ĐỘI NGŨ TRI THỨC GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM TRONG ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO THỜI KÌ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA HIỆN ĐẠI HÓA

ây là công.

NGUY N TH THANH HÀ

Đội ngũ trí thức giáo dục Đại học Việt Nam trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Chuyờn ngành: Ch ngh a xó h i khoa h c

TểM T T LU N ÁN TI N S TRI T H C

HÀ N I - 2014

H c vi n Chính tr qu c gia H Chí Minh

Ng i h ng d n khoa h c: PGS, TS Th Th ch

Ph n bi n 1:

Ph n bi n 2:

Ph n bi n 3:

Lu n án s c b o v tr c H i ng ch m lu n án c p H c vi n

h p t i H c vi n Chính tr qu c gia H Chí Minh

Vào h i gi ngày tháng n m 2014

Có th tìm hi u lu n án t i: Th vi n Qu c gia

và Th vi n H c vi n Chính tr qu c gia H Chí Minh

M U

1 Tính c p thi t c a tài

Nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c là m t trong nh ng v n c t lõi trongchi n l c phát tri n KT-XH c a m i qu c gia Ngày nay, h u nh b t c qu c gianào trên th gi i c ng u nh n th c rõ ch t l ng ngu n l c con ng i là nhân tquy t nh cho s phát tri n Giáo d c và ào t o, trong ó có giáo d c i h c ccoi là chi n l c quan tr ng hàng u i v i phát tri n ngu n nhân l c ch t l ngcao, b i nó góp ph n làm t ng giá tr toàn di n c a con ng i v các m t: c, trí,

th , m , c bi t là n ng l c ngh nghi p Giáo d c i h c không ch tích lu tri th c

mà còn t o ra tri th c m i, trang b k n ng c n thi t giúp cho m i cá nhân phát hi n

và làm giàu thêm s hi u bi t t phát tri n và kh ng nh mình trong cu c s ng

Vi t Nam ang trong quá trình y m nh CNH, H H và h i nh p qu c t Quátrình này ch t c k t qu khi chúng ta k t h p t t s c m nh c a m i ngu n l c,

trong ó n i l c là quy t nh Do v y, yêu c u v NNLCLC ang t ra i v i h

th ng giáo d c nói chung và h th ng giáo d c i h c nói riêng, trong ó i ng trí

th c các nhà giáo i h c gi vai trò tr ng y u

Trí th c giáo d c i h c (bao g m các nhà giáo, nhà khoa h c, nhà qu n lý,các chuyên gia ang tr c ti p gi ng d y, nghiên c u b c i h c) là b ph n quan

tr ng c a i ng trí th c giáo d c và ào t o, gi vai trò quy t nh nh t trong ào

t o NNLCLC, th c hi n chuy n giao và i m i công ngh , b o t n và phát tri n

nh ng giá tr v n hoá dân t c, ti p thu có hi u qu nh ng giá tr v n hoá tiên ti n trên

th gi i

Th c t g n 30 n m i m i và h i nh p qu c t ã ch ng minh cho s c m nh

và óng góp to l n c a trí th c Vi t Nam vào quá trình phát tri n t n c, trong ó

có i ng trí th c giáo d c i h c B ng lao ng sáng t o c a mình, trí th c giáo

d c i h c ã góp ph n ào t o nh ng l p ng i lao ng m i (h c viên, sinh viên)

h u ích cho s phát tri n xã h i ó là NNLCLC ã, ang và s làm ch công nghtiên ti n, t ng b c sáng t o nh ng công ngh m i, hi n i, phù h p v i con ng i,

v i i u ki n và môi tr ng Vi t Nam

Tuy nhiên, so v i yêu c u phát tri n c a NNLCLC trong b i c nh y m nhCNH, H H và h i nh p qu c t , giáo d c i h c Vi t Nam ch a áp ng k p th i,

i ng trí th c giáo d c i h c ch a th c s phát huy h t tính tích c c c a mình:tình tr ng th a v s l ng, y u v ch t l ng, thi u h t i ng trí th c có trìnhchuyên môn cao, n ng l c s ph m gi i và ph m ch t chính tr v ng vàng ang di nra; m t cân i v c c u ngành ngh ào t o ch a h i t nh ng tiêu chí áp

ng k p th i yêu c u i m i c a t n c v.v

Tr c yêu c u phát tri n c a t n c, nh ng b t c p c a giáo d c b c i h c,

c a i ng trí th c giáo d c i h c Vi t Nam ã tác ng tiêu c c t i NNLCLCtrong t ng lai - nh ng h c viên, sinh viên ang trong quá trình ti p thu và tích l y tri

