Lúc này, các doanh nghiệp mới bắt đầu bộc lộ những yếu điểm của mình mà trong thời bình chúng ta đã không nhận ra.. Có một triết lý trong kinh doanh cũng như trong cuộc đời của mỗi con n
Trang 1“KINH NGHIỆM VỀ TÁI CẤU TRÚC DOANH NGHIỆP
& TƯ VẤN TÁI CẤU TRÚC NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH 2012 PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG TRONG THỜI KHỦNG HOẢNG”
Ông Nguyễn Đình Nhơn
Cố vấn điều hành công ty Vinabull
1 Mở đầu
Kính thưa quý vị đại biểu, quý vị khách mời!
Kính thưa các nhà đầu tư, các doanh nhân cùng tất cả quý khán thính
giả tham dự Hội thảo với chủ đề: TÁI CẤU TRÚC DOANH NGHIỆP
Trước hết tôi xin gửi đến toàn thể quý vị lời chào thân ái, lời chúc sức
Trang 2khỏe và thành công!
Trong thời gian gần đây, có thể nói cụm từ TÁI CẤU TRÚC doanh nghiệp xuất hiện trên
các phương tiện truyền thông với tần suất nhiều hơn bao giờ hết! Từ các bản tin tài chính
cho đến các diễn đàn, đâu đâu người ta cũng đề cập đến vấn đề được xem là nóng bỏng và
nhạy cảm hiện nay
Vậy Tái cấu trúc doanh nghiệp là gì? Về bản chất đó chính là việc tiến hành thay đổi
doanh nghiệp một cách toàn diện, tự làm mới mình cho phù hợp với tình hình hiện tại để
nâng cao hiệu suất kinh doanh, nâng cao tính cạnh tranh để tồn tại và phát triển
Có rất nhiều công thức kinh điển cho việc tái cấu trúc doanh nghiệp Tuy nhiên về cơ bản,
công thức chỉ là cái nền tảng chung để các doanh nghiệp xem xét, tham khảo, còn việc áp
dụng công thức đó như thế nào thì tùy thuộc vào từng doanh nghiệp cụ thể Những doanh
nghiệp khác nhau về loại hình kinh doanh(sản xuất hay dịch vụ), ngành nghề(chế biến
thuỷ sản hay xây dựng), về thị trường(trong nước hay ngoài nước, nông thôn hay thành
thị) sẽ có một công thức riêng cho phù hợp Qui mô doanh nghiệp cũng là một vấn đề
Những doanh nghiệp lớn sẽ có cách thức tái cấu trúc khác với doanh nghiệp vừa và nhỏ,
tùy thuộc vào năng lực nội tại về nguồn lực tài chính, nhân sự, thương hiệu, sản phẩm thị
trường mà có những quyết sách phù hợp
Xin được phép tự giới thiệu, tôi là Nguyễn Đình
Nhơn, đến từ Công ty VINABULL
Ở góc độ của một nhà quản lý, tôi xin chia sẻ đến
quý khán thính giả những suy nghĩ, những quan điểm trong quá trình tái cấu trúc doanh
nghiệp Có thể những suy nghĩ của tôi chỉ là quan điểm cá nhân, ít nhiều mang tính chủ
quan nhưng tôi nghĩ là nó bắt nguồn từ sự quan sát và trải nghiệm thực tế
Cũng xin nói thêm là ngày nay, hầu như mọi kiến thức về tài chính hay kinh doanh, quý
vị đều có thể tìm kiếm trên Google chỉ bằng một cái click chuột Chỉ cần quý vị bỏ chút
thời gian là có thể tìm kiếm được những thông tin mà bạn cần Và vì thế trong khoảng
thời gian ngắn ngủi trên diễn đàn tôi xin phép không đề cập đến những vấn đề mà quý vị
đã biết, cũng như các vấn đề mà các diễn giả khác đã đề cập
2 Tái cấu trúc doanh nghiệp – Quy luật tất yếu
Trang 3Người xưa có câu: Mất bò mới lo làm chuồng Quả không
sai chút nào! Trong suốt một thời gian dài thế giới sống
