Bảo vệ ñộc lập dân tộc của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào trên lĩnh vực chính trị - an ninh từ năm 1986 ñến năm 2012

Cùng với quá trình khôi phục, phát triển kinh tế, giải quyết các vấn ñề xã hội, mở rộng quan hệ ñối ngoại, các nước này còn phải tăng cường xây dựng và củng cố môi trường an ninh của ñất

VIENGXAY THAMMASITH

B¶O VÖ §éC LËP D¢N TéC CñA CéNG HßA D¢N CHñ NH¢N D¢N LµO TR£N LÜNH VùC CHÝNH TRÞ - AN NINH Tõ N¡M 1986 §ÕN N¡M 2012

LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: LỊCH SỬ PHONG TRÀO CỘNG SẢN, CÔNG NHÂN QUỐC TẾ VÀ GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

HÀ NỘI - 2016

VIENGXAY THAMMASITH

B¶O VÖ §éC LËP D¢N TéC CñA CéNG HßA D¢N CHñ NH¢N D¢N LµO TR£N LÜNH VùC CHÝNH TRÞ - AN NINH Tõ N¡M 1986 §ÕN N¡M 2012

LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: LỊCH SỬ PHONG TRÀO CỘNG SẢN, CÔNG NHÂN QUỐC TẾ VÀ GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

Mã số: 62 22 03 12

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

1 PGS.TS PHAN VĂN RÂN

2 PGS.TS NGUYỄN TẤT GIÁP

HÀ NỘI - 2016

L I CAM ĐOAN

Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng

và ñược trích dẫn ñầy ñủ theo quy ñịnh

Tác giả luận án

Viengxay Thammasith

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN

Chương 2: QUAN NIỆM VÀ NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN BẢO VỆ

ĐỘC LẬP DÂN TỘC CỦA NƯỚC CỘNG HOÀ DÂN CHỦ LÀO TRÊN LĨNH

2.2 Những nhân tố tác ñộng ñến bảo vệ ñộc lập dân tộc trên lĩnh vực

Chương 3: THỰC TRẠNG BẢO VỆ ĐỘC LẬP DÂN TỘC CỦA CỘNG

HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO TRÊN LĨNH VỰC CHÍNH TRỊ - AN

Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM BẢO VỆ ĐỘC LẬP

DÂN TỘC CỦA CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO TRÊN LĨNH

4.1 Dự báo triển vọng bảo vệ ñộc lập dân tộc của Lào trên lĩnh vực

4.2 Phương hướng và một số kiến nghị giải pháp nhằm bảo vệ ñộc lập

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

(Association of Southeast Asian Nations)

(North Atlantic Treaty Organization)

(Southeast Asia Treaty Organization)

M ĐẦU

1 Tính cấp thiết của ñề tài

Trong l ch sử hình thành và phát triển của mỗi quốc gia dân tộc, ñộc lập dân tộc là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm Đó là quyền tối cao của quốc gia trong phạm vi lãnh thổ của mình và quyền ñộc lập trong quan hệ quốc tế Quyền tối cao trong nước thể hiện ở quyền lực ñầy ñủ ñể giải quyết mọi vấn

ñề chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội… của ñất nước mình mà không có sự can thiệp từ phía các quốc gia khác và các tổ chức quốc tế Quyền ñộc lập của quốc gia trong quan hệ quốc tế thể hiện ở chỗ tất cả các quốc gia tham gia quan hệ quốc tế ñều với tư cách là những chủ thể bình ñẳng và hoàn toàn ñộc lập, tự quyết ñịnh các vấn ñề ñối nội và ñối ngoại của mình Với ý nghĩa ñó, nhân dân các nước Á, Phi và Mỹ Latinh, ngay từ những ngày ñầu bị chiếm làm thuộc ñịa, ñã ñứng lên ñấu tranh giành lại ñộc lập dân tộc Thế kỷ XX là thế kỷ bùng nổ và thắng lợi của các phong trào ñấu tranh giải phóng dân tộc khắp các châu lục Á, Phi và Mỹ Latinh, trở thành những chủ thể trong ñời sống quan hệ quốc tế

Sau khi giành ñược ñộc lập về chính trị, các nước vốn là thuộc ñịa, phụ thuộc bằng nhiều con ñường và hình thức khác nhau, ñã tập trung mọi nỗ lực nhằm mục tiêu bảo vệ nền ñộc lập dân tộc vừa giành lại ñược Cùng với quá trình khôi phục, phát triển kinh tế, giải quyết các vấn ñề xã hội, mở rộng quan

hệ ñối ngoại, các nước này còn phải tăng cường xây dựng và củng cố môi trường an ninh của ñất nước, xem ñây là ñiều kiện tiên quyết ñể củng cố ñộc lập về chính trị, giành và củng cố ñộc lập về kinh tế, bảo vệ nền ñộc lập dân tộc của ñất nước

Tuy nhiên, quá trình củng cố ñộc lập dân tộc diễn ra trong ñiều kiện rất khó khăn, phức tạp Các thế lực thực dân, ñế quốc không dễ dàng từ bỏ lợi ích của mình ở các nước thuộc ñịa và phụ thuộc Lợi dụng những khó khăn của các nước sau khi giành ñược ñộc lập, các thế lực thực dân, ñế quốc ñã thông

qua các hình thức mới và biện pháp khác nhau, nhất là dùng biện pháp kinh tế

ñể thiết lập chủ nghĩa thực dân mới ñối với các nước ñộc lập dân tộc trẻ tuổi Đặc biệt, trong thời ñại phát triển mạnh mẽ của cách mạng khoa học - công nghệ (KH-CN) hiện ñại và toàn cầu hoá, trước hết là toàn cầu hoá kinh tế hiện nay, các nước phát triển, ñang tận dụng lợi thế về vốn, thị trường, tiềm lực KH-CN và các công cụ của mình là các công ty xuyên quốc gia, ñã ñẩy mạnh các hoạt ñộng nhằm can thiệp về kinh tế; sử dụng vấn ñề dân chủ, nhân quyền

ñể gây sức ép, can thiệp về kinh tế, chính trị, trên cơ sở ñó, thiết lập chủ nghĩa thực dân mới, ñe doạ ñến nền ñộc lập dân tộc của các nước ñang phát triển

Có thể nói, ñối với các nước ñang phát triển, giành ñược ñộc lập dân tộc ñã khó, bảo vệ ñộc lập dân tộc theo ñầy ñủ nghĩa của nó càng khó hơn, ñặc biệt trong bối cảnh thế giới hiện nay