th c Do ó, nâng cao ch t l ng giáo d c i h c, ng th i phát huy vai trò c a trí

th c giáo d c i h c trong ào t o NNLCLC là m t nhu c u c p bách hi n nay

T nh ng lí do trên ây, tác gi l a ch n v n : i ng trí th c giáo d c

i h c Vi t Nam trong ào t o ngu n nhân l c ch t l ng cao th i k y m nh công nghi p hóa, hi n i hóa làm tài lu n án ti n s tri t h c, chuyên ngành

ch ngh a xã h i khoa h c

2 M c ích và nhi m v nghiên c u c a lu n án

2.1 M c ích

Trên c s lí lu n v vai trò c a i ng trí th c giáo d c i h c Vi t Nam và

th c tr ng c a i ng trong ào t o NNLCLC, lu n án xu t m t s quan i m c

b n và gi i pháp ch y u góp ph n phát huy vai trò c a i ng trí th c giáo d c i

3 C s lý lu n và ph ng pháp nghiên c u

- Lu n án d a trên c s lý lu n c a ch ngh a Mác - Lênin, t t ng H ChíMinh, quan i m c a ng C ng s n Vi t Nam v trí th c giáo d c i h c vàNNLCLC

- i t ng nghiên c u: Lu n án nghiên c u vai trò c a i ng trí th c giáo

d c i h c (t p trung vào vai trò c a i ng gi ng viên) trong ào t o NNLCLC và

gi i pháp ch y u nh m phát huy vai trò ó trong th i k y m nh CNH, H H

- Ph m vi nghiên c u:

Lu n án nghiên c u i ng trí th c giáo d c i h c ang làm vi c, nghiên

c u t i các tr ng i h c Vi t Nam (t p trung vào i ng gi ng viên), t n m

1996 n nay

Lu n án t p trung kh o sát, i u tra (500 phi u) t i hai trung tâm giáo d c i

h c l n nh t Vi t Nam là HQG Hà N i và HQG Thành ph H Chí Minh Lí dotác gi l y hai tr ng i h c i di n trên kh o sát vì: ây là hai trung tâm i

h c nghiên c u a ngành, a l nh v c, ch t l ng cao; k t h p ch t ch gi a ào t o

v i nghiên c u khoa h c và tri n khai ng d ng ào t o NNLCLC, b i d ngnhân tài, áp ng nhu c u phát tri n kinh t - xã h i c a Vi t Nam

5 Nh ng óng góp m i c a lu n án

- Lu n án góp ph n làm rõ th c tr ng vai trò c a i ng trí th c giáo d c i

h c trong ào t o NNLCLC th i k y m nh CNH, H H;

- xu t m t s gi i pháp nh m phát huy vai trò c a i ng trí th c giáo d c

i h c trong ào t o NNLCLC Vi t Nam th i k y m nh CNH, H H

6 Ý ngh a lý lu n và th c ti n c a lu n án

- K t qu nghiên c u c a lu n án góp ph n cung c p thêm c n c lí lu n và

th c ti n trong xu t chính sách ào t o, s d ng, b i d ng nhân tài c a t n c

- Lu n án là tài li u tham kh o cho công tác nghiên c u, gi ng d y v trí th c,ngu n nhân l c và cho nh ng nghiên c u quan tâm n ch này

1.1 Các công trình nghiên c u liên quan n tài lu n án

1.1.1 Công trình nghiên c u trong n c

1.1.1.1 V trí th c

Vi t Nam, t khi ti n hành công cu c i m i toàn di n t n c nh m thúc

y n n kinh t phát tri n nhanh và b n v ng, v n b i d ng và phát huy ngu n

l c con ng i, c bi t ngu n l c trí tu - hi n tài là nguyên khí qu c gia là r t c n

thi t, là nhi m v chi n l c quan tr ng t ra i v i toàn b h th ng chính tr vànhân dân ta T n m 1996 n nay, nh ng công trình thu c nhóm v n này cnhi u h c gi quan tâm nghiên c u Trong ó, áng chú ý là m t s công trình tiêu

Th Th ch (2005), Phát huy ngu n l c trí th c n Vi t Nam trong s

nghi p công nghi p hoá, hi n i hoá, Nxb CTQG, Hà N i Thông qua vi c làm rõ

quan ni m v trí th c, trí th c n , nh ng ph m ch t trí tu và các y u t tác ng n

s phát tri n trí tu , tác gi i sâu phân tích s hình thành, c i m, vai trò c angu n l c trí th c n Vi t Nam, xu t m t s gi i pháp nh m phát huy ngu n l ctrí th c n Vi t Nam áp ng c yêu c u c a s nghi p i m i

Phan Thanh Khôi (2008) " i ng trí th c Vi t Nam, quan ni m, th c tr ng, phát huy vai trò và xu h ng bi n i", Tài li u tham kh o, H c vi n Chính tr -

