Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sự sống của chúng ta

76% số dân đang sinh sống ở nông thôn, là nơi cơ sở hạ tầng còn lạc hậu, phần lớn các chất thải của con người và gia súc không được xử lý nên thấm xuống đất hoặc rửa trôi làm cho tình tr

LỜI NÓI ĐẦU

-

Hiện nay, cĩ thể xem mơi trường là vấn đề quan tâm của tồn nhân loại Chúng ta cĩ thể thấy rằng, khí hậu ngày càng khắc nghiệt và khĩ dự báo hơn, mưa bão lũ quét thất thường, ơ nhiễm mơi trường xảy ra trên diện rộng… Nguyên nhân thì cĩ nhiều, trong đĩ, con người đã tác động quá nhiều đến mơi trường, khai thác đến mức cạn kiệt các nguồn tài nguyên, thải nhiều chất độc làm cho mơi trường khơng cịn khả năng tự phân hủy….ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, sức khoẻ của chính con người

Chính vì vậy, bảo vệ mơi trường chính là bảo vệ sự sống của chúng ta Nhà nước đã ban hành rất nhiều các văn bản pháp luật về bảo vệ mơi trường nhằm xử

lý, răn đe những tổ chức, cá nhân cĩ hành vi làm tổn hại đến mơi trường, các cơng nghệ xử lý rác thải, phát minh khoa học ra đời nhằm giảm thiểu những tác động đến mơi trường Vậy cịn bản thân chúng ta, chúng ta thực sự cĩ ý thức trong cơng tác bảo vệ mơi trường gĩp phần chống biến đổi khí hậu chưa? Nhằm giúp bạn đọc

cĩ thêm thơng tin về vấn đề này, thư viện Trà Vinh chúng tơi biên soạn Thơng tin

chuyên đề “Bảo vệ mơi trường chính là bảo vệ sự sống của chúng ta”

 Nội dung gồm một số bài viết được đăng trên các báo, tạp chí và các websites cùng một số sách theo chuyên đề hiện đang phục vụ tại thư viện tỉnh

Phần I: Thực trạng mơi trường hiện nay

Phần II: Các giải pháp bảo vệ mơi trường

Phần III: Giới thiệu sách

Xin trân trọng giới thiệu và hy vọng đây sẽ là tài liệu hữu ích cho tất cả quý bạn đọc quan tâm đến vấn đề này

THƯ VIỆN TỈNH TRÀ VINH

MUÏC LUÏC

-

LỜI NÓI ĐẦU 1

PHẦN I: THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG HIỆN NAY 5

1 Môi trường & Biến đổi Khí hậu 6

2 Thực trạng và giải pháp cho vấn đề ô nhiễm môi trường nước ở Việt Nam 7

3 Tình hình biến đổi khí hậu trên thế giới và những tác hại 10

4 Năm 2015: Tác động rõ nét của Biến đổi Khí hậu và hiện tượng Elnino 12

5 Ô nhiễm không khí ở TP HCM tăng cao 15

6 Ô nhiễm nguồn nước và vấn đề sức khỏe 16

7 Rác tràn khắp nơi 18

8 Báo động tình trạng ô nhiễm môi trường ở nông thôn 20

9 Thủ phạm khiến gần một vạn người tử vong mỗi năm ở nước ta 22

10 Những tiếng kêu cứu cho môi trường 24

11 Dùng nước ô nhiễm, 20.000 người thiệt mạng mỗi năm 27

12 Tình trạng ô nhiễm môi trường có xu hướng gia tăng 28

13 10 nơi ô nhiễm nhất trên thế giới 30

14 Hình ảnh gây sốc về môi trường bị tàn phá trên hành tinh 33

15 Thủ phạm triệt hạ phân nửa cây xanh trên Trái Đất 35

PHẦN II: CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG 37

1 Tập trung nguồn lực khắc phục ô nhiễm, cải thiện môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu để phát triển bền vững đất nước 38

2 Phương hướng và chương trình hành động bảo vệ môi trường 46

3 Pháp cho Việt Nam vay thêm 20 triệu euro ứng phó biến đổi khí hậu 47

4 Tái chế, sử dụng lại chất thải 48

5 Đan Mạch hỗ trợ Việt Nam bảo vệ môi trường 49

6 Mạnh tay với các hành vi gây ô nhiễm môi trường 50

7 Bảo vệ môi trường tự nhiên ở Việt Nam - Yêu cầu cấp thiết 52

8 Bắc nhịp cầu cho người trẻ bảo vệ môi trường nước 57

9 Ô nhiễm ánh sáng gây ra những bệnh gì? 59

10 Giải pháp hạn chế ô nhiễm ánh sáng? 60

11 Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường ở khu dân cư 62

12 101 cách bảo vệ môi trường 63

13 Làm gì để chăm sóc môi trường trái đất? 69

14 Tiềm năng tái chế rác thải tại Việt Nam 71

15 Tái chế “tài nguyên rác” thành nguyên liệu sản xuất 72

16 Tái chế rác thải, nguồn lợi còn bỏ ngỏ 74

17 7 biện pháp bảo vệ môi trường 76

18 Các biện pháp kỹ thuật làm sạch không khí 78

19 Các thành phố của Việt Nam trong nỗ lực cải thiện chiếu sáng đô thị 81

20 2015: Xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng 82

21 Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm, suy thoái môi trường trong quá trình sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam 84

22 Các phương pháp bảo vệ môi trường trong chăn nuôi 86

PHẦN III: GIỚI THIỆU SÁCH 93

1 An ninh môi trường 94

2 An toàn bức xạ bảo vệ môi trường 94

3 Bảo vệ môi trường biển vấn đề và giải pháp 94

4 Bảo vệ môi trường trong công nghiệp bột giấy và giấy ở Việt Nam 94

5 Bảo vệ môi trường xanh 94

6 Cải tạo môi trường bằng chế phẩm vi sinh vật 95

7 Cẩm nang pháp luật về bảo vệ môi trường hướng dẫn chi tiết việc lập, thẩm định, phê duyệt, kiểm tra thực hiện chiến lược đề án bảo vệ môi trường và xác định thiệt hại, trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với môi trường 95

8 Chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, đẩy mạnh công tác bảo vệ tài nguyên, môi trường 95

9 Đạo đức môi trường ở nước ta 95

10 Dịch tễ học và vệ sinh môi trường 95

11 Điều kiện tự nhiên tài nguyên thiên nhiên và môi trường trong định hướng phát triển không gian thủ đô Hà Nội 96

12 Giảm thiểu khí cacbon 96

13 Hóa học biển năng suất sinh học và các vấn đề môi trường trong vùng biển Việt Nam 96

14 Hỏi - Đáp về công tác bảo vệ môi trường ở cơ sở 96

15 Hướng dẫn mới nhất thực thi Luật bảo vệ môi trường 2012 - quy chuẩn kỹ thuật môi trường hiện hành quy định về nước thải công nghiệp 96

16 Khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên và bảo vệ môi trường biển 97

17 Kinh tế - xã hội môi trường Việt Nam (2011-2015) 97

18 Kỹ thuật và thiết bị xử lý chất thải bảo vệ môi trường 97

19 Kỷ yếu hội thảo khoa học 97

20 Làng nghề Việt Nam và môi trường 97

21 Luật bảo vệ môi trường 98

22 Luật bảo vệ môi trường thông qua tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khoá XIII( Áp dụng 01-01-2015) và các văn bản hướng dẫn chấn chỉnh, chỉ đạo, xử lý vi phạm ngành 98

23 Môi trường khí hậu biến đổi mối hiểm họa toàn cầu 98

24 Môi trường toàn cầu và tương lai nhân loại 98

25 Môi trường Trung Quốc 98

26 Một số vấn đề cần biết khi tổ chức cộng đồng dân cư phòng tránh, khắc phục hậu quả thiên tai và sự cố môi trường biển 99

27 50 câu hỏi - đáp về bảo vệ môi trường, tài nguyên du lịch vùng dân tộc thiểu số và miền núi 99

28 Năng lượng và môi trường ở Việt Nam 99

29 Nghiên cứu và ứng dụng sợi thực vật nguồn nguyên liệu có khả năng tái tạo để bảo vệ môi trường 99

30 Những tác động của yếu tố văn hóa - xã hội trong quản lý nhà nước đối với tài nguyên, môi trường trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa 100

31 Ô nhiễm môi trường trái đất 100

32 Pháp luật về bảo vệ môi trường quy định mới nhất về xác định thiệt hại đối với môi trường 100

33 Phổ biến kiến thức phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai sự cố môi trường biển 100

34 Quản lý môi trường bằng công cụ kinh tế 100

35 Quản lý tài nguyên & môi trường 101

36 Sổ tay hướng dẫn quản lý môi trường cấp cơ sở 101

37 Sử dụng hợp lý tài nguyên môi trường để phát triển bền vững ở Việt Nam 101

38 Sử dụng thuốc diệt côn trùng và bảo vệ môi trường 101

39 Sức khoẻ người lao động trong môi trường biển đảo 101

40 Tạo dựng môi trường sống xanh, sạch 102

41 Tri thức và kỹ năng bảo vệ môi trường, xây dựng hành tinh xanh 102

42 Vệ sinh môi trường ở nông thôn và phòng dịch bệnh 102

43 Vệ sinh môi trường trong gia đình và cộng đồng 102

44 Việt Nam thiên nhiên, môi trường và phát triển bền vững 102

PHẦN I:

THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG HIỆN NAY

MÔI TRƯỜNG & BIẾN ĐỔI

KHÍ HẬU

Biến đổi khí hậu là một trong

những thách thức phức tạp và lớn nhất

mà thế giới đang phải đối mặt Không

một quốc gia nào có thể tránh được tác

động của biến đổi khí hậu hay đối phó

với các vấn đề của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu đã gây ra sự biến

động lớn về qui luật thời tiết bao gồm

chế độ mưa thay đổi, các hiện tượng

thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt,

bão, thời thiết quá nóng hoặc quá lạnh

trở nên phổ biến hơn Mặt khác, biến

đổi khí hậu còn làm cho mực nước

biển dâng cao khiến hàng triệu người

đang sống tại những khu vực bờ biển

ngày càng bị ảnh hưởng nặng nề

Biến đổi khí hậu tạo ra mối đe dọa

nghiêm trọng hơn với các nước đang

phát triển bởi nó tác động xấu đến việc

giảm nghèo và tăng trưởng kinh tế tại

những quốc gia này Biến đổi khí hậu

làm tăng mức độ dễ bị tổn thương của

những nhóm đối tượng yếu thế và làm

giảm hiệu quả của các nỗ lực phát

triển kinh tế xã hội cũng như sự thịnh

vượng chung của quốc gia Các nước

khu vực sông Mekong được xem là

những nước bị ảnh hưởng nghiêm

trọng bởi biến đổi khí hậu và nước

biển dâng Thách thức này đòi hỏi sự

tham gia đồng bộ và mạnh mẽ của

chính phủ, các cơ quan phát triển và

các viện nghiên cứu

Việc các quốc gia đang phát triển

tập trung vào duy trì và đạt được tốc

độ tăng trưởng kinh tế nhanh mà thiếu

quan tâm đến vấn đề phát triển bền

vững đã dẫn đến môi trường bị phá

hủy và ảnh hưởng nghiêm trọng, tác động xấu đến sức khỏe cùa cộng đồng dân cư và đe dọa lớn đến sự phát triển bền vững của các quốc gia Một phần

do hệ thống chính sách và thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường còn chưa được chú trọng và thực hiện đầy

đủ, nhận thức của xã hội về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường còn hạn chế dẫn đến việc sử dụng các hóa chất và phân bón có hại cho môi trường và thoái hóa cũng như ô nhiễm đất và nguồn nước

Viện Nghiên cứu Phát triển Mekong tập trung nghiên cứu về các vấn đề liên quan tới biến đổi khí hậu, khả năng thích ứng cũng như môi trường bền vững Gần đây, các hoạt động liên quan tới biến đổi khí hậu của chúng tôi bao gồm nghiên cứu đánh giá và xếp hạng mức độ rủi ro do tác động của biến đổi khí hậu và thời tiết bất thường; nghiên cứu và đề xuất các

mô hình sinh kế, xây dựng cơ sở hạ tầng và tài sản phù hợp ứng phó với các thiên tai; đánh giá năng lực và khả năng đối phó với các hiện tượng thời tiết bất thường, dịch bệnh do tác động của biến đổi khí hậu; Đo lường các tác động của những cú sốc khí hậu và rủi ro trong chiến lược đối phó với biến đổi khí hậu của từng vùng, từng nhóm hộ; Nghiên cứu khả năng đối phó với các thiên tai thông qua việc đa dạng hóa sinh kế và tác động đến tiêu dùng và giảm nghèo Bên cạnh biến đổi khí hậu, các nghiên cứu môi trường của chúng tôi còn hướng đến các chủ đề như quản lý và bảo vệ rừng bền vững, nước sạch và vệ sinh môi trường

http://vn.mdri.org.vn

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

CHO VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI

TRƯỜNG NƯỚC Ở VIỆT NAM

Thùy Dung

(Cổng ĐT HND) - Ngày nay, vấn

đề ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô

nhiễm nguồn nước đã và đang ngày

càng trở nên nghiêm trọng ở Việt

Nam Trên các phương tiện thông

tin đại chúng, chúng ta có thể dễ

dàng bắt gặp những hình ảnh,

những thông tin môi trường bị ô

nhiễm Bất chấp những lời kêu gọi

bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn

nước, tình trạng ô nhiễm càng lúc

càng trở nên trầm trọng

Tình trạng quy hoạch các khu đô

thị chưa gắn với vấn đề xử lý chất thải,

nước thải nên ô nhiễm môi trường ở

các thành phố lớn, các khu công

nghiệp, khu đô thị đang ở mức báo

động Trong tổng số 183 khu công

nghiệp trong cả nước, có trên 60% khu

công nghiệp chưa có hệ thống xử lý

nước thải tập trung Các đô thị chỉ có

khoảng 60% - 70% chất thải rắn được

thu gom, cơ sở hạ tầng thoát nước và

xử lý nước thải, chất thải nên chưa đáp

ứng yêu cầu về bảo vệ môi

trường Hầu hết lượng nước thải chưa

được xử lý đều đổ thẳng ra sông, hồ và

dự báo đến năm 2010 là 510.000m3/ngày Một ví dụ đau lòng của việc xả nước thải, là trường hợp sông Thị Vải bị ô nhiễm bởi hoá chất thải ra từ nhà máy của công ti bột ngọt

Vê Đan suốt 14 năm liền

Nguyên nhân của những sự việc trên?

