Tên hồ sơ dạy học : Tích hợp chủ đề Giáo dục môi trường và kỹ năng sống thông qua kiến thức các môn: Vật lý, Sinh học, Giáo dục công dân, Ngữ văn vào giảng dạy bài15 : “ Chống ô nhiễm t
Trang 1z
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG THÁP PHÒNG GD&ĐT TX HỒNG NGỰ
BÀI DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
MÔN : VẬT LÍ 7
ĐƠN VỊ : TRƯỜNG TH-THCS AN LỘC GIÁO VIÊN DỰ THI : NGUYỄN THỊ HẢI YẾN
Trang 2NĂM HỌC : 2014 - 2015 PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
1 Tên hồ sơ dạy học :
Tích hợp chủ đề Giáo dục môi trường và kỹ năng sống thông qua kiến thức các môn: Vật lý, Sinh học, Giáo dục công dân, Ngữ văn vào giảng dạy bài15 : “ Chống ô nhiễm tiếng ồn ” môn Vật lý 7.
2 Mục tiêu dạy học :
* Kiến thức.
- Nêu được một số ví dụ về ô nhiễm do tiếng ồn.
- Kể tên được một số vật liệu cách âm thường dùng để chống ô nhiễm do tiếng ồn.
- Đề ra được một số biện pháp chống ô nhiễm do tiếng ồn trong những trường hợp
cụ thể.
* Kĩ năng :
cư, ở trường, ở lớp học.
- Biết sử dụng các vật liệu cách âm trong cuộc sống.
* Thái độ :
- Có ý thức bảo vệ, cải tạo môi trường, đặc biệt là trong việc chống ô nhiễm tiếng
ồn.
- Tích cực tham gia, vận động những người xung quanh cùng tham gia giữ gìn, cải tạo môi trường, chống lại những ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường đặc biệt là ô nhiễm tiếng ồn.
3 Đối tượng dạy học của bài học :
* Đối tượng dạy học là học sinh khối 7
- Số lượng học sinh: 35 em.
- Số lớp thực hiện: 01 lớp.
* Dự án mà chúng tôi thực hiện là kiến thức Vật lý 7 đồng thời trực tiếp giảng dạy với các em học sinh lớp 7 nên có nhiều thuận lợi trong quá trình thực hiện.
- Thứ nhất: các em học sinh lớp 7 đã tiếp cận và làm quen với kiến thức chương trình bậc THCS nói chung và môn Vật lý nói riêng nên các em không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm với những hình thức kiểm tra đánh giá mà giáo viên đề ra.
- Thứ hai: Đối với kiến thức bài “ Chống ô nhiễm tiếng ồn ” các em đã học ở bài trước các kiến thức liên quan đến Độ to của âm, Môi trường truyền âm, Vật phả xạ âm – Tiếng vang.
- Thứ 3: Đối với các môn học khác cũng vậy như môn Sinh học, Giáo dục công dân, Ngữ văn các em cũng được tìm hiểu kiến thức liên quan đến môn Vật lý trong đó
có kiến thức về “ Chống ô nhiễm tiếng ồn ” Vì vậy khi cần tích hợp kiến thức của một môn học nào đó vào vào bộ môn Vật lý để giải quyết vấn đề trong bài học các em không cảm thấy bỡ ngỡ
4 Ý nghĩa của bài học :
Qua dạy học thực tế nhiều năm chúng tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức giữa các môn học vào giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết Điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn không chỉ nắm
Trang 3bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà còn phải không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác để giúp các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Đối với việc tích hợp kiến thức các môn sinh học, giáo dục công dân, ngữ văn vào bài dạy “ Chống ô nhiễm tiếng ồn ” sẽ giúp các em nắm đươc ý nghĩa của việc bảo
vệ môi trường sống, tiếng ồn đối với sức khỏe con người Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường đặc biệt là tiếng ồn, giúp học sinh biết cách chống khi có
ô nhiễm tiếng ồn từ các kiến thức liên môn đã được tích hợp trong bài học này Từ đó các em có ý thức bảo vệ môi trường bằng một số biện pháp thiết thực của bản thân
Trong thực tế tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong SGK Từ đó bài học trở nên sinh động hơn, học sinh có hứng thú học tập hơn, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo hơn đồng thời vận dụng vào thực tế tốt hơn.
