Sự cần thiết xây dựng nhãn hiệu chứng nhận Rượu Ba kích Quảng Ninh Rượu Ba kích Quảng Ninh là một trong những đặc sản cần được quản lý chặt chẽ chất lượng, chuẩn hóa quy trình sản xuất,
Trang 1THUYẾT MINH DỰ ÁN
TẠO LẬP, QUẢN LÝ VÀ PHÁT TRIỂN NHÃN HIỆU CHỨNG NHẬN
“QUẢNG NINH” CHO SẢN PHẨM RƯỢU BA KÍCH TÍM CỦA TỈNH QUẢNG NINH
Đăng ký chủ trì dự án: Công ty TNHH Nghiên cứu và Tư vấn Chuyển giao Công nghệ và Đầu tư
(CONCETTI)
Hà Nội, 2012
CÔNG TY NGHIÊN CỨU VÀ TƯ VẤN
CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ VÀ ĐẦU TƯ
UBND TỈNH QUẢNG NINH
SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
Trang 2THUYẾT MINH DỰ ÁN
(Thuộc Chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm nông nghiệp của
tỉnh Quảng Ninh đến năm 2015)
I THÔNG TIN CHUNG VỀ DỰ ÁN
1 Tên dự án: Tạo lập, quản lý, và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Quảng Ninh” cho sản phẩm Rượu Ba kích tím của tỉnh Quảng Ninh
Ký mã hiệu:
2 Thời gian thực hiện: 18 tháng (từ tháng 4 năm 2012 đến tháng 9 năm 2013)
3 Cấp quản lý: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh
4 Tổ chức/Cá nhân đăng ký chủ trì thực hiện dự án:
Tên đầy đủ: Công ty TNHH Nghiên cứu và Tư vấn chuyển giao công nghệ và Đầu tư
Địa chỉ: Tầng 5, 38 Bà Triệu, Hoàn Kiếm, Hà Nội
Điện thoại: 043 8264176 Email: concetti@concetti.vn
Số tài khoản (của tổ chức): TK VNĐ: 001.1.00.0021762
Tại SGD NH TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank H.O)-31-33-Ngô Quyền-Hà Nội
Đại diện pháp lý (của tổ chức): TS Hàn Mạnh Tiến
Chức vụ (của cá nhân): Tổng Giám đốc
Học hàm (của cá nhân): Học vị (của cá nhân): Tiến sĩ
5 Dự kiến kinh phí thực hiện:
Tổng kinh phí thực hiện dự án: 3.976.061.000 đồng
Trong đó:
- Từ ngân sách địa phương: 3.976.061.000 đồng
Trang 3II PHẦN THUYẾT MINH CHI TIẾT
Thông tư số 01/2007/TT- BKHCN ngày 14/02/2007 của Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn thi hành Nghị định số 103/2006/NĐ-CP;
Nghị quyết số 39/2010/NQ- HDND, ngày 10/12/2010 của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ninh về Xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2010- 2020;
Công văn số 2759/UBND, ngày 21/7/2011 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh về Chủ trương xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm nông sản của tỉnh Quảng Ninh;
Quyết định số 273/QĐ-UBND ngày 13/02/2012 của UBND tỉnh về về việc ban hành Chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp của tỉnh Quảng Ninh đến năm 2015;
Thông báo số 04/TB-KHCN ngày 16/02/2012 của Sở KH- CN tỉnh Quảng Ninh về việc tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện dự án;
Thông tư số 44/2007/TTLT-BTC-BKHCN ngày 07/05/2007 về hướng dẫn xây dựng và phân bổ dự toán kinh phí đối với các đề tài, dự án khoa học và công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nước;
Thông tư số 22/2009/TT-BTC ngày 04/02/2009 của Bộ Tài chính qui định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí sở hữu công nghiệp;
Thông tư số 97/2010/TT- BTC ngày 06/7/2010 của Bộ Tài chính về Qui định chế độ công tác phí, chế độ chi tổ chức các cuộc hội nghị đối với các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập;
