MỤC TIÊU - Phát biểu được định luật Ôm đối với đoạn mạch xoay chiều chỉ có điện trở thuần, chỉ có tụ điện, chỉ có cuộn cảm thuần.. TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC .Hoạt động 1 : 10 phút: Kiểm tra b
Trang 1 Giáo án Vật Lý 12 – Ban cơ bản Trường THPT Phú Hữu
CÁC MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU (tiết 2)
I MỤC TIÊU
- Phát biểu được định luật Ôm đối với đoạn mạch xoay chiều chỉ có điện trở thuần, chỉ có tụ điện, chỉ có cuộn cảm thuần
- Phát biểu được tác dụng của tụ điện, của cuộn cảm đối với dòng điện xoay chiều
- Viết được công thức tính dung kháng, cảm kháng
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Chuẩn bị dao động ký điện tử, ampe kế, vôn kế, điện trở, tụ điện, cuộn cảm.
2 Học sinh: Ôn lại các công thức về tụ điện : q = Cu; dq
i dt
= ± ; suất điện động tự cảm: e = di
L dt
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
.Hoạt động 1 : 10 phút): Kiểm tra bài cũ: Viết biểu thức định luật Ôm cho đoạn mạch xoay chiều chỉ có điện trở
R và đoạn mạch xoay chiều chỉ có tụ điện C Nhận xét về pha của u và i trên từng loại đoạn mạch đó
Hoạt động 2 (25 phút): Tìm hiểu đoạn mạch xoay chiều chỉ có điện cảm thuần.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Yêu cầu học sinh xác định từ
thông qua cuộn dây khi có
dòng điện i chạy qua
Yêu cầu học sinh xác định
suất điện động tự cảm xuất
hiện trong cuộn dây
Yêu cầu học sinh thực hiện
C5
Giới thiệu biểu thức của u và i
trên đoạn mạch xoay chiều chỉ
có cuộn cảm thuần
Giới thiệu cảm kháng của
mạch
Yêu cầu học sinh thực hiện
C6
Yêu cầu học sinh nêu các kết
luận về mối liên hệ giữa
cường độ dòng điện và điện áp
trên đoạn mạch xoay chiều chỉ
có cuộn cảm thuần
Xác định từ thông qua cuộn dây khi có dòng điện i chạy qua
Xác định suất điện động tự cảm xuất hiện trong cuộn dây
Thực hiện C5
Ghi nhận biểu thức của u và i trên đoạn mạch xoay chiều chỉ có cuộn cảm thuần
Xác định điện áp tức thời giữa hai đầu đoạn mạch
Ghi nhận công thức tính cảm kháng cảm kháng của cuộn cảm
Thực hiện C6
Nêu các kết luận về mối liên hệ giữa cường độ dòng điện và điện
áp trên đoạn mạch xoay chiều chỉ
có cuộn cảm thuần
III Đoạn mạch xoay chiều chỉ có cuộn cảm thuần
1 Hiện tượng tự cảm trong mạch điện xoay chiều
Khi có dòng điện cường độ i chạy qua một cuộn dây có độ tự cảm L (gọi là cuộn cảm) thì từ thông tự cảm trong cuộn dây là:
φ = Li Nếu i là dòng điện xoay chiều thì Φ biến thiên tuần hoàn theo t và trong cuộn dây xuất hiện một suất điện động: e = - L
dt
di
=
- Li’
Điện áp giữa hai đầu cuộn cảm: u = ri - e; với cuộn thuần cảm (r = 0) thì u = -e
2 Khảo sát mạch điện xoay chiều chỉ có cuộn cảm thuần
Đặt vào hai đầu đoạn mạch chỉ có cuộn cảm thuần L điện áp xoay chiều u = U 2
cosωt thì trên đoạn mạch sẽ có dòng điện xoay chiều i = I 2cos(ωt -
2
π ) chạy qua
Với I =
L
U
ω = ZL
U
là cường độ hiệu dụng của dòng điện qua đoạn mạch chỉ có cuộn cảm thuần L Trong đó ZL = ωL gọi là cảm kháng của mạch
Kết luận: + Trong mạch điện xoay chiều
chỉ có cuộn cảm thuần, cường độ hiệu dụng có giá trị bằng thương số của điện áp hiệu dụng và cảm kháng của mạch
+ Trong mạch điện xoay chiều chỉ có một cuộn cảm thuần, cường độ dòng điện trể pha
2
π
so với điện áp, hoặc điện áp sớm
Tuần: 12
Tiết: 23
Trang 2 Giáo án Vật Lý 12 – Ban cơ bản Trường THPT Phú Hữu
Dẫn dắt để học sinh nêu được
ý nghĩa của cảm kháng
Nêu ý nghĩa của cảm kháng
pha
2
π
so với cường độ dòng điện
3 Ý nghĩa của cảm kháng
Cảm kháng ZL = ωL đặc trưng cho tính cản trở dòng điện xoay chiều của cuộn cảm
Khi độ tự cảm của cuộn cảm và tần số góc ω của dòng điện xoay chiều càng lớn thì ZL càng lớn, cuộn cảm L sẽ cản trở càng nhiều đối với dòng điện xoay chiều
Ngoài ra cảm kháng làm u sớm pha hơn i
Hoạt động 3 (10 phút): Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã học trong
toàn bài
Yêu cầu học sinh về nhà giải các bài tập 3, 4, 7, 8, 9
trang 74 sgk và 13.6, 13.7 sbt
Tóm tắt lại những kiến thức đã học trong toàn bài
Ghi các bài tập về nhà
IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
DANH HOÀNG KHẢI