Đầu tiên, đó chính là sự thiếu ý thức nghiêm trọng của nhiều người dân Nhiều người nghĩ rằng những việc mình làm là quá nhỏ bé, không đủ

để làm hại môi trường Một số người khác lại cho rằng việc bảo vệ môi trường là trách nhiệm của nhà nước, của chính quyền mà không phải là của mình Số khác lại nghĩ rằng việc môi trường đã bị ô nhiễm thì có làm gì đi chăng nữa cũng không đáng kể, và việc ô nhiễm môi trường cũng không ảnh hưởng gì tới mình nhiều Việc phá hoại môi trường của một người tuy chỉ ảnh hưởng nhỏ nhưng tập hợp nhiều người lại là lớn.Trách nhiệm bảo

vệ môi trường tuy cũng có một phần là của nhà nước nhưng đa phần lại là của người dân

Một nguyên nhân khác gây ra ô nhiễm môi trường chính là sự thiếu trách nhiệm của các doanh nghiệp Do đặt nặng mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, không ít doanh nghiệp đã vi phạm quy trình khai thác, góp phần đáng kể gây ô nhiễm môi trường Bên cạnh đó, chính

sự chưa chặt chẽ trong việc quản lý bảo

vệ môi trường của nhà nước cũng đã tiếp tay cho các hành vi phá hoại môi trường Việt Nam thiếu những chính sách và quy định bảo vệ môi trường nghiêm ngặt, do đang thu hút mạnh các nguồn vốn đầu tư để phát triển nên dễ mắc vào "cạm bẫy": trở thành nơi tiếp nhận nhiều ngành công nghiệp "bẩn"

Ví như, ngành cán thép làm tốn nhiều

tài nguyên như đất, nước, năng lượng,

thải ra những chất thải nguy hại cho môi

trường Ngoài ra, lượng xe cô lưu thông

ngày càng nhiều ở nước ta cũng góp

phần không nhỏ vào việc gây ô nhiễm

bầu không khí

Bên cạnh đó là những hạn chế, bất

cập của cơ chế, chính sách, pháp luật

về bảo vệ môi trường và việc tổ chức

thực hiện của các cơ quan chức năng

Theo thống kê của Bộ Tư pháp, hiện

nay có khoảng 300 văn bản pháp luật

về bảo vệ môi trường để điều chỉnh

hành vi của các cá nhân, tổ chức, các

hoạt động kinh tế, các quy trình kỹ

thuật, quy trình sử dụng nguyên liệu

trong sản xuất Tuy nhiên, hệ thống

các văn bản này vẫn còn chưa hoàn

thiện, thiếu đồng bộ, thiếu chi tiết, tính

ổn định không cao, tình trạng văn bản

mới được ban hành chưa lâu đã phải

sửa đổi, bổ sung là khá phổ biến, từ đó

làm hạn chế hiệu quả điều chỉnh hành

vi của các cá nhân, tổ chức, các hoạt

động kinh tế trong việc bảo vệ môi

trường

Quyền hạn pháp lí của các tổ chức

bảo vệ môi trường, nhất là của lực

lượng Cảnh sát môi trường chưa thực

sự đủ mạnh, nên đã hạn chế hiệu quả

hoạt động nắm tình hình, phát hiện,

đấu tranh, ngăn chặn các hành vi vi

phạm pháp luật về bảo vệ môi trường

Các cở sở pháp lí, chế tài xử phạt đối

với các loại hành vi gây ô nhiễm môi

trường và các loại tội phạm về môi

trường vừa thiếu, vừa chưa đủ mạnh,

dẫn đến hạn chế tác dụng giáo dục,

phòng ngừa, răn đe đối với những

hành vi xâm hại môi trường Rất ít

trường hợp gây ô nhiễm môi trường bị

xử lí hình sự; còn các biện pháp xử lí khác như buộc phải di dời ra khỏi khu vực gây ô nhiễm, đóng cửa và đình chỉnh hoạt động của các cơ sở gây ô nhiễm môi trường cũng không được áp dụng nhiều, hoặc có áp dụng nhưng các cơ quan chức năng thiếu kiên quyết, doanh nghiệp trây ỳ nên cũng không có hiệu quả

Các cấp chính quyền chưa nhận thức đầy đủ và quan tâm đúng mức đối với công tác bảo vệ môi trường, dẫn đến buông lỏng quản lí, thiếu trách nhiệm trong việc kiểm tra, giám sát về môi trường Công tác thanh tra, kiểm tra về môi trường của các cơ quan chức năng đối với các cơ sở sản xuất dường như vẫn mang tính hình thức, hiện tượng “phạt để tồn tại” còn phổ biến Công tác thẩm định và đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đầu tư còn tồn tại nhiều bất cập và chưa được coi trọng đúng mức, thậm chí chỉ được tiến hành một cách hình thức, qua loa đại khái cho đủ thủ tục, dẫn đến chất lượng thẩm định và phê duyệt không cao

Ngoài ra, công tác tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi trường trong

xã hội còn hạn chế, dẫn đến chưa phát huy được ý thức tự giác, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, cộng đồng trong việc tham gia gìn giữ và bảo vệ môi trường

chính và xử lí hình) phải thực sự đủ

mạnh để đủ sức răn đe các đối tượng

vi phạm Bên cạnh đó, cần xây dựng

đồng bộ hệ thống quản lí môi trường

trong các nhà máy, các khu công

nghiệp theo các tiêu chuẩn quốc tế,

đồng thời tổ chức giám sát chặt chẽ

nhằm hướng tới một môi trường tốt

đẹp và thân thiện hơn với con người

Tăng cường công tác nắm tình

hình, thanh tra, kiểm tra, giám sát về

môi trường (thường xuyên, định kỳ,

đột xuất); phối hợp chặt chẽ giữa các

cơ quan chuyên môn, nhất là giữa lực

lượng thanh tra môi trường với lực

lượng cảnh sát môi trường các cấp,

nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lí kịp

thời, triệt để những hành vi gây ô

nhiễm môi trường của các tổ chức, cá

nhân Đồng thời, nâng cao năng lực

chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ

cán bộ chuyên trách công tác môi

trường; trang bị các phương tiện kỹ

thuật hiện đại để phục vụ có hiệu quả

hoạt động của các lực lượng này

Chú trọng công tác quy hoạch phát

triển các khu, cụm, điểm công nghiệp,

các làng nghề, các đô thị, đảm bảo tính

khoa học cao, trên cơ sở tính toán kỹ

lưỡng, toàn diện các xu thế phát triển, từ

đó có chính sách phù hợp; tránh tình

trạng quy hoạch tràn lan, thiếu đồng bộ,

chồng chéo như ở nhiều địa phương thời

gian vừa qua, gây khó khăn cho công

tác quản lí nói chung, quản lí môi

trường nói riêng Đối với các khu công

nghiệp, cần có quy định bắt buộc các

công ty đầu tư hạ tầng phải xây dựng hệ

thống thu gom, xử lí nước thải tập trung

hoàn chỉnh mới được phép hoạt động,

đồng thời thường xuyên có báo cáo định

kỳ về hoạt động xử lí nước thải, rác thải

tại đó

Cần chú trọng và tổ chức thực hiện nghiêm túc việc thẩm định, đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đầu tư, trên cơ sở đó, cơ quan chuyên môn tham mưu chính xác cho cấp có thẩm quyền xem xét quyết định việc cấp hay không cấp giấy phép đầu tư Việc quyết định các dự án đầu tư cần được cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích đem lại trước mắt với những ảnh hưởng của nó đến môi trường về lâu dài Thực hiện công khai, minh bạch các quy hoạch, các dự án đầu tư và tạo điều kiện để mọi tổ chức và công dân

có thể tham gia phản biện xã hội về tác động môi trường của những quy hoạch

và dự án đó

Cuối cùng, phải đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục về môi trường trong toàn xã hội nhằm tạo sự chuyển biến và nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường, trách nhiệm xã hội của người dân, doanh nghiệp trong việc gìn giữ

và bảo vệ môi trường; xây dựng ý thức sinh thái, làm cho mọi người nhận thức một cách tự giác về vị trí, vai trò, mối quan hệ mật thiết giữa tự nhiên - con người - xã hội

Tình trạng môi trường ở Việt Nam tuy nghiêm trọng nhưng vẫn có thể cứu vãn nếu mỗi người dân biết góp sức của mình, chung tay bảo vệ môi trường Vì vậy, chúng ta cần chung tay bảo vệ môi trường và tránh gây ô nhiễm Vì tương lai một Việt Nam xanh, sạch, đẹp và vì cuộc sống của chính chúng ta cũng như của các thế

hệ sau

http://mtnt.hoinongdan.org.vn

(Ngày 27/4/2015)

TÌNH HÌNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

TRÊN THẾ GIỚI VÀ NHỮNG

TÁC HẠI Ngô Huyền (Tổng hợp)

Khí hậu là trạng thái khí quyển

ở nơi nào đó, được đặc trưng bởi các

trị số trung bình nhiều năm về nhiệt

độ, độ ẩm, lượng mưa, lượng bốc

thoát hơi nước, mây, gió Như vậy,

khí hậu phản ánh giá trị trung bình

nhiều năm của thời tiết và nó

thường có tính chất ổn định, ít thay

đổi

Trong lịch sử địa chất của trái đất

chúng ta, sự biến đổi khí hậu đã từng

nhiều lần xẩy ra với những thời kỳ

lạnh và nóng kéo dài hàng vạn năm mà

chúng ta gọi là thời kỳ băng hà hay

thời kỳ gian băng Thời kỳ băng hà

cuối cùng đã xãy ra cách đây 10.000

năm và hiện nay là giai đoạn ấm lên

của thời kỳ gian băng Xét về nguyên

nhân gây nên sự thay đổi khí hậu này,

chúng ta có thể thấy đó là do sự tiến

động và thay đổi độ nghiêng trục quay

trái đất, sự thay đổi quỹ đạo quay của

trái đất quanh mặt trời, vị trí các lục

địa và đại dương và đặc biệt là sự thay

đổi trong thành phần khí quyển

Trong khi những nguyên nhân đầu

tiên là những nguyên nhân hành tinh,

thì nguyên nhân cuối cùng lại có sự tác

động rất lớn của con người mà chúng

ta gọi đó là sự làm nóng bầu khí quyển

hay hiệu ứng nhà kính.Có thể hiểu sơ

lược là: nhiệt độ trung bình của bề mặt

trái đất được quyết định bởi sự cân

bằng giữa hấp thụ năng lượng mặt trời

và lượng nhiệt trả vào vũ trụ Khi

lượng nhiệt bị giữ lại nhiều trong bầu

khí quyển thì sẽ làm nhiệt độ trái đất tăng lên Chính lượng khí CO2 chứa nhiều trong khí quyển sẽ tác dụng như một lớp kính giữ nhiệt lượng tỏa ngược vào vũ trụ của trái đất Cùng với khí CO2 còn có một số khí khác cũng được gọi chung là khí nhà kính như NOx, CH4, CFC Với những gia tăng mạnh mẽ của nền sản xuất công nghiệp và việc sử dụng các nhiên liệu hoá thạch (dầu mỏ, than đá ), nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy nhiệt độ toàn cầu sẽ gia tăng từ 1,4oC đến 5,8oC từ 1990 đến 2100 và vì vậy

sẽ kéo theo những nguy cơ ngày càng sâu sắc đối với chất lượng sống của con người

Sự biến đổi khí hậu (BĐKH) toàn cầu đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng Biểu hiện rõ nhất là sự nóng lên của trái đất, là băng tan, nước biển dâng cao; là các hiện tượng thời tiết bất thường, bão lũ, sóng thần, động đất, hạn hán và giá rét kéo dài… dẫn đến thiếu lương thực, thực phẩm và xuất hiện hàng loạt dịch bệnh trên người, gia súc, gia cầm…