Là một nước tương ñối nhỏ, nằm ở trung tâm khu vực Đông Nam Á lục

anh em cùng sinh sống, có vị trí chiến lược quan trọng, nguồn tài nguyên phong phú, ñất nước Lào trở thành ñịa bàn xâm chiếm trong quá trình tìm kiếm thuộc ñịa của chủ nghĩa ñế quốc Năm 1893, thực dân Pháp ñã xâm chiếm Lào và biến ñất nước Lào thành thuộc ñịa của mình Kể từ ñó nhân dân các dân tộc Lào ñã vùng lên ñấu tranh chống chủ nghĩa thực dân ñế quốc Đặc biệt, từ năm 1930, sát cánh cùng nhân dân các nước trên bán ñảo Đông Dương, dưới sự lãnh ñạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, nhân dân các dân tộc Lào kiên trì ñấu tranh chống thực dân Pháp, giành ñộc lập dân tộc vào năm 1945

Cũng như các nước ñang phát triển khác, sau khi giành ñược ñộc lập khỏi ách thống trị của thực dân, ñế quốc, sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc của Lào cũng gặp phải nhiều khó khăn, thách thức Lào là quốc gia ña dân tộc và lại gánh chịu hậu quả của chính sách "chia ñể trị" của chủ nghĩa thực dân, ñế quốc thời kỳ bị chiếm làm thuộc ñịa ñể lại Thêm vào ñó, cuộc ñấu tranh giai

c p và giành độc lập dân tộc ở Lào lại diễn ra rất gay go, quyết liệt và kéo dài Đặc điểm này đã ảnh hưởng rất lớn đến việc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ độc lập dân tộc trên lĩnh vực chính trị - an ninh (CT-AN) sau khi đã giành được độc lập dân tộc

Chính vì vậy, sau khi đất nước hồn tồn được giải phĩng và thành lập nước Cộng hồ Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Lào năm 1975, Đảng Nhân dân Cách mạng (NDCM) Lào đã xác định hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Lào được tiến hành đồng thời là: Xây dựng và bảo vệ độc lập dân tộc Đối với nhiệm vụ bảo vệ độc lập dân tộc, cùng với việc tăng cường tiềm lực quốc phịng, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân, nền quốc phịng tồn dân, Đảng NDCM Lào cịn đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng lực lượng

an ninh (LLAN) nhân dân nhằm giữ vững CT-AN, trật tự an tồn xã hội, xem đây là nhân tố quan trọng và là điều kiện tiên quyết để giữ vững mơi trường hồ bình, ổn định cho phát triển KT-XH, cải thiện đời sống nhân dân, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững, tạo cơ sở vững chắc để bảo vệ độc lập dân tộc

Nhận thức đúng đắn tầm quan trọng của việc xây dựng LLAN nhân dân nhằm giữ vững mơi trường CT-AN hồ bình, ổn định, gĩp phần bảo vệ độc lập dân tộc cho nên hoạt động trên lĩnh vực này kể từ khi thành lập nước CHDCND Lào đến nay đã đạt được nhiều thành tựu to lớn Tuy nhiên, do xuất phát từ đặc điểm như đã nêu trên cho nên trong những năm qua, các nước đế quốc và các thế lực thù địch vẫn luơn tìm cách phá hoại sự nghiệp cách mạng của các dân tộc Lào Bằng nhiều hình thức và thủ đoạn khác nhau, các lực lượng này thường xuyên tiến hành các hoạt động nhằm gây mất ổn định CT-AN, phá hoại khối đại đồn kết các dân tộc Lào, thực hiện "diễn biến hồ bình" để xố bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa (XHCN) mà nhân dân các dân tộc Lào đã lựa chọn Thực tiễn những năm qua cho thấy, với sự trợ giúp của các nước đế quốc, các lực lượng phản động ngồi nước luơn tìm mọi cách cấu

k t v i bọn lực lượng phản ñộng trong nước, với các thế lực phản ñộng cũ chống phá cách mạng Lào một cách ñiên cuồng, trước mắt là gây mất ổn ñịnh CT-AN, tiến tới gây bạo loạn lật ñổ khi có cơ hội Tình hình này càng phức tạp hơn khi Lào ñang thực hiện ñường lối ñổi mới ñất nước, mở rộng quan hệ ñối ngoại với tất cả các nước và ñẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế với tư cách là thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới

Xuất phát từ ñặc ñiểm của ñất nước Lào, trước yêu cầu nhiệm vụ mới của cách mạng Lào thời kỳ ñổi mới theo ñịnh hướng XHCN và từ kinh nghiệm giữ vững CT-AN, góp phần ñắc lực vào sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc trong thời gian qua với những thành công và hạn chế của nó, tôi (một sĩ

quan ñang công tác trong Bộ An ninh Lào), tôi xin chọn vấn ñề "Bảo vệ ñộc

lập dân tộc của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trên lĩnh vực chính trị -

an ninh từ năm 1986 ñến năm 2012" làm ñề tài Luận án Tiến sĩ, chuyên

ngành Lịch sử Phong trào cộng sản, công nhân quốc tế và giải phóng dân tộc của mình Thông qua việc giải quyết những nhiệm vụ mà ñề tài Luận án ñặt

ra, tôi mong muốn góp phần giải quyết một trong những vấn ñề quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc của Lào trong thời kỳ ñổi mới và hội nhập quốc tế hiện nay

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục tiêu nghiên cứu của luận án

Trên cơ sở phân tích làm rõ vai trò, thực trạng của công tác xây dựng LLAN nhằm bảo vệ và củng cố ñộc lập dân tộc ở Lào, thời kỳ ñổi mới từ năm

1986 ñến năm 2012, tác giả luận án sẽ ñề xuất một số khuyến nghị, giải pháp nhằm thực hiện có hiệu quả hơn nhiệm vụ giữ vững CT-AN, xây dựng LLAN Lào phục vụ sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc của ñất nước trong thời kỳ mới của cách mạng, ñặc biệt trong bối cảnh nước Lào ñang trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

Để ñạt ñược mục tiêu nêu trên, luận án tập trung giải quyết các nhiệm

vụ chính sau:

- Làm rõ quan niệm về ñộc lập dân tộc; về lĩnh vực CT-AN và vai trò của LLAN ñối với công cuộc bảo vệ ñộc lập dân tộc của Lào trong thời kỳ ñổi mới ñất nước

- Phân tích bối cảnh trong nước và quốc tế tác ñộng ñến tình hình

CT-AN của ñất nước Lào nói riêng, nền ñộc lập dân tộc của Lào nói chung và yêu cầu mới ñặt ra ñối với việc giữ vững CT-AN, trong ñó có việc xây dựng LLAN của Lào từ năm 1986 ñến năm 2012

- Phân tích quan ñiểm của Đảng NDCM Lào về vai trò của lĩnh vực CT-AN, nhiệm vụ xây dựng LLAN ñối với sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc

và phát triển ñất nước từ năm 1986 ñến 2012

- Phân tích thực trạng bảo vệ ñộc lập dân tộc của Lào trên lĩnh vực

CT-AN từ năm 1986 ñến năm 2012 với những thành tựu và hạn chế của nó, trên

cơ sở ñó nêu ra những ñánh giá và rút ra những kinh nghiệm cho công tác này trong thời gian tới