Quyết định số 562a/QĐ-BTC ngày 20/03/2009 của Bộ Tài chính về việc khai thác và sử dụng tài liệu khí tượng thủy văn, môi trường, nước và không khí;
Trang 4 Quyết định số 3942/2007/QĐ-UBND ngày 23/10/2007 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc quy định mức xây dựng và phân bổ dự toán kinh phí đối với các
đề tài, dự án khoa học công nghệ có sử dụng ngân sách địa phương;
Quyết định số 2716/2010/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc qui định mức chi phí cụ thể về công tác phí, chi phí hội nghị đối với cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc địa phương quản lý
1.2 Căn cứ thực tế
1.2.1 Rượu Ba Kích Quảng Ninh
Rượu Ba Kích từ lâu đã nổi tiếng như một đồ uống có tác dụng tốt cho sức khỏe con người như: tăng cường sinh lực, bồi bổ sức khỏe, giảm đau mỏi các khớp, và giảm mệt mỏi, tăng cơ lực Rượu Ba Kích được làm từ củ Ba Kích (tên khoa học Morinda officinalis How) và rượu trắng nên có màu xanh tím, mùi thơm đặc trưng và
có vị hậu ngọt Một số huyện ở Quảng Ninh, đặc biệt là Ba Chẽ và Tiên Yên, lâu nay nổi tiếng có củ Ba Kích chất lượng cao, do vậy đã góp phần làm nên danh tiếng của Rượu Ba Kích Quảng Ninh
1.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của Rượu Ba Kích Quảng Ninh và
có rất nhiều loại Ba Kích tím nguyên liệu (tươi và khô) được bán trên thị trường, một phần trong đó là tự nhiên và được trồng tại Quảng Ninh, phần lớn khác được đưa về từ các tỉnh thành khác và Trung Quốc Các loại rượu trắng dùng để ngâm với Ba Kích tím cũng đa dạng nhưng cơ bản thì được chia làm 2 dòng, bao gồm: (a) rượu từ nhà máy Rượu Hà Nội, (b) rượu tự nấu theo các phương pháp cổ truyền hoặc mua từ các
cơ sở, các hộ gia đình chuyên sản xuất rượu Do vậy nên Rượu Ba kích Quảng Ninh
Trang 5hiện có rất nhiều loại khác nhau với chất lượng cũng khác nhau, bao bì mẫu mã đa dạng Nhiều loại Rượu Ba kích thậm chí không rõ xuất xứ nguồn gốc, chất lượng kém, ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe của người tiêu dùng, và làm tổn hại đến danh tiếng của Rượu Ba kích Quảng Ninh
1.2.3 Sự cần thiết xây dựng nhãn hiệu chứng nhận Rượu Ba kích Quảng Ninh
Rượu Ba kích Quảng Ninh là một trong những đặc sản cần được quản lý chặt chẽ chất lượng, chuẩn hóa quy trình sản xuất, đóng gói, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm nhằm tạo ra một thương hiệu Rượu Ba kích Quảng Ninh với đầy đủ các giá trị vốn có của nó Trên cơ sở đó, phát triển sản xuất và mở rộng thị trường cho sản phẩm Rượu Ba kích Quảng Ninh góp phần phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh và nâng cao vị thế của Tỉnh trong nước và quốc tế
Việc xây dựng nhãn hiệu chứng nhận (NHCN) cho sản phẩm này là cần thiết và đem lại những lợi ích như sau:
NHCN đảm bảo chất lượng, VSATTP Rượu Ba kích Quảng Ninh trên cơ sở quy trình chế biến và kiểm soát chất lượng, đánh giá và kiểm tra bởi Tổ chức chứng nhận
NHCN giúp người tiêu dùng nhận biết được sản phẩm trên thị trường và xây dựng danh tiếng cho sản phẩm
NHCN là công cụ tiếp cận thị trường, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh nói chung, và huyện Ba Chẽ và Tiên Yên nói riêng