Có thể thấy tác hại theo hướng nóng lên toàn cầu thể hiện ở 10 điều tồi tệ sau đây: gia tăng mực nước biển, băng hà lùi về hai cực, những đợt nóng, bão tố và lũ lụt, khô hạn, tai biến, suy thoái kinh tế, xung đột và chiến tranh, mất đi sự đa dạng sinh học

và phá huỷ hệ sinh thái Những minh chứng cho các vấn đề này được biểu hiện qua hàng loạt tác động cực đoan của khí hậu trong thời gian gần đây như đã có khoảng 250 triệu người bị ảnh hưởng bởi những trận lũ lụt ở Nam Á, châu Phi và Mexico Các nước Nam Âu đang đối mặt nguy cơ bị

hạn hán nghiêm trọng dễ dẫn tới

những trận cháy rừng, sa mạc hóa, còn

các nước Tây Âu thì đang bị đe dọa

xảy ra những trận lũ lụt lớn, do mực

nước biển dâng cao cũng như những

đợt băng giá mùa đông khốc liệt

Những trận bão lớn vừa xẩy ra tại Mỹ,

Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ có

nguyên nhân từ hiện tượng trái đất ấm

lên trong nhiều thập kỷ qua Những dữ

liệu thu được qua vệ tinh từng năm

cho thấy số lượng các trận bão không

thay ðổi, nhýng số trận bão, lốc cường

độ mạnh, sức tàn phá lớn đã tăng lên,

đặc biệt ở Bắc Mỹ, tây nam Thái Bình

Dương, Ân Độ Dương, bắc Đại Tây

Dương Một nghiên cứu với xác suất

lên tới 90%.cho thấy sẽ có ít nhất 3 tỷ

người rơi vào cảnh thiếu lương thực

vào năm 2100, do tình trạng ấm lên

của Trái đất

Sự nóng lên của Trái đất, băng tan

đã dẫn đến mực nước biển dâng cao

Nếu khoảng thời gian 1962 - 2003,

lượng nước biển trung bình toàn cầu

tăng 1,8mm/năm, thì từ 1993 - 2003

mức tăng là 3,1mm/năm Tổng cộng,

trong 100 năm qua, mực nước biển đã

tăng 0,31m Theo quan sát từ vệ tinh,

diện tích các lớp băng ở Bắc cực, Nam

cực, băng ở Greenland và một số núi

băng ở Trung Quốc đang dần bị thu

hẹp Chính sự tan chảy của các lớp

băng cùng với sự nóng lên của khí hậu các đại dương toàn cầu (tới độ sâu 3.000m) đã góp phần làm cho mực nước biển dâng cao Dự báo đến cuối thế kỷ XXI, nhiệt độ trung bình sẽ tăng lên khoảng từ 2,0 - 4,5oC và mực nước biển toàn cầu sẽ tăng từ 0,18m - 0,59m Việt Nam là 1 trong 4 nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của sự BĐKH và dâng cao của nước biển Theo thống kê, số đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến Việt Nam giảm rõ rệt trong vòng 2 thập kỷ qua Từ 29 đợt mỗi năm (từ 1971 - 1980) xuống còn 15 - 16 đợt mỗi năm từ 1994 -

2007 Số cơn bão trên biển Đông ảnh hưởng đến nước ta cũng ngày càng ít

đi nhưng ngược lại số cơn bão mạnh

có chiều hướng tăng lên, mùa bão kết thúc muộn, quỹ đạo của bão trở nên dị thường và số cơn bão ảnh hưởng đến khu vực Nam Trung bộ, Nam bộ ngày càng tăng Bên cạnh đó, số ngày mưa phùn ở miền Bắc giảm một nửa (từ 30 ngày/năm trong thập kỷ 1961 - 1970 xuống còn 15 ngày/năm trong thập kỷ

1991 - 2000) Lượng mưa biến đổi không nhất quán giữa các vùng, hạn hán có xu hướng mở rộng, đặc biệt là

ở khu vực Nam Trung bộ (trong đó có Khánh Hòa), dẫn đến gia tăng hiện tượng hoang mạc hóa

Hiện tượng El Nino và La Nina

ảnh hưởng mạnh đến nước ta trong vài

thập kỷ gần đây, gây ra nhiều đợt nắng

nóng, rét đậm rét hại kéo dài có tính

kỷ lục Dự đoán vào cuối thế kỷ XXI,

nhiệt độ trung bình nước ta tăng

khoảng 30C và sẽ tăng số đợt và số

ngày nắng nóng trong năm; mực nước

biển sẽ dâng cao lên 1m Điều này dẫn

đến nhiều hiện tượng bất thường của

thời tiết Đặc biệt là tình hình bão lũ và

hạn hán Nước biển dâng dẫn đến sự

xâm thực của nước mặn vào nội địa,

ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước

ngầm, nước sinh hoạt cũng như nước

và đất sản xuất nông - công nghiệp

Nếu nước biển dâng lên 1m sẽ làm mất

12,2% diện tích đất là nơi cư trú của

23% dân số (17 triệu người) của nước

ta Trong đó, khu vực ven biển miền

Trung sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề của

hiện tượng BĐKH và dâng cao của

nước biển Riêng đồng bằng sông Cửu

Long, dự báo vào năm 2030, khoảng

45% diện tích của khu vực này sẽ bị

nhiễm mặn cục độ và gây thiệt hại

mùa màng nghiêm trọng do lũ lụt và

ngập úng Nếu không có kế hoạch đối

phó, phần lớn diện tích của đồng bằng

sông Cửu Long sẽ ngập trắng nhiều

thời gian trong năm và thiệt hại ước

tính sẽ là 17 tỷ USD

BĐKH còn kéo theo sự thay đổi

của thời tiết, ảnh hưởng trực tiếp đến

cây trồng, sản xuất nông, lâm, công

nghiệp và nuôi trồng, đánh bắt thủy -

hải sản Đặc biệt là sự xuất hiện của

dịch bệnh và khan hiếm về lương thực,

nước ngọt Dự báo, sẽ có khoảng 1,8

tỷ người trên thế giới sẽ khó khăn về

nước sạch và 600 triệu người bị suy

dinh dưỡng vì thiếu lương thực do ảnh

hưởng của BĐKH toàn cầu trong những năm tới

http://www.danang.gov.vn

NĂM 2015: TÁC ĐỘNG RÕ NÉT CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ HIỆN TƯỢNG ELNINO

Thủy Nguyễn / Nguồn : monre

Hiện nay, nhiều quốc gia đang rất lo ngại về hiện tượng El Nino đã

và đang diễn ra suốt gần 6 tháng qua và sẽ kéo dài đến những tháng đầu năm 2015, các nhà khí tượng trên thế giới cũng đã lên tiếng báo động về hiện tượng này Các tin tức mới nhất cho biết hiện tượng El Nino đã thật sự ảnh hưởng và tác động đến khí hậu làm biến động thời tiết ở nhiều nơi trên thế giới Xuất hiện hiện tượng El Nino

Theo tiêu chí đánh giá của Trung tâm dự báo khí hậu Hoa Kỳ, El Nino

đã chính thức bắt đầu Ngược lại, cơ quan khí tượng Úc cho rằng đến các tháng giữa năm 2015 mới đạt ngưỡng

El Nino Cơ quan khí tượng Nhật Bản cũng cho rằng ENSO hiện vẫn đang trạng thái trung tính, sẽ chuyển sang El Nino vào các tháng mùa hè và kết thúc vào các tháng cuối đông 2015

Theo kết quả tổng hợp dự báo từ các mô hình thống kê và động lực của nhiều Trung tâm nghiên cứu Khí hậu lớn trên thế giới thì khả năng El Nino kéo dài đến mùa hè năm 2015 là 70%

và mùa thu - đông năm 2015 là 60%

Dự báo chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm xích đạo

Thái Bình Dương (NINO3.4) đang

tăng dần và sẽ đạt cao nhất khoảng

1,0-1,2oC vào nửa cuối năm 2015,

trong đó nhóm mô hình động lực cho

kết quả dự báo El Nino cường độ

mạnh hơn nhóm mô hình thống kê

Tuy còn khác biệt trong các đánh

giá về độ tin cậy của dự báo nhưng các

Trung tâm nghiên cứu khí hậu đều

nhận định hiện tượng El Nino đã khởi

phát từ cuối năm 2014 và sẽ chính

thức xuất hiện vào các tháng đầu mùa

hè 2015 Mặc dù được dự báo là một

El Nino có cường độ yếu đến trung

bình nhưng có thể kéo dài đến cuối

năm 2015

Tác động của El Nino đến Việt

Nam

El Nino thường kéo theo những

ảnh hưởng nghiêm trọng về khí hậu,

bão lụt cũng như mùa màng của nhiều

nước trên thế giới, đặc biệt là ở Việt

Nam Trước đây, đợt El Nino xảy ra

trong hai năm 1997 - 1998 đã làm đảo

lộn khí hậu và thời tiết, gây nên những

cơn bão lớn cũng như hạn hán khắp

nơi trên thế giới, trong hai năm đó đã

có 24.000 nguời bị thiệt mạng và thiệt

hại hơn 34 tỷ đô la Mỹ Riêng tại Viêt

Nam, thiệt hại mùa màng được ước

tính khoảng 5.000 tỷ đồng

Theo thống kê, khoảng 40% năm

El Nino có số lượng bão, áp thấp nhiệt

đới (ATNĐ) trên Biển Đông và ảnh

hưởng trực tiếp đến Việt Nam ít hơn

trung bình nhiều năm (TBNN), 55% ở

mức xấp xỉ TBNN và chỉ có 5% số

năm cao hơn TBNN Như vậy, nhìn

chung là vào năm El Nino thì hoạt

động của bão và ATNĐ ít hơn hoặc

xấp xỉ TBNN Tuy nhiên, đáng lưu ý

là trong các năm El Nino lại ghi nhận các cơn bão mạnh và hiếm gặp như bão Linda (1997), Xangsane (2006) và Ketsana (2009) gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản ở Nam Bộ và Trung

Bộ

Hầu hết các thời kỳ ảnh hưởng của

El Nino, nước ta đều thiếu hụt lượng mưa so với TBNN từ 25 đến 50%, đặc biệt là khu vực Trung Bộ Ngoài ra, trong những năm El Nino, một số kỷ lục về lượng mưa lớn nhất trong 24 giờ (tức là mưa lớn trong thời đoạn ngắn) và số tháng liên tục hụt mưa tại một số nơi đã được ghi nhận

Hạn hán khốc liệt tại một số tỉnh Nam Trung Bộ

Trong điều kiện El Nino, nhiệt độ trung bình các tháng ở hầu hết các vùng trong cả nước có xu hướng cao hơn TBNN và xuất hiện nhiều hơn các

kỷ lục về nắng nóng so với những năm trung tính hay La Nina

Trong những năm El Nino, dòng chảy năm ở các sông thuộc Trung Bộ

và Tây Nguyên nhỏ hơn TBNN từ 10% trở lên, những năm El Nino mạnh

có thể hụt tới 50 - 60% Lượng dòng chảy tháng nhỏ nhất ở hầu hết các trạm đều nhỏ hơn trị số TBNN và đạt khoảng 80 - 90% Dòng chảy mùa lũ trong những năm El Nino thường nhỏ hơn TBNN và thường đạt 65 - 95% dòng chảy năm Trong những năm El Nino, ít có khả năng xuất hiện đỉnh lũ lớn trên sông Cửu Long

Đánh giá diễn biến của hiện tượng ENSO năm 2014-2015, kết hợp phân tích các kết quả dự báo và tương tự hoàn lưu quy mô lớn, đã xác định hai năm có đặc điểm về cường độ và thời

gian xuất hiện El Nino tương tự năm

nay là 2002 và 2004 Trong những

năm này, số lượng bão và ATNĐ ảnh

hưởng trực tiếp đến Việt Nam đều ít

hơn so với TBNN (năm 2002 chỉ có 1

ATNĐ ảnh hưởng đến khu vực Bắc

Bộ, năm 2004 có 2 cơn bão ảnh hưởng

đến đất liền Việt Nam) Tổng lượng

mưa trong mùa mưa, bão, lũ của 2 năm

này đều ở mức thiếu hụt so với TBNN

và hệ quả là trong năm 2002, 2004 đã

xảy ra hạn hán nghiêm trọng ở Trung

Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ Ngoài ra,

nền nhiệt độ trong 2 năm tương tự nêu

trên đều cao hơn so với TBNN, đặc

biệt là vào mùa thu - đông

Năm 2015, Do ảnh hưởng của El

Nino Tình trạng khô hạn, thiếu nước,

xâm nhập mặn sâu vào vùng cửa sông

tiếp tục xảy ra trên diện rộng ở các

tỉnh Trung Bộ và kéo dài tới tháng đầu

9/2015 Hạn hán tại một số huyện

thuộc các tỉnh Nam Trung Bộ có thể ở

mức khốc liệt Ở khu vực Tây Nguyên

đã có mưa chuyển mùa, nhưng lượng

không đáng kể, vì vậy tình trạng khô

hạn vẫn xảy ra cục bộ và kéo dài đến

tháng 5/2015

Do ảnh hưởng của El Nino, lượng

mưa trên cả nước sẽ giảm rất nhiều,

cùng với nền nhiệt độ tăng cao gây hạn

hán làm thiệt hại nặng nề mùa màng -

nhất là vụ lúa Đông Xuân và các loại

nông sản như cà phê, chè, Lượng

nước mưa ít sẽ gây nên nạn thiếu nước

ngọt để uống ở những thành phố lớn

cũng như sự xâm nhập mặn ở những

vùng ven biển và cửa sông (trước đây,

vào năm 1998 nạn thiếu nước uống đã

được ghi nhận tại Hà Nội vào mùa hè

cũng như mực nước tại các đập Hoà

Bình, Trị An và Thác Bà xuống rất thấp không đủ để vận hành thủy điện)