5 Thiết bị dạy học, học liệu :
* GV: - Tranh ảnh về tiếng ồn và ô nhiễm tiếng ồn
- Thông tin, tranh ảnh, về bảo vệ môi trường sống và một đoạn phim về tác hại của tiếng ồn đối với sức khỏe con người, biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn.
- Máy chiếu, kỹ năng trình chiếu powerpoint, kỹ năng soạn giảng bằng
chương trình word.
- Kiến thức ngữ văn về lập luận, mô tả.
- Kiến thức sinh học về cấu tạo trong của tai người, cơ quan thần kinh.
- Kiến thức giáo dục công dân về ý thức bảo vệ môi trường, tinh thần tự giác,
kí hiệu biển báo giao thông.
* Học sinh:
Nghiên cứu kĩ nội dung bài học.
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học :
Đối với bài “ Chống ô nhiễm tiếng ồn ” giáo viên thực hiện theo các bước sau:
Mục tiêu:
1 Kiến thức.
- Nêu được một số ví dụ về ô nhiễm do tiếng ồn.
- Kể tên được một số vật liệu cách âm thường dùng để chống ô nhiễm do tiếng ồn.
- Đề ra được một số biện pháp chống ô nhiễm do tiếng ồn trong những trường hợp
cụ thể.
2 Kĩ năng :
cư, ở trường, ở lớp học.
- Biết sử dụng các vật liệu cách âm trong cuộc sống.
3 Thái độ :
- Có ý thức bảo vệ, cải tạo môi trường, đặc biệt là trong việc chống ô nhiễm tiếng
ồn.
Trang 4- Tích cực tham gia, vận động những người xung quanh cùng tham gia giữ gìn, cải tạo môi trường, chống lại những ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường đặc biệt là ô nhiễm tiếng ồn.
Hoạt động 1 :
+ Ổn định lớp : kiểm tra sĩ số HS + Kiểm tra bài cũ :
+ Giảng bài mới : Giới thiệu bài :
Hãy tưởng tượng nếu thiếu âm thanh cuộc sống chúng ta sẽ tẻ nhạc và khó khăn như thế nào? Tuy nhiên tiếng động lớn và kéo dài sẽ tác động lớn tới thần kinh của con người
Vì vậy trong các nhà máy, ở các thành phố công nghiệp, người ta phải hạn chế bớt những tiếng ồn Cần phải làm thế nào? => bài mới
Nội dung bài mới :
Hoạt động 2 : Nhận biết ô nhiễm tiếng ồn.
Ngưỡng đau ( làm đau nhức tai ) là bao nhiêu đêxiben?
- Treo hình 15.1,15.2,15.3 cho học sinh xem và yêu cầu HS thảo luận nhóm để trả lời C1
C1:
+ Hình 15.1: Tiếng ồn to như không kéo dài Không gây ô nhiễm
+ Hình 15.2: Tiếng ồn to, kéo dài Gây ô nhiễm ảnh hưởng đến việc gọi điện thoại, điếc tai người thợ khoan
+ Hình 15.3: Tiếng ồn to, kéo dài Gây ô nhiễm ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh
- Yêu cầu học sinh nhận biết được tiếng ổ gây ô nhiễm luận
* Kiến thức liên quan đến nội dung giáo dục bảo vệ môi trường : Nếu người tiếp xúc với tiếng ồn to và kéo dài lâu ngày bị bệnh gì?
=> + Về sinh lý, nó gây mệt mỏi toàn thân, nhức đầu, choáng váng, ăn không ngon, gầy
yếu Ngoài ra người ta còn thấy tiếng ồn quá lớn làm suy giảm thị lực
+ Về tâm lý, nó gây khó chịu, lo lắng, bực bội, dễ cáu gắt, sợ hãi, ám ảnh, mất tập trung, dễ nhầm lẫn, thiếu chính xác
* Tích hợp kiến thức liên quan đến môn sinh học :
+ Cấu tạo trong của tai người :
H.15.1 Tiếng
Máy khoan bê tông liên tục hoạt động cạnh nơi làm việc
H.15.3
Họp chợ ồn
ào ở gần lớp học
Trang 5- Từ hình vẽ giáo viên giới thiệu sơ lược về cấu tạo trong của tai người Sau đó yêu cầu HS nhìn vào hình vẽ trả lời câu hỏi : cấu tạo trong của tai người gồm những bộ phận nào?