Hành chính qu c gia H Chí Minh, Hà N i Nh ng thu c tính c b n c a trí th c còn

c tác gi c p và phân tích trên các khía c nh: trí th c là ng i lao ng trí óc,

ph c t p, s n xu t giá tr tinh th n là ch y u; n i dung lao ng c a trí th c mangtính sáng t o khoa h c; tri th c và h c v n c a trí th c cao h n h n m t b ng dân trí;hình th c lao ng c a trí th c có tính c thù cao nh : mang tính cá nhân rõ nét,

ho t ng trong không gian m , th i gian linh ho t, òi h i lý trí cao, c i m tâm

lý l i s ng c ng có tính khác bi t: nh y c m nh ng d d ng, kiêu hãnh nh ng d tkiêu và có nh ng nh c i m nh t nh

Nguy n An Ninh (2008), Phát huy ti m n ng c a trí th c khoa h c xã h i và

nhân v n trong công cu c i m i t n c Tác gi ã nêu m t s quan i m m i v

ti m n ng, ti m n ng c a trí th c KHXH&NV; ng th i c ng làm rõ nh ng ti m

n ng to l n c a i ng này i v i s phát tri n xã h i T ó, tác gi trình bày m t

s gi i pháp nh m phát huy ti m n ng c a i ng trí th c KHXH&NV trong giai

o n hi n nay

àm c V ng, Xây d ng i ng trí th c Vi t Nam giai o n 2011-2020,

Mã s : KX.04.16/06 -10 Bên c nh nh ng v n c b n v trí th c, tài i sâu làm

rõ th c tr ng ngu n nhân l c Vi t Nam.T ó, tài xu t m t s gi i pháp v

ào t o và phát tri n ngu n nhân l c Vi t Nam, góp ph n quan tr ng và có tính quy t

nh th c hi n m c tiêu phát tri n ngu n nhân l c Vi t Nam n n m 2020

Nguy n Khánh B t - Tr n Th Huy n ( ng ch biên) 2012, Xây d ng i ng

trí th c th i k y m nh công nghi p hóa, hi n i hóa theo t t ng H Chí Minh,

Nxb CTQG, Hà N i Cu n sách khái quát n i dung t t ng H Chí Minh v trí

th c, vai trò c a i ng trí th c trong quá trình CNH, H H Vi t Nam T ó, cáctác gi a ra nh ng gi i pháp c b n nh m xây d ng i ng trí th c trong giai o n

Nguy n Tr ng Chu n (2013), Trí th c và trách nhi m xã h i, T p chí C ng

s n, s 853 Bài vi t chia làm ba ph n l n, th nh t, tác gi phân tích vai trò lao ng

trí óc c a trí th c trong l ch s nhân lo i ti n b ; th hai, phân tích trách nhi m c a trí

th c trong m i th i i; th ba, phân tích vai trò và trách nhi m xã h i c a trí th c

Vi t Nam trong th i k i m i và h i nh p qu c t Cu i cùng tác gi k t lu n: Trí

th c ch có th th c hi n c trách nhi m xã h i c a mình, n u nh h ý th c rõ

c trách nhi m ó

1.1.1.2 V giáo d c i h c và trí th c giáo d c i h c

Lâm Quang Thi p xu t b n hai cu n sách cùng tên: Giáo d c h c i h c ,

Hà N i, 1997 c a V i h c - tr ng Cán b qu n lý Giáo d c và ào t o (quy n I:

các tài li u chính) và Giáo d c h c i h c , Hà N i, 2003 c a Khoa S ph m

thu c HQG Hà N i ã gi i thi u nhi u chuyên bàn lu n tr c ti p n ho t ng

t ch c ào t o, qu n lý ch t l ng cho giáo d c i h c V i chuyên V h

th ng m b o ch t l ng cho giáo d c i h c Vi t Nam , tác gi b c u xây

d ng quan ni m v ch t l ng giáo d c i h c và th ng th n th a nh n: h th nggiáo d c i h c Vi t Nam ch a c m nh n h t c s thúc ép m nh m c a n nkinh t th tr ng, c a xu th h i nh p, qu c t hóa giáo d c i h c, qu c t hóa th

tr ng s c lao ng, nh ng òi h i v ngu n nhân l c c a Vi t Nam trong th i k

y m nh CNH, H H

Hoàng Chí B o (2006), B n ch t c a ho t ng sáng t o trong nghiên c u

Khoa h c (tài li u tham kh o), Hà N i Tác gi nh n m nh, giáo d c i h c g n li n

gi ng d y v i nghiên c u khoa h c và ph c v s n xu t i ng nhà giáo và các nhàkhoa h c có quan h h p tác, g n bó v i nhau th ng xuyên, lâu dài Vì v y, lao