trong bình yên Các nền kinh tế lớn của thế giới tăng
trưởng mạnh mẽ vì thế các doanh nghiệp của chúng ta kinh
doanh thuận lợi vô cùng Các đơn hàng từ khắp nơi trên thế
giới đổ về với những yêu cầu không quá khắt khe, các DN
làm đâu được đấy Có tiền trong tay, các DN mở rộng sản
xuất, bành trướng ra các lĩnh vực không phải sở trường của
mình cho đến khi mọi thứ vượt tầm kiểm soát
Và BÙM! Thế giới chao đảo khi châu Âu khủng hoảng nợ công, còn nền kinh tế đầu tàu
thế giới Siêu cường Mỹ thì lần đầu tiên bị hạ bậc tín dụng và nằm trong diện có nguy cơ
bị vỡ nợ Lúc này, các doanh nghiệp của chúng ta rơi vào cảnh chợ chiều Hàng hóa
không xuất được, giá xăng dầu tăng cao do khủng khoảng chính trị, nguy cơ chiến tranh
từ các quốc gia dầu mỏ như Iran đã khiến cho mức chi phí sản xuất tăng cao Việc cạnh
tranh với các công ty Trung quốc với mức giá cực rẻ nổi tiếng trên toàn thế giới đã khiến
cho các DN Việt bị đè bẹp nhiều khi là trên sân nhà của mình
Lúc này, các doanh nghiệp mới bắt đầu bộc lộ những yếu điểm của mình mà trong thời
bình chúng ta đã không nhận ra Và giờ đây DN đứng trước sự lựa chọn buộc phải tái cấu
trúc hoặc là tử vong! Và nếu như công ty nộp đơn xin phá sản thì có lẽ họ cũng không
cần đến các bài học về tái cấu trúc nữa
Tính đến cuối năm 2011, ở Việt Nam có khoảng 622.977 doanh nghiệp Trong đó, 79.014
công ty giải thể Cụ thể, doanh nghiệp tư nhân là 2.082, công ty TNHH một thành viên là
16.748, công ty TNHH 2 thành viên trở lên là 18.826 Nhiều nhất là số công ty cổ phần
Trang 4với 41.357 Riêng năm 2011, cả nước có 77.548 doanh nghiệp thành lập mới thì 7.611
đơn vị sớm dừng hoạt động
Trước đó, ―Báo cáo môi trường kinh doanh 2012″ của Ngân hàng Thế giới cho thấy, năm
2011, Việt Nam giảm 8 bậc xuống vị trí 98 trong bảng xếp hạng 183 nền kinh tế Còn
―Báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu 2011-2012″ do Diễn đàn Kinh tế Thế giới công
bố, Việt Nam hiện ở vị trí 65 trên tổng số 142 quốc gia, rớt 6 bậc so với năm 2010
Những con số nói lên sự khó khăn của tình hình thực tế mà các doanh nghiệp đang phải
đối mặt trong năm 2012 Tuy nhiên, điềm tĩnh, cẩn trọng là điều cần thiết cho các lãnh
đạo DN trong giai đoạn hiện nay
Hãy bắt đầu từng chút một Có một triết lý trong kinh doanh cũng như trong cuộc đời của
mỗi con người là ―Khi con cá mắc lưới, con cá càng quẫy mạnh thì nó càng bị dính chặt
hơn‖
Vì vậy, trước tình hình hiện nay, các DN cần có sự tỉnh táo mà theo cách nói cửa miệng
hiện nay của nhiều người là Bình tĩnh, Tự tin, Không được manh động Nhưng cũng
không có nghĩa là không làm gì để tự cứu mình! Và tái cấu trúc là một quy luật tất yếu,
một hành động cấp thiết nếu như các doanh nghiệp muốn tồn tại và đủ sức vượt qua bão
tố
Trang 53 Những bài học từ con tàu đắm Titanic
Suy cho cùng thì DN giống như một con tàu, trong đó giám đốc điều hành(C.E.O) chính
là vị thuyền trưởng còn thủy thủ đoàn chính là toàn thể nhân viên của công ty