Vùng nguyên liệu được thiết lập, đảm bảo cung cấp ổn định và lâu dài cho sản phẩm Rượu Ba kích Quảng Ninh
2 Mục tiêu của Dự án
2.1 Mục tiêu chung
Góp phần phát triển kinh tế xã hội tỉnh Quảng Ninh thông qua xây dựng nhãn hiệu chứng nhận trong đó Rượu Ba kích Quảng Ninh được đưa thành đặc sản và nằm trong chuỗi giá trị chung của Tỉnh
2.2 Mục tiêu cụ thể
Chất lượng sản phẩm Rượu Ba kích Quảng Ninh được chuẩn hóa;
Trang 6 Rượu Ba kích Quảng Ninh được cấp nhãn hiệu chứng nhận;
Hệ thống quản lý NHCN được xây dựng và vận hành;
Bản đồ vùng sản xuất, vùng nguyên liệu được xác lập;
02 Báo cáo Kinh tế Kỹ thuật đầu tư khoảng 10 ha mỗi vùng tại 2 huyện Tiên Yên và Ba Chẽ được xây dựng và sử dụng để thu hút đầu tư theo hướng xã hội hóa vùng nguyên liệu;
Nâng cao uy tín của sản phẩm trên thị trường, phát triển sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ;
Các cơ chế và biện pháp quản lý hữu hiệu được thiết lập và vận hành để kiểm soát chất lượng sản phẩm đáp ứng tính chất, chất lượng, đặc trưng của Rượu
Ba kích Quảng Ninh
2.3 Mục tiêu nhân rộng
Rút ra những bài học (về lý luận và thực tiễn) để áp dụng rộng rãi với sản phẩm rượu khác của Tỉnh;
Mở rộng thị trường tiềm năng ở trong và ngoài Tỉnh bởi những lợi thế nổi bật
là (1) rượu được chuẩn hóa mang tính đặc thù của đặc sản địa phương; (2) bộ nhận diện thương hiệu được thống nhất;
Các vùng nguyên liệu tiềm năng trong Tỉnh được tiếp tục đầu tư và phát triển, đảm bảo sinh kế bền vững cho cộng đồng
3 Nội dung của dự án
Để đạt được các mục tiêu trên, dự án thực hiện những công việc cụ thể như sau: 3.1 Các công việc xác lập quyền SHTT “Rượu Ba kích Quảng Ninh”
3.1.1 Xác định dòng Rượu Ba kích Quảng Ninh
Khảo sát thực trạng sản xuất, kinh doanh và các loại Rượu Ba kích hiện có tại địa phương
Xác định số cơ sở sản xuất, cơ sở kinh doanh
Xác định các loại rượu và sản lượng được sản xuất và tiêu thụ
Xác định các quy trình sản xuất Rượu Ba kích hiện hành
3.1.2 Xây dựng các tiêu chí cần chứng nhận cho Ba Kích tím nguyên liệu để làm
Rượu Ba kích
Trang 7a) Lựa chọn tiêu chí chất lượng cảm quan của củ Ba Kích nguyên liệu cần chứng nhận
Xây dựng các tiêu chí cảm quan của nguyên liệu cần chứng nhận (hội thảo xây dựng tiêu chí, thang điểm đánh giá về màu sắc, hình dáng, kích thước, trọng lượng củ…)
Lựa chọn các tiêu chí cảm quan của củ Ba Kích tím nguyên liệu (lập hội đồng đánh giá chất lượng cảm quan)
b) Lựa chọn các tiêu chí về chất lượng lý hóa và VSATTP của Ba Kích tím nguyên liệu cần chứng nhận
Lựa chọn các tiêu chí chất lượng lý hóa và VSATTP của Ba Kích tím nguyên liệu (tươi và khô) cần chứng nhận (hội thảo)
c) Lựa chọn các tiêu chí kỹ thuật cần chứng nhận cho quy trình sản xuất Ba Kích nguyên liệu (kỹ thuật canh tác)
Điều tra thực hành canh tác Ba Kích tím, xác định các điều kiện sinh thái, yếu
tố hạn chế về năng suất, chất lượng và các giải pháp khắc phục
Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật canh tác, chăm sóc và thu hoạch Ba Kích tím nguyên liệu đảm bảo chất lượng tiêu chuẩn đã được xác định
Hoàn thiện quy trình kỹ thuật canh tác, chăm sóc, thu hoạch Ba Kích tím nguyên liệu cần chứng nhận (hội thảo lấy ý kiến của các chuyên gia nông nghiệp, nhà quản lý, người trồng Ba Kích, )