Vì thiếu mưa và nước ngọt nên tình hình xâm nhập mặn sẽ gia tăng và ngày càng mở rộng ở các vùng đồng bằng ven biển Hiện nay đã có hơn một triệu ha bị xâm nhập mặn và ở một số nơi nước mặn đã xâm nhập vào sâu trong đất liền hàng chục km Sự xâm nhập mặn này sẽ ngày càng trầm trọng hơn khi El Nino gây nên hạn hán không chỉ ở vùng đồng bằng mà còn trên các vùng thượng lưu Lưu lượng các sông sẽ bị giảm thiểu trong mùa khô cũng như trong mùa mưa, mực nước trên các hồ chứa nước và thủy điện giảm và thiếu hụt đáng kể, điều này sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến sản xuất nông nghiệp và đời sống kinh tế

xã hội Một hậu quả khác của ít mưa

và nhiệt độ cao là nạn cháy rừng; các vùng rừng trên khắp cả nước sẽ bị đe dọa nghiêm trọng, nhất là trong mùa khô 2014

http://www.dmhcc.gov.vn

Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ Ở

TP HCM TĂNG CAO

Sơn Hòa Tình trạng ô nhiễm không khí

tại TP HCM ở mức báo động khi

khí độc hại CO, bụi, ô nhiễm tiếng

ồn đều tăng nhanh

Trong báo cáo do Trung tâm Quan

trắc và Phân tích Môi trường – Sở Tài

nguyên Môi trường TP HCM – thực

hiện, chỉ số khí độc hại CO (cacbon

mônoxit), tiếng ồn và bụi… trong

không khí ở thành phố đang ở mức

báo động khi đã vượt số liệu giai đoạn

2010-2014

Ô nhiễm chất lượng không khí chủ

yếu do bụi lơ lửng và mức ồn từ các

hoạt động giao thông gây ra

TP HCM liên tục bị sương mù bao phủ trong

thời gian qua Ảnh: H.C

Số liệu quan trắc chất lượng môi

trường giai đoạn này cho thấy nồng độ

CO trong không khí có xu hướng giảm

dần Nhưng 6 tháng đầu năm, nồng độ

CO được ghi nhận tăng vọt ở nhiều

điểm như An Sương, ngã tư Huỳnh

Tấn Phát – Nguyễn Văn Linh, Hàng

Xanh, Gò Vấp…

Mức độ bụi trong không khí cũng

gia tăng Tại Gò Vấp, nồng độ bụi

trung bình năm 2014 là 447

microgam/m3 thì hiện tại là hơn 496 microgam Đặc biệt, tại ngã tư Huỳnh Tấn Phát - Nguyễn Văn Linh, từ mức

486 microgam năm 2014 tăng lên 613,83 microgam/m3

Nồng độ bụi trong không khí ven đường tại các trạm đo đều vượt quy chuẩn Việt Nam (QCVN) từ 1,2 - 2,2 lần Có gần 50% giá trị quan trắc không đạt QCVN

Chất lượng tại các điểm cấp nước cũng có sự thay đổi So với năm 2014, các chỉ tiêu pH, COD, BOD, độ mặn

có xu hướng tăng tại 50-83% các điểm quan trắc Chỉ tiêu DO (lượng oxy hoà tan trong nước cần thiết cho sự hô hấp của các sinh vật nước) lại giảm tại 83% các điểm quan trắc Hầu hết các tuyến kênh đều bị ô nhiễm vi sinh vật, hàm lượng Coliform cao và đều vượt quy chuẩn cho phép QCVN

Sương mù trên đường phố Sài Gòn

Ảnh: D.T

Thời gian vừa qua, TP HCM thường xuyên đối diện với lượng sương mù dày đặc bao phủ cả thành phố đến tận trưa Theo đài khí tượng thủy văn khu vực Nam bộ, do không khí ô nhiễm nên xảy ra hiện tượng mù khô Đơn vị này cũng khuyến cáo người dân khi ra đường nên mang

khẩu trang Đặc biệt là trẻ em, sức đề

kháng yếu sẽ dễ bị nhiễm các bệnh về

đường hô hấp

Theo Chi cục Bảo vệ môi trường

TP HCM, tình hình ô nhiễm không khí

trên địa bàn thành phố đang diễn biến

ngày càng phức tạp, 89% mẫu kiểm tra

không khí không đạt tiêu chuẩn cho

phép, luôn ở mức nguy hại cao cho sức

khỏe con người Trong đó, luợng bụi

lơ lửng sinh ra từ khói, bụi đang là

nhân tố gây ô nhiễm nghiêm trọng

hàng đầu

Nguyên nhân được xác định là do

lưu luợng các loại xe, nhất là ôtô tải

lưu thông qua khu vực lên đến hàng

chục nghìn lượt mỗi ngày và tình trạng

kẹt xe xảy ra ngày càng thường xuyên

Tình trạng ô nhiễm nguồn nước

mặt do quá trình sản xuất công

nghiệp, nông nghiệp, trong sinh hoạt

của người dân đang diễn ra khá

trầm trọng ảnh hưởng nghiêm trọng

đến sức khỏe của người dân, đồng

thời làm gia tăng nguy cơ mắc các

bệnh truyền nhiễm, nhất là bệnh

ung thư

Quá trình công nghiệp hóa (CNH),

đô thị hóa đang diễn ra nhanh chóng,

sự gia tăng dân số đã gây áp lực ngày

càng lớn đối với tài nguyên nước ở

Việt Nam, dẫn đến môi trường nước

mặt ở nhiều đô thị, khu công nghiệp, các làng nghề ngày càng bị ô nhiễm nghiêm trọng bởi nước thải và chất thải rắn Tại các thành phố lớn, hàng trăm cơ sở sản xuất công nghiệp là nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường nước mặt do xả thẳng ra nguồn tiếp nhận

Nguồn nước tại các thành phố lớn ngày càng

bị ô nhiễm nặng do rác thải, nước thải sinh hoạt xả thẳng ra sông, hồ Trong ảnh: Công nhân vệ sinh môi trường nhặt rác nổi trên sông Tô Lịch (Hà Nội) Ảnh: PHẠM MẠNH

Trong ngành công nghiệp dệt may, ngành công nghiệp giấy, công nghiệp mía đường và công nghiệp chế biến thực phẩm nước thải thường có độ

pH trung bình cao; chỉ số nhu cầu ô-xy sinh hóa (BOD) ở mức 700mg/l, vượt ngưỡng cho phép đến 14 lần; nhu cầu ô-xy hóa học (COD) có thể lên đến 2.500mg/l, vượt tiêu chuẩn cho phép hơn 16 lần (theo QCVN 40:2011/BTNMT) Hàm lượng nước thải của một số doanh nghiệp có chứa Cyanua (CN-) vượt đến 80 lần tiêu chuẩn cho phép, nhiều chỉ số môi trường khác trong nước cao gấp nhiều lần giới hạn cho phép

Tình trạng ô nhiễm nước mặt ở các

đô thị, được thể hiện rõ nhất ở hai thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội đang ở mức báo động rất cao Tại hai thành phố này, nước thải sinh hoạt trực

tiếp xả ra nguồn tiếp nhận (sông, hồ,

kênh, mương) Rất nhiều cơ sở sản

xuất không xử lý nước thải, nhiều

bệnh viện và cơ sở y tế chưa có hệ

thống xử lý nước thải; một lượng lớn

chất thải rắn trong thành phố không

được thu gom triệt để Tình trạng ô

nhiễm nước mặt ở nông thôn, khu vực

sản xuất nông nghiệp không ngừng gia

tăng 76% số dân đang sinh sống ở

nông thôn, là nơi cơ sở hạ tầng còn lạc

hậu, phần lớn các chất thải của con

người và gia súc không được xử lý nên

thấm xuống đất hoặc rửa trôi làm cho

tình trạng ô nhiễm nguồn nước về mặt

hữu cơ và vi sinh vật ngày càng cao,

nhất là việc lạm dụng các chất bảo vệ

thực vật trong sản xuất nông nghiệp

dẫn đến các nguồn nước ở sông, hồ,

kênh, mương bị ô nhiễm và ảnh hưởng

rất lớn đến môi trường và sức khỏe

Tại một số địa phương, khi quan

sát các trường hợp ung thư, viêm

nhiễm phụ khoa chiếm từ 40 đến 50%

là do từng sử dụng nguồn nước bị ô

nhiễm Theo đánh giá của các Bộ Y tế

và Nông nghiệp và Phát triển nông

thôn, trung bình mỗi năm ở Việt Nam

có khoảng chín nghìn người chết vì

nguồn nước và điều kiện vệ sinh kém;

hằng năm có khoảng hơn 100 nghìn

trường hợp mắc ung thư mới phát hiện

mà một trong những nguyên nhân

chính là do sử dụng nguồn nước ô

nhiễm Tác hại của ô nhiễm nguồn

nước mặt đối với sức khỏe con người,

chủ yếu do môi trường nước bị ô

nhiễm vi sinh vật gây bệnh, ô nhiễm

các hợp chất hữu cơ, các hóa chất độc

hại và ô nhiễm kim loại nặng Ảnh

hưởng của ô nhiễm nước mặt đối với

sức khỏe cộng đồng chủ yếu thông qua

hai con đường, do ăn uống phải nước

bị ô nhiễm hay các loại rau quả, thủy hải sản được nuôi trồng trong nước bị

ô nhiễm và tiếp xúc với môi trường nước bị ô nhiễm trong quá trình sinh hoạt và lao động do con người gây ra Nhằm từng bước giảm ô nhiễm nước mặt, cũng như nâng cao chất lượng sống và sức khỏe của người dân, các cơ quan quản lý từ T.Ư đến các địa phương cần áp dụng các biện pháp hạn chế xả chất thải ra nguồn nước mặt

Xử lý nước thải sinh hoạt ngay từ đầu nguồn bằng công nghệ sinh học hoặc đầu tư lắp đặt hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt cho các cụm dân cư Ðẩy mạnh nghiên cứu, xác định rõ mức độ ảnh hưởng của các yếu tố trong môi trường nước mặt có nguy cơ cao đối với sức khỏe cộng đồng Cần xây dựng

và công bố Báo cáo Sức khỏe môi trường quốc gia, trong đó nêu chi tiết các nội dụng liên quan đến ô nhiễm nước mặt và sức khỏe cộng đồng Ðối với các nhà máy, xí nghiệp, các cơ sở có phát sinh nước thải, tăng cường tái sử dụng nước trong sản xuất (quay vòng nước trong sản xuất); lắp đặt hệ thống xử lý nước thải trước khi đưa ra nguồn tiếp nhận, cũng như từng bước thay đổi công nghệ sản xuất tiên tiến nhằm tiết kiệm nguồn nước trong quá trình sản xuất tại các cơ sở này Nâng cao trách nhiệm bảo vệ môi trường của các cá nhân, hộ gia đình bằng việc sử dụng tiết kiệm nước trong sinh hoạt hằng ngày; đồng thời người dân không nên sử dụng nguồn nước mặt bị ô nhiễm cho ăn uống, sinh hoạt, nhất là hạn chế sử dụng nguồn nước mặt bị ô nhiễm cho hoạt động chăn nuôi và trồng trọt

Số liệu thống kê của Bộ Y tế

cho thấy, gần một nửa trong số 26

bệnh truyền nhiễm có nguyên nhân

liên quan đến nguồn nước bị ô

nhiễm Ðiển hình là bệnh tiêu chảy

cấp, dịch tả, thương hàn, đau mắt

đỏ, các bệnh về đường tiêu hóa,

viêm gan A, viêm não, ung thư

http://www.nhandan.com.vn

RÁC TRÀN KHẮP NƠI

Tuấn Minh - Thốt Nốt

Từ nông thôn đến các vùng biển

trên cả nước, tình trạng ô nhiễm

môi trường do rác thải của người

dân và doanh nghiệp ngày càng

đáng báo động

Theo báo cáo mới nhất của Sở Tài

Nguyên và Môi trưởng tỉnh Thanh

Hóa, hiện địa phương này mới thu

gom được khoảng 60% lượng rác thải

sinh hoạt

Chiều chiều ra biển…

Rác thải tràn ngập cảng Lạch Bạng, huyện Tĩnh

Gia, tỉnh Thanh Hóa Ảnh: THANH TUẤN

Do không có nhà máy xử lý, phân

loại rác nên hầu hết các huyện, thị xã

tại Thanh Hóa đều sử dụng phương

pháp xử lý thủ công là chôn lấp Thậm chí, người dân còn vứt rác tràn lan ra kêch rạch, sông suối, bờ biển khiến môi trường ngày càng ô nhiễm

Cảng cá Lạch Bạng (thuộc địa bàn

2 xã Hải Thanh và Hải Bình, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa) được biết đến là cảng cá lớn nhất khu vực Bắc Trung Bộ, nơi trung chuyển các loại thủy sản của ngư dân và thương lái trong vùng Tuy nhiên, nhiều năm trở lại đây, cảng cá này bị “bức tử” bởi tình trạng ô nhiễm môi trường do chính rác thải sinh hoạt của người dân địa phương và một số nhà máy chế biển thủy sản gây ra

Khu bãi rác tạm cho 5 xã cù lao của huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp đã quá tải

Ảnh: THỐT NỐT

Có mặt tại cảng cá trong những ngày nắng nóng, chúng tôi ghi nhận mùi hôi thối bốc lên nồng nặc từ những đống rác được đổ tràn lan xuống chân đê, gồm: rác thải sinh hoạt, xác hải sản, túi ni-lông… Chỉ cần

đi dọc tuyến đê trong khu vực cảng cá địa phận xã Hải Thanh, có thể dễ dàng bắt gặp những đống rác lớn đã bốc mùi nồng nặc, tạo một bầu không khí ngột ngạt trong khu vực mà bao nhiêu năm qua, người dân đành phải sống chung với nó

Bà Vũ Minh Tốt - ngụ thôn Thanh

Xuyên, xã Hải Thanh - cho biết tình

trạng ô nhiễm môi trường ở cảng cá đã

xảy ra gần chục năm qua, do một số

nhà máy chế biến cá xung quanh ngày

đêm xả thải ra môi trường và người

dân vô tư đem rác vứt xuống biển “Đã

có nhiều đoàn chức năng về kiểm tra,

chúng tôi cũng phản ánh với chính

quyền địa phương nhưng tình trạng ô

nhiễm vẫn không có gì cải thiện” - bà

than thở

Tháng 1-2015, Sở Tài nguyên và

Môi trường tỉnh Thanh Hóa đã thành

lập đoàn liên ngành kiểm tra mức độ ô

nhiễm môi trường tại cảng cá Lạch

Bạng và kết luận trong khu vực cảng

và phía đê sông Bạng còn tồn đọng

lượng rác thải tương đối lớn chưa

được xử lý triệt để Theo ông Đinh

Tiến Hưng, Giám đốc cảng cá Lạch

Bạng, nơi đây có đội vệ sinh chuyên

thu gom, xử lý rác thải nhưng do là

đơn vị sự nghiệp nên nếu chưa bảo

đảm thì phải từ từ khắc phục

Ngoài cảng cá Lạch Bạng, một số

huyện của tỉnh Thanh Hóa như Hậu

Lộc, Hoằng Hóa, Quảng Xương…, rác

thải cũng được người dân vô tư vứt

tràn lan ra bờ biển Đơn cử như xã

Ngư Lộc, huyện Hậu Lộc; xã Quảng

Nham, huyện Quảng Xương… Tại xã

Ngư Lộc, người dân cứ chiều chiều

mang rác ra biển khiến nơi đây hình

Tháp vẫn chưa có nơi chứa rác đạt yêu

cầu về vệ sinh môi trường

Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện

5 xã cù lao của huyện Thanh Bình chỉ

có một nơi tập kết rác tạm tại khu đất của người dân ở xã Tân Huề Tuy nhiên, do không chịu nỗi mùi hôi của các loại rác thải nên thời gian gần đây, chủ đất đã ra ngăn cản, không cho đổ nữa Trước tình trạng này, hàng ngàn

hộ dân phải đưa rác vào bao rồi mang

ra đặt trước nhà hoặc ném xuống sông Những người làm nhiệm vụ thu gom rác của các xã bị vạ lây vì không đi thu gom thì bị dân chửi, còn thu về rồi cũng chẳng biết đổ ở đâu!

