Tuy nhiên sự phát triển hứng thú học tập của các em phụ thuộc trực tiếp vào việc tổ chức , hướng dẫn của giáo viên cần đề ra các biện pháp giáo dục thích hợp để rèn cho những em học sinh
Trang 1PHÒNG GDĐT QUẬN GÒ VẤP CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG THCS NGUYỄN VĂN NGHI Độc Lập –Tự Do-Hạnh Phúc
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: “BIỆN PHÁP RÈN HỌC SINH
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ
- Mỗi học sinh là một cá thể riêng biệt, các em khác nhau về ngoại hình, tính cách và cả khả năng nhận thức trong học tập Có học sinh tiếp thu bài học rất nhanh, nhưng cũng có những em tiếp thu bài rất chậm, thậm chí là không hiểu gì thông qua các hoạt động trên lớp
- Vậy là một giáo viên thì ta phải làm gì đối với những học sinh yếu, kém về tiếp thu này? Đó chính là vấn đề mà tôi rất quan tâm và nó luôn thôi thúc tôi trong suốt quá trình dạy học
- Đối tượng giảng dạy là học sinh THCS Đây là lứa tuổi chuyển tiếp từ giai đoạn vui chơi sang giai đoạn học tập , khả năng tri giác của các em khá tốt , hứng thú ngày càng bột
lộ và phát triển rỏ rệt Tuy nhiên sự phát triển hứng thú học tập của các em phụ thuộc trực tiếp vào việc tổ chức , hướng dẫn của giáo viên cần đề ra các biện pháp giáo dục thích hợp
để rèn cho những em học sinh yếu có thể nắm được bài học và hội nhập vào hoạt động học trên lớp cùng các bạn
- Bên cạnh đó, trong quá trình công tác tại trường THCS Nguyễn Văn Nghi , Tôi luôn được sự hướng dẫn tận tình của BGH nhà trường, sự hỗ trợ tận tình của đồng nghiệp trong
tổ, nhóm Đặc biệt là những khó khăn mà tôi gặp phải trong quá trình giảng dạy luôn được sự chia sẽ và quan tâm của đồng nghiệp Bên cạnh sự chia sẽ và hỗ trợ về mặt tinh thần, điều mà tôi tâm đắc nhất trong thời gian công tác tại trường là tôi luôn được học hỏi
và chia sẽ nhiều sáng kiến kinh nghiệm mà tập thể khối triển khai thực hiện Mỗi sáng kiến kinh nghiệm mà tập thể đưa ra đều bổ ích và là tâm điểm để tập thể nhà trường bàn thảo và rút kinh nghiệm một cách tích cực Chính vì sự chia sẽ nhiệt tình đó đã góp phần tạo nên nhiều sáng kiến hữu ích được áp dụng thành công Sáng kiến kinh nghiệm " Biện pháp rèn học sinh yếu" là vấn đề mà tôi và đồng nghiệp hết sức quan tâm
II/ NỘI DUNG CHÍNH:
1/ Nguyên nhân:
- Do tình hình khó khăn chung, phụ huynh ít quan tâm đến việc học của các em Các
em đến trường là phụ huynh phó thác cho giáo viên Do đo, đa số các em học sinh thường không có ý thức trong học tập thậm chí các em không hề xem bài hay học bài ở nhà
- Mà như ta đã biết, học sinh học tốt hay không còn phụ thuộc vào bản thân các em
có tự giác trong học tập hay không? Giáo viên có nắm được đặc điểm tâm sinh lí của học sinh hay không? Trong quá trình giảng dạy giáo viên có đề ra các biện pháp, phương pháp giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí đối tượng học sinh hay không?