d) Xây dựng bộ tiêu chí tổng hợp cần chứng nhận của củ Ba Kích tím nguyên liệu làm cơ sở quản lý và cấp chứng nhận NHCN (chất lượng, quy trình kỹ thuật canh tác, chăm sóc và thu hoạch củ Ba Kích tím)
Soạn thảo bộ tiêu chí tổng hợp cần chứng nhận của củ Ba Kích tím nguyên liệu (tươi và khô)
Hội thảo lấy ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý, người trồng Ba Kích, sản xuất rượu
Hoàn thiện bộ tiêu chí tổng hợp về củ Ba Kích tím nguyên liệu (tươi và khô) làm cơ sở quản lý và xin cấp chứng nhận NHCN (hội nghị công bố văn bản pháp lý về các tiêu chí cần chứng nhận cho Ba Kích tím nguyên liệu)
Trang 83.1.3 Xây dựng các tiêu chí cho rượu nguyên liệu dùng làm Rượu Ba kích Quảng
b) Lựa chọn tiêu chí chất lượng sinh hóa, VSATTP và thành phần kim loại nặng
và hóa chất không mong muốn của rượu cần chứng nhận
Xây dựng các tiêu chí về thành phần và chất lượng sinh hóa, VSATTP, thành phần kim loại nặng và hóa chất không mong muốn cần chứng nhận (lấy mẫu rượu, phân tích các chỉ tiêu sinh hóa và VSATTP…)
Lựa chọn các tiêu chí chất lượng sinh hóa, VSATTP, thành phần kim loại nặng
và hóa chất không mong muốn cần chứng nhận (hội thảo thống nhất các chỉ tiêu sinh hóa và thang điểm của từng chỉ tiêu cần chứng nhận)
c) Xây dựng bộ tiêu chí rượu nguyên liệu dùng làm Rượu Ba kích
Tổng hợp và soạn thảo bộ tiêu chí về nguồn gốc, cảm quan, chất lượng sinh hóa, thành phần kim loại nặng và hóa chất không mong muốn
Hội thảo lấy ý kiến từ các chuyên gia rượu, cơ sở sản xuất rượu, cơ quan kiểm tra VSATTP
Hoàn thiện bộ tiêu chí rượu nguyên liệu dùng làm Rượu Ba kích (hội nghị công bố về tiêu chí Rượu dùng làm Rượu Ba kích Quảng Ninh)
3.1.4 Xây dựng các tiêu chí chứng nhận cho sản phẩm Rượu Ba kích Quảng Ninh a) Lựa chọn các tiêu chí về chất lượng cảm quan của Rượu Ba kích cần chứng nhận
Lựa chọn dòng rượu mang NHCN
Xây dựng các tiêu chí cảm quan của Rượu Ba kích cần chứng nhận (hội thảo lựa chọn tiêu chí, thang điểm đánh giá về màu sắc, mùi, vị, …)
Trang 9 Lựa chọn các tiêu chí cảm quan của Rượu Ba kích (lập hội đồng đánh giá chất lượng cảm quan)
b) Lựa chọn tiêu chí chất lượng sinh hóa và VSATTP của Rượu Ba kích cần chứng nhận
Xây dựng các tiêu chí về thành phần và chất lượng sinh hóa, VSATTP cần chứng nhận (lấy mẫu rượu, phân tích các chỉ tiêu sinh hóa và VSATTP…)
Lựa chọn các tiêu chí chất lượng sinh hóa và VSATTP cần chứng nhận (hội thảo thống nhất các chỉ tiêu sinh hóa và thang điểm của từng chỉ tiêu cần chứng nhận)
c) Lựa chọn các tiêu chí kỹ thuật cần chứng nhận cho Rượu Ba kích (quy trình, kỹ thuật sản xuất rượu Ba Kích)
Điều tra quy trình sản xuất và bảo quản Rượu Ba kích trong toàn tỉnh Quảng Ninh
Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật sản xuất Rượu Ba kích đảm bảo chất lượng tiêu chuẩn đã được xác định (hội thảo lấy ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý, người sản xuất rượu nhằm chọn ra quy trình chuẩn và hoàn thiện)
Hoàn thiện quy trình kỹ thuật sản xuất Rượu Ba kích cần chứng nhận (hội thảo lấy ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý, người sản xuất rượu )
Xây dựng và công bố bộ tiêu chí Rượu Ba kích cần chứng nhận làm cơ sở để quản lý chất lượng và cấp chứng nhận NHCN (nguồn gốc, chất lượng sản phẩm, quy trình kỹ thuật sản xuất rượu)
d) Xây dựng bản mô tả tính chất đặc thù Rượu Ba kích về tiêu chí cần chứng nhận
Soạn thảo bản mô tả tổng hợp các tiêu chí cảm quan, sinh hóa, quy trình kỹ thuật sản xuẩt rượu Ba Kích, chỉ rõ tính đặc trưng của Rượu Ba kích
Hội thảo lấy ý kiến từ các chuyên gia, nhà quản lý, nhà sản xuất Rượu Ba kích
Hoàn thiện bản mô tả tính chất đặc trưng của Rượu Ba kích Quảng Ninh (hội nghị công bố các tiêu chuẩn cần chứng nhận cho Rượu Ba kích Quảng Ninh)
Trang 103.1.5 Xây dựng bản đồ vùng nguyên liệu Ba Kích tím và vùng sản xuất Rượu Ba
kích Quảng Ninh
Điều tra, khảo sát đánh giá các vùng nguyên liệu Ba Kích tímvà vùng sản xuất Rượu Ba kích trên địa bàn Tỉnh
Lập bản đồ vùng nguyên liệu, vùng sản xuất
Hội thảo lấy ý kiến chuyên gia, nhà quản lý, Sở Tài nguyên Môi trường, Ủy ban Nhân dân các huyện về vùng Ba Kích tím nguyên liệu và vùng sản xuất Rượu Ba kích
Chỉnh sửa và hoàn thiện bản đồ vùng nguyên liệu và vùng sản xuất
3.1.6 Thiết kế, lựa chọn mẫu NHCN “Rượu Ba kích Quảng Ninh”
a) Xây dựng các tiêu chí về mẫu NHCN cho sản phẩm Rượu Ba kích Quảng Ninh
Xây dựng các tiêu chí của mẫu NHCN (hội thảo lấy ý kiến về logo, nhãn mác, bao bì của sản phẩm)
b) Thiết kế mẫu NHCN cho sản phẩm Rượu Ba kích Quảng Ninh
Thiết kế mẫu NHCN (thuê các chuyên gia thiết kế mẫu logo)
Lựa chọn mẫu NHCN “Rượu Ba kích Quảng Ninh” (Hội đồng xét duyệt)
3.1.7 Xây dựng bộ máy của Tổ chức chứng nhận NHCN
a) Lựa chọn Tổ chức chứng nhận NHCN
Sở Công thương được giao làm chủ sở hữu NHCN
Xác định đơn vị chuyên môn giúp Sở Công thương thực thi các chức năng của chủ sở hữu
Thành lập chính thức Tổ chức chứng nhận NHCN
b) Đào tạo cơ bản cho Tổ chức chứng nhận
Đào tạo về sở hữu trí tuệ (tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu hàng hóa)
Đào tạo về chứng nhận hàng hóa mang NHCN
3.1.8 Xây dựng và phổ biến Quy chế sử dụng NHCN “Rượu Ba kích Quảng Ninh” a) Xây dựng Quy chế sử dụng NHCN
Trang 11 Biên soạn Quy chế sử dụng NHCN
Lấy ý kiến về nội dung của quy chế sử dụng NHCN (hội thảo)
Hoàn thiện Quy chế sử dụng NHCN
b) Phê chuẩn và Phổ biến Quy chế sử dụng NHCN
Đào tạo, tập huấn cho Tổ chức chứng nhận về Quy chế sử dụng NHCN
3.1.9 Lập và nộp hồ sơ đăng ký NHCN “Rượu Ba kích Quảng Ninh”
Lập hồ sơ đăng ký NHCN
b) Nộp hồ sơ đăng ký NHCN cho Cục SHTT
Nộp hồ sơ đăng bạ NHCN cho Cục Sở hữu trí tuệ
Hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu của Cục Sở hữu trí tuệ
3.2 Quản lý nhãn hiệu chứng nhận “Rượu Ba kích Quảng Ninh”
3.2.1 Củng cố hoạt động của Tổ chức chứng nhận NHCN
a) Xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm
Lập cơ sở dữ liệu về người trồng Ba Kích tím, sản xuất và kinh doanh Rượu
Ba kích mang NHCN (tên, địa chỉ, quy mô sản xuất, chất lượng, quy trình kỹ thuật )
Chuyển giao và hướng dẫn cách quản lý dữ liệu cho Tổ chức chứng nhận (tập huấn)
b) Củng cố hoạt động của tổ chức chứng nhận
Vận hành thử nghiệm hoạt động của Tổ chức chứng nhận
Đánh giá hoạt động của tổ chức chứng nhận qua thử nghiệm
Điều chỉnh các hoạt động của Tổ chức chứng nhận (hội thảo lấy ý kiến)