Đến đây, tôi chợt nhớ đến một sự kiện mà tôi nghĩ là quý vị ai cũng đã từng biết qua Và
sự kiện này cũng là một trong những bài học lớn mà nhân loại từng nếm trải
Đó chính là thảm họa Titanic, thảm họa lớn nhất trong lịch sử hàng hải thế giới trong thời
bình với khoảng 1500 người chết Thảm họa hàng hải có số lượng người chết lớn nhất
trong Chiến tranh thế giới thứ hai thuộc về những con tàu Đức Trong chiến tranh thế giới
thứ 2, một con tàu Đức bị ngư lôi Xô Viết tấn công đã làm thiệt mạng 9000 thủy thủ Nó
được xem là thảm họa ghê gớm nhất trong lịch sử hàng hải về số lượng người chết chỉ
trên một chiếc tàu
Ngày 15.4.2012 cũng là ngày mà nhiều nơi trên thế giới làm lễ tưởng niệm 100 năm
ngày xảy ra thảm họa Titanic, và một vài bí mật về sự kiện này được tiết lộ sau hơn một
thế kỷ bị chôn vùi
Titanic là một tàu chở khách chạy bằng động cơ hơi nước thế hệ đầu tiên, một con tàu
lớn, hiện đại, lộng lẫy và sang trọng nhất lúc đó, Titanic mang theo tham vọng thống trị
tuyến đường biển xuyên Đại Tây Dương của hãng vận tải biển The White Star Line Tuy
nhiên, trong chuyến vượt Đại Tây Dương đầu tiên và cũng là cuối cùng của nó vào tháng
4 năm 1912, Titanic đã đắm do đâm vào một tảng băng trôi Và nó đã không đến được
nơi mà nó dự định sẽ đến – Nước Mỹ
Thảm họa Titanic đã là đề tài cho hàng loạt các cuộc điều tra, kiện tụng, giả thuyết ly kì
Trang 6đồng thời dẫn đến các thay đổi lớn trong quy định an toàn hàng hải quốc tế Titanic cũng
trở thành bối cảnh và đề tài cho rất nhiều tác phẩm văn học, hội họa và điện ảnh
Và nếu bạn tìm hiểu, so sánh tôi nghĩ nó cũng để lại nhiều BÀI HỌC THIẾT THỰC
cho các doanh nghiệp
Lâu nay mọi người vẫn nghĩ và tin rằng con tàu huyền thoại Titanic cùng thủy thủ đoàn
của nó bị chìm vì đâm phải một tảng băng trôi khổng lồ, đến khi phát hiện ra thì đã quá
muộn Nhưng theo một cuốn sách mới được xuất bản, tác giả của nó còn chứng minh cho
thấy con tàu này chìm vì cả những sai lầm "ngớ ngẩn" của những sĩ quan lái tàu
Sự thật trên được giữ kín tới tận bây giờ, sau gần 100 năm, và được tiết lộ bởi gia đình
của những sĩ quan cao cấp nhất có mặt trên con tàu định mệnh của năm đó
Charles Lightoller, một chỉ huy thứ 2 trên con tàu, người đã che giấu bí mật trên trong
suốt một thời gian dài vì sợ hãi điều đó có thể khiến công ty phá sản, nhiều đồng nghiệp
của ông phải thất nghiệp và danh dự của họ cũng bị ảnh hưởng Ngay cả sau khi ông qua
đời, các thành viên trong gia đình ông vẫn ám ảnh nỗi sợ về việc bí mật bị lộ ra ngoài có
thể ảnh hưởng tới danh tiếng của gia đình họ
Nhưng bây giờ, cháu gái của ông là một nhà văn người Đức - bà Lady Patten đã kể lại sự
thật xảy ra năm đó trong cuốn tiểu thuyết mới nhất của mình Bà là vợ của Bộ trưởng giáo
dục Lord John Patten Bà cho rằng: "Họ đã có thể dễ dàng tránh được những tảng băng
trôi nếu không có những sai lầm này" - bà cho biết
Sai lầm thứ nhất:
Thảm họa Titanic xảy ra đúng thời điểm có một thay đổi
lớn trong ngành hàng hải, đó là việc chuyển đổi từ thuyền
