đề thi và đáp án môn kinh tế phát triển dành cho đối tượng học viên cao học kinh tế nông nghiệp và quản lý kinh tế

TRƯỜNG ĐH KINH TẾ & QTKD CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMPHÒNG ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Thái Nguyên, ngày 01 tháng 12 năm 2015 ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN MÔN KINH TẾ PH

Trang 1

TRƯỜNG ĐH KINH TẾ & QTKD CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

PHÒNG ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Thái Nguyên, ngày 01 tháng 12 năm 2015

ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN MÔN KINH TẾ PHÁTTRIỂN

(Dùng cho lớp Cao học Kinh tế NN và QLKT)

Thời gian làm bài 120 phút

-Đề 01: Anh (chị) hãy phân tích mối quan hệ giữa yếu tố vốn với phát

triển và sự vận dụng trong công cuộc đổi mới của Nhà nước ta

ĐÁP ÁN

( Chấm thang điểm 10 )

1 Nêu đúng, đủ khái niệm tăng trưởng kinh tế, phát triển (chấm

điểm01)

2 Nêu và phân tích đúng, đủ mối quan hệ giữa các yếu tố với tăng

trưởng và phát triển ( chấm 02 điểm )

3 Nêu đúng, phân tích đủ mối quan hệ giữa yếu tố vốn với phát triển

( chấm 03 điểm )

4 Phân tích đúng, đủ sự vân dụng của Nhà nước ta nhằm phát huy

yếu tố vốn trong phát triển đất nước ( chấm03 điểm)

5 Trình bày sạch đẹp, không sai ngữ pháp, chính tả (chấm 01điểm )

Bài làm

Trang 2

Để nắm bắt được mối quan hệ giữa yếu tố vốn với tăng trưởng và phát triển kinh tế, cũng như sự vận dụng trong công cuộc đổi mới của Nhà nước ta, cần hiểu một số khái niệm cơ bản:

1 Tăng trưởng kinh tế: Là sự gia tăng về thu nhập của nền kinh tế

trong một khoảng thời gian nhất định (thường được tính là một năm) Tăng trưởng kinh tế được xét theo hai khía cạnh:

Về quy mô: phản ảnh sự gia tăng nhiều hay ít sản lượng quốc dân Về tốc độ; phản ánh sự gia tăng nhanh hay chậm giữa các thời kỳ

khác nhau

2 Phát triển kinh tế: Là quá trình lớn lên về mọi mặt của nền kinh

tế, là quá trình biến đổi nhiều mặt về kinh tế, xã hội và cấu trúc theo hướng tiến bộ Như vậy, phát triển kinh tế bao gồm ba nội dung chính:

Một là, tăng trưởng kinh tế Đây là điều kiện cần để nâng cao mức

sống vật chất của một quốc gia và thực hiện những mục tiêu khác của phát triển

Hai là, chuyển dịch cơ cấu kinh tế Đây là tiêu thức phản ánh sự thay

đổi về chất của nền kinh tế trong một quốc gia Để phân biệt các giai đoạn phát triển kinh tế hay so sánh trình độ phát triển kinh tế giữa các nước với nhau

Ba là, tiến bộ xã hội Mục tiêu cuối cùng của sự phát triển kinh tế

trong các quốc gia là việc xóa bỏ nghèo đói, suy dinh dưỡng, sự tăng lên của tuổi thọ bình quân, khả năng tiếp cận đến các dịch vụ y tế, nước sạch, trình độ dân trí giáo dục của quảng đại quần chúng nhân dân

Trang 3

3 Mối quan hệ giữa các yếu tố với tăng trưởng và phát triển kinh tế

Tăng trưởng và phát triển kinh tế do nhiều nhân tố quy định Các nhân tố tác động lẫn nhau và lồng vào nhau Do yêu cầu phát triển, giới hạn

tự nhiên và đặc điểm của chúng mà vị trí, tác động của từng nhân tố đến tăng trưởng và phát triển sẽ khác nhau giữa các nước và các thời kỳ Theo cách phân loại thông thường có hai nhóm nhân tố ảnh hưởng:

a Nhân tố kinh tế

Đây là những nhân tố có tác động trực tiếp đến các biến đầu vào và đầu ra của nền kinh tế

* Các nhân tố tác động trực tiếp tới tổng cung

Bao gồm 4 yếu tố nguồn lực chủ yếu là vốn (K), Lao động (L), tài nguyên đất đai (R) và công nghệ kỹ thuật (T)

Vốn (K): là yếu tố vật chất quan trọng có tác động trực tiếp tới tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế Vốn là toàn bộ tư liệu vật chất được tích lũy lại trong nền kinh tế bao gồm: nhà máy, thiết bị, máy móc, nhà xưởng và các trang thiết bị đang được sử dụng như những yếu tố đầu vào trong sản xuất

Lao động (L) là yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất Trong mô hình tăng trưởng kinh tế hiện đại nhân tố này được nhấn mạnh ở khía cạnh phi vật chất hay còn gọi là vốn nhân lực đó là các lao động có kỹ năng sản xuất, lao động có thể vận hành được máy móc thiết bị phức tạp, những lao động có sáng kiến và phương pháp mới trong hoạt động kinh tế

Tài nguyên đất đai (R): Đất đai là yếu tố quan trọng trong sản xuất nông nghiệp và là yếu tố không thể thiếu trong việc thực hiện bố trí các cơ

sở kinh tế thuộc các ngành công nghiệp, dịch vụ Tài nguyên thiên nhiên bao gồm nguồn tài nguyên từ trong lòng đất, không khí, từ rừng và biển, nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú sẽ góp phần tạo điều kiện tăng sản lượng đầu ra một cách nhanh chóng nhất là đối với các nước đang phát triển

Trang 4

Công nghệ kỹ thuật (T) được quan niệm là nhân tố tác động ngày càng mạnh đến tăng trưởng trong điều kiện hiện đại

* Các nhân tố tác động đến tổng cầu

Chi cho tiêu dùng cá nhân (C): Gồm các khoản chi tiêu cố định, chi thường xuyên và các khoản chi tiêu khác ngoài dự kiến phát sinh Chi cho tiêu dùng cá nhân phụ thuộc vào tổng thu nhập khả dụng (DI) và xu hướng tiêu dùng biên (MPC) được xác định tuỳ theo từng giai đoạn phát triển nhất định của nền kinh tế

Chi tiêu của Chính phủ (G): Gồm các khoản mục chi mua hàng hoá và dịch vụ của Chính phủ Nguồn chi tiêu của Chính phủ phụ thuộc vào khả năng thu ngân sách bao gồm chủ yếu là các khoản thu từ thuế, phí và lệ phí Chi cho đầu tư (I): Đây thực chất là các khoản chi tiêu cho các nhu cầu đầu tư của các doanh nghiệp và các đơn vị kinh tế, bao gồm đầu tư vốn cố định và đầu tư vốn lưu động Nguồn chi cho đầu tư được lấy từ khả năng tiết kiệm của các khu vực của nền kinh tế, trong đó đầu tư khôi phục tức là đầu tư bù đắp giá trị hao mòn được lấy từ các khoản tiết kiệm của khu vực Nhà nước, các hộ gia đình và doanh nghiệp

Dưới sự tác động của thị trường các yếu tố của tổng cầu thường xuyên biến đổi, nếu tổng cầu bị giảm sút sẽ gây lãng phí rất lớn các yếu tố nguồn lực của quốc gia đã có nhưng không được huy động và làm hạn chế mức tăng trưởng thu nhập còn ngược lại nếu mức tổng cầu quá cao sẽ làm cho mức thu nhập của nền kinh tế tăng nhưng giá cả các yếu tố nguồn lực trở nên đắt

đỏ sẽ đẩy mức giá chung của nền kinh tế lên

b Nhân tố phi kinh tế

- Truyền thống, tập quán: Được thể hiện qua kiểu cách sản xuất và tiêu dùng các hàng hóa dịch vụ, các hình thức sinh hoạt xã hội của các cộng đồng, các khu vực và vùng lãnh thổ Quốc tế hóa và toàn cầu hóa làm cho thị trường các nhân tố được mở rộng

- Các thể chế có tính tự nguyện của các cộng đồng: Nhân tố này cũng là kết quả của quá trình lịch sử - tự nhiên và xã hội Với các thể chế này, một hệ

Trang 5

thống ràng buộc, hệ thống hành lang và luật chơi được vận hành Nó tác động tích cực và cả tiêu cực đến sự phát triển Sự tác động của hệ thống này thường vận động ngược chiều với đà phát triển kinh tế, xã hội và sự hoàn thiện của thể chế quản lý của Chinh phủ Một khi đất nước đã đi vào phát triển hiện đại các thể chế này có thể lụi tàn, thay vào đó là hệ thống thể chế quản lý của Chính phủ

- Cơ cấu tôn giáo: Mỗi hình thái ý thức xã hội (tôn giáo) có hệ thống các giá trị mà mỗi tín đồ và toàn thể giáo hội hằng theo đuổi Ứng với hệ thống giá trị đó là hệ thống các giáo luật, các quy ước đặt ra cho các tín đồ Một khi các hệ thống trên vận hành nó sẽ tác động, ghi dấu lên quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế Do vậy, chiến lược và chính sách phát triển, đặc biệt những quốc gia đa tôn giáo cần phải đặc biệt coi trọng cân bằng lợi ích của các tôn giáo

- Diễn biến cùa thời tiết, khí hậu: Thời tiết, khí hậu biến đổi theo những quy luật của nó.Tuy vậy con người chỉ có thể tiếp cận sự vận động của nó theo quy luật số lớn mà không thể biết hết mọi diễn biến của nó trong ngắn hạn Để tối đa hóa những thuận lợi, tối thiểu hóa những bất lợi, ngày nay các nước đều có chiến lược phát triển bền vững, chính sách thân thiện với thiên nhiên, chung sống với thiên nhiên

- Cơ cấu dân tộc: Trong mỗi quốc gia, có các cộng đồng người, các dân tộc khác nhau cùng sống, họ có thể khác nhau về chủng tộc (sắc tộc, bộ tộc), khác nhau về khu vực sinh sống (miền núi, đồng bằng, trung du) và với quy

mô khác nhau so với tổng dân số quốc gia (thiểu số, đa số) Do đó có những điều kiện sống khác nhau về trình độ tiến bộ văn minh, về mức sống vật chất, về vị trí địa lý và địa vị chính trị - xã hội trong cộng đồng

4 Mối quan hệ giữa vốn với tăng trưởng và phát tiển kinh tế

Vốn đầu tư: hoạt động đầu tư cho sản xuất là việc sử dụng vốn đầu tư

để phục hồi năng lực sản xuất cũ tạo nên năng lực sản xuất mới, nói một cách khác nó là quá trình thực hiện tái sản xuất các loại tái sản xuất Hoạt động đầu tư là hết sức cần thiết

Trang 6

Vốn sản xuất: là giá trị những tài sản được sử dụng làm phương tiện trực tiếp cho quá trình sản xuất và dịch vụ, bao gồm vốn cố định và vốn lưu động

Ngày nay vốn sản xuất và vốn đầu tư được coi là yếu tố quan trọng trong quá trình sản xuất Do đó những thay đổi về đầu tư tác động lớn đến sản lượng và việc làm dẫn đến thay đổi về tổng cầu, cụ thể:

Từ hình trên ta thấy, đường tổng cầu dich chuyển từ AD0 đến AD1 làm cho mức sản lượng tăng lên từ Y0 đến Y1 và mức giá biến động từ P0 đến P1

Mặt khác, đầu tư dẫn đến tăng vốn sản xuất, nghĩa là có thêm các nhà máy, thiết bị, phương tiện vận tải mới được đưa vào sản xuất, làm tăng khả năng sản xuất của nền kinh tế Sự thay đổi này tác động đến cung làm đường tổng cung dich chuyển từ AS0 đến AS1 làm cho mức sản lượng tăng lên từ

Y0 đến Y1 và mức giá biến động từ Y0 đến Y1 và mức giảm giá từ P0 đến P1

như hình sau đây:

Y 0

AD0

Y

Y1

P1

0

P

E1

AD1 AS

Trang 7

Như vậy, vốn là yếu tố quan trọng và là cơ sở tăng năng suất sản xuất của các doanh nghiệp và của nền kinh tế, là điều kiện để nâng cao trình độ khoa học công nghệ, góp phần vào đầu tư theo chiều sâu, hiện đại hóa quá trình sản xuất, giải quyết công ăn việc làm và nó góp phần quan trọng vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế Mặt khác, tăng trưởng kinh tế là điều kiện cần để phát triển kinh tế Ở các nước đang phát triển như Việt Nam thì cần phải có tăng trưởng kinh tế thì mới có điều kiện cải thiện mọi mặt của đời sống, có phát triển kinh tế thì có tăng trưởng kinh tế nhưng có tăng trưởng kinh tế thì chưa chắc có phát triển kinh tế Vì vậy, chúng ta cần lựa chọn con đường đi cho nền kinh tế sao cho vừa đạt được tăng thu nhập bình quân đầu người đồng thời thúc đẩy cơ cấu kinh tế xã hội theo hướng tiến bộ

5 Sự vân dụng của Nhà nước ta nhằm phát huy yếu tố vốn trong phát triển đất nước

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của đất nước, trong những năm gần Nhà nước ta đã có những chính sách thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước

AS 0

Y

Y 1

P 0

P 1

E 0

0

A1

P

E 1

AD

AS 1

Y 1

Trang 8

Đối với nguồn nước ngoài: FDI, ODA (tính đến năm 2012, VN có quan hệ với 25 nhà tài trợ ODA song phương,…

Đối với trong nước: huy động từ vốn tiết kiệm của dân, khai thác nguồn nhàn dỗi, phát triển các tổ chức trung gian tài chính, kiểm soát lạm phát và tăng cường đầy tư xã hội

Nhà nước ta đang dần cải thiện môi trường đầu tư tổng thể: cơ sở hạ tầng, bến cảng, ổn định kinh tế chính trị, xây dựng khung pháp lý rõ ràng, cải cách thủ tục hành chính, có các chính sách ưu đãi cho các khu vực kinh tế,… Với những thay đổi đó trong những năm gần đây tổng vốn đầu tư cho

xã hội cũng liên tục tăng cao, tính theo giá so sánh năm 1994, tổng vốn đầu

tư năm 2000 tăng từ 115,1 nghìn tỷ đồng/năm lên 371,3 nghìn tỷ/năm vào năm 2010

Nhà nước ta cũng đã điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư cho các thành phần kinh tế: đầu tư vào khu vực nhà nước có xu hướng giảm (tỷ trọng đầu

tư năm 2000 là 59,15% giảm xuống còn 46,6% vào năm 2010), vốn đầu tư của thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng nhanh (vốn đầu tư năm 2009 của khu vực này bằng 5,1 lần với năm 2000, tương ứng tăng từ 17,9% lên 28,3%)

Tóm lại, vốn là yếu tố quan trọng trong quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế ở các nước đang phát triển nói chung và ở VN nói riêng Tăng trưởng là đòn bẩy để giải quyết việc làm, giảm nghèo, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tiến bộ Cái đích cuối cùng của bất kỳ quốc gia nào cũng là sự phát triển đặc biệt là phát triển theo hướng bền vững

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	87,5 KB