nhuận cao cho các nhà đầu tư Hiện nay thị trường bất động sản đang rất phát triển, đất đai ngày càng có giá trị kinh tế cao

Chính vì vậy, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền trên đất là một chứng thư pháp lý chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp, được cấp cho người sử dụng đất để họ yên tâm chủ động sủ dụng đất có hiệu quả

2 cao nhất và thực hiện các quyền, nghĩa vụ sử dụng đất theo pháp luật Để thực hiện tốt việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền trên đất thì các chủ dụng đất phải tiến hành kê khai, đăng ký ban đầu đối với diện tích của mình đang sử dụng Thông qua đăng ký đất sẽ xác lập mối mối quan hệ pháp

lý chính thức về quyền sử dụng đất đai giữa Nhà nước và người sử dụng đất và đăng

ký đất đai là cơ sở để thiết lập hồ sơ địa chính và tiến tới việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền trên đất là chứng cứ pháp lý do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho người sử dụng đất, người sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền trên đất nhằm mục đích đảm bảo quyền của người sử dụng đất, người sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền trên đất hợp pháp và quản lý chặt chẽ quỹ đất

Như vậy việc nhà nước cấp GCN cho người sử dụng đất hợp pháp là nhằm xác lập quyền và nghĩa vụ của người được nhà nước giao đất, cho thuê đất Đồng thời qua việc cấp GCN nhà nước đạt được mục tiêu quản lý nguồn tài nguyên đất của quốc gia Nếu việc cấp GCN chậm không những làm ảnh hưởng rất lớn tới công tác quản

lý tài nguyên đất đai của nhà nước và làm thất thoát nguồn thu ngân sách từ đất, nó còn ảnh hưởng trực tiếp tới việc thực hiện quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cản trở hoạt động đầu tư thông qua huy động nguồn vốn vay tín dụng từ thế chấp quyền sử dụng đất

Thành phố Hà Tĩnh là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội của tỉnh Hà Tĩnh, là nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi nên đây là nơi tiềm năng để phát triển kinh

tế Trong bối cảnh nền kinh tế nước ta đang tích cực hội nhập với kinh tế khu vực và thế giới, việc tạo ra hành lang pháp lý thuận lợi thông qua hoạt động lập pháp, để các

cá nhân và tổ chức huy động các nguồn lực cho phát triển kinh tế là rất quan trọng Để thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản, trong đó thị trường quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền trên đất có vị trí quan trọng đặc biệt của thị trường này, mục tiêu hoàn thành cơ bản cấp GCN ban đầu là yếu tố rất quan trọng để thị trường hoạt động lành mạnh và thiết lập quan hệ pháp lý giữa Nhà nước

và chủ thể được giao quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền trên đất Chính vì vậy, Bộ Tài nguyên & môi trường đã có chỉ thị số 1474/CT-TTG

ngày 24/8/2011 về “thực hiện một số nhiệm vụ giải pháp cấp bách để chấn chỉnh việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền trên đất và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai", việc cấp giấy chứng nhận phải hoàn thành

vào năm 2013”

Nhận thức được vai trò của công tác đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cũng như sự cần thiết hoàn thiện hơn công tác đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên cả nước nói chung và thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh nói riêng Được sự phân công của Khoa Quản Lý Đất Đai Trường Đại Học Tài Nguyên Và Môi Trường Hà Nội, cùng với sự hướng dẫn của cô giáo ThS Lê

Thị Lan, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:“ Đánh giá thục trạngcông tác đăng ký đất

đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên địa bàn Thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh ”

2.Mục đích và yêu cầu của đề tài

2.1 Mục đích

- Với mong muốn đi sâu vào thực tế và áp dụng kiến thức đã học tại trường

để có cái nhìn tổng quan hơn về vấn đề cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền

sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên địa bàn Thành phố Hà Tĩnh, Tỉnh Hà Tĩnh

- Đánh giá, phân tích thực trạng công tác đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở, tài sản trên đất, trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh

để làm rõ các vấn đề trong công tác cấp giấy từ đó chỉ ra được những mặt mạnh và những tồn tại yếu kém

- Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi cao nhằm hỗ trợ địa phương trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sừ dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất phục vụ công tác quản lý nhà nước về đất đai,nhà ở trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh

2.2 Yêu Cầu

- Nắm vững các văn bản quy định về công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất của nhà nước nói chung và thành phố Hà Tĩnh nói riêng

- Thu thập đầy đủ tài liệu về việc giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử

4 dụng đất trên địa bàn thành phố

- Tiếp cận thực tế công việc để nắm rõ quy trình, trình tự cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

- Phân tích đầy đủ, chính xác tiến độ, hiệu quả cấp giấy chứng nhận quyền

sử dụng đất của hộ gia đình cá nhân trên địa bàn thành phố

- Đưa ra những đề xuất và kiến nghị phải phù hợp với thực tế hiện nay tại địa phương

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Cơ sở lý luận và căn cử pháp lý của công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

1.1.1.Cơ sở lý luận

Đất là trung tâm của vũ trụ, là thành phần cơ bản của nền văn minh nguồn gốc của mọi tính cách Đất nối liền quá khứ, hiện tại và tương lai

Đối với mỗi quốc gia, đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là nội lực để phát triển đất nước, là địa bàn phân bố khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội,

an ninh quốc phòng Song thực tế đất đai có diện tích giới hạn, có vị trí cố định trong không gian Giá trị sử dụng của tài nguyên tốt hay xấu phụ thuộc vào tình hình sử dụng và quản lý của con người

Trong những năm gần đây, sự phát triển của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước làm cho nhu cầu đất đai tăng, vấn đề sử dụng đất của nhiều ngành, nhiều địa phương có nhiều biến động

Vì thế công tác quản lý, sử dụng đất được Nhà nước ta quan tâm một cách đúng mức Trong 13 nội dung quản lý nhà nước về đất đai thì công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với

đất,, lập hồ sơ địa chính giữ vai trò quan trọng

Thông qua công tác đăng ký đất đai, Nhà nước nắm bắt được tình hình sử dụng đất và quản lý chặt chẽ mọi biến động đất đai theo đúng pháp luật Đây thực chất là thủ tục hành chính nhằm thiết lập hệ thống hồ sơ địa chính đầy đủ và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chủ sử dụng đất hợp pháp nhằm xác lập mối quan hệ pháp

lý đầy đủ giữa Nhà nước với người sử dụng đất làm cơ sở để quản chặt, nắm chắc toàn

bộ đất đai theo pháp luật Đăng ký đất đai có hai loại, đó là đăng ký ban đầu và đăng

ký biến động quyền sử dụng đất

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là chứng thư pháp lý chứng nhận quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất