- Phát biểu được định nghĩa các khái niệm liên quan với sĩng: sĩng dọc, sĩng ngang, tốc độ truyền sĩng, tần số, chu kì, bước sĩng, pha.. - Nêu được các đặc trưng của sĩng là biên độ, chu
Trang 1 Giáo án Vật Lý 12 – Ban cơ bản Trường THPT Phú Hữu
Chương II SĨNG CƠ VÀ SĨNG ÂM SĨNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SĨNG CƠ (tt)
I MỤC TIÊU
- Phát biểu được định nghĩa của sĩng cơ
- Phát biểu được định nghĩa các khái niệm liên quan với sĩng: sĩng dọc, sĩng ngang, tốc độ truyền sĩng, tần
số, chu kì, bước sĩng, pha
- Viết được phương trình sóng
- Nêu được các đặc trưng của sĩng là biên độ, chu kì hay tần số, bước sĩng và năng lượng sĩng
- Giải được các bài tập đơn giản về sĩng cơ
- Tự làm được thí nghiệm về sự truyền sĩng trên một sợi dây
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Các thí nghiệm mơ tả trong bài về sĩng ngang, sĩng dọc và sự truyền sĩng (hình 7.1, 7.2 và 7.3)
2 Học sinh: Ơn lại các bài về dao động điều hịa.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Hoạt động 1 (10 phút): Kiểm tra bài cũ: Nêu các định nghĩa về biên độ, chu kì, tần số và năng lượng của vật dao
động điều hịa
Hoạt động 1 (25 phút): Tìm hiểu các đặc trưng của một sĩng hình sin.
Mơ tả thí nghiệm hình 7.3
Yêu cầu học sinh xem hình và
nhận xét về sự truyền sĩng
trên dây
Giới thiệu một số điểm trên
dây dao động hồn tồn giống
nhau và những điểm dao động
hồn tồn ngược nhau
Yêu cầu học sinh nêu cách
tính vận tốc truyền sĩng trên
dây
Giới thiệu biên độ sĩng
Giới thiệu chu kì và tần số
sĩng
Giới thiệu tốc độ truyền sĩng
Giới thiệu bước sĩng
Giới thiệu định nghĩa bước
sĩng theo cách khác
Giới thiệu năng lượng sĩng
Yêu cầu học sinh thực hiện
C2
Xem hình 7.3, nhận xét về sự truyền sĩng trên dây
Ghi nhận trên dây cĩ một số điểm trên dây dao động hồn tồn giống nhau và những điểm dao động hồn tồn ngược nhau
Nêu cách tính vận tốc truyền sĩng trên dây
Ghi nhận khái niệm
Ghi nhận các khái niệm
Ghi nhận khái niệm
Ghi nhận khái niệm
Ghi nhận khái niệm
Ghi nhận khái niệm
Thực hiện C2
II Các đặc trưng của một sĩng hình sin
1 Sự truyền của một sĩng hình sin
Căng ngang một sợi dây mềm, dài, đầu Q gắn vào tường, đầu P gắn vào cần rung để tạo dao động điều hịa Khi cho P dao động điều hịa theo phương thẳng đứng Trên dây xuất hiện một sĩng cơ cĩ dạng hình sin lan truyền về đầu Q
Quan sát ta thấy trên dây cĩ những điểm dao động hồn tồn giống nhau và cĩ những điểm dao động hồn tồn ngược nhau
Sĩng cơ lan truyền trên dây với tốc độ v
2 Các đặc trưng của một sĩng hình sin
+ Biên độ sĩng A: là biên độ dao động của một phần tử của mơi trường cĩ sĩng truyền qua
+ Chu kì T, tần số f của sĩng: Chu kì T của sĩng là chu kì dao động của một phần tử của mơi trường cĩ sĩng truyền qua Đại lượng f =
T
1 gọi là tần số của sĩng + Tốc độ truyền sĩng v: là tốc độ lan truyền dao động trong mơi trường
+ Bước sĩng λ: là quãng đường sĩng lan truyền trong một chu kỳ: λ = vT =
f
v
+ Hai phần tử cách nhau một bước sĩng thì dao động cùng pha với nhau
+ Năng lượng sĩng là năng lượng dao động của các phần tử của mơi trường cĩ sĩng truyền qua
Hoạt động 2 (15 phút): Tìm hiểu phương trình sĩng.
Tuần: 7
Tiết: 13
Trang 2 Giáo án Vật Lý 12 – Ban cơ bản Trường THPT Phú Hữu
Dẫn dắt để viết phương trình
sóng tại một điểm bất kì trên
phương truyền sóng nếu biết
phương trình sóng tại nguồn
Yêu cầu học sinh thực hiện
C3
Ghi nhận phương trình sóng tại điểm bất kì trên phương truyền sóng
Thực hiện C3
III Phương trình sóng
Nếu phương trình sóng tại nguồn O là
uO = Acosωt thì phương trình sóng tại M trên phương truyền sóng (trục Ox) là:
uM = Acos (ωt - 2π
λ
OM
) = Acos (ωt - 2π
λ
x
)
Hoạt động 3 (5 phút): Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Cho học sinh tóm tắt những kiến thức đã học trong
bài
Yêu cầu học sinh về nhà giải các bài tập 6, 7, 8 trang
40 sgk và 7.6, 7.7 và 7.8 sbt
Tóm tắt lại những kiến thức đã học trong bài
Ghi các bài tập về nhà
IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
DANH HOÀNG KHẢI