ng c a trí th c giáo d c i h c th hi n rõ tính sáng t o v i nh ng s c thái bi u

hi n phong phú, a d ng và ph c t p c a nó

Nguy n c Chính và Nguy n Ph ng Nga ã th c hi n tài tr ng i m c p

HQG Hà N i mã s QGT 02.06: Nghiên c u xây d ng các tiêu chí ánh giá ho t

ng gi ng d y i h c và nghiên c u khoa h c c a gi ng viên trong i h c Qu c gia tài nghiên c u xem xét, phân tích các kinh nghi m v ánh giá ch t l ng

gi ng d y, nghiên c u khoa h c c a m t s tr ng i h c trên th gi i Trên c sphân tích hi n tr ng c a hai ho t ng c b n này HQG Hà N i, tài xây d ngcác tiêu chí ánh giá ho t ng gi ng d y và nghiên c u khoa h c c a gi ng viên cótính n xu th h i nh p qu c t trong giáo d c i h c

Phòng Phát tri n con ng i khu v c ông Á và Thái Bình D ng c a Ngân

hàng Th gi i v i Báo cáo Giáo d c i h c và k n ng cho t ng tr ng , tháng

6/2008 Báo cáo t p trung nghiên c u l nh v c giáo d c i h c trong m i liên h v i

tr tr ng lao ng Vi t Nam R t nhi u n i dung quan tr ng v ch t l ng c agiáo d c i h c c lu n gi i, kh o sát và ch ng minh áng chú ý là v n hi u

qu ào t o; ch ng trình h c, ph ng pháp s ph m; ch t l ng i ng gi ng d y;

n ng l c nghiên c u c a i ng gi ng viên; s hài lòng c a sinh viên; kh n ng,

m c cung c p th a áng các k n ng c n thi t c a giáo d c i h c Vi t Nam chongu n nhân l c

Nguy n Bá C n (2009), Hoàn thi n chính sách phát tri n giáo d c i h c Vi t

Nam hi n nay, Lu n án ti n s Kinh t , Hà N i Ti p c n c i m c a giáo d c i

h c trong i u ki n kinh t th tr ng, tác gi cho r ng, s n ph m giáo d c i h c là

lo i s n ph m d ch v , nh ng nó không thích h p v i vi c mua - bán hàng hóa

Tr n Khánh c (2009), Giáo d c và phát tri n ngu n nhân l c trong th k

XXI, Nxb Giáo d c, Hà N i Nh n th c sâu s c v t m quan tr ng c a vi c i m i

giáo d c, nâng cao ch t l ng giáo d c, c bi t là phát tri n i ng gi ng d y,nghiên c u chuyên ngành trong các tr ng i h c, cu n sách là tài li u chuyên kh ocho giáo d c b c i h c V i 12 ch ng, tác gi i t l ch s v n cho t i nh ng

n i dung c th v : ch ng trình giáo d c i h c, cách ánh giá và qu n lý ch t

l ng trong giáo d c i h c, khoa h c lu n và ph ng pháp nghiên c u khoa h ctrong giáo d c i h c nh m phát tri n ngu n nhân l c có ch t l ng

B Giáo d c và ào t o (2010), i m i qu n lý h th ng giáo d c i h c giai o n 2010 - 2012, Nxb Giáo d c, Hà N i Công trình nghiên c u i sâu phân

tích th c tr ng c a h th ng giáo d c i h c hi n nay, ch ng trình hành ng

c a B Giáo d c và ào t o nh m nâng cao ch t l ng giáo d c i h c giai o n

2010 - 2012

Nguy n V n S n (2010), Trí th c giáo d c i h c Vi t Nam th i k y m nh

công nghi p hóa, hi n i hóa, Nxb CTQG, Hà N i Cu n sách ã làm rõ tính cthù c a i ng trí th c giáo d c i h c trong t ng l p trí th c Vi t Nam Tác gi t ptrung phân tích th c tr ng v c c u ch t l ng i ng trí th c giáo d c i h c theocác ph ng th c ho t ng ch y u, theo nhóm ngành khoa h c l n, theo s phân bvùng lãnh th , theo các tr ng và ch th qu n lý, v trình , ph m ch t, n ng l c

c a i ng T ó, tác gi a ra m t s gi i pháp nh m xây d ng i ng này c

c u h p lý và ch t l ng cao nh m áp ng s nghi p CNH, H H n c ta

T Ng c T n (Ch biên) (2012), Phát tri n giáo d c và ào t o ngu n nhân

l c, nhân tài - m t s kinh nghi m c a th gi i Cu n sách là m t công trình nghiên

c u l n ã trình bày t ng quan v phát tri n giáo d c và ào t o m t s n c trên th

gi i; xu h ng n i b t c a n n giáo d c i h c th k XXI V n phát tri n giáo

d c và ào t o m t s n c trên th gi i: chi n l c phát tri n giáo d c Nga th kXXI, i h c c, c i cách ch ng trình gi ng d y Nga, Trung Qu c, Anh; Chínhsách giáo d c Thu i n, Na Uy, Ph n Lan ; h th ng giáo d c Hoa K , th k i

h c châu Á (Nh t B n, Hàn Qu c, Singapore )