Trang 2- Đó là vấn đề mà nhiều giáo viên trong ngành gặp rất nhiều khó khăn trong trong công tác giảng dạy cho đối tượng học sinh này
2/ Biện pháp thực hiện:
a.Trong công tác giảng dạy
- Để khắc phục tình trạng trên, ta cần xây dựng động cơ học cho các em Hướng học sinh tập trung vào việc học và làm cho học sinh coi việc học là một niềm vui Để làm được điều đó thì trong quá trình dạy học thầy (cô) tổ chức những trò chơi lý thú và hấp dẫn thông qua thông qua các hoạt động học tập
+ Trò chơi học tập được thực hiện thông qua các bài học là rất cần thiết và có hiệu quả rất to lớn Nếu trò chơi học tập được tổ chức phân phối một cách hợp lý vừa sức, đúng trọng tâm bài học thì không những nâng cao sự hứng thú trong học tập của học sinh mà còn phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo giúp các em tiếp thu bài mau, nhớ lâu, nắm chắc tri thức ngay tại lớp học và qua hoạt động này có thể kích thích sự tìm tòi ở các em yếu giúp các em tập trung và nắm bắt được kiến thức
VD: * Phân môn sinh học :Bài : Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật nếu ta tổ chức cho HS tìm hiểu bài qua những hoạt động như thường ngày (đọc,
trả lời câu hỏi hay thảo luận nhóm trả lời câu hỏi) thì chắc rằng những hình thức này chỉ dành riêng cho đối tượng HS khá giỏi hoặc trung bình Còn đối với HS yếu thì các em không thể nào theo kịp bạn và y như rằng các em chỉ được nghe bạn nói và tất nhiên các
em sẽ không tiếp thu bài nhiều và chắc rằng lượng kiến thức nhỏ nhoi đó chóng quên đi vì không được khắc sâu lắm (Điều này rất hợp với đặc điểm tâm lí học sinh dậy thì ) Để giải quyết vấn đề này trên lớp tôi thường tổ chức các hoạt động như sau:
- Để tìm hiểu những ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật như thế nào ? Tôi tổ chức cho các nhóm thảo luận thông qua việc tìm hiểu các mẫu vật thật của các cây sống ở những điều kiện nhiệt độ khác nhau ( và tôi tin chắc rằng lượng kiến thức
mà các em nắm được qua hoạt động này sẽ khắc sâu trong trí nhớ các em)
♦ Cách thức tiến hành:
+ Mỗi nhóm được nhận một số cây ưa ẩm , cây chụi hạn
+ Hình ành của động vật sống ở đới nóng và đới lạnh → nhận xét hình dạng, kích thước , bộ lông …
+ Các thành viên lần lượt quan sát → rút ra nhận xét
+ Đại diện các nhóm báo cáo kết quả rút ra từ nhận xét
+ Giáo viên chốt kiến thức trọng tâm
- Giáo viên tạo môi trường học tập công bằng thân thiên, hứng thú :
+ Thường xuyên khen học sinh để trẻ tự tin khi đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi
+ Tránh chê bai hay hay tỏ ra ra không hài lòng khi các em phát biểu sai
+ Tạo hứng thú học tập ngay từ đầu tiết học
Trang 3Ví dụ : Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động sống của ngành chân khớp nói chung mà đại diện lả Tôm sông Quan sát cấu tạo ngoài , trong , cách di chuyển , dinh dưỡng …
Qua lời giảng, hình ảnh, phim về con Tôm sông , học sinh nắm được cấu tạo và phần phụ của tôm, cách dinh dưỡng, sinh sản, một số tập tính của tôm mà hằng ngày các
em đã ăn mà không chú ý đến
Trên chỉ là một số hình thức tượng trưng trong quá trình thực hiện Thế nhưng trong quá trình giảng dạy không phải lúc nào ta cũng tổ chức trò chơi học tập Vì vậy vấn đề đặt
ra là chúng ta phải tìm ra nhiều phương pháp giáo dục và giảng dạy khác nhau Nhưng ta
đã biết đối với các đối tượng HS “ yếu ” không có ý thức học tập thì nhất định các em về nhà sẽ không học bài và làm bài
Vì thế, để khắc phục tình hình đó tôi đã đề ra cách giải quyết như sau:
+ Trong giờ học, tôi thường xuyên gọi các em này phát biểu ý kiến hay đại diện nhóm của mình trình bày kết quả thảo luận Thường xuyên gọi các em làm bài tập thực hành để các em thấy rằng việc học của mình luôn được thầy quan tâm Việc làm trên có tác động to lớn trong nhận thức của các em ngoài ra việc ta thường xuyên gọi các em phát biểu ý kiến và làm bài tập thực hành sẽ giúp các em khắc sâu kiến thức đã học thậm chí các em thuộc bài ngay trong lớp
+ Bên cạnh đó, tôi thường xuyên gần gũi động viên và hướng dẫn các em Không chỉ thế tôi còn kịp thời khen ngợi và tuyên dương trước lớp về sự tiến bộ của các em đó dù rằng sự tiến bộ đó là rất ít Có làm như vậy thì các em cảm thấy tự tin hơn và hứng thú hơn trong học tập
b.Trong công tác chủ nhiệm.