buồm sang sử dụng động cơ hơi nước Sự thay đổi lớn này
kèm theo đó là hệ thống lái khác nhau với những thay đổi
lớn khác gắn liền với chúng Tàu Titanic là một tàu hơi
nước nhưng nó vẫn sử dụng hệ thống bánh lái Tiller cũ và
kết hợp với hệ thống lái Rudder mới Điều quan trọng hơn
cả là cả hai hệ thống lái này đều trái ngược hoàn toàn nhau
Vì vậy, với một lệnh di chuyển sang mạn phải thì có nghĩa
là phải xoay bánh lái của hệ thống Tiller sang trái và của hệ
thống Rudder sang phải
Khi thuyền trưởng William Murdoch là người đầu tiên phát hiện ra tảng băng trôi
Trang 7ở khoảng cách hai dặm, ông đã ra lệnh cho sĩ quan Robert Hitchins lái tàu sang
mạn phải Trên thực tế, ông Hitchins cần phải làm theo lệnh là xoay bánh lái Tiller
sang trái, nhưng do hoảng hốt nên ông đã quay sang phải
Mặc dù 4 phút sau đó Hitchins đã phát hiện ra sai lầm của mình và cố gắng sửa
chữa nhưng tất cả đều đã quá muộn Mũi tàu đã chẻ đôi một tảng băng trôi
Sai lầm thứ hai:
Trong buổi họp cuối cùng giữa 4 sĩ quan cao cấp trong cabin của sĩ quan vài phút
trước khi con tàu Titanic chìm xuống đáy Đại Tây Dương, người ta thừa nhận
thêm một sai lầm chết người nữa, một sai lầm mà lẽ ra không nên có
Đó chính là việc ngài Bruce Ismay, chủ tịch hội đồng sở hữu tàu Titanic thuộc
công ty The White Star Line, đã thuyết phục thuyền trưởng tiếp tục để con tàu di
chuyển như lộ trình trước đó 10 phút sau sự cố, Titanic vẫn chầm chậm di
chuyển trên đại dương
Chính điều đó đã làm tăng thêm áp lực nước chảy qua
thân tàu bị hư hại làm ngập các vách ngăn kín nước và
đánh chìm tàu Titanic nhanh hơn vài giờ so với bình
thường nếu hư nó ngừng di chuyển
"Ismay đã quyết định tiếp tục hành trình để mọi người
không nghi ngờ làm tổn hại tới uy tín cũng như danh
tiếng của công ty ông ta" - Lady Patten cho biết
"Chiếc tàu gần nhất với nó chỉ cách có 4 giờ đi trên biển Đến lúc đó nếu tàu ngừng
chuyển động và để thả trôi trên biển, có thể mọi người trên tàu đã được cứu"
Và sự thật về cái đêm lịch sử đó sau này đã cố tình bị chôn vùi Ông Lightoller, người
biết chính xác những gì xảy ra đã không bao giờ tiết lộ cho những người khác Bởi ông
cần phải bảo vệ danh dự của mình và ông nghĩ rằng đó cũng là trách nhiệm cần phải bảo
vệ ông chủ của ông cùng những nhân viên dưới quyền ông
Vì danh dự, viên sĩ quan nói trên đã từ chối mệnh lệnh xuống tàu cứu sinh(dành cho phụ
nữ và trẻ em) Ông đã quyết định nhảy xuống biển để quyên sinh cùng với con tàu và
những sai lầm của ông, của cả thủy thủ đoàn Ông đã bị chìm xuống rất sâu Nhưng số
phận không cho ông kết thúc cuộc đời mình như vậy Con tàu chìm đã gây ra một đợt
sóng ngầm lớn đẩy ông quay trở lại mặt nước Và sau đó ông được một xuồng cứu sinh đi
qua cứu
Trang 8(Hành động trên là chuyện cổ tích so với thời hiện đại Mới đây thì có vài thuyền trưởng
trong và ngoài nước khi con tàu gặp sự cố thì họ là người bỏ chạy trước tiên, bỏ mặc hành
khách tự bơi)
Bài học rút ra là gì?