- Trên cơ sở làm sáng tỏ những vấn ñề lý luận và thực tiễn Đảng NDCM Lào lãnh ñạo sự nghiệp giữ vững CT-AN, trong ñó có việc xây dựng LLAN nhằm bảo vệ và củng cố ñộc lập dân tộc của Lào trong thời kỳ ñẩy mạnh hội nhập quốc tế, luận án sẽ nêu ra những phương hướng và ñề xuất một số giải pháp chủ yếu ñể thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ giữ vững CT-

AN, tăng cường xây dựng LLAN nhằm góp phần bảo vệ nền ñộc lập dân tộc trước yêu cầu mới của cách mạng Lào

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận án nghiên cứu vấn ñề bảo vệ ñộc lập dân tộc trên lĩnh vực CT-AN cũng như hoạt ñộng của công tác xây dựng LLAN Lào nhằm giữ vững CT-

AN ñối với sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc của Lào

2 Phạm vi nghiên cứu của luận án

vững CT-AN, xây dựng LLAN của Lào nhằm bảo vệ ñộc lập dân tộc Lào thời

kỳ ñổi mới từ năm 1986 (thời ñiểm bắt ñầu sự nghiệp ñổi mới) ñến năm 2012 (năm ñầu tiên thực hiện nghị quyết Đại hội IX của Đảng NDCM Lào, cũng là thời ñiểm NCS bắt ñầu thực hiện luận án)

trò của sự ổn ñịnh CT-AN, trong ñó có việc xây dựng LLAN ñối với sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc của Lào từ năm 1986 ñến năm 2012 Trên cơ sở những thành tựu và hạn chế cũng như những kinh nghiệm ñược rút ra từ quá trình này, luận án sẽ ñề xuất phương hướng và những khuyến nghị giải pháp chủ yếu nhằm triển khai thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ giữ vững CT-AN, tăng cường xây dựng LLAN góp phần bảo vệ ñộc lập dân tộc trong thời gian tới, ñáp ứng yêu cầu mới của cách mạng Lào

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án

4.1 Cơ sở lý luận

Luận án ñược nghiên cứu dựa trên cơ sở vận dụng những quan ñiểm lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng chỉ ñạo của ñồng chí Cayxỏn Phômvihản, ñường lối chủ trương của Đảng NDCM Lào, chính sách của Nhà nước CHDCND Lào về ñộc lập dân tộc, về CT-AN và vai trò của LLAN ñối với sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc trong thời kỳ ñổi mới ñất nước Lào

Ngoài ra, Luận án còn vận dụng những nội dung cơ bản của tư tưởng

Hồ Chí Minh, quan ñiểm, chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam về ñộc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội (CNXH), về xây dựng nền quốc phòng toàn dân và LLAN nhân dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Luận án sử dụng chủ yếu các phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử ñể tiến hành quá trình nghiên cứu

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài luận án thuộc lĩnh vực lịch sử, chính trị cho nên trong quá trình triển khai thực hiện luận án, NCS sử dụng phương pháp nghiên cứu chủ yếu

là phương pháp lịch sử và lôgíc Ngoài ra, luận án còn sử dụng các phương pháp khác như: phân tích và tổng hợp, thống kê, ñối chiếu, so sánh, dự báo… như những phương pháp hỗ trợ cần thiết cho phương pháp nghiên cứu chủ yếu nêu trên

5 Những ñóng góp mới về khoa học của luận án

- Nghiên cứu một cách toàn diện và có tính hệ thống về mối quan hệ giữa CT-AN và ñộc lập dân tộc, quá trình xây dựng LLAN góp phần bảo vệ ñộc lập dân tộc của Lào thời kỳ ñổi mới từ năm 1986 ñến năm 2012

- Đánh giá những thành tựu và hạn chế ñồng thời rút ra một số kinh nghiệm của hoạt ñộng giữ vững CT-AN, xây dựng LLAN góp phần bảo vệ ñộc lập dân tộc thời gian qua, trên cơ sở ñó ñề xuất một số khuyến nghị giải pháp nhằm thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ giữ vững CT-AN, xây dựng LLAN, góp phần bảo vệ nền ñộc lập dân tộc của Lào trong thời gian tới

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

- Luận án góp phần làm sáng tỏ một số vấn ñề lý luận và thực tiễn về ñộc lập dân tộc, bảo vệ ñộc lập dân tộc và vai trò của vai trò CT-AN nói chung, của LLAN nói riêng ñối với sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc của nước CHDCND Lào

- Kết quả nghiên cứu của luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu và giảng dạy môn học lịch sử phong trào giải phóng dân tộc, cũng như dùng làm tài liệu tham khảo ñể nghiên cứu các vấn ñề liên quan ñến lĩnh vực CT-AN của Lào

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở ñầu, kết luận, danh mục các công trình nghiên cứu của tác giả ñã ñược công bố và danh mục tài liệu tham khảo, Luận án ñược kết cấu gồm có 4 chương, 9 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI ĐÃ ĐƯỢC NGHIÊN CỨU

1.1.1 Những vấn ñề liên quan ñến ñề tài ñã ñược nghiên cứu tại nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào

Bảo vệ ñộc lập dân tộc nói chung, bảo vệ ñộc lập dân tộc trên lĩnh vực CT-AN của nước CHDCND Lào nói riêng là vấn ñề luôn thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều chính khách, các học giả, các nhà khoa học ở Lào, Việt Nam cũng như ở nhiều nước khác Cho ñến nay, nhiều công trình nghiên cứu trực tiếp hoặc gián tiếp với những khía cạnh và mức ñộ khác nhau liên quan ñến vấn ñề này ñã ñược công bố

Tại nước CHDCND Lào, trong những năm qua, có nhiều tác phẩm, công trình khoa học liên quan ñến ñộc lập dân tộc của Lào cũng như vai trò,

vị trí của LLAN trong bảo vệ CT-AN của ñất nước và sự ñóng góp của nó ñối với bảo vệ ñộc lập dân tộc ñã ñược công bố, cụ thể như sau:

- Các văn kiện của Đảng NDCM Lào và các tác phẩm của các thế

hệ lãnh ñạo Lào:

Những nội dung cơ bản trong ñường lối xây dựng, phát triển ñất nước

và bảo vệ ñộc lập dân tộc của CHDCND Lào cũng như quan ñiểm chỉ ñạo xây dựng LLAN, góp phần giữ vững CT-AN ñược thể hiện rõ nét trong các Văn kiện của Đảng NDCM Lào qua các kỳ Đại hội, Hội nghị Trung ương và các tác phẩm của các nhà lãnh ñạo Lào như: Các văn kiện Đại hội ñại biểu toàn quốc lần thứ III (1982), Đại hội IV (1986), Đại hội V (1991), Nghị quyết TW