=> Cấu tạo trong của tai người gồm : Trái tai, Màng nhĩ, tiểu cốt, ống hình bán nguyệt, ốc tai, thần kinh thính giác, ống điều khiển áp suất không khí
- GV hỏi : vì sao ta nghe được các tiếng động xung quanh?
=> + Vì âm được truyền bởi không khí đến tai làm cho màng nhĩ dao động Dao động này được truyền qua các bộ phận bên trong tai, tạo ra tín hiệu truyền lên não giúp ta cảm nhận được âm thanh Màng nhĩ dao động với biên độ càng lớn, ta nghe thấy âm càng to
+ Âm truyền đến tai có độ to quá lớn có thể làm thủng màng nhĩ Vì vậy trong nhiều trường hợp cần phải chú ý bảo vệ tai
+ Cơ quan thần kinh người :
- Từ hình vẽ giáo viên giới thiệu sơ lược về cấu tạo cơ quan thần kinh người Sau đó yêu cầu
HS nhìn vào hình vẽ trả lời câu hỏi : cấu tạo của cơ quan thần kinh người gồm những bộ phận nào?
=> + Thần kinh trung ương : não (gồm trụ não, tiểu não, não trung gian, đại não) và tủy sống
+ Thần kinh ngoại biên: dây thần kinh (dây thần kinh não, dây thần kinh tủy) và hạch thần kinh
Vậy nếu tai ta nghe tiếng ồn to và kéo dài sẽ gây ảnh hưởng xấu đến thần kinh của con người
- GV giới thiệu một số hình ảnh về ô nhiễm tiếng ồn và tác hại của ô nhiễm tiếng ồn trong thực
tế bằng một video clip
* Tích hợp kiến thức liên quan đến môn Ngữ Văn :
+ Giáo dục cho HS lòng yêu quê hương đất nước từ đó có ý thức bảo vệ môi trường nói chung và việc chống ô nhiễm tiếng ồn nói riêng
Trang 6+ GV: Trong truyện “Buất Khuất” của nhà văn Nguyễn Đức Thuận đã kể lại hình thức tra tấn của kẻ thù đối với người chiến sĩ mà không cần súng, đánh đập nhưng lại làm người chiến sĩ rất đau đớn Đó là cách để người chiến sĩ vào thùng sắt, đóng nắp lại, chỉ có một lỗ nhỏ đủ để không khí lọt vào, sau đó dùng búa gõ bên ngoài thùng Kiểu tra tấn đó đã làm cho người chiến sĩ rất đau đớn, đau đến mức ù tai, chóng mặt, ngất xỉu Xong người chiến sĩ vấn không khuất phục Một kiểu tra tấn thật đáng sợ, tiếng ồn của chiếc thùng sắt đã làm đau đớn về thể xác của người chiến sĩ.
Hoạt động 3: Tìm hiểu biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn.
Tích hợp kiến thức liên quan đến môn vật lí :
+ Thế nào là vật phản xạ âm tốt? Thế nào là vật phản xạ âm kém?
=> + Vật phản xạ âm tốt : là các vật cứng có bề mặt nhẵn
+ Vật phản xạ âm kém:là các vật mềm, có bề mặt gồ ghề
+ Âm truyền được qua những môi trường nào và không truyền được qua những môi trường nào?
=> Âm truyền qua được những môi trường rắn, lỏng, khí và không truyền qua được môi trường chân không
- Yêu cầu học sinh đọc thông tin sách giáo khoa.
- Giải thích cho học sinh hiểu thông tin.
- Phân nhóm phát phiếu học tập yêu cầu học sinh làm C3?
Cách làm giảm tiếng ồn Biện pháp cụ thể làm giảm tiếng ồn
1 Tác động vào nguồn âm
2 Phân tán âm trên đường truyền
3 Ngăn không cho âm truyền tới tai
- Yêu cầu các nhóm báo cáo kết quả
- Gọi học sinh nhận xét
- C3:
+ Cấm bóp còi…
+ Trồng cây xanh…
+ Xây tường chắn…
Trang 7- Yêu cầu học sinh làm C4?