Điều đáng nói là xã Tân Bình vừa được UBND tỉnh Đồng Tháp công nhận là xã NTM Cách nay không lâu, UBND xã này tận dụng hố sâu cặp mé sông Tiền để làm nơi chứa rác Chỉ vài ngày sau, mùi hôi từ hố rác này bốc lên nồng nặc nên thu hút lượng ruồi, muỗi kéo về đây mỗi lúc một thêm đông đúc, người dân phải giăng mùng mới có thể ăn cơm

Bà Nguyễn Thị Thoại, một người dân sống gần khu vực này, cho biết từ khi có hố rác, hàng chục hộ dân gần như muốn chết ngạt bởi mùi hôi thối Nhiều người không chịu nổi nên kéo đến UBND xã để phản đối, cũng có người gửi đơn đến các ngành chức năng ở huyện Thanh Bình nhờ can thiệp “Sau đó, có nhiều cán bộ ở huyện đến kiểm tra rồi ra về chứ không nghe ai nói gì hết Do chịu hết nổi nên tôi dùng tấm màn lớn che kín

cả căn nhà lại nhưng ruồi, muỗi vẫn chui vào được Ruồi, muỗi thì mình có thể tránh, còn mùi hôi thì chịu chứ biết làm sao”- bà Thoại nói

Theo ông Nguyễn Văn Huấn, chủ nhân của bãi rác tạm ở xã Tân Huề,

vào năm 2009, UBND xã có đến vận

động gia đình ông để mượn tạm mảnh

đất này làm chỗ tập kết rác cho các xã

cù lao Lãnh đạo xã hứa sẽ xử lý mùi

hôi cũng như thực hiện chôn lấp theo

đúng quy trình Thế nhưng, từ đó đến

nay, rác thì cứ đổ và mùi hôi thối mỗi

ngày một nặng hơn mà chẳng thấy ai

đến xử lý gì cả “Với cái đà này, chắc

tôi phải bán nhà đi nơi khác chứ ở đây

thì làm sao mà chịu nổi Mình không

cho người ta đổ rác cũng thấy áy náy,

còn nếu đồng ý thì không chỉ gia đình

mà những người xung quanh đây làm

sao sống được”- ông Huấn bức xúc

Cùng nhau… xả thải

Khu Công nghiệp Tịnh Phong

và Khu Kinh tế Dung Quất của tỉnh

Quảng Ngãi đang rơi vào tình

trạng báo động về rác thải, chất

thải Trên khắp các khu công

nghiệp, khu kinh tế này, đi đâu

cũng có rác thải, chất thải xả trực

tiếp ra môi trường xung quanh…

Tại các khu dân cư ở nông thôn,

nhiều cơ sở sản xuất như các lò

gạch, cơ sở chế biến nhựa, bao bì

(ĐCSVN) – Với việc phát triển

theo hướng tăng tỷ trọng công

nghề, diện mạo kinh tế nông thôn thời gian qua đã có những thay đổi, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, sự thay đổi này đã tạo áp lực đối với môi trường như gia tăng lượng chất thải sinh hoạt, chất thải làng nghề; ô nhiễm môi trường nước ngày càng nghiêm trọng… Sức ép đối với môi trường nông thôn

Theo Báo cáo Môi trường quốc gia

2014 vừa được Bộ tài nguyên và Môi trường (TN&MT) công bố, nông thôn Việt Nam đang chịu những sức ép không nhỏ về ô nhiễm môi trường từ các khu - cụm công nghiệp, các cơ sở sản xuất và sinh hoạt của người dân, doanh nghiệp

Hiện nay, khu vực nông thôn đang chịu tác động tiêu cực của ô nhiễm môi trường (bao gồm: ô nhiễm không khí, nước mặt, nước dưới đất, đất nhiễm hóa chất), gây ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, phát triển kinh tế

- xã hội, cảnh quan sinh thái

Đối với môi trường không khí, đáng chú ý nhất là vấn đề ô nhiễm bụi,

ô nhiễm do khí thải NH3, SO2, NO2 tại một số khu công nghiệp, làng nghề Báo cáo cũng nhấn mạnh, đáng báo động nhất là thực trạng ô nhiễm

môi trường nước tại các làng quê

Theo số liệu của Bộ TN&MT, đồng

bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và

đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) là 2

vùng tập trung lượng nước thải sinh

hoạt nhiều nhất cả nước Do nguồn

nước mặt bị ô nhiễm và nhiễm mặn

nên người dân chuyển sang khai thác

nước dưới đất để phục vụ cho sinh

hoạt, sản xuất công nghiệp, nông

nghiệp và nuôi trồng thủy sản Việc

khai thác nước dưới đất với số lượng

lớn có thể gây nhiều ảnh hưởng tiêu

cực đến môi trường Trong đó, có thể

kể đến những tác động chính như hạ

thấp mực nước ngầm, là nguyên nhân

gây ra hiện tượng sụt lún mặt đất và

suy giảm chất lượng nước ngầm, làm

gia tăng khả năng thẩm thấu, xâm

nhập nước mặn từ bên ngoài vào các

tầng rỗng, gây ra hiện tượng nhiễm

mặn tầng nước ngầm Bên cạnh đó,

nhiều giếng nước không còn sử dụng

hoặc khai thác không hiệu quả nhưng

không có biện pháp xử lý hoặc được

xử lý không đúng quy định đã làm gia

tăng nguy cơ đưa nguồn ô nhiễm vào

nước ngầm, gây ra hiện tượng ô nhiễm

thông tầng mạch nước ngầm

.

Ô nhiễm khiến kênh, mương bốc mùi vào

những ngày nắng nóng (Ảnh: BL)

Bộ TN&MT cũng cho biết, bên

cạnh áp lực từ nhu cầu nước sạch,

nông thôn còn đứng trước nguy cơ ô nhiễm từ rác thải Kinh tế phát triển khiến cho nhu cầu tiêu dùng của người dân ở các vùng nông thôn ngày càng cao Hệ thống đường giao thông nông thôn được cải tạo đã ngày càng rút ngắn khoảng cách giữa thành thị và nông thôn khiến cho nhiều loại hàng hóa lưu thông mạnh Đây cũng là nguyên nhân chính làm gia tăng thành phần và lượng rác thải sinh hoạt nông thôn

Theo ước tính, với lượng phát thải khoảng 0,3 kg/người/ngày thì lượng rác thải sinh hoạt phát sinh khoảng 18.200 tấn/ngày, tương đương với 6,6 triệu tấn/năm Lượng phát thải các loại chất thải rắn (CTR) sinh hoạt có sự phân hóa tương ứng với số dân nông thôn của từng vùng, theo đó, ĐBSH và ĐBSCL có lượng CTR sinh hoạt nông thôn phát sinh lớn nhất Hơn nữa, người dân nông thôn, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa vẫn giữ thói quen

đổ rác thải bừa bãi ven đường làng, bờ sông, ao hồ , tạo nên các bãi rác tự phát,ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống và cảnh quan nông thôn Việc làm này không chỉ gây mất mỹ quan mà còn dẫn đến nhiều tác hại cho môi trường cũng như ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Coi xử lý ô nhiễm môi trường là nhiệm vụ trọng tâm

Theo đánh giá của các chuyên gia môi trường, nguyên nhân chủ yếu dẫn tới ô nhiễm môi trường nông thôn là

do hoạt động sản xuất ở các vùng nông thôn phần lớn còn mang tính tự phát, nhỏ lẻ, công nghiệp lạc hậu, hiệu quả

sử dụng nguyên/nhiên liệu còn thấp Trong khi đó, những năm gần

đây, các cụm công nghiệp có xu hướng

chuyển dần về khu vực nông thôn, tạo

sức ép lên môi trường, là nguyên nhân

trực tiếp gây ô nhiễm môi trường ở

một số vùng nông thôn

Ngoài ra, công tác bảo vệ môi

trường chưa được quan tâm đúng mức

Trong khi đó, việc thu gom và xử lý

CTR sinh hoạt nông thôn còn hạn chế;

chưa kiểm soát được chất thải bao bì,

hóa chất bảo vệ thực vật; khó khăn

trong việc kiểm soát ô nhiễm môi

trường làng nghề; công tác quản lý

môi trường, tỷ lệ dân cư nông thôn

được cấp nước sạch và điều kiện vệ

sinh môi trường nông thôn còn thấp

Ông Lê Quốc Doanh, Thứ trưởng Bộ

Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

cho biết, hiện nay việc quản lý ô

nhiễm môi trường nông thôn không

phải đơn giản chỉ về mặt kỹ thuật mà

liên quan đến cả tổ chức, cộng đồng

nhỏ lẻ và khó kiểm soát Trước kia nói

đến ô nhiễm là ở thành thị và các khu

công nghiệp, nhưng hiện nay nông

thôn lại chính là nơi ô nhiễm mà rất

khó khống chế, khó kiểm soát

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi

trường Bùi Cách Tuyến cho rằng, thời

gian qua công tác xử lý triệt để cơ sở

gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng,

đặc biệt là môi trường nông thôn đã có

hiệu quả tích cực Tuy nhiên cần thẳng

thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế

hiện nay để có giải pháp đúng đắn và

Thứ trưởng Bùi Cách Tuyến đề nghị,

Ban chỉ đạo liên ngành xử lý các cơ sở

gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

thống nhất các bộ, ngành chủ động bố

trí kinh phí thường xuyên cho công tác

xử lý ô nhiễm; đề xuất các kế hoạch ODA vào xử lý ô nhiễm môi trường Đồng thời, các tỉnh, thành phố cần quan tâm đến vấn đề xử lý triệt để ô nhiễm môi trường, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm

Từ kinh nghiệm thực tiễn phát sinh

ô nhiễm, các chuyên gia môi trường cũng cho rằng, đối với việc xử lý nước thải sinh hoạt, chính quyền địa phương nên vận động dân góp vốn, cùng với ngân sách địa phương để xây mới hệ thống cống ngầm thoát nước Từ hệ thống cống ngầm này, nước thải phải được đưa ra hệ thống tiêu thoát nước lớn của vùng để hạn chế ô nhiễm tới mức thấp nhất cho nguồn nước ngầm

http://dangcongsan.vn

THỦ PHẠM KHIẾN GẦN MỘT VẠN NGƯỜI TỬ VONG MỖI NĂM Ở

NƯỚC TA

Ngô Châu Anh

Mỗi năm cướp đi sinh mạng của gần 1 vạn người và 20 vạn người mắc căn bệnh ung thư quái ác ở nước ta Thủ phạm là nguồn nước ô nhiễm

Mỗi năm cướp đi sinh mạng của gần 1 vạn người và 20 vạn người mắc căn bệnh ung thư quái ác ở nước ta Thủ phạm là nguồn nước ô nhiễm

Sông càng nhỏ càng ô nhiễm nặng

Mặc dù việc ngăn ngừa đã được thể chế hóa tại nhiều văn bản pháp luật

nhưng tình trạng ô nhiễm nước vẫn

không cải thiện, thậm chí có xu hướng

vượt tầm kiểm soát… Ông Hoàng Văn

Bẩy – Cục trưởng Cục Quản lý tài

nguyên nước, Bộ Tài nguyên Môi

trường cho biết: Nước ta đang phải đối

mặt với tình trạng ô nhiễm nước Hiện

chúng ta có khoảng 2.360 con sông dài

trên 10km và hàng ngàn hồ, ao song

nguồn nước của chúng ta, đặc biệt là

tại các khu công nghiệp và đô thị, nơi

hầu hết hệ thống sông ngòi, hồ ao đều

bị ô nhiễm

Nước ô nhiễm là một trong những nguyên

nhân gây ra căn bệnh ung thư

Ông Bẩy cũng cho biết, càng

những dòng sông nhỏ, những con kênh

con rạch chảy qua các khu đô thị,

KCN càng bị ô nhiễm nhiều nhất Cụ

thể, tại báo cáo Hiện trạng Môi trường

Quốc gia năm 2012 tại lưu vực sông

Cầu (nơi tập trung nhiều KCN, KCX,

các cơ sở sản xuất trong ngành công

nghiệp nặng như cán thép, giấy, hóa

chất, khai khoáng…) cho thấy hàm

lượng nước thải tại đây có hàm lượng

chất rắn lơ lửng (TTS), kim loại nặng

và dầu mỡ khá cao

“Tương tự tại lưu vực sông Đồng

Nai, nước thải sinh hoạt và nước nước

thải công nghiệp đóng góp tỷ lệ lớn

nhất, với tải lượng các chất gây cao

nhất Lượng nước thải phát sinh từ các

KCN trong lưu vực này lớn nhất trong

6 vùng kinh tế của cả nước (chiếm 50%) Đây chính là nhóm nguồn thải công nghiệp chính gây ô nhiễm nguồn nước lưu vực hệ thống sông Đồng Nai

vì phần lớn đều xả thẳng nước ô nhiễm

ra môi trường” – ông Bẩy nhấn mạnh

Mỗi năm có 9.000 người tử vong

vì nguồn nước ô nhiễm

Tình trạng ô nhiễm nước đã ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe của người dân, theo báo cáo của Bộ Y tế

và Bộ Tài nguyên và Môi trường 5 năm gần đây cho thấy, trung bình mỗi năm có tới 9.000 người tử vong vì nguồn nước ô nhiễm (số người chết năm vì ung thư năm sau đều tăng hơn

so với năm trước) và có tới 200.000 trường hợp ung thư

Cũng theo số liệu điều tra tại 37

“làng ung thư” trên toàn quốc, đặc biệt

là 23 làng thuộc 10 tỉnh, thành phố: Phú Thọ, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Hà Nam, Hà Nội, Hà Tĩnh, Nghệ