Cố gắng đừng để thảm họa xảy ra
Nếu thảm họa đã xảy ra thì phải cố gắng đừng để nó trở nên trầm trọng hơn
4 Những căn bệnh thường gặp của doanh nghiệp
Theo tôi, thì để tái cấu trúc DN thành công chúng ta phải có một cái nhìn tổng thể, trước
khi đi vào chi tiết và thực hiện cuộc phẫu thuật cho từng bộ phận Điều này cũng giống
như trước khi thực hiện ca mổ, các bác sĩ phải tiến hành khám và xét nghiệm tổng thể
bệnh nhân, xem xét các góc độ khác nhau về tiền sử bệnh cũng như sức khỏe hiện tại,
xác định các tình huống xấu nhất có thể và đưa ra các phương án có tính khả thi
a Bệnh chủ quan
Điều gì sẽ xảy ra nếu Titanic không chìm? Khi đó mọi người sẽ nói rằng đó là một con
tàu không thể chìm, nó không cần phải thay đổi về thiết kế hay kỹ thuật, và cũng chẳng
có những thay đổi về luật biển, còn hãng đóng tàu The White Star Line, cha đẻ của
Titanic cũng chẳng có sự lột xác sau đó
Với DN cũng vậy, nếu không có sự khủng hoảng tài chính 2011-2012, thì chúng ta cũng
sẽ ngủ quên trên chiến thắng Các DN sẽ nói rằng chúng tôi là số 1, tôi là lãnh đạo số 1,
sản phẩm của chúng tôi là số 1, nhân sự của chúng tôi là số 1, chiến lược của chúng tôi là
số 1 Và tái cấu trúc là một khái niệm “ngớ ngẩn”
Trang 9Bệnh chủ quan đưa chúng ta đến những quyết định thiếu cân nhắc Ví dụ như việc chúng
ta đầu tư dàn trải ở nhiều lĩnh vực mà chúng ta không có kinh nghiệm Trong khi đó, thì
Coca-Cola hơn 100 năm vẫn chỉ bán nước ngọt có gas, còn Microsoft thì dù rất lớn mạnh
cũng chỉ kinh doanh trong lĩnh vực phần mềm
Việc đầu tư dàn trải sẽ chiếm dụng một số vốn vượt quá xa vốn chủ sở hữu của DN, vì
thế doanh nghiệp phải lệ thuộc vào vốn vay từ ngân hàng Hiện nay, phần lớn DN chỉ có
khoảng 30% là vốn chủ sở hữu, 70% là vốn vay từ ngân hàng và tín dụng ngoài ngân
hàng
Trong thời gian an bình, DN vay tiền khá dễ dàng từ ngân
hàng, vì thế chúng ta thường chủ quan và tin tưởng ngân
hàng như là những My friends, hỏi là có Thế nhưng trong
cuộc khủng hoảng toàn cầu hiện nay, thì các ngân hàng
cũng tự cứu mình trước đã Họ cũng cần phải tồn tại và
giảm thiều những rủi ro về nợ xấu Vì vậy, để tránh những
tình huống bị động, DN phải có những khoản tiền dự
phòng, hoặc việc mở rộng cũng nên cân nhắc thấu đáo, tùy vào nội lực của doanh nghiệp
Trên những con đường hàng hải đông đúc ở Bắc Đại Tây Dương, mọi người đều cho rằng
nếu một thảm họa nghiêm trọng có xảy đến với một con tàu, thì nó sẽ nhanh chóng nhận
được sự hỗ trợ từ các con tàu khác, và rằng thuyền cứu sinh chỉ để chở hành khách và
thủy thủ từ con tàu bị nạn sang những con tàu cứu hộ Vì thế việc mang theo số thuyền
cứu sinh đủ cho toàn bộ số người trên boong bị coi là không cần thiết Và đó là một sai
lầm đã được thực tế chứng minh
Chủ quan trong kinh doanh, và việc trông chờ vào nguôn lực bên ngoài không phải
lúc nào cũng khả thi cho DN
Lehman Brothers là một ví dụ Một ngân hàng
hơn 158 năm tuổi(1850-2008) phải nộp đơn xin
phá sản vì chủ quan cho rằng thị trường nhà đất
của Mỹ không bao giờ sụt giảm dưới 5% trong
lịch sử nhà đất Mỹ Vì sự chủ quan đó họ đã đi