5 khoá V (1992), Đại hội VI (1996), Đại hội VII (2001), Đại hội VIII (2006)

và Đại hội IX (2011) Các văn kiện này ñã hệ thống hoá một cách sâu sắc về ñộc lập dân tộc, tầm quan trọng của lĩnh vực an ninh ñối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Lào cũng như quan ñiểm, chủ trương của Đảng NDCM Lào về vấn ñề này, nhất là trong thời kỳ ñổi mới ñất nước và từng

bước hội nhập quốc tế Đây là nguồn tài liệu gốc quan trọng cho các nhà nghiên cứu vấn ñề bảo vệ ñộc lập dân tộc của CHDCND Lào trên lĩnh vực CT-AN thời kỳ hội nhập quốc tế

Bên cạnh ñó, nhiều tác phẩm của các ñồng chí lãnh ñạo Đảng, Nhà nước Lào cũng ñã tập trung phân tích, làm rõ những ñịnh hướng, mục tiêu, nhiệm vụ của hoạt ñộng trong lĩnh vực an ninh và vai trò của nó ñối với bảo vệ ñộc lập dân tộc trong từng giai ñoạn lịch sử cụ thể, ñặc biệt là các tác phẩm của

ñồng chí Cay Xỏn Phômvihẳn như: Cuốn Một vài kinh nghiệm và một số vấn

ñề về phương hướng mới của cách mạng Lào Mặc dù chỉ trình bày một cách

cô ñọng về những ñịnh hướng lớn của cách mạng Lào trong thời kỳ mới, song tác phẩm này ñã ñề cập tới những vấn ñề ñặt ra ñối với công tác an ninh nhằm

bảo vệ ñộc lập dân tộc; cuốn Về xây dựng kinh tế trong thời kỳ quá ñộ lên chủ

nghĩa xã hội, Viêng Chăn, 1987 Trong cuốn sách này, ñồng chí Cay Xỏn

Phômvihẳn ñã trình bày sự cần thiết của sự kết hợp giữa phát triển KT-XH với bảo vệ quốc phòng - an ninh (QP-AN) quốc gia, xây dựng chỉnh ñốn cơ sở chính trị, cơ sở bảo vệ QP-AN, xây dựng kinh tế gắn với phát huy văn hoá, làm cho cuộc sống của nhân dân các dân tộc Lào bình yên và ngày càng tốt hơn, xem ñây là nhiệm vụ quan trọng nhất ñể bảo vệ ñộc lập dân tộc của Lào

Bước sang thời kỳ Đảng NDCM Lào lãnh ñạo nhân dân tiến hành công cuộc ñổi mới toàn diện từ năm 1986 ñến nay, nhiều tác phẩm của các ñồng chí lãnh ñạo Đảng, Nhà nước Lào liên quan ñến ñộc lập dân tộc, nhiệm vụ xây dựng LLAN, giữ vững ổn ñịnh CT-XH và vai trò của nó ñối với sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc ñã ñược công bố Đây là những công trình nghiên cứu có giá trị lớn lao về cả ý nghĩa lý luận cũng như chỉ ñạo hoạt ñộng thực tiễn ñối với công tác xây dựng LLAN và vai trò của nó ñối với công cuộc bảo vệ, củng cố ñộc lập dân tộc và phát triển ñất nước, trong ñó, phải kể

ñến tác phẩm của ñồng chí Khămtày Xinphănñon, như: Trong sự nghiệp cách

mạng dân tộc dân chủ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Các công trình khoa học khác:

CT-AN, góp phần bảo vệ ñộc lập thời kỳ ñổi mới, hội nhập quốc tế ñã có nhiều công trình khoa học ñược công bố tại Lào như:

nhân của nước Lào [88, tr.136] Cuốn sách này có những nội dung thể hiện tư

tưởng chỉ ñạo của ñồng chí Cayxỏn Phômvihẳn ñối với công tác xây dựng LLAN ở Lào: "LLAN có vai trò quan trọng hơn trước và phải thực hiện ñược nhiệm vụ phức tạp khó khăn trong giai ñoạn mới Phải ra sức củng cố lực lượng và phương pháp hoạt ñộng có chất lượng mới thật sự, phải phấn ñấu vươn lên ñể có khả năng xứng ñôi với yêu cầu của tình hình mới Cán bộ mà làm việc này trước hết phải có trình ñộ nhận thức và có khả năng thực hiện Trong ñó vấn ñề ñầu tiên là phải biết chính trị, biết vận ñộng quần chúng Đồng thời cũng phải có sự hiểu biết về pháp luật (cả luật pháp nước nhà và luật pháp, thể thức quốc tế) và một cái nữa rất quan trọng là phải biết nắm thông tin tình báo"

lượng an ninh [91, tr.25] Cuốn sách này ñã tổng kết quá trình ra ñời, trưởng

thành và phát triển của LLAN Lào qua các thời kỳ lịch sử, trong ñó chỉ rõ:

"Lực lượng an ninh là một bộ phận của lực lượng vũ trang (LLVT) cách mạng trung thành của Đảng, của nhân dân các bộ tộc Lào; do Đảng NDCM Lào thành lập, lãnh ñạo trực tiếp, tuyệt ñối và toàn diện, là lực lượng xuất phát từ dân, do dân và vì dân"

+ Luật Lực lượng an ninh nhân dân [110] Trong cuốn sách này xác

ñịnh các nguyên tắc, quy chế và phạm trù khác nhau về tổ chức và hoạt ñộng của lực lượng bảo vệ an ninh nhân dân Yêu cầu LLAN Lào phải vững vàng

về tư tưởng - lý luận, mạnh về mặt tổ chức, giỏi chuyên môn, có kỷ luật, phong cách làm việc ngày càng tiến bộ và hiện ñại ñảm bảo mục tiêu làm tròn

nhiệm vụ phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân, giữ vững ổn ñịnh chính trị, an ninh và trật tự an toàn xã hội

+ Giữ vững chính trị an ninh, kiên trì ñường lối ñổi mới mà Đảng ta

lựa chọn trong quá trình tham gia tổ chức thương mại quốc tế [165] chỉ ra

rằng: Công cuộc mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế nói chung, việc tham gia

tổ chức thương mại thế giới nói riêng là quá trình chứa ñựng cả thuận lợi lẫn khó khăn, thời cơ và thách thức, liên quan ñến nhiều vấn ñề khác nhau của ñất nước Lào, trong ñó có vấn ñề CT-AN và nền ñộc lập của Lào Do ñó, ngay từ khi ñất nước bắt ñầu công cuộc ñổi mới, mở rộng hợp tác và hội nhập quốc tế, Đảng NDCM Lào ñã kiên trì mục tiêu lãnh ñạo của mình, từng bước ñưa ñất nước phát triển theo con ñường XHCN, làm cho nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc trong một môi trường CT-XH ổn ñịnh