An, Quảng Trị, Quảng Nam, kết quả cho thấy, các vùng này đều sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm, nhất là làng ung thư Mẫn Xá (Bắc Ninh), Thạch Sơn (Phú Thọ), Phong Yên, Cờ Đỏ, Kim Thành, Đức Thành (Nghệ An)… cho thấy, đều có sự trùng hợp về nguồn nước bị ô nhiễm

Nguồn nước tại đây bị ô nhiễm bởi thuốc trừ sâu, kho chứa thuốc, chất độc chiến tranh, các nghĩa địa, làng nghề, chất thải sinh hoạt, công nghiệp, công trình khai thác nước chưa cách li với các tầng chứa nước nhiễm bẩn… Kết quả phân tích các mẫu nước đang

sử dụng cho ăn uống sinh hoạt tại các làng ung thư này cho thấy, hầu hết đều

nhiễm bẩn vi sinh, một số mẫu có hàm

lượng phenol, arsen hoặc mangan vượt

nhiều lần tiêu chuẩn cho phép

Nguồn nước sinh hoạt của người

dân nơi đây chủ yếu là từ giếng đào,

sâu từ 2-10m hoặc nước mưa Nhiều

giếng nước nhìn qua thấy trong, không

có mùi vị gì đặc biệt nhưng múc lên để

qua đêm thì có váng nổi lên trên mặt

nước, đun sôi thì lắng cặn dưới đáy

nồi

Thêm vào đó là nguyên nhân, ở

nông thôn, phần lớn chất thải của con

người và gia súc không được xử lý

thấm xuống đất hoặc bị rửa trôi khiến

nguồn nước ngày càng bẩn Hệ quả,

chắnh con người đang phải gánh chịu

những ảnh hưởng sức khỏe, tăng nguy

cơ ung thư, sảy thai và dị tật bẩm

sinh từ việc sử dụng nước bẩn

Trong khi đó, đại diện Viện sức

khỏe nghề nghiệp và Môi trường, Bộ

Y tế cho biết thêm, nhiều trạm cấp

nước nông thôn, một số nhà máy nước

đô thị không đạt các chỉ tiêu lý hóa, vi

sinh và vệ sinh ngoại cảnh Theo đó

một số chỉ tiêu không đạt thýờng gặp

nhý clo dý thấp hõn tiêu chuẩn cho

phép, nhiễm E.coli; Coliform; một số

mẫu nýớc ở trạm cấp nýớc nhỏ tại Hà

Nam có chỉ tiêu Asen không đạt tiêu

chuẩn cho phép

Viện Nghiên cứu Phòng

chống Ung thư đã đưa ra con

số, ở Việt Nam, cứ 100.000 dân

thì có tới 165 người (106 nam và

59 nữ) tử vong vì bệnh ung thư

trong 1 năm Tỷ lệ trung bình là

Các bức ảnh được chọn ra trong số hơn 1.000 ảnh tham dự cuộc thi sáng tác ảnh về môi trường do Tổng cục Môi trường tổ chức và trao giải sáng 4/4 tại Hà Nội Ông Hoàng Dương Tùng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường đánh giá "Một bức ảnh, một tiếng nói, một hành động đơn lẻ nếu được kết nối với nhau sẽ cùng tạo nên sự thay đổi lớn trong nhận thức và hành động của cộng đồng đối với môi trường"

Bức ảnh nằm trong bộ ảnh Khơi dòng kênh xanh đoạt giải nhất của tác

giả Thân Tình Trong ảnh việc khơi thông tuyến kênh, rạch Cả Bốn dài 1,5

km tại phường Thạnh Lộc, Quận 12,

Tp HCM

Bức ngăn màu xanh của Phạm

Xuân Luynh là một trong những tác

phẩm đoạt giải nhì cuộc thi Ảnh chụp

tại Mũi Né (Bình Thuận) với lời chia

sẻ của tác giả "Cứ mỗi mùa mưa bão

về là quê tôi lại ngập trong cát Và rồi

tắc nghẽn giao thông vì cát lở"

Hà Nội những ngày lụt khắp phố

phường năm 2008

Con người giữa trời biển của

Phạm Văn Thành Hành động của con

người đã thải vào môi trường nhiều

chất độc hại, gây ô nhiễm, nạn tàn phá

rừng…góp phần làm thay đổi hệ sinh

thái Ảnh chụp bên bờ biển phường

Đức Long, Phan Thiết, Bình Thuận vào năm 2014

Cụ bà người Hre kể lại trong nước mắt trước một quả đồi cháy rụi tại

xã Sơn Bao, huyện Sơn Hà, Quảng Ngãi Sau khi thu hoạch gỗ keo, con cháu cụ bận chưa đốt rẫy, hôm lên thăm rẫy, cụ thấy mọi thứ đã khô queo Cụ đốt ở đầu ngọn gió Gió cuốn, kéo ngọn lửa nhỏ bùng lên thành rừng lửa thiêu rụi cả rẫy keo non và hoa màu liền đó Đám cháy đã tàn nhưng màu khói đen vẫn che mờ cả mặt trời

Trẻ em ở xã Hàm Cần, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận múc từng

ca nước ở dòng suối sắp khô cạn để tắm

Tình trạng khô hạn của hồ Dầu

Tiếng (Tây Ninh), hồ nước nhân tạo

lớn nhất Việt Nam Mùa khô là nỗi ám

ảnh với người dân nơi đây Khi hồ cạn

nước, không khí nóng bức vô cùng

Tàn phá thiên nhiên, để rồi con

người lại nỗ lực khắc phục hậu quả do

chính bàn tay mình gây ra Công nhân

đang kiểm tra quá trình phát triển của

cây dương sau khi trồng

Công nhân dọn vệ sinh tại con

đường rừng vắng vẻ, ít người qua lại

tại thành phố Đà Lạt

Ba bé gái người Bình Thuận cầu nguyện trước con rùa biển bị chết vì nước ô nhiễm Đây là loài vậy quý mà ngư dân xem như thần linh nhưng cũng bị con người đánh bắt gần hết

Bộ đội biên phòng cùng người dân

xã Kim Đông (Kim Sơn, Ninh Bình) ươm giống cây Vẹt, trồng thêm rừng ngập mặn chắn sóng ven biển

Những đứa trẻ nô đùa trong bể bơi

đỏ ngầu bùn đất do người dân tự làm giữa mùa hè trên cao nguyên đá Mèo Vạc (Hà Giang)

http://vnexpress.net

(Ngày 04/4/2015)

DÙNG NƯỚC Ô NHIỄM, 20.000

NGƯỜI THIỆT MẠNG MỖI NĂM

Minh Xuân Theo Trung tâm chất lượng

nước và môi trường - Phân viện Quy

hoạch khảo sát thuỷ lợi Nam bộ,

nhiều hệ thống kênh rạch tại địa

bàn TPHCM đang bị ô nhiễm nặng

Các thành phần như nhu cầu ôxy

sinh hoạch, nhu cầu ôxy hoá học, vi

sinh, hàm lượng các chất lơ lững,

kim loại nặng… đều vượt tiêu chuẩn

cho phép gấp nhiều lần

Điển hình như kênh B, kênh C

huyện Bình Chánh, kênh Liên Xã quận

Bình Tân, kênh Tân Trụ, kênh Hy

Vọng quận Tân Bình… Ngoài ra,

nhiều con kênh, rạch khác của thành

phố không những chỉ ô nhiễm nước

thải mà còn bị ô nhiễm nặng do rác

thải sinh hoạt bị vứt bừa bãi xuống

lòng kênh, gây tắc dòng chảy

Các chuyên gia môi trường cũng

cảnh báo, tình trạng nước kênh rạch ô

nhiễm hiện nay sẽ làm biến đổi thành

phần chất lý, hoá, sinh vật trong nước,

làm cho nước trở nên độc hại, nguy hại

đến sức khoẻ của con người do uống

nước trực tiếp hoặc sử dụng trong sinh

hoạt, vệ sinh cá nhân hoặc tiếp xúc qua

da Các loại bệnh con người thường

mắc phải do tiếp xúc nguồn nước ô

nhiễm là tiêu chảy, thương hàn, viêm

gan A, bại liệt, giun sán, bệnh ngoài

da, phụ khoa, các bệnh về mắt… Nguy

hại hơn là tình trạng khoáng chất vượt

mức quy định gây ra như các bệnh liên

quan đến gan, hệ thần kinh… Theo số

liệu thống kê của Tổ chức Y tế thế

giới, từ năm 2008 đến nay, trung bình

mỗi năm Việt Nam có 20 ngàn người chết do dùng nước bị ô nhiễm và mất

vệ sinh

Điều đáng nói là cảnh báo này đã được đưa ra từ hơn 10 năm nay nhưng việc cải thiện tình trạng ô nhiễm kênh rạch vẫn chưa được xử lý hiệu quả Lý giải cho thực tế này, các chuyên gia môi trường cho rằng có 2 nguyên nhân chủ yếu khiến kênh rạch thành phố vẫn mãi ô nhiễm, đó là tình trạng xả rác bừa bãi và xả nước thải chưa qua xử lý xuống kênh

Trước hết là tình trạng xả rác bừa bãi, tại những tuyến kênh đã được cải tạo và có hoạt động vớt rác mỗi ngày, trung bình mỗi ngày vẫn vớt được 8 tấn rác Nghiêm trọng hơn là tại nhiều tuyến kênh chưa được cải tạo, không được nạo vét rác định kỳ và có nhiều

hộ dân sinh sống dọc hai bên tuyến kênh, thì gần như nghẹt cứng vì rác Hàng ngày, hàng giờ vẫn có hàng trăm người dân xả rác xuống kênh bất chấp chính quyền địa phương có cảnh báo, tuyên truyền, vận động không xả rác xuống lòng kênh Còn với nước thải sản xuất, hiện vẫn còn hàng ngàn doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất nằm xen lẫn trong khu dân cư Họ không có đủ điều kiện đầu tư hệ thống

xử lý nước thải hoặc có đầu tư nhưng quy mô nhỏ lẻ, nên vì lợi nhuận vẫn cố tình xả thải ô nhiễm ra kênh

Áp dụng biện pháp xử lý mạnh đối với hành vi vi phạm xả thải gây ô nhiễm lòng kênh là rất cần thiết Tuy nhiên, cho đến nay, ngoại trừ số ít doanh nghiệp xả thải gây ô nhiễm nước thải là kiểm soát được, còn lại rất nhiều doanh nghiệp khác và người dân

xả rác gần như không được xử lý Để

giải quyết triệt để tình trạng ô nhiễm

môi trường hệ thống kênh rạch, theo

các chuyên gia môi trường không thể

dừng lại hành động vận động, tuyên

truyền Cần thiết phải xử lý hành vi vi

phạm này Mặt khác, phải phát huy vai

trò giám sát, phát hiện của cộng đồng,

nhất là những người dân sống ven

kênh rạch Cho phép xử lý bằng hình

ảnh nguội do người dân ghi lại Đồng

thời, có chính sách khuyến khích

người dân tham gia và phát hiện

trường hợp vi phạm Có như vậy mới

giải quyết tình trạng thiếu nhân lực

kiểm tra, giám sát và xử lý hành vi vi

phạm môi trường vốn đang rất nan giải

tại hầu hết các chính quyền địa

phương Nhờ vậy, chất lượng môi

trường kênh rạch mới có thể cải thiện

qua, cùng với sự phát triển, tăng

trưởng cao về kinh tế - xã hội thì

thực trạng môi trường nước ta hiện

đang nảy sinh nhiều hệ lụy phức

tạp, trong đó, vấn đề ô nhiễm môi

trường đang có xu hướng gia tăng

Theo các chuyên gia về môi

trường thì một trong những nguyên

nhân dẫn đến tình trạng chất lượng

môi trường bị xấu đi chính là do hoạt

động phát triển công nghiệp, phát triển

đô thị, nông thôn, làng nghề vẫn còn thiếu sự quản lý chặt chẽ Và nếu như không có giải pháp cấp thiết, thỏa đáng sẽ tạo ra lực cản lớn đối với quá trình đô thị hóa, ảnh hưởng đến chất lượng sống của cộng đồng dân cư…

Theo báo cáo của Cục Kiểm soát ô nhiễm - Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT), tình trạng ô nhiễm môi trường tại khu vực đô thị cũng như các địa phương đang có xu hướng tăng mạnh

Cụ thể, thời gian qua, việc phát triển các khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp (CCN) ở nước ta diễn ra khá nhanh, song lại chưa đi đôi với đầu tư cơ sở hạ tầng về môi trường Nhiều KCN, CCN vừa thu hút đầu tư, vừa xây dựng cơ sở hạ tầng, không tuân thủ thiết kế ban đầu và không xây dựng nhà máy xử lý nước thải tập trung