quá sâu và mạo hiểm trong việc cho vay thế chấp
dưới chuẩn mà không tính đến tình huống thoát ra
khi có tình trạng khẩn cấp Với món nợ 613 tỷ
USD, Lehman Brothers trở thành một ngân hàng
Trang 10của dĩ vãng Trong những giây phút sau cùng, Lehman đã trông cậy vào Bộ Tài
chính Mỹ, họ đã gọi điện thoại cho tổng thống G.Bush, nhưng cuộc gọi đã không
được kết nối, tổng thống Mỹ đương nhiệm đã từ chối và chấp nhận để Lehman sụp
đổ
Bệnh chủ quan khiến doanh nghiệp nghĩ rằng thế giới luôn tươi đẹp, và những thị
trường lớn như Mỹ hay châu Âu là không thể suy sụp Do đó, DN cũng không
hướng đến việc tìm kiếm những thị trường khác như là một thế phòng thủ cho DN
trong những tình huống xấu
b Bệnh lãng phí
Doanh nghiệp châu Á, nhìn chung là thích tạo dựng một bề nổi để tạo niềm tin với đối tác
và khách hàng bằng những tài sản bên ngoài hơn là cái thực chất bên trong Một phần vì
định kiến của người châu Á nói chung thường cho rằng những người có bề ngoài giàu có
là những người đáng tin cậy hơn Có một thực tế là khi bạn đi xe Rolls-Royce thì bạn ký
hợp đồng dễ hơn là đi taxi tới gặp đối tác Trong khi đó thì W.Buffett, người giàu thứ hai
thế giới vẫn sống trong một ngôi nhà nhỏ khiêm tốn và một chiếc xe trị giá =1/10 xe siêu
sang của các giám đốc châu Á Các doanh nhân Mỹ dường như ít chú trọng đến vẻ bề
ngoài của đối tác, họ quan tâm nhiều đến Bản cáo bạch của công ty hơn
Chính vì thế mà một phần không nhỏ vốn hay lợi nhuận thu
được dùng để mua siêu xe, hoặc cây kiểng vài tỷ về đặt trước
công ty cho nó hoành tráng và xem đó là cách thức nâng cao
giá trị thương hiệu của DN Thay vì số tiền đó chúng ta tập
trung cho các thiết bị hay công nghệ tiên tiến để nâng cao
chất lượng sản phẩm, nâng cao hiệu suất sản xuất để hạ giá
thành sản phẩm, hoặc thuê các nhà điều hành chuyên nghiệp, thu hút nguồn nhân lực chất
lượng cao, giữ chân người tài, những yếu tố tạo nên sự phát triển bền vững cho doanh
nghiệp Việc tân dụng tối đa những nguồn tài lực của doanh nghiệp và việc tiết kiệm để
giảm chi phí cũng là một điều đáng quan tâm, mà điển hình là việc dùng giấy đã in một
mặt để in những tài liệu có tính lưu hành nội bộ
Ông chủ tập đoàn BOSCH, khi đến kiểm tra các phân xưởng sản xuất, ông thường cúi
xuống nhặt những cái đinh vít rơi vãi và nói với các công nhân rằng họ đang vứt tiền của
ông ta vào sọt rác
Trang 11c Bệnh trì trệ: Xin được trở lại những vấn đề của Titanic
Dù bánh lái của Titanic không quá nhỏ theo yêu cầu đối với
một con tàu ở cỡ của nó, thiết kế bánh lái không được áp
dụng kỹ thuật tiên tiến Bánh lái dài và mỏng của Titanic là
bản copy của một chiếc tàu thép chạy buồm thế kỷ 19 So với
thiết kế bánh lái của những con tàu khác, bánh lái của Titanic
quá nhỏ Rõ ràng không nhà thiết kế nào chú ý tới những tiến
bộ trong kỹ thuật chế tạo bánh lái bản rộng, và không chú ý
nhiều tới việc một con tàu dài 882½ feet (269 m) như nó sẽ
xoay trở thế nào trong tình huống khẩn cấp, hay để tránh va
chạm với một núi băng Đây chính là Gót chân Achilles của
Titanic.