Do ñó, cùng với tăng trưởng kinh tế, Đảng còn phải chăm lo xây dựng LLAN, củng cố quốc phòng

+ Liên quan ñến ñề tài nghiên cứu còn có nhiều luận án, luận văn, bài

viết của học viên và các tác giả Lào như: Thu thập, ñánh giá và sử dụng tài

liệu có liên quan ñến vụ án trong hoạt ñộng ñều tra hình sự tại nước

nâng cao hiệu quả xây dựng cơ sở bí mật phục vụ công tác ñấu tranh chống

Khămven Xyhạlạt [33]; Nâng cao bản chất chính trị - ñạo ñức cách mạng

Xây dựng thế trận bảo vệ toàn dân cho vững mạnh ñể góp phần trong việc giữ vững ñất nước trong việc hội nhập với kinh tế quốc tế, của Nguyễn

Quang Việt [80]

1.1.2 Những vấn ñề liên quan ñến ñề tài ñã ñược nghiên cứu ở Việt Nam

Ở Việt Nam, ngay từ rất sớm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) hết sức quan tâm lãnh ñạo việc xây dựng LLAN, giữ vững CT-AN và vai trò của nó ñối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Liên quan ñến vấn ñề này, cho ñến nay ñã công bố nhiều tác phẩm, công trình

nghiên cứu khác nhau như: Tổng kết lịch sử ñấu tranh chống phản cách mạng

của Đảng, của Ban Tư tưởng Trung ương [6]; Tổng kết công tác xây dựng lực lượng, nhất là lực lượng nòng cốt trong ñấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia,

của Cục An ninh - Bộ Công an [16] Các công trình nghiên cứu, tổng kết này tập trung giải quyết các vấn ñề như: sự lãnh ñạo, chỉ ñạo của Đảng, quản lý của nhà nước trên lĩnh vực xây dựng LLAN nói chung; tổng kết những mặt hoạt ñộng chủ yếu của lực lượng công an nhân dân (CAND) trong sự nghiệp bảo vệ CT-AN quốc gia, góp phần bảo vệ ñộc lập dân tộc

- Đặc ñiểm, nội dung, phương thức lãnh ñạo của Đảng ñối với lĩnh vực

an ninh- trật tự [29] Đề tài này nghiên cứu, luận giải những ñặc ñiểm nổi bật

của lĩnh vực bảo vệ an ninh trong tình hình mới, làm rõ những luận cứ khoa học về tính chất, vị trí quan trọng và tính tất yếu phải tăng cường sự lãnh ñạo của Đảng ñối với lĩnh vực xây dựng LLAN, cũng như ñề xuất các giải pháp nhằm ñổi mới và chỉnh ñốn lực lượng CAND; kiện toàn hệ thống tổ chức lực lượng CAND trong tình hình mới nhằm giúp phần giữ vững CT-AN Đề tài này cũng ñề cập ñến mối quan hệ giữa Đảng lãnh ñạo tuyệt ñối, trực tiếp về mọi mặt với việc tăng cường hiệu lực quản lý, ñiều hành của Nhà nước pháp quyền XHCN ñối với việc xây dựng LLAN, trong ñó có việc kiện toàn cơ cấu Hội ñồng Quốc phòng - An ninh

- Quản lý nhà nước về an ninh quốc gia - thực trạng và giải pháp [65]

Đề tài ñã tập trung phân tích và bước ñầu làm rõ khái niệm về quản lý nhà nước về an ninh quốc gia trong tình hình mới; làm rõ tính tất yếu khách quan

và cơ sở pháp lý của hoạt ñộng quản lý nhà nước về an ninh quốc gia, nội dung hoạt ñộng quản lý nhà nước về an ninh quốc gia trong thời kỳ ñổi mới

và hội nhập quốc tế

Ngoài ra, Bộ Công an Việt Nam ñã có nhiều công trình nghiên cứu có

liên quan khác, như: Tổng kết sự lãnh ñạo của Đảng trong công cuộc bảo vệ

Đề tài Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả lãnh ñạo của Đảng uỷ

hiện ñại hoá ñất nước [66]; Đề tài Xây dựng lực lượng công an nhân dân trong tình hình mới [67]

Các công trình nghiên cứu trên ñã ñề cập ñến từng khía cạnh của công tác lãnh ñạo và các cấp ñộ lãnh ñạo, chỉ ñạo của Đảng, cấp uỷ ñảng trong và ngoài lực lượng CAND ñối với công tác bảo vệ CT-AN và công tác xây dựng lực lượng CAND

- Nguyễn Trọng Phúc, Xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân trong

bảo vệ chính quyền nhân dân trong những năm 1975-1990, ñồng thời tái hiện

và phân tích khá sâu sự lãnh ñạo của ĐCSVN với việc xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân trong những năm 1975-1990, từ ñó, luận án rút ra một

số kinh nghiệm liên quan ñến vấn ñề Đảng lãnh ñạo lĩnh vực xây dựng LLAN trong công cuộc xây dựng và bảo vệ CNXH ở Việt Nam hiện nay

luận án này, tác giả ñã ñi sâu phân tích, ñánh giá làm rõ hệ thống quan ñiểm

cơ bản, ñường lối, chủ trương, phương thức lãnh ñạo ñúng ñắn của ĐCSVN trên lĩnh vực bảo vệ CT-AN trong thời ñầu ñổi mới (1986- 1996), và bước

ñầu rút ra những kinh nghiệm về sự lãnh ñạo, chỉ ñạo của ĐCSVN ñối với việc xây dựng LLAN trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong những năm ñổi mới 1986-1996

- Nguyễn Phú Trọng, Tô Huy Rứa và Trần Khắc Việt, Nâng cao năng

lực lãnh ñạo và sức chiến ñấu của Đảng trong thời kỳ mới [68] Cuốn sách

trình bày về vai trò, chức năng của Đảng cầm quyền ñối với các lĩnh vực hoạt ñộng KT-XH, ñối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đề xuất hệ thống giải pháp tăng cường vai trò, năng lực lãnh ñạo và sức chiến ñấu của Đảng trong thời kỳ mới

vệ chính trị an ninh trong thời kỳ ñổi mới - một số vấn ñề lý luận và thực tiễn

[3] Đây là cuốn sách chuyên khảo giới thiệu một cách có hệ thống nhận thức, quan ñiểm, chính sách lớn của ĐCSVN về bảo vệ CT-AN ở Việt Nam trong thời kỳ ñổi mới ñất nước kể từ Đại hội lần thứ VI (1986) ñến Đại hội X (2006) Cuốn sách góp phần tổng kết công tác thực tiễn và phát triển lý luận

về ĐCSVN lãnh ñạo nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong lịch sử cũng như trong những năm ñổi mới ở Việt Nam