Ngô V n Hà (2013), T t ng H Chí Minh v ng i th y và vi c xây d ng

i ng gi ng viên i h c hi n nay, Nxb CTQG, Hà N i Tác gi phân tích m t cách

có h th ng t t ng H Chí Minh v ng i th y: vai trò, ph m ch t o c, chuyênmôn nghi p v và ph ng pháp gi ng d y c a ng i th y giáo; ánh giá th c tr ng

c a i ng gi ng viên i h c v s l ng, ch t l ng, c c u trình , c c u ngànhngh , khía c nh thu nh p và v th c a h trong xã h i

1.1.1.3 V ngu n nhân l c và ngu n nhân l c ch t l ng cao

Minh C ng (2001), Phát tri n ngu n nhân l c giáo d c i h c Vi t Nam, Nxb CTQG, Hà N i V i quan i m xem nhà giáo i h c là nhân t quan

tr ng và có ý ngh a quy t nh nh t n ch t l ng ào t o ngu n nhân l c n c ta,tác gi ã i sâu phân tích vai trò c a trí th c giáo d c i h c, ánh giá th c tr ngngu n nhân l c giáo d c i h c, qua ó lu n ch ng m t s gi i pháp xây d ng pháttri n i ng này trong s nghi p CNH, H H t n c và h i nh p qu c t

Bùi Th Ng c Lan (2002), Ngu n l c trí tu trong s nghi p i m i Vi t

Nam, Nxb CTQG, Hà N i Tác gi i sâu bàn v ph m trù ngu n l c trí tu và n i

hàm c a ngu n l c trí tu Vi t Nam; t m quan tr ng c a vi c phát huy ngu n l ctrí tu trong s nghi p i m i n c ta Tác gi làm rõ th c tr ng c a ngu n l c trí

tu Vi t Nam ( i m m nh, m t h n ch ), t ó xu t nh ng gi i pháp ch y u xây d ng ngu n l c trí tu Vi t Nam áp ng yêu c u phát tri n t n c ây làcông trình chuyên kh o, chuyên sâu v ngu n l c trí tu n c ta, là tài li u b íchtác gi nghiên c u cho các n i dung trong lu n án c a mình

Vi n CNXH khoa h c (2010), Báo cáo t ng h p k t qu nghiên c u tài

khoa h c c p c s n m 2010, Phát tri n ngu n nhân l c ch t l ng cao áp ng

yêu c u y m nh công nghi p hóa, hi n i hóa g n v i kinh t tri th c. tài ã

t p trung làm rõ lý lu n v NNLCLC và CNH, H H g n v i kinh t tri th c; ng

th i tìm hi u kinh nghi m th gi i v phát tri n NNLCLC và th c tr ng NNLCLC

c a Vi t Nam hi n nay và nh ng v n t ra Trên c s ó, tài ch ra xu h ngphát tri n NNLCLC, xu t nh ng gi i pháp c b n phát tri n ngu n l c này áp

ng yêu c u y m nh CNH, H H g n v i kinh t tri th c c a Vi t Nam

ng H u Toàn (2012), Phát tri n ngu n nhân l c ch t l ng cao - m t t

phá chi n l c trong chuy n i mô hình t ng tr ng Vi t Nam giai o n 2011

-2020, T p chí Tri t h c, s 8 (255)/2012 Trong bài vi t, tác gi nêu rõ: Phát tri n

NNLCLC là nh h ng mang t m chi n l c; là khâu t phá quy t nh; là y u thàng u y nhanh s phát tri n và ng d ng khoa h c, công ngh ; là l i th

c nh tranh quan tr ng nh t trong phát tri n KT -XH nhanh và b n v ng; là t pháchi n l c trong chuy n i mô hình t ng tr ng và th c hi n tái c c u l i n n kinh

t t n c

Nh ng công trình, bài vi t tiêu bi u v trí th c, trí th c giáo d c i h c, ngu nnhân l c và NNLCLC trong n c mà tác gi ã t ng quan trên là tài li u tham

kh o r t có ý ngh a i v i lu n án nh ng góc ti p c n khác nhau, m t m t, các

h c gi kh ng nh vai trò c a trí th c Vi t Nam trong l ch s , m t khác ã ch ra s

m nh c a ng i trí th c nói chung và trí th c giáo d c i h c trong s nghi p pháttri n ngu n nhân l c Vi t Nam th i k toàn c u hoá, h i nh p qu c t

1.1.2 Công trình nghiên c u c a các tác gi n c ngoài

1.1.2.1 Công trình nghiên c u v trí th c

Nhà xu t b n Trí th c ra cu n sách T p ti u lu n v trí th c Nga (4/2009)

do hai d ch gi Vi t Nam là La Thành và Ph m Nguyên Trung d ch ây là công

trình t p h p các bài vi t c a các h c gi - trí th c c a n c Nga tr c Cách m ngTháng M i, c a n c Nga thu c Liên Xô c và n c Nga th i k h u Xô vi t Chính ki n c a h r t a d ng, ôi khi i ch i nhau, nh ng u trong tinh th n h cthu t nghiêm túc và v i ý th c trách nhi m xã h i h t s c áng trân tr ng.

Khi nói n nhi m v c a ng i trí th c v i ch c n ng ào t o trong quá trìnhphát tri n c a t n c, các c u t ng th ng c a Hoa K , nh John Ken di, G Bush

u nh n m nh: Tr ng i h c là ngu n l c m b o s c m nh và kh n ng s ngcòn c a t n c Nguyên Th t ng Qu c V vi n n c C ng hòa dân ch nhândân Trung Hoa - Lý B ng c ng ã t ng nh n m nh ch c n ng ào t o và xác nhvai trò, v trí c a t ng l p trí th c trong s phát tri n KT- XH c a t n c Ông cho

r ng, ra s c phát tri n giáo d c là con ng t t y u nâng cao trình ng i lao

ng và ch n h ng n n kinh t v.v

Bên c nh nh ng công trình nghiên c u v trí th c, vai trò c a trí th c, nhi unhà khoa h c qu c t còn quan tâm nghiên c u v v n con ng i, nhân tài, ngu nnhân l c, NNLCLC Tiêu bi u nh công trình c a: Th m Vinh Hoa - Ngô Qu c Di n

(ch biên) (1996), Tôn tr ng trí th c, tôn tr ng nhân tài, k sách tr m n m ch n

h ng t n c, Nxb CTQG, Hà N i ây là cu n sách có ý ngh a tham kh o i v i

Vi t Nam trong công cu c i m i N i dung cu n sách nói v t t ng nhân tài c a

ng Ti u Bình - nhà lãnh o ki t xu t c a công cu c c i cách, m c a, xây d ng

hi n i hóa XHCN c a Trung Qu c

1.1.2.2 Công trình nghiên c u v giáo d c i h c

b t k p v i s phát tri n nh v bão c a cu c cách m ng khoa h c và côngngh , xu h ng bi n i m nh m c a giáo d c i h c trên ph m vi toàn th gi i,UNESCO ã t ch c H i ngh th gi i u tiên v giáo d c i h c ph c v ho t

ng t p trung trí tu c a nhân lo i suy ngh v m t n n giáo d c cho th k XXI (t

ch c vào 10/1998 t i Paris), v i kh u hi u Highter Education in the Twenty - first

Century, Vision and Action (Giáo d c i h c th k XXI, T m nhìn - Hành ng).

ây là công trình nghiên c u qu c t quan tr ng, các tác gi và nh ng ng i nghiên

c u v giáo d c i h c th y c s m nh cao c c a h th ng giáo d c i h c nóichung và i ng trí th c giáo d c i h c nói riêng, ó là ph i gìn gi , c ng c vàphát tri n s nghi p tr ng ng i m t cách có trách nhi m

J.Vial - nhà giáo d c Pháp, trong cu n "L ch s và th i s v các ph ng pháp

s ph m", (1993) ã ki n t o m t quan i m m i v c i m lao ng c a trí th c

nhà giáo b c i h c J.Vial kh ng nh: Ng i d y không ch làm t t ch c n ngkép c a mình là bi t cách truy n t cái ng i h c c n mà còn bi t t ch c quá trình

nh n th c cho ng i h c có th tích c c, ch ng chi m l nh n i dung h c th c

hi n vai trò "tr ng tài, c v n" trong quá trình d y h c, ng i gi ng viên i h c c n

ph i có ph m ch t c a nhà s ph m và nhà khoa h c T l p lu n c a J.Vial, có thxem ây là c thù lao ng xét v ch c n ng, nhi m v ngh nghi p c a trí th cgiáo d c i h c