Như ta đã biết, mỗi đối tượng học sinh; mỗi con người thì có đặc điểm tâm sinh lí khác nhau Nhất là đối với đối tượng học sinh yếu thì tâm sinh lí của các em càng khác thường hơn Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng học tập của các em thì nhất thiết người giáo viên phải hiểu rõ về em đó Từ việc tìm hiểu và thống kê đặc điểm tâm sinh lí của từng đối tượng học sinh yếu nó sẽ giúp giáo viên đề ra các biện pháp và phương pháp dạy học thích hợp
Bên cạnh việc tìm hiểu tâm sinh lí học sinh thì công tác liên hệ với PHHS cũng góp phần rất quan trọng Chính vì vậy, đầu năm học thông qua buổi họp PHHS tôi luôn tranh thủ tìm hiểu về việc làm, nơi làm việc của PHHS để tiện cho việc liên lạc Nhưng do đặc điểm kinh tế địa phương thường thì trong mỗi lớp số PHHS đi làm xa , lao động phổ thông nên khó liên lạc, ít quan tâm việc học của con em mình ở trường Đối với những PHHS đi làm xa để cháu ở nhà với người thân thì tôi yêu cầu mỗi tháng ít nhất PHHS phải đến lớp 1 lần để gặp GVCNhoặc thông qua sổ báo bài , phiếu liên lạc Tôi báo cáo về tình hình học tập của HS đồng thời phối hợp với PHHS đề ra các biện pháp giáo dục hay đưa ra các giải pháp để giải quyết vấn đề Nhờ đó mà PHHS đã hỗ trợ đắc lực cho tôi trong công tác rèn học sinh yếu
Tôi thiết nghĩ nếu chúng ta phối hợp một cách nhịp nhàng và chặt chẽ giữa gia đình
và nhà trường thì dù các em có học yếu và không có ý thức trong học tập cỡ nào thì dưới tác động của gia đình và nhà trường nhất định rằng việc học của các em sẽ dần tiến bộ
Trang 4III/ HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC SAU VÀI NĂM THỰC HIỆN:
Qua việc thực hiện sáng kiến kinh nghiệm, tôi nhận thấy hầu như đa số đối tượng học sinh yếu lớp tôi phụ trách sụt giảm rất nhanh so với đầu năm Điều đặc biệt là trong mỗi năm học chỉ sau vài tháng thực hiện theo cách làm trên thì đa số PHHS đều hài lòng vì sức học của con em mình ngày được nâng cao rõ rệt Chính nhờ việc vận dụng sáng kiến trên mà nhiều năm nay các lớp tôi phụ trách không có em học sinh nào bị xếp loại yếu cuối năm
Trên là những biện pháp mà bản thân tôi đã vận dụng trong quá trình công tác và
nó đã góp phần đem lại cho tôi một số kết quả tương đối khả quan.
IV / NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM KHI THỰC HIỆN VÀ VẬN DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
- Đầu năm học, giáo viên phải kiểm tra khả năng tiếp thu bài của hs để phân loại trình
độ học sinh Tìm hiểu và theo dõi tâm sinh lí của từng đối tượng học sinhvà hoàn cảnh của các em
- Động viên các em học yếu thông qua các tấm gương phấn đấu trong học tập của các lớp đàn anh đi trước
- Tổ chức nhiều hoạt động gây hứng thú cho học sinh
- Lựa chọn cho các em những bài tập phù hợp từ đơn giản đến khó dần
- Động viên, khuyến khích các em khi có sự chuyển biến tốt (dù chỉ là rất nhỏ)
- Trong quá trình rèn cho các em, không nên nóng vội mà tạo nên tâm lí thoải mái cho các em
V/ KẾT LUẬN:_
Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi đã rút ra được trong quá trình giảng dạy Đây cũng là một phần không thể thiếu góp phần giúp tôi hoàn thành tốt trong quá trình dạy học và “ nâng cao chất lượng việc rèn học sinh yếu.- Ngoài ra vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra để nhằm nâng cao chất lượng việc rèn học sinh yếu Tôi rất mong được sự hỗ trợ góp ý chân tình của quý thầy cô, nhằm giúp tôi hồn thiện hơn trong công tác
Duyệt Hiệu trưởng Người viết
Lê Văn Khải