- Hỏi ñáp về tình hình thế giới và chính sách ñối ngoại của Đảng, Nhà

nước ta [30] Cuốn sách gồm 181 câu hỏi - ñáp, chia làm hai phần Phần thứ nhất ñi sâu phân tích tình hình thế giới hiện nay, nhất là những vấn ñề phức

tạp, nổi cộm về chính trị, kinh tế, xã hội và chính sách ñối ngoại… của các

nước trên thế giới thuộc châu Á, châu Âu, châu Mỹ, Tây Á - châu Phi Phần

thứ hai tập trung trình bày sự ñổi mới của Đảng và Nhà nước Việt Nam trên

mặt trận ñối ngoại, làm rõ chính sách và quan hệ ñối ngoại của Việt Nam ñối với các nước và tổ chức quốc tế nhằm giữ vững môi trường hòa bình và tạo ñiều kiện phát triển KT-XH ñất nước Nhiều vấn ñề ñã ñược ñặt ra như: ĐCSVN ñã nhận ñịnh: "Thế kỷ XX là thế kỷ ghi ñậm trong lịch sử loài người những dấu ấn cực kỳ sâu sắc" Những dấu ấn của thế kỷ XX thể hiện trên

những ñiểm nào? Sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc, cục diện thế giới ñã có những chuyển biến sâu sắc Cụ thể trên những vấn ñề gì? Vì sao trong vài thập niên tới, ít có khả năng xảy ra chiến tranh thế giới, nhưng chiến tranh cụ

bộ, xung ñột vũ trang, xung ñột dân tộc, tôn giáo, chạy ñua vũ trang, hoạt ñộng can thiệp, lật ñổ, khủng bố còn xảy ra ở nhiều nới với tính chất phức tạp ngày một gia tăng? Tiềm năng của người Việt Nam ở nước ngoài ñối với công cuộc xây dựng và phát triển ñất nước? Phương hướng khai thác và sử dụng tiềm năng, ñặc biệt là về chất xám của người Việt Nam ñịnh cư ở nước ngoài? Những hoạt ñộng chống ñối ñất nước của một số tổ chức và cá nhân người Việt cực ñoan và thái ñộ của Chính phủ Việt Nam về vấn ñề này? ñã cung cấp cho bạn ñọc nhiều tư liệu ñược chắt lọc và mang tính khái quát cao

về những thông tin khi nghiên cứu và theo dõi tình hình thế giới, quán triệt và nắm vững ñường lối, chính sách ñối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam

ra ñối với quốc phòng Việt Nam [13], nghiên cứu một cách có hệ thống về

cách mạng trong quân sự ở nước Việt Nam Tập thể tác giả ñã ñưa ra một hệ thống vấn ñề nghiên cứu cơ bản, toàn diện, từ những nguyên tắc lý luận ñể tiếp cận cách mạng trong quân sự ñến việc lược khảo những thông tin về cuộc cách mạng trong quân sự ñang diễn ra trên thế giới hiện nay, ñồng thời khái quát lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam từ thời ñại Hùng Vương ñến thời ñại Hồ Chí Minh dưới góc nhìn cách mạng trong quân sự, từ

ñó ñề xuất những vấn ñề quan trọng nhằm vận dụng vào việc phát triển nền

trong quân sự và những vấn ñề ñặt ra ñối với quốc phòng Việt Nam tập trung

vào những vấn ñề sau: Thứ nhất, tập trung làm rõ những lý luận về cách mạng

trong quân sự ñể từ ñây hình thành luận cứ khoa học, lập trường, quan ñiểm mác xít trong việc vận dụng và nghiên cứu những vấn ñề ñặt ra ñối với quốc

phòng Việt Nam Thứ hai, trình bày những khía cạnh cơ bản của cuộc cách

mạng trong quân sự ñang diễn ra trên thế giới hiện nay, ñồng thời phân tích sự nghiên cứu và vận dụng cách mạng mới trong quân sự ở một số nước, cung cấp những tư liệu thực tiễn phong phú cho quá trình nghiên cứu và vận dụng

ở Việt Nam Thứ ba, khái quát lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc

Việt Nam dưới góc ñộ cách mạng trong quân sự, qua ñó khẳng ñịnh nền quân

sự Việt Nam qua các thời ñại lịch sử luôn năng ñộng, không chấp nhận sự trì trệ, và chứa ñựng những bước phát triển nhảy vọt cả về tư tưởng, lý luận quân

sự, tổ chức, con người quân sự và về vũ khí, trang bị quân sự Đó là ñiểm tựa thực tiễn rất quan trọng ñể quốc phòng Việt Nam hiện nay có thể và phải tiếp

thu, vận dụng thành tựu của cuộc cách mạng hiện ñại trong quân sự Thứ tư,

khẳng ñịnh những thành tựu mới của nền quốc phòng Việt Nam hiện nay, ñồng thời ñề xuất những ñịnh hướng lớn nhằm nghiên cứu và vận dụng những thành quả cách mạng trong quân sự ñể tiếp tục phát triển một nền quốc phòng

ñủ sức ñáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc XHCN

- Nguyễn Văn Ngừng, Tác ñộng của kinh tế thị trường và hội nhập

kinh tế quốc tế ñối với quốc phòng, an ninh ở Việt Nam [48], là một trong rất

nhiều công trình bàn về sự tác ñộng của kinh tế thị trường và hội nhập kinh

tế quốc tế ñối với sự phát triển của Việt Nam Tuy nhiên, vấn ñề mà cuốn sách ñề cập: quốc phòng, an ninh, lại là một vấn ñề chưa ñược quan tâm, nghiên cứu sâu sắc, do tính chất nhạy cảm của nó Vì thế, thông qua cuốn sách, người ñọc sẽ hiểu ñược những những tiền ñề lý luận và thực tiễn của nội dung này Tinh thần cơ bản của cuốn sách là khẳng ñịnh tính ñúng ñắn của ĐCSVN trong kết hợp phát triển kinh tế thị trường, chủ ñộng hội nhập kinh tế với quốc phòng, an ninh: "Trong khi ñặt trọng tâm vào nhiệm vụ xây dựng CNXH, chúng ta không một chút lơi lỏng nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, luôn luôn coi trọng quốc phòng, an ninh, coi ñó là hai nhiệm vụ chiến lược gắn bó chặt chẽ" Thông qua ñó, tác giả cuốn sách ñã ñi phân tích cụ thể, rõ ràng tính tất yếu của việc phát triển kinh tế thị trường và chủ ñộng hội nhập

kinh t quốc tế của Việt Nam; những mặt tác ñộng tích cực và tiêu cực của kinh tế quốc tế ñối với QP-AN ở Việt Nam; ñồng thời bước ñầu ñề xuất những giải pháp ñể tăng cường và ñẩy mạnh tiềm lực QP-AN trong phát triển kinh tế thị trường