- C4:
+ Tường gạch, bêtông, gỗ…
+ Kính, lá cây…
- GV giới thiệu môt số biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn bằng video
* Tích hợp kiến thức liên quan đến nội dung giáo dục bảo vệ môi trường: Phòng tránh ô nhiễm tiếng ồn:
- Trồng cây: Trồng cây xung quanh trường học, bệnh viện, nơi làm việc, trên đường phố và đường cao tốc là cách rất hiệu quả để giàm thiểu tiếng ồn
- Lắp đặt thiết bị giảm âm: Lắp đặt một số thiết bị giảm âm trong phòng làm việc như: thảm, rèm, thiết bị cách âm, để giảm thiểu tiếng ồn từ bên ngoài truyền vào
- Đề ra nguyên tắc: Lặp bảng thông báo quy định về việc gây ồn Cùng nhau xây dựng ý thức giữ trật tự cho mọi người
- Các phương tiện giao thông cũ, lạc hậu gây ra những tiếng ồn rất lớn Vì vậy, cần lắp đặt ống
xả và các thiết bị chống ồn trên xe Kiểm tra, đình chỉ hoạt động của các phương tiện giao thông đã cũ hoặc lạc hậu
- Tránh xa các nguồn gây tiếng ồn: Không đứng gần các máy móc, thiết bị gây ồn lớn như máy bay phản lực, các động cơ, máy khoan cắt, rèn kim loại… Khi cần tiếp xúc với các thiết bị đó cần sử dụng các thiết bị bào vệ (mũ chống ồn) và tuân thủ các quy tắc an toàn Xây dựng các trường học, bệnh viện, khu dân cư xa nguồn gây ra ô nhiễm tiếng ồn
* Tích hợp kiến thức liên quan đến môn GDCD : Giáo viên giới thiệu các biển báo giao thông và yêu cầu HS quan sát nhận biết biển báo cấm bóp còi…Qua đó giáo dục các em chấp hành tốt luật giao thông đường bộ.
Hoạt động 4: Vận dụng.
- Yêu cầu học sinh đọc và trả lời C5, C6
=> C5:
+ Hình 15.2 : Yêu cầu trong giờ làm việc không được khoan, người thợ phải có dụng cụ bảo vệ tai
Trang 8+ Hình 15.3: Xây tường gạch chắn giữa lớp học và chợ.
=> C6:
* Trường hợp gây ô nhiễm tiếng ồn nơi em sống :
+ Nhà ở cạnh nhà máy xay xát lúa gạo
+ Nhà ở cạnh quán Karaokê
* Biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn :
+ Trồng nhiều cây xanh quanh nhà
+ Đóng kín cửa, treo rèm nhung
* Liên hệ thực tế: Giáo dục HS ý thức bảo vệ môi trường sống, đặc biệt là ô nhiễm tiếng ồn.
Em hãy nêu một số biện pháp cụ thể để chống ô nhiễm tiếng ồn tại ngôi trường em đang học?
=> Học sinh cần thực hiện các nếp sống văn minh tại trường học: bước nhẹ lên cầu thang, không nói chuyện trong lớp học, không nô đùa, mất trật tự trong trường học…
- GV giảng : Môi trường sống của chúng ta đang bị ô nhiễm nặng như là tiếng ồn trong giao
thông, ý thức của người dân trong việc nghe nhạc còn hạn chế… qua các tranh ảnh, thông tin, băng video clip
=> Hs lắng nghe, tiếp thu
Hoạt động 5 : Phương pháp dạy học
+ Phương pháp đặt vấn đề, giải quyết vấn đề.
+ Phương pháp hoạt động nhóm
+ Phương pháp vấn đáp.
+ Phương pháp quan sát, tư duy, luyện tập…
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập :
- Phát phiếu học tập cho học sinh, yêu cầu học sinh hoàn thành câu C3 của nội dung
bài học.
- Chiếu một đoạn video clip sau tiết học giáo viên phỏng vấn 4 HS để nhận biết kết
quả học tập của HS.
8 Các sản phẩm của học sinh :
- Đa số các em hiểu bài , thể hiện qua đoạn video clip phỏng vấn học sinh sau tiết học ( cả 4 câu hỏi HS đều trả lời tốt ).
- Phiếu học tập của học sinh : 100% học sinh hoàn thành tốt phiếu bài tập.
GIÁO ÁN VẬT LÍ 7
Trang 9Tiết 16, Bài 15: CHỐNG Ô NHIỄM TIẾNG ỒN
I Mục tiêu:
1 Kiến thức.
- Nêu được một số ví dụ về ô nhiễm do tiếng ồn.