Chưa kể, không khí ở các KCN, CCN, đặc biệt là các KCN, CCN cũ đang bị ô nhiễm do các nhà máy sử dụng công nghệ sản xuất lạc hậu hoặc chưa đầu tư hệ thống xử lý khí thải trước khi thải ra môi trường Hoạt động sản xuất tại các KCN, CCN đã phát sinh một lượng không nhỏ chất thải rắn (CTR) và chất thải nguy hại, là nguồn gây ô nhiễm môi trường rất lớn

Mặc dù công tác quản lý, bảo vệ

môi trường (BVMT) tại các KCN,

CCN thời gian qua đã có những

chuyển biến tích cực, tuy nhiên, vẫn

còn tồn tại tình trạng KCN, CCN đang

hoạt động chưa có hệ thống xử lý nước

thải tập trung, chưa xử lý nước thải,

khí thải, chất thải rắn đạt yêu cầu, gây

ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến

đời sống của người dân

Ngoài ra, việc các cơ sở gây ô

nhiễm môi trường; hoạt động khai

thác, chế biến khoáng sản; hoạt động

nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu

sản xuất; máy móc, thiết bị, phương

tiện đã qua sử dụng cũng là áp lực lớn

tác động lên môi trường

Bên cạnh đó, hoạt động phát triển

đô thị, nông thôn và làng nghề cũng là

một trong những tác nhân gây ô nhiễm

môi trường

Thống kê của Tổng cục Môi

trường cho thấy: Hiện nay, CTR phát

sinh từ các đô thị chiếm khoảng 46%

tổng lượng CTR của cả nước và tăng

trung bình 10 - 16% mỗi năm Khu

vực nông thôn phát sinh khoảng 7 triệu

tấn rác thải sinh hoạt mỗi năm, hơn 14

nghìn tấn bao bì hóa chất bảo vệ thực

vật, phân bón các loại, 76 triệu tấn rơm

rạ và khoảng 47 triệu tấn chất thải

chăn nuôi (chưa kể một khối lượng lớn

điển hình trong cả nước cho thấy, 46%

trong số đó có môi trường bị ô nhiễm nặng (về không khí, nước hoặc đất, hoặc cả ba dạng), 27% bị ô nhiễm vừa Điều đáng nói, mức độ ô nhiễm của các làng nghề không giảm mà còn có

xu hướng gia tăng…

Ông Lê Hoài Nam - Cục trưởng Cục Kiểm soát ô nhiễm, Tổng cục Môi trường cho rằng: Để giảm thiểu nguy

cơ gây ô nhiễm môi trường, trước tiên cần tăng cường công tác BVMT tại các KCN, CCN; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về BVMT tại các KCN, CCN; hoạt động khai thác, vận chuyển và chế biến khoáng sản Đồng thời, xử lý nghiêm các doanh nghiệp vi phạm, kiên quyết tạm đình chỉ hoạt động hoặc cấm hoạt động đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng; thực hiện công khai thông tin các doanh nghiệp vi phạm pháp luật về BVMT

Đối với tình trạng ô nhiễm môi trường tại các đô thị lớn, cần kiểm soát

có hiệu quả nguồn thải của các phương tiện giao thông vận tải; có chính sách khuyến khích phát triển các phương tiện giao thông công cộng, phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch Nghiên cứu, xây dựng Chương trình quốc gia về đầu tư, xử lý nước thải, trước mắt tập trung vào các đô thị lớn đồng thời tập trung chỉ đạo thực hiện có hiệu quả Chương trình đầu tư

xử lý CTR và Đề án tổng thể xử lý CTR môi trường nghiêm trọng ra khỏi các đô thị, khu dân cư tập trung…

http://www.baoxaydung.com.vn

(Ngày 20/10/2015)

10 NƠI Ô NHIỄM NHẤT TRÊN

THẾ GIỚI

Mai Đan

Theo When On Earth

(TN&MT) – Ngày nay, việc đáp

ứng như cầu cho người dân từ thực

phẩm đến xăng xe là rất cần thiết

Tuy nhiên trong tình trạng mọi thứ

đều sẵn có như hiện nay thì những

gì chúng ta có bây giờ có thể dễ

dàng thay thế và những đồ dùng cũ

kỹ có thể được ném thẳng vào thùng

rác

Khi mọi thứ trở nên cũ, người ta sẽ

mua đồ mới, vì thế các nhà máy đua

nhau sản xuất Đối với mỗi sản phẩm

được thực hiện, luôn có rác thải xả ra

hố, sông ngòi và không khí, gây ra

những ảnh hưởng vô cùng nghiêm

trọng tới sức khỏe

Một số người có thể không đồng ý

rằng thế giới đang bị ảnh hưởng bởi

biến đổi khí hậu, nhưng có một điều

chắc chắn rằng ô nhiễm hiện đang tồn

tại Dưới đây là những nơi đang “kêu

cứu” trên thế giới vì tình trạng “không

lành mạnh”

Thành phố Addis Ababa,

Ethiopia

Do đô thị hóa và sự gia tăng dân

số, thành phố Addis Ababa phải đấu

tranh với nguồn cung cấp dịch vụ nước ngọt và vệ sinh môi trường hạn chế Nguồn nước ngầm chủ yếu được thành phố sử dụng đang bị ô nhiễm bởi các chất thải rắn và lỏng từ các khu công nghiệp và đô thị

Mumbai, Ấn Độ

Là thành phố đông dân thứ tám trên thế giới, Mumbai có dân số khoảng 12,7 triệu người Đường giao thông phục vụ hơn 700.000 phương tiện cá nhân đang hàng ngày gây ra ùn tắc giao thông cũng như ô nhiễm không khí và tiếng ồn nghiêm trọng

Kể từ khi lệnh cấm xăng pha chì bắt đầu hai thập kỷ trước đây, mức độ

ô nhiễm không khí đã giảm Tuy nhiên, các oxit nitơ vẫn ở mức cao trong thành phố, gây sương mù và mưa axit

New Delhi, Ấn Độ

Ô nhiễm không khí ở New Delhi

gây ra phần lớn các ca tử vong sớm

nghiêm trọng mỗi năm Theo báo cáo

của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)

năm 2014, New Delhi “đánh bại” các

thành phố còn lại trong tổng số 1.600

thành phố trên khắp thế giới với nồng

độ ô nhiễm không khí cao hơn gấp 10

lần so với các tiêu chuẩn cho phép

Thành phố Mexico, Mexico

Từ những năm 1980, thành phố

Mexico luôn được biết đến là nơi có

chất lượng không khí tồi tệ nhất trên

thế giới Việc hít thở không khí ở đó

thậm chí còn được so sánh với việc hút

hai gói thuốc lá mỗi ngày Trong

những năm 90, Liên Hợp Quốc đã

trích dẫn Mexico City là thành phố có

chất lượng không khí tồi tệ nhất trên

thế giới, có thể giết chết hàng loạt loài

chim

Ngày nay, một số chất đã giảm

nồng độ ô nhiễm như Cacbon mônôxít

(CO), sulfur dioxide (SO2) và nitrogen

dioxide (NO2) Nồng độ hiện tại của

các chất ô nhiễm ở thành phố Mexico

được cho là tương đương với Los

Angeles, nhưng “trận đấu” vẫn tiếp

tục, đặc biệt là nồng độ ozone của

thành phố

Thủ đô Port au Prince của Haiti

Do lưới điện không đáng tin cậy, người dân thủ đô Port-au-Prince sử dụng máy phát điện diesel như một sự thay thế cũng như sử dụng than và rác hữu cơ để nấu ăn Những yếu tố này

đã góp phần làm gia tăng ô nhiễm không khí, gia tăng việc đốt rác hàng ngày và tắc nghẽn giao thông

Norilsk, Nga

Norilsk là khu vực có hoạt động nấu chảy kim loại nặng lớn nhất thế giới, nơi thải 4 triệu tấn cadmium, đồng, chì, niken, asen, selen và kẽm vào không khí mỗi năm Tình trạng ô nhiễm của thành phố gây ra các căn bệnh nguy hiểm ở người dân như bệnh ung thư, bệnh phổi, rối loạn máu và

da, thậm chí cả bệnh trầm cảm Ở nơi đây, thảm thực vật cũng không thể tồn tại, hoa quả và nấm rất độc do lượng SO2 cao trong không khí

Dhaka ở Bangladesh

Dhaka có đến 95% các xưởng

thuộc da có đăng ký hoạt động ở khu

vực Hazaribag Các xưởng thuộc da sử

dụng các phương pháp xử lý cũ kỹ, lỗi

thời và kém hiệu quả đã thải ra 22.000

lít khối rác thải độc hại mỗi ngày Một

trong những chất độc này là

hexavalent chromium, chất gây ung

thư Các con suối, kênh, rạch bị ô

nhiễm gây ra tỷ lệ mắc các bệnh về da

và hô hấp ngày càng cao

Thành phố Karachi, Pakistan

Karachi, thành phố lớn nhất của

Pakistan có dân số bùng nổ từ khoảng

2 triệu người trong năm 1960 tăng đến

22 triệu người hiện nay Do chất thải

xả ra hàng ngày từ người dân và hàng

Kyrgyzstan

Là một thị trấn khai thác mỏ ở miền nam Kyrgyzstan, Mailuu-Suu được biết đến là một trong những nơi

ô nhiễm nhất thế giới do bãi chất thải phóng xạ thời Xô Viết gần đó Các công nhân tại thị trấn Mailuu-Suu sản xuất chất phóng xạ uranium ở giai đoạn từ năm 1946 tới năm 1967 để cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy năng lượng nguyên tử và vũ khí hạt nhân của Liên Xô Họ cũng chôn hàng triệu tấn chất thải độc hại dọc theo con sông ở thị trấn

Do ảnh hưởng của chất thải phóng

xạ dưới lòng đất, hiện tỷ lệ thanh thiếu niên ở thị trấn được báo cáo là có tỷ lệ ung thư cao và hệ thống miễn dịch kém

Linfen, Trung Quốc

Tỉnh Sơn Tây và Lâm Phần là một trong những nơi sản xuất than lớn của Trung Quốc Nếu như năm 1980, tình trạng ô nhiễm không khí ở Mexico City được ví với việc hút hai gói thuốc

lá mỗi ngày thì không khí ở Linfen

hiện nay được so sánh tương đương

với việc hút ba gói thuốc lá một ngày

Tỷ lệ người dân mắc ung thư cũng như

các vấn đề liên quan đến bệnh phổi

Theo Bored panda

Con người lướt sóng cùng rác,

chim biển chết vì ăn phải nhựa,

những rừng cây trơ gốc, nước sống

bốc mùi là biểu hiện của tự nhiên

bị phá hủy dưới sức ép dân số

Mỏ Mir ở Nga là mỏ kim cương

có đông dân sống nhất trên thế giới

Rừng quốc gia Willamette ở bang Oregon, Mỹ, với 99% bị phá, còn trơ trụi gốc cây Dân số gia tăng đi kèm với nhu cầu cao về lương thực, vật liệu, nguyên liệu khiến con người có những quyết định như khai tử rừng cây

Sông Hoàng Hà nhánh phía Mông

Cổ bị ô nhiễm trầm trọng, bốc mùi hôi

thối đến nỗi người địa phương gần như

không thở được Dòng sông ô nhiễm

nặng bởi các hoạt động công nghiệp ở

các nước phụ cận không được xử lý

nước thải trước khi đổ ra sông

Albatross, một loại chim biển cỡ

lớn đã chết do ăn quá nhiều nhựa trong

quần đảo Midway thuộc Bắc Thái

Bình Dương

Quần đảo Maldives vây quanh bởi

nước ngập bởi sự nóng lên toàn cầu và

những hành động của con người Theo

tính toán của các nhà khoa học, hòn

đảo xinh đẹp này sẽ chìm trong 50

năm tới

Công trường khai thác dầu ở sông

Kern, bang California, Mỹ, bắt đầu

hoạt động từ năm 1899 Khắp một

vùng đất rộng lớn trơ trọi bóng cây và hàng nghìn mũi khoan dầu đâm sâu vào lòng đất, lấy nhiên liệu phục vụ con người

Một vụ cháy tại giàn khoan dầu ở Vịnh Mexico, tháng 4/2010

Khung cảnh đầy rác thải và những ống khói cao ngợp trời ở Bangladesh, quốc gia đông dân thứ 8 trên thế giới

Rừng ở Indonesia bị tàn phá dần Indonesia là quốc gia đông dân thứ 4, chỉ sau Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ với khoảng 238 triệu người

Bãi rác ở Accra, Ghana, một quốc

gia châu Phi Rác thải điện tử thường

được kết thúc ở các nước thứ ba như

thế này

Cảnh quang thành phố Mexico với

20 triệu dân sinh sống

http://vnexpress.net

(Ngày 17/4/2015)

THỦ PHẠM TRIỆT HẠ PHÂN NỬA CÂY XANH TRÊN

TRÁI ĐẤT Nguyễn Thành Minh

Theo điều tra toàn cầu của đại học Yale (Mỹ), kể từ khi nền văn minh con người bắt đầu, số lượng cây cối trên Trái Đất đã giảm đi một nửa