- Trương Thành Trung (Chủ biên), Sự thật vấn ñề dân chủ và nhân

quyền trong chiến lược "diễn biến hoà bình" ở Việt Nam [69], luận giải vấn

ñề dân chủ và cuộc ñấu tranh vì dân chủ trong lịch sử nhân loại; âm mưu, thủ ñoạn sử dụng chiêu bài "dân chủ và nhân quyền" ñể thực hiện chiến lược

"diễn biến hoà bình" ở Việt Nam; nhân quyền và cuộc ñấu tranh vì nhân quyền trong lịch sử nhân loại; tư tưởng Hồ Chí Minh và quan ñiểm của ĐCSVN về chăm lo, bảo vệ, phát triển quyền con người; kiên ñịnh niềm tin

và thắng lợi của nền dân chủ XHCN và thực hiện quyền con người ở Việt Nam hiện nay Cuốn sách cung cấp cho chúng ta những thông tin thiết thực

về vấn ñề "dân chủ và nhân quyền", kịp thời phục vụ cuộc ñấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận; phòng, chống "diễn biến hoà bình", bảo vệ sự nghiệp ñổi mới vì mục tiêu ñộc lập dân tộc và CNXH; vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh ở Việt Nam hiện nay

- Phạm Bình Minh (Chủ biên), Đường lối chính sách ñối ngoại Việt

Nam trong giai ñoạn mới [45] Cuốn sách là tập hợp các công trình của các

nhà nghiên cứu trong lĩnh vực ñối ngoại nhằm luận giải nội hàm các chủ trương ñịnh hướng quan trọng của ñường lối, chính sách ñối ngoại thời kỳ ñổi mới, ñặc biệt là những phát triển mới trong tư duy về ñối ngoại của ĐCSVN qua những văn kiện của Đại hội XI; ngoài ra các tác giả còn ñưa ra những cách tiếp cận và phương pháp triển khai mới ñể ñạt ñược các mục tiêu quốc gia về phát triển, an ninh và nâng cao vị thế ñất nước; những chủ trương mới của hoạt ñộng ñối ngoại như xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hội nhập quốc tế… trong bối cảnh hiện nay Trên cơ sở ñánh giá kết quả hoạt ñộng ñối ngoại trên một số lĩnh vực, các tác giả cũng ñề xuất một số phương hướng,

nhiệm vụ cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả công tác ñối ngoại, góp phần thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội XI của ĐCSVN

- Phạm Ngọc Hiền, Hỏi - ñáp về bảo vệ an ninh quốc gia trong bối

cảnh toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế [27] Cuốn sách ñánh giá Việt Nam

ñang ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới Trong bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế, những thời cơ và thuận lợi ñể phát triển ñang mở ra với chúng ta và bên cạnh ñó những nguy cơ và thách thức tiềm ẩn cũng dần nổi lên, ñòi hỏi chúng ta phải chủ ñộng ñón nhận toàn cầu hoá, khai thác hết tiềm năng, thuận lợi do toàn cầu hoá ñem lại, ñồng thời phải tỉnh táo, có chiến lược và sách lược hữu hiệu trong các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội v.v , bảo ñảm an ninh quốc gia, lợi ích quốc gia, dân tộc Cuốn sách ñược ñã luận giải ba phần quan trọng là: I Nhận thức về an ninh

và bảo vệ an ninh quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế;

II Tác ñộng của quá trình toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế ñối với an ninh quốc gia Việt Nam; III Quan ñiểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ an ninh quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế

- Nguyễn Mạnh Hưởng, Góp phần chống "diễn biến hoà bình" trên lĩnh

"diễn biến hoà bình" trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận của tác giả trong những năm gần ñây, ñã ñược sử dụng trên các phương tiện thông tin ñại chúng, trong hoạt ñộng tư tưởng, lý luận của tác giả và ñã có chỉnh sửa, cập nhật thông tin mới Cuốn sách ñược kết cấu gồm bốn phần, từ những vấn ñề chung về ñấu tranh chống "diễn biến hoà bình" trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, ñến các vấn

ñề về hệ tư tưởng, con ñường cách mạng Việt Nam và bản chất chế ñộ xã hội XHCN mà nhân dân ta ñang xây dựng Trên cơ sở khẳng ñịnh và làm rõ một

số vấn ñề lý luận, nguyên lý căn bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, ñường lối, quan ñiểm, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam, và với những tư liệu sinh ñộng, các bài viết phản bác, vạch rõ tính chất

thù ñịch, phản ñộng và phản khoa học của các quan ñiểm sai trái, thù ñịch về

tư tưởng, lý luận, ñồng thời phê phán những biểu hiện nhận thức lệch lạc trên các vấn ñề ñó

mới [61], là tài liệu nghiên cứu về cách mạng sắc màu, diễn biến hoà bình khá

chi tiết Cuốn sách ñược chia làm 4 phần: Phần 1 Bảo vệ Tổ quốc và mối quan hệ giữa xây dựng với bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; Phần 2 Xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh trong thời kỳ mới; Phần 3 Xây dựng Quân ñội nhân dân (QĐND) Việt Nam cách mạng trong thời kỳ mới; Phần 4: Đấu tranh phòng, chống âm mưu thủ ñoạn "diễn biến hoà bình", cách mạng sắc màu của các thế lực thù ñịch và "tự diễn biến", "tự chuyển hoá "

- Vũ Văn Hiền, Việt Nam và thế giới ñương ñại [28], tập trung phân

tích cục diện thế giới, nội dung thời ñại, nhân tố tác ñộng và xu hướng phát triển; phân tích về khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ñưa ra những dự báo, nhận ñịnh về quan hệ giữa các nước lớn (Mỹ, Nhật Bản, Nga…) Trên bức tranh tổng thể về thế giới ñương ñại tác giả cũng khái quát quá trình Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế, lợi thế và thách thức mà chúng ta phải ñương ñầu, ñề xuất phương hướng, nhiệm vụ cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quá trình tái cơ cấu và ñổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế; nhận diện các quan ñiểm sai trái, thù ñịch và cuộc ñấu tranh trong công tác tư tưởng, lý luận hiện nay

- Lê Thế Mẫu, Thế giới - bước ngoặt lịch sử [37], giúp bạn ñọc có ñược

cái nhìn toàn cảnh về bức tranh CT-KT-XH thế giới trong khoảng thời gian từ năm 2011 ñến nay Tất cả những vấn ñề thời sự nóng hổi trên trường quốc tế trong quãng thời gian ñầu thập kỷ thứ hai của thế kỷ XXI ñược gói gọn trong cuốn sách, với những bài viết ngắn gọn nhưng hàm súc, cô ñọng, giúp người ñọc hiểu sâu hơn về mối quan hệ phức tạp, những mâu thuẫn sâu xa giữa các nước trên thế giới trong một thập kỷ ñầy biến ñộng ña chiều, ña màu sắc, góp phần phác hoạ bức tranh toàn cảnh của thế giới vào một thời ñiểm có ý nghĩa

như một bước ngoặt lịch sử Nội dung cuốn sách gồm các phần chính: Trật tự thế giới mới; Trái ñắng "Mùa xuân Arập"; Ucraina: Phân tuyến mới trong cục diện chính trị thế giới