Một nguyên nhân nữa gây ra tỷ lệ tử vong cao liên quan tới thuyền cứu sinh là sự chần
chừ không muốn lên của hành khách Xét cho cùng, họ cảm thấy mình đang trên một con
tàu không có vẻ đang chìm Và vì thế, một số thuyền cứu sinh được hạ xuống với rất ít
người, trong đó thuyền số 1, với sức chở 40 người nhưng chỉ được hạ xuống với 12 người
bên trên
Doanh nghiệp cũng vậy! Doanh nghiệp có khả năng tồn tại là doanh nghiệp có khả năng
thích ứng nhanh với mọi thay đổi của thị trường Và đặc biệt là BQT phải có sự quyết
định dứt khoát! Ví dụ như quyết định từ bỏ một dự án không khả thi, cắt bỏ các công ty
con không hiệu quả, hoặc quyết định mua lại một công ty để thâu tóm và mở rộng thị
phần Và quan trọng là phải quyết định nhanh, thay đổi nhanh
Đầu năm 2012, Kodak một công ty có bề dày lịch sử trong ngành máy ảnh và phim nhựa
truyền thống đã nộp đơn xin phá sản Họ đã không chịu thay đổi, hoặc không thể thích
ứng với kỷ nguyên số và vì vậy họ đã phải trả giá: Sự phá sản một công ty 130 năm
tuổi(1880-2012) với hơn 17.000 nhân viên
Trong khi đó thì Fuji vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ Ngay từ đầu họ đã nhìn thấy cái
chết tất yếu của máy ảnh truyền thống và phim nhựa Họ tham gia vào Kỷ nguyên số một
cách tích cực và tạo ra những máy ảnh kỹ thuật số đáp ứng được yêu cầu của người tiêu
dùng trẻ tuổi khó tính nhất Fuji từng là động lực của việc chế tạo ra chiếc máy tính điện
tử đầu tiên của Nhật Bản với tên gọi FUJIC,
hoàn thành năm 1956
Trang 12Fujifilm có 223 công ty con chuyên nghiên cứu, sản xuất và phân phối sản phẩm, với các
cơ sở sản xuất ở châu Á, châu Âu và Mỹ
Có bao nhiêu công ty của chúng ta làm được điều này?
Tạo ra một dòng sản phẩm mới, với những tính năng mới lạ, tiện ích với người
dùng Tìm kiếm một thị trường mới cho sản phẩm, một cách thức tiếp cận khách
hàng mới cũng là một cách làm năng động
Mới đây, một vài công ty sản xuất hàng tiêu dùng đã chủ động đến với thị trường
nông thôn vùng sâu vùng xa để bán hàng thông qua các Hội chợ về hàng VN chất
lượng cao, và kết quả họ đã tạo nên được doanh số cũng như quảng bá thương
hiệu đến với người tiêu dùng, cải thiện sức mua đáng kể khi mà sức mua ở các đô
thị bão hòa, giảm sút trong bối cảnh người tiêu dùng thắt lưng buộc bụng do suy
giảm kinh tế Thay vì chờ đợi thượng đế đến với công ty, thì chúng ta làm ngược
lại hãy mang sản phẩm của chúng ta đến tận nhà của Thượng đế
Việc nhiều hãng xe tên tuổi đến tận nhà đón khách cũng thể hiện tính năng động trong
kinh doanh vận tải hành khách hiện nay Những chiếc xe 2 tầng với gường nằm thoải mái
đầu tiên ở VN của công ty Hoàng Long là một ví dụ cho thấy sự năng động, sáng tạo
nhạy bén của doanh nghiệp
5 Thay đổi để tồn tại và phát triển
Trang 13Như tôi đã đề cập, TÁI CẤU TRÚC chính là SỰ THAY ĐỔI TOÀN DIỆN HAY
MỘT PHẦN DOANH NGHIỆP để thích ứng với hoàn cảnh mới trong một thế giới
nhanh thay đổi
Thay đổi về tư duy kinh doanh
Không một nguyên nhân nào liên quan tới số thiệt hại
nhân mạng to lớn của thảm họa Titanic khiến mọi người
giận dữ bằng nguyên nhân nó không mang theo đủ thuyền
cứu sinh Đây một phần do luật thời ấy, được đưa vào áp
dụng từ năm 1894, chỉ yêu cầu phải có tối thiểu 16
thuyền cứu sinh đối với những chiếc tàu trên 10.000
tấn Từ thời điểm ấy, kích thước các con tàu đã tăng lên
nhanh chóng, có nghĩa theo luật Titanic chỉ bị yêu cầu
phải mang theo số thuyền cứu sinh đủ cho chưa tới một
nửa số người trên boong Thực tế, White Star Line đã
trang bị vượt yêu cầu khi thêm bốn chiếc thuyền gấp— đủ chỗ cho hơi nhỉnh hơn một
nửa số hành khách và thủy thủ Nhưng vẫn không đủ
Bài học là: Những quy tắc lạc hậu, tư duy cũ cần phải thay đổi!