Bản đồ phân bố cây xanh trên Trái Đất

Ảnh: Crowther

Nghiên cứu này được công bố hôm

nay trên tạp chí Nature, được coi là

thống kê chính xác nhất về số lượng cây trên Trái Đất cho đến nay Theo

đó, trên toàn hành tinh hiện có 3,04 nghìn tỷ cây xanh, trung bình khoảng

422 cây cho một người Các nhà khoa học đã sử dụng ảnh chụp vệ tinh, các

số liệu thống kê về rừng và công nghệ siêu máy tính để đưa ra con số này

Theo Live Science, kết quả này đưa

ra con số cây xanh cao hơn 7,5 lần các lần thống kê trước đó Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng cho biết kể từ khi nền văn minh con người bắt đầu, số lượng cây xanh đã sụt giảm khoảng 46% Đây là số liệu có được sau khi sử dụng số liệu về bản đồ độ che phủ của rừng trong quá khứ và hiện tại, do Chương trình Môi trường của Liên Hợp Quốc cung cấp Trước đây người

ta ước tính có khoảng 400 tỷ cây trên

Trái Đất, nhưng số liệu này được cho

là không chính xác vì không bao gồm

các loài cây từ những khu dự trữ rừng

trên mặt đất, các nhà nghiên cứu cho

biết

"Cây xanh là giống loài có vai trò

nổi bật và quan trọng nhất đối với Trái

Đất, nhưng chúng ta mới chỉ bắt đầu

hiểu được mức độ phát triển và phân

bố trên toàn cầu của nó," Thomas

Crowther, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại

Đại học Lâm nghiệp và nghiên cứu

Môi trường Yale - chủ nhiệm đề tài

nghiên cứu cho biết

Điều tra về số lượng cây sẽ giúp

các nhà khoa học hiểu rõ hơn về sự

phân bố của các loài thực vật trên toàn

thế giới, những ảnh hưởng của biến

đổi khí hậu và cơ chế cây xanh định

hình môi trường sống của chúng

Ngoài ra, thống kê này còn giúp làm

sáng tỏ vai trò của cây xanh trong chu

trình carbon toàn cầu

Rừng hấp thụ và lưu trữ CO2 từ

khí quyển trong quá trình quang hợp

và giải phóng oxy như một sản phẩm

phụ Vì thế cây xanh đóng vai trò quan

trọng trong việc giảm thiểu tác hại của

khí nhà kính trong khí quyển

"Chúng lưu trữ một lượng lớn

carbon, có vai trò thiết yếu đối với các

chu trình dinh dưỡng, chất lượng nước

và không khí, cũng như mang lại vô số lợi ích đối với con người," Crowther nói

Nghiên cứu cũng chỉ ra những vùng có mật độ cây xanh cao nhất thế giới là các vùng cận Bắc Cực của Nga, Scandinavia và Bắc Mỹ Tuy nhiên, diện tích rừng lớn nhất lại nằm trong vùng nhiệt đới, chiếm khoảng 43% tổng lượng cây xanh toàn thế giới Hoạt động chặt phá rừng của con người, thay đổi mục đích sử dụng đất

và công tác quản lý rừng là nguyên nhân làm mất đi khoảng 15 tỷ cây xanh mỗi năm

"Chúng ta đã mất đi một nửa số cây xanh trên hành tinh này, hậu quả là biến đổi khí hậu và ảnh hưởng tới sức khỏe con người," Crowther nói

"Nghiên cứu này chỉ ra các nỗ lực cần phải thực hiện ngay nếu muốn khôi phục lại các khu rừng tươi tốt trên thế giới."

Mới đây, các nhà khoa học Mỹ chỉ

ra, nước giàu nên chi tiền để ngăn chặt phá rừng nhiệt đới Điều này hiệu quả hơn so với bỏ tiền cho những chương trình cắt giảm khí thải

http://vnexpress.net

(Ngày 04/9/2015)

PHẦN II CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

TẬP TRUNG NGUỒN LỰC

KHẮC PHỤC Ô NHIỄM, CẢI THIỆN

MÔI TRƯỜNG VÀ ỨNG PHÓ VỚI

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỂ PHÁT TRIỂN

BỀN VỮNG ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Minh Quang

Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ

trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường

TCCS - Trong những năm gần

đây, ô nhiễm môi trường và biến đổi

khí hậu có diễn biến phức tạp, tác

động nhiều mặt tới đời sống kinh tế

- xã hội của đất nước Nhiều chỉ tiêu

quan trọng về bảo vệ môi trường,

ứng phó với biến đổi khí hậu được

đưa vào chiến lược 10 năm và kế

hoạch 5 năm về phát triển kinh tế -

xã hội Tại Nghị quyết số

13/2011/QH13, Quốc hội đã quyết

nghị danh mục 16 chương trình mục

tiêu quốc gia giai đoạn 2011 - 2015,

trong đó có Chương trình Mục tiêu

quốc gia ứng phó với biến đổi khí

hậu, và Chương trình Mục tiêu quốc

gia khắc phục ô nhiễm và cải thiện

môi trường Quyết nghị này thể hiện

sự quan tâm của Quốc hội trong việc

ưu tiên tập trung nguồn lực nhằm

giải quyết những vấn đề nóng về môi

trường cũng như ứng phó với những

mối hiểm họa của biến đổi khí hậu ở

nước ta

Thực hiện Nghị quyết về Chủ động

ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng

cường quản lý tài nguyên và bảo vệ

môi trường (Nghị quyết số

24-NQ/TW, ngày 03-6-2013 của Hội nghị

Trung ương 7 khóa XI), Thủ tướng

Chính phủ đã phê duyệt Chương trình

Mục tiêu quốc gia khắc phục ô nhiễm

và cải thiện môi trường và Chương

trình Mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu Mặc dù việc bố trí nguồn lực để thực hiện các chương trình chưa đáp ứng được yêu cầu, còn những tồn tại về cơ chế quản lý và tổ chức thực hiện, song qua 02 năm thực hiện bước đầu đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, giải quyết được một

số “điểm nóng” ô nhiễm môi trường, chuẩn bị các điều kiện, cơ sở ban đầu cần thiết để chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu đang diễn ra nhanh hơn so với dự báo ở nước ta

Chương trình Mục tiêu quốc gia khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường

Chương trình được phê duyệt với

03 mục tiêu chính: 1- Khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường tại các làng nghề bị ô nhiễm đặc biệt nghiêm trọng; 2- Cải thiện và phục hồi môi trường tại một số khu vực bị ô nhiễm đặc biệt nghiêm trọng do hóa chất bảo

vệ thực vật tồn lưu; 3- Thu gom, xử lý nước thải từ các đô thị loại II thuộc ba lưu vực sông Nhuệ - Đáy, sông Cầu và

hệ thống sông Đồng Nai Đây là 03 vấn đề môi trường lớn, không tập trung giải quyết sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và cuộc sống của người dân

Theo thống kê của Bộ Tài nguyên

và Môi trường, tính đến tháng 7-2014

cả nước có trên 3.355 làng nghề, trong

đó có 1.318 làng nghề được công nhận, tập trung nhiều nhất ở miền Bắc, chiếm tới 67,3% (khu vực đồng bằng sông Hồng chiếm khoảng 50%, chủ yếu ở Bắc Ninh, Hưng Yên, Hà Nội, Thái Bình, Nam Định ); ở miền Trung tỷ lệ đó là 20,5%, chủ yếu ở Quảng Nam, Thừa Thiên Huế ; ở

miền Nam: 12,2%, chủ yếu ở Đồng

Nai, Bình Dương, Cần Thơ Nhiều

làng nghề sử dụng công nghệ lạc hậu,

gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng

đến sức khỏe người dân Trong số các

làng nghề đó, có 47 làng nghề được

đánh giá là gây ô nhiễm môi trường

đặc biệt nghiêm trọng Đây là các địa

điểm được Chương trình Mục tiêu

quốc gia khắc phục ô nhiễm và cải

thiện môi trường lựa chọn để đầu tư

xử lý, giải quyết

Hiện nay, trên phạm vi cả nước có

trên 1.150 điểm ô nhiễm môi trường

do hóa chất bảo vệ thực vật tồn lưu,

chủ yếu là các kho thuốc chứa hóa

chất bảo vệ thực vật nguy hại đã bị

cấm sử dụng ở Việt Nam và trên thế

giới Các kho thuốc này theo thời gian

đã bị hư hỏng, phát tán hóa chất nguy

hại ra môi trường, gây ô nhiễm nghiêm

trọng nguồn nước mặt, nước ngầm với

phạm vi phát tán ngày càng lớn, ảnh

hưởng đến sức khỏe và đời sống của

người dân khu vực xung quanh

Chương trình Mục tiêu quốc gia lựa

chọn 100 điểm môi trường bị ô nhiễm

đặc biệt nghiêm trọng để thực hiện các

dự án khắc phục, cải tạo và phục hồi

môi trường

Nguồn nước trên các lưu vực sông

Cầu, sông Nhuệ - Đáy và hệ thống

sông Đồng Nai ngày càng bị ô nhiễm

do nước thải từ các khu công nghiệp,

đô thị trong lưu vực Nước thải công

nghiệp đã và đang được các khu công

nghiệp đầu tư xử lý, trong khi đó, hầu

hết nước thải từ các đô thị chưa qua xử

lý xả thẳng ra nguồn nước lưu vực

sông, gây ô nhiễm môi trường nghiêm

trọng, nhất là vào mùa khô, ảnh hưởng

đến người dân trên một khu vực rộng

lớn vùng hạ lưu Ô nhiễm nguồn nước trên các lưu vực sông này đã kéo dài trong nhiều năm và diễn biến ngày càng phức tạp, gây nhiều hệ lụy về sức khỏe, bệnh tật và nhiều vấn đề khác trong vùng Chương trình thực hiện các dự án đầu tư thu gom, xử lý nước thải từ các đô thị loại II - các đô thị phổ biến trên các lưu vực, đang xả nước thải trực tiếp ra nguồn nước sông Cầu, sông Nhuệ - Đáy và hệ thống sông Đồng Nai

Đó là những vấn đề môi trường bức xúc nếu chậm giải quyết sẽ để lại hậu quả khó lường, nhiều trường hợp gây ra những hệ lụy xấu về dịch bệnh, sức khỏe của người dân và nhiều vấn

- Về khắc phục ô nhiễm tại các làng nghề, trong khuôn khổ Chương

trình Mục tiêu quốc gia, Bộ Tài

nguyên và Môi trường đã xây dựng và

trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

Đề án tổng thể bảo vệ môi trường làng

nghề đến năm 2020 và định hướng đến

năm 2030 Chương trình đã triển khai

các dự án tại 11/47 làng nghề ở 09 địa

phương (Bắc Giang, Bắc Ninh, Hà

Nam, Thái Bình, Ninh Bình, Thừa

Thiên Huế, Hải Phòng, Nam Định và

Bến Tre), trong đó tập trung xây dựng

hệ thống thoát nước, thu gom và xử lý

nước thải ở các làng nghề, như giấy

Phong Khê (Bắc Ninh), dệt nhuộm

Nha Xá (Hà Nam), Phương La (Thái

Bình), rượu làng Vân (Bắc Giang)

Hiện nay có 02 dự án làng nghề ở

Thừa Thiên Huế đã cơ bản hoàn thành,

09 dự án ở các địa phương khác đang

triển khai và dự kiến hoàn thành trong

năm 2015

- Về khắc phục ô nhiễm và cải

thiện môi trường tại một số khu vực bị

ô nhiễm đặc biệt nghiêm trọng do hóa

chất bảo vệ thực vật tồn lưu, Chương

trình đã hỗ trợ xây dựng và ban hành

Thông tư quy định quy chuẩn kỹ thuật

quốc gia về ngưỡng xử lý hóa chất bảo

vệ thực vật, chất hữu cơ khó phân hủy

tồn lưu theo mục đích sử dụng đất; đã

triển khai 21/100 dự án ở 07 địa

phương (Bắc Giang, Nam Định, Thanh

Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình

và Quảng Trị) Trong số đó có 18 dự

án đã hoàn thành trong năm 2014, còn

lại 03 dự án được hỗ trợ năm 2015

đang tổ chức triển khai Bên cạnh đó,

Quỹ Môi trường toàn cầu thông qua

dự án về tăng cường năng lực nhằm

loại bỏ hóa chất bảo vệ thực vật

POP(1) tồn lưu tại Việt Nam cũng đã

hỗ trợ xử lý 09 điểm hóa chất bảo vệ

thực vật tồn lưu tại các tỉnh Thái

Nguyên, Nghệ An và Hà Tĩnh

- Về thu gom, xử lý nước thải từ các đô thị loại II trở lên thuộc 03 lưu vực sông Cầu, sông Nhuệ - sông Đáy

và hệ thống sông Đồng Nai, Chương

trình đã hỗ trợ triển khai 02 dự án ở Thái Nguyên và Đồng Nai Dự án tại Thái Nguyên đã hoàn thành 74% khối lượng công việc và sẽ hoàn thành trong năm 2015; riêng dự án thu gom,

xử lý nước thải ở thành phố Biên Hòa (Đồng Nai) mới khởi công xây dựng

từ đầu năm 2014

Các kết quả bước đầu của việc thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường đã góp phần xử lý một số vấn đề môi trường bức xúc tại các làng nghề, khắc phục ô nhiễm do hóa chất thuốc bảo vệ thực vật tồn lưu ở một số địa phương và thu gom, xử lý nước thải từ các đô thị loại II trên lưu vực sông Cầu, sông Nhuệ - sông Đáy và hệ thống sông Đồng Nai

Chương trình Mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu đang trực tiếp tác động nhiều mặt lên đời sống kinh tế -

xã hội, môi trường ở nước ta Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy, biến đổi khí hậu diễn ra nhanh hơn so với dự báo và cảnh báo về việc Việt Nam là một trong số những nước chịu nhiều rủi ro trước tác động của biến đổi khí hậu Đảng và Nhà nước ta chủ trương tiến hành các giải pháp đồng bộ và kịp thời để chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu Việc chuẩn bị các điều kiện,

cơ sở ban đầu cho việc ứng phó cả về trước mắt và lâu dài, cả về thích ứng

và giảm nhẹ biến đổi khí hậu sẽ có ý nghĩa rất quan trọng để từng bước hình thành thế chủ động ứng phó trước