J.A Centra v i các công trình nghiên c u tiêu bi u nh : "T ánh giá c a

gi ng viên i h c: M t so sánh v i ánh giá c a sinh viên", T p chí ánh giá Giáo

d c, s 13 n m 1973; Xác nh hi u qu công tác c a giáo viên, Nxb JOSEY-BASS

n m 1998, San Francisco - London J.A Centra cho r ng, b t c ng i gi ng viên nào

c ng c n th c hi n y các ch c n ng, nhi m v ch y u nh gi ng d y, NCKH,

d ch v chuyên môn ph c v c ng ng

V n phòng H i ng giáo d c, B Giáo d c Thái Lan (2008), Chi n l c và l

trình c i cách giáo d c i h c Thailand (TS Hoàng Ng c Vinh d ch) Tài li u g m

sáu ph n, trong ó, áng chú ý là nh ng v n n i c m c a giáo d c i h c TháiLan T ó, Chi n l c a ra sáu c i cách c b n (c ph m vi qu c gia và c s giáo

d c i h c) Có th nói, kinh nghi m c i cách giáo d c c a Thái Lan giúp chúng tanhìn l i cách làm c a mình t ó úc k t, phát tri n và sáng t o trong i u ki n

c a Vi t Nam

1.1.2.3 Công trình nghiên c u v ngu n nhân l c, ngu n nhân l c ch t l ng cao

M t s óng góp trong vi c t ng k t kinh nghi m phát tri n kinh t các n công Nam Á, lý gi i thành công c a các n c NICS ch y u thông qua con nggiáo d c và ào t o i ng nhân l c trình cao c trình bày trong m t s bài vi t

c a Vi n Doanh nghi p Hoa K , Sarath Rajapatirana (2002), Bài h c kinh nghi m

c a các qu c gia ông Nam Á - Lý gi i và ý ngh a i v i Vi t Nam L u Kim Hâm

(2003), Trung Qu c tr c thách th c c a th k XXI, Nxb V n hóa thông tin, Hà N i

(tài li u d ch) Các tác gi ch ra r ng, m t c tr ng c b n trong phát tri n ngu nnhân l c ch t l ng cao các n c ông Nam Á là vi c xây d ng h th ng giáo d c

i h c ch t l ng cao Trong ó, Singapore là m t trong nh ng n c ông Á i nhình và hi n nay là m t trong nh ng trung tâm ào t o uy tín c a th gi i

Bên c nh kinh nghi m tôn tr ng trí th c, tôn tr ng nhân tài hay th c hi n

chi n l c nhân tài ki n qu c c a Trung Qu c trong công cu c c i cách t n c

t nawm1978 n nay, ph i ch ng ó chính là nguyên nhân thành công c a Trung

Qu c tr thành tr c t m i c a n n kinh t th gi i

Có th nói, nh ng nghiên c u chuyên sâu c a các h c gi n c ngoài v trí

th c, giáo d c i h c và v nh ng c i m lao ng c a i ng này cho th y squan tâm và ánh giá cao vai trò, t m quan tr ng c a l c l ng không nh -NNLCLC ã, ang, và s óng góp vào quá trình ào t o thêm nh ng ngu n nhân

l c m i có ch t l ng trong t ng lai

1.2 Nh ng giá tr khoa h c c a các công trình t ng quan và nh ng v n

lu n án c n làm rõ

1.2.1 Nh ng giá tr khoa h c c a các công trình t ng quan

Thông qua t ng quan tình hình nghiên c u nh ng v n liên quan n tài

lu n án, tác gi khái quát m t s n i dung c b n sau:

Th nh t, các công trình nghiên c u ã h th ng hóa m t s cách ti p c n v

trí th c nói chung và trí th c giáo d c i h c nói riêng trên nhi u bình di n a d ng

và phong phú: t vi c nh n th c, suy ng m v v n trí th c, cho n ánh giá vaitrò c a i ng trí th c trong KHXH&NV và trí th c l nh v c khoa h c khác cáccông trình còn bàn v v n d ng quan i m c a Ch ngh a Mác - Lênin, t t ng

t ng H Chí Minh gi i quy t chính sách, t o ng l c và phát huy ti m n ng trí

tu c a i ng trí th c Vi t Nam trong th i k CNH, H H và h i nh p qu c t

Th hai, v i ph m vi nghiên c u nh ng góc khác nhau, các tác gi ã làm

rõ vai trò c a ngu n nhân l c i v i s phát tri n xã h i c bi t, nh ng n m g n

ây, s tác ng m nh m c a cu c cách m ng KH&CN, c a KTTT, t ra thách

th c i v i Vi t Nam v NNLCLC, ph c v s nghi p i m i và h i nh p qu c t ,các công trình ã nghiên c u sâu, r ng v khái ni m, c i m, tiêu chí ánh giá vàvai trò c a NNLCLC Qua ó, các công trình ánh giá nh ng thành t u, ch ra nh ng