- Nguyễn Bá Dương, Nguyễn Văn Quang (Đồng chủ biên), Bảo vệ Tổ

quốc trong tình hình mới" [19], là công trình khoa học có giá trị lý luận, thực

tiễn, ñược trình bày thành hai phần Nhằm cung cấp thêm thông tin, tư liệu phục vụ công tác nghiên cứu, tổ chức thực hiện Nghị quyết Trung ương 8 (khoá IX) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Trong ñó, cuốn sách ñã ñề cập ñến tình hình diễn biến của an ninh chính trị thế giới, diễn biến của các cuộc cách sắc màu trong thời gian qua Từ ñó, chỉ ra những ñối sách cần thiết trong chống diễn biến hoà bình, cách mạng màu, bạo loạn, lật ñổ của Việt Nam trong giai ñoạn hiện nay

Ngoài các sách ñược xuất bản, trên các tạp chí khoa học chuyên ngành,

ñã có hàng trăm bài viết ñề cập ñến chủ ñề luận án nghiên cứu Các bài viết

ñã phân tích, ñánh giá những thành công, kinh nghiệm lãnh ñạo của ĐCSVN ñối với công tác xây dựng LLAN ñối với sự nghiệp bảo vệ ñộc lập dân tộc cũng như tăng cường hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh quốc gia, công tác xây dựng lực lượng CAND trong thời kỳ ñổi mới và hội nhập quốc

rằng "nghịch lý của toàn cầu hoá là sự thường xuyên xuất hiện và tái hiện

mâu thu n giữa hai cơ sở nền tảng của kết cấu thế giới: một mặt là nguyên tắc chủ quyền chính trị ñược thể hiện trong nhà nước - dân tộc và mặt khác là các giá trị chung của nhân loại hoặc các ñiểm chủ yếu trong sự tồn tại của nhân loại làm nảy sinh một cách logic từ quốc tế hoá các quá trình kinh tế, chính trị

và văn hoá - tư tưởng… và ý ñịnh giải quyết mâu thuẫn ñó về mặt lý luận biến thành quan niệm "chủ nghĩa can thiệp mới" nghĩa là ñe doạ ñến ñộc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia, dân tộc của các nước

Cũng liên quan ñến vấn ñề này, công trình nghiên cứu của nước ngoài

Liên [35] Tuy với các cách tiếp cận khác nhau nhưng ñều có chung quan ñiểm: Toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế ñang trở thành xu hướng tất yếu của thời ñại Các quốc gia dân tộc qua ñó có thể giải quyết những vấn ñề mang tính toàn cầu Tuy nhiên, ngày càng bộc lộ rõ hơn mặt trái của toàn cầu hoá khi một thế giới bao gồm ña dạng các quốc gia dân tộc, với sự phức tạp, muôn màu của các nền kinh tế, chính trị, văn hoá - xã hội ñang cùng tham gia vào quá trình này Điều ñó cũng ñặt ra nhiều thách thức ñối với nền ñộc lập dân tộc của các nước, trước hết là các nước ñang phát triển

- Cơ hội và thách thức cho các nước ñang phát triển trong xu thế toàn cầu hoá Có thể nói, có khá nhiều công trình của các học giả nước ngoài ñề

Tôn Ngũ Viên [78],… Các công trình này ñã tập trung phân tích những hình thức biểu hiện của toàn cầu hoá cùng với những hệ quả về phát triển kinh tế của toàn cầu hoá như việc tự do hoá thương mại, vai trò của các công ty xuyên quốc gia, vai trò của các nước phát triển trong hoạt ñộng kinh tế - thương mại toàn cầu thể hiện qua các nguyên tắc của các hiệp ñịnh kinh tế - thương mại ña phương… Trên cơ sở ñó, các tác giả ñã chỉ ra rằng "con ñường toàn cầu hoá của các nước ñang phát triển thật gian khó và lâu dài, ñứng trước

hiện thực "tiến thoái lưỡng nan" yêu cầu các nước ñang phát triển phải tích cực hội nhập toàn cầu hoá" Tuy quan ñiểm và cách tiếp cận có khác nhau nhưng các tác giả ñều có ñiểm chung khi cho rằng ñối với các nước ñang phát triển, ñể hội nhập kinh tế quốc tế thành công vì sự phát triển của ñất nước mình thì nhân tố chủ quan ñóng vai trò quyết ñịnh Theo các tác giả nêu trên, các nước ñang phát triển hội nhập kinh tế thế giới, trước tiên phải tự hoàn thiện, vừa ñẩy tới công cuộc mở cửa, vừa không quá mạo hiểm, bảo ñảm hài hoà giữa cải cách trong nước và mở cửa hội nhập; mặt khác, phải tăng cường củng cố quốc phòng, xây dựng lượng an ninh vững mạnh ñể vừa tạo lập môi trường CT-XH ổn ñịnh cho phát triển, vừa góp phần củng cố nền ñộc lập của ñất nước mình

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu nêu trên tuy không thể tách thành những vấn ñề riêng biệt song các nhà nghiên cứu nước ngoài khi nghiên cứu về vấn ñề quá trình toàn cầu hoá hiện nay ñều dành một phần nhất ñịnh ñề cập ñến những tác ñộng tiêu cực của toàn cầu hoá ñến các lĩnh vực ñời sống xã hội, trong ñó có việc làm thu hẹp quyền lực, phạm vi và hiệu quả tác ñộng của nhà nước, ñe doạ ñến ñộc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia dân tộc…

Các công trình khoa học nêu trên phân tích khá sâu nhiều vấn ñề liên quan ñến ñề tài luận án Tuy nhiên, cho ñến nay, chưa có công trình khoa học nào phân tích một cách toàn diện về vấn ñề xây dựng LLAN Lào nhằm góp phần bảo vệ ñộc lập dân tộc trong thời kỳ mới, ñặc biệt, trong bối cảnh Lào trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới và ñang trong quá trình hội nhập quốc tế Ngoài ra, ở Việt Nam còn biên dịch nhiều tác phẩm của nước ngoài liên quan ñến vấn ñề xây dựng LLAN và vai trò của

nó ñối với sự nghiệp bảo vệ CT-AN, xem ñây là một nhiệm vụ lịch sử tất yếu khách quan của các Đảng Cộng sản cầm quyền, Nhà nước XHCN như:

Vì s