Một trong những yếu tố làm nên sự lớn mạnh của DN chính là tư duy kinh doanh của các
nhà điều hành doanh nghiệp Tầm nhìn của BQT công ty là một yếu tố cốt lõi Trên thực
tế thì các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường là các công ty gia đình với kiểu kinh doanh
truyền thống, sản phẩm không có sự đột phá hay
Trang 14vượt trội, chất lượng sản phẩm không đồng nhất do không có khả năng đầu tư công nghệ
mới, không có phòng nghiên cứu sản phẩm, phân khúc thị trường hẹp và thường không có
một tầm nhìn dài hạn, ngại rủi ro khi ra biển lớn, nhân sự không ổn định, không có khả
năng liên kết với khách hàng, với đối tác bền lâu
Những doanh nghiệp nào bứt phá được những thói quen làm ăn cũ, mạnh dạn đầu tư, gọi
vốn và hướng ra thị trường toàn cầu với những chiến lược rõ ràng thì mới tạo nên sự lớn
mạnh
Gốm sứ Minh Long là một ví dụ
Từ một công ty gốm sứ gia đình, Minh Long đã lớn mạnh, chinh phục nhiều thị
trường lớn khó tính trên thế giới Thành công này có được phần lớn là nhờ vào sự
tìm tòi sáng tạo, năng động và những nỗ lực hướng ngoại không mệt mỏi Minh
Long sớm nhận ra những đồ gốm sứ của VN còn thô kệch so với các sản phẩm của
Trung Quốc, Nhật Bản nên đã quyết tâm làm cuộc cách mạng thay đổi vị trí của
gốm sứ Việt Nam
Chất lượng sản phẩm & Thị trường quốc tế là 2 mục tiêu mà Minh Long theo
đuổi từ khi thành lập cho đến khi thành công
Năm 1995, khi bắt đầu sản xuất đồ sứ bàn ăn cao cấp cũng là lúc Minh Long vào
cuộc tìm kiếm hình hài đặc trưng cho sản phẩm Ông Minh đã đến các nước châu
Âu, rồi đến Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, những nơi được xem là cội nguồn
của gốm sứ để tìm những ý tưởng và công nghệ mới
Không chỉ thế, ông Lý Ngọc Minh còn đi vào từng siêu thị, nhà hàng quan sát để
hiểu thị hiếu của khách hàng
Có tiềm lực nhờ xuất khẩu, Minh Long quyết định sẽ vực dậy ngành gốm sứ Việt
Nam đang mai một dần trong bối cảnh hàng ngoại giá rẻ tràn ngập Lại một phen
sống chết với kỹ thuật để nghiên cứu cho ra màu men thích hợp nhất với từng sản
phẩm
Ứng dụng công nghệ mới, Minh Long đã làm cho sản phẩm của mình trở nên giá
trị hơn, cạnh tranh hơn Mất tới 6 năm đầu tư nghiên cứu, Minh Long đã tạo ra
một loại hạt phụ gia có kích cỡ nano hoà vào thành phần men Với kích cỡ như
vậy, các hạt phụ gia đã lấp kín được những lỗ nhỏ nhất Công nghệ này không chỉ
giúp tăng cường khả năng chống bám bẩn cho sản phẩm mà còn đảm bảo an toàn