h n ch , y u kém c a NNLCLC Vi t Nam, òi h i có s vào cu c và trách nhi m

c a các c p, b , ngành, trong ó vai trò ch o là giáo d c b c i h c, góp ph n

ào t o và b i d ng m t cách hi u qu l c l ng trí tu l n m nh này

Th ba, cho n nay, ch a có công trình nghiên c u v vai trò c a i ng trí

th c giáo d c i h c y và h th ng d i góc chính tr - xã h i thu c chuyênngành CNXH khoa h c, ch a i sâu làm rõ nh m kh ng nh vi c phát huy vai trò

c a i ng trí th c giáo d c i h c Vi t Nam trong ào t o NNLCLC là m t yêu

c u b c thi t a Vi t Nam v ng b c trên con ng xây d ng CNXH

Giá tr c a các công trình nghiên c u nêu trên là h th ng tài li u tham kh oquý báu giúp tác gi k th a có ch n l c, góp ph n g i m , nh h ng nh ng v n khoa h c và m t s h ng ti p c n m i cho tác gi , t ra nh ng v n c n ti p t clàm rõ

1.2.2 Nh ng v n c b n lu n án c n ti p t c nghiên c u làm rõ

M t là, khái quát c s lí lu n v trí th c giáo d c i h c, c bi t là phân tích

nh ng c i m c b n c a i ng trí th c giáo d c i h c th y rõ h n tính ch tlao ng sáng t o và nh ng c thù c a i ng trí th c giáo d c i h c so v i trí

th c nh ng l nh v c khoa h c khác

Hai là, khái quát v NNLCLC và vai trò c a NNLCLC Vi t Nam trong th i

k y m nh CNH, H H và h i nh p qu c t ; ch ra nh ng nhu c u b c thi t trong

ào t o, b i d ng và phát tri n NNLCLC c a Vi t Nam trong giai o n hi n nay

Ba là, làm rõ th c tr ng vai trò c a i ng trí th c giáo d c i h c v i ào

- Vai trò c a i ng trí th c giáo d c i h c trong b i d ng lý t ng s ng,nhân cách làm ng i cho NNLCLC; t o ng l c cho h v n lên trong h c t p,trong quá trình chu n b l p nghi p.

B n là, t nh ng h n ch và v n ang t ra trong vi c th c hi n vai trò c a

i ng trí th c giáo d c i h c, xu t gi i pháp c b n nh m phát huy vai trò c atrí th c giáo d c i h c trong ào t o NNLCLC th i k y m nh CNH, H H s

t c nh ng k t qu tích c c

K t lu n ch ng 1

Ch ng 2

C S LÍ LU N V TRÍ TH C GIÁO D C I H C VÀ

CÔNG NGHI P HÓA, HI N I HÓA 2.1 Quan ni m v trí th c giáo d c i h c và ngu n nhân l c ch t l ng cao th i k y m nh công nghi p hóa, hi n i hóa

2.1.1 Quan ni m v trí th c giáo d c i h c

2.1.1.1 Khái ni m trí th c giáo d c i h c

Trên c s tìm hi u các công trình nghiên c u v i ba h ng ti p c n: Th nh t, quan ni m c a Ch ngh a Mác-Lênin v trí th c; Th hai, quan ni m c a H Chí

Minh và ng c ng s n Vi t Nam v trí th c; Th ba, quan ni m v trí th c c a m t

s nhà khoa h c, tác gi lu n án nh t quán v i quan i m c a ng C ng s n Vi tNam v trí th c: Trí th c là nh ng ng i lao ng trí óc, có trình h c v n cao v

l nh v c chuyên môn nh t nh, có n ng l c t duy c l p, sáng t o, truy n bá vàlàm giàu tri th c, t o ra nh ng s n ph m tinh th n và v t ch t có giá tr i v i xã h i

- Trí th c giáo d c i h c là m t b ph n c thù c a i ng trí th c giáo d c

và ào t o ó là nh ng cán b gi ng d y, cán b nghiên c u, cán b qu n lý tr c

ti p trong h th ng giáo d c b c i h c, nh m ào t o, b i d ng và phát tri nngu n nhân l c và nhân tài cho t n c

- Trí th c giáo d c i h c là nh ng ng i tr c ti p tham gia vào quá trình ào

t o b c h c cao nh t trong h th ng giáo d c qu c dân

- Trí th c giáo d c i h c th c hi n ào t o i ng cán b , i ng trí th c

m i nh m m b o cho s v n ng và phát tri n c a i ng trí th c

- Trí th c giáo d c i h c i bi u cho h u h t các ngành khoa h c hi n có

c a qu c gia

- i t ng tác ng ch y u c a trí th c giáo d c i h c là nh ng sinh viên,

h c viên cao h c và nghiên c u sinh Trong lu n án, tác gi quan ni m ây là ngu nnhân l c ch t l ng cao hi n t i và t ng lai