- Kể tên được một số vật liệu cách âm thường dùng để chống ô nhiễm do tiếng ồn.
- Đề ra được một số biện pháp chống ô nhiễm do tiếng ồn trong những trường hợp
cụ thể.
2 Kĩ năng :
cư, ở trường, ở lớp học.
- Biết sử dụng các vật liệu cách âm trong cuộc sống.
3 Thái độ :
- Có ý thức bảo vệ, cải tạo môi trường, đặc biệt là trong việc chống ô nhiễm tiếng
ồn.
- Tích cực tham gia, vận động những người xung quanh cùng tham gia giữ gìn, cải tạo môi trường, chống lại những ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường đặc biệt là ô nhiễm tiếng ồn.
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Tranh ảnh về tiếng ồn và ô nhiễm tiếng ồn
- Thông tin, tranh ảnh, về bảo vệ môi trường sống và một đoạn phim về tác hại của tiếng ồn đối với sức khỏe con người, biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn.
- Máy chiếu, kỹ năng trình chiếu powerpoint, kỹ năng soạn giảng bằng chương trình word.
- Kiến thức ngữ văn về lập luận, mô tả.
- Kiến thức sinh học về cấu tạo trong của tai người, cơ quan thần kinh.
- Kiến thức giáo dục công dân về ý thức bảo vệ môi trường, tinh thần tự giác,
kí hiệu biển báo giao thông.
2 Học sinh:
Nghiên cứu kĩ nội dung bài học.
III Tổ chức hoạt động dạy học :
1 Ổn định lớp: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ : (2’)
- Thế nào là vật phản xạ âm tốt ? Cho ví dụ ?
- Thế nào là vật phản xạ âm kém ? Cho ví dụ ?
3 Nội dung bài mới :
Học Tập.
Trang 1015’ I Nhận biết ô nhiễm tiếng
ồn.
C1:
+ Hình 15.1: Tiếng ồn to như
không kéo dài Không gây ô
nhiễm
+ Hình 15.2: Tiếng ồn to, kéo
dài Gây ô nhiễm ảnh hưởng
đến việc gọi điện thoại, điếc
tai người thợ khoan
+ Hình 15.3: Tiếng ồn to, kéo
dài Gây ô nhiễm ảnh hưởng
đến việc học tập của học
sinh
* Kết luận: Tiếng ồn gây ô
nhiễm là tiếng ồn to và kéo
dài làm ảnh hưởng xấu đến
sức khoẻ và sinh hoạt của
con người
Hãy tưởng tượng nếu thiếu
âm thanh cuộc sống chúng ta sẽ
tẻ nhạc và khó khăn như thế nào? Tuy nhiên tiếng động lớn
và kéo dài sẽ tác động lớn tới thần kinh của con người Vì vậy trong các nhà máy, ở các thành phố công nghiệp, người ta phải hạn chế bớt những tiếng ồn
Cần phải làm thế nào?
* HĐ 2: Nhận biết ô nhiễm tiếng ồn.
Trước khi trả lời C1, GV hỏi lại kiến thức cũ ( phần này sử dụng kiến thức vật lí : ngưỡng đau, khả năng cảm nhận âm thanh )
Ngưỡng đau ( làm đau nhức tai ) là bao nhiêu đêxiben?
- Treo hình 15.1,15.2,15.3 cho học sinh xem và yêu cầu HS thảo luận nhóm để trả lời C1
- Yêu cầu học sinh tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống phần kết luận
- Gọi học sinh nhận xét bổ sung
- Nghe giảng và suy nghĩ
HS: 130dB
- Xem hình, thảo luận nhóm
và trả lời C1
+ Hình 15.1: Tiếng ồn to như không kéo dài Không gây ô nhiễm
+ Hình 15.2: Tiếng ồn to, kéo dài Gây ô nhiễm ảnh hưởng đến việc gọi điện thoại, điếc tai người thợ khoan
+ Hình 15.3: Tiếng ồn to, kéo dài Gây ô nhiễm ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh
* Kết luận: Tiếng ồn gây ô
nhiễm là tiếng ồn to và kéo dài làm ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ và sinh hoạt của con người
- Nhận xét bổ sung
H.15.1 Tiếng
sấm sét
H.15.2
Máy khoan bê tông liên tục hoạt động cạnh nơi làm việc
H.15.3
Họp chợ ồn
ào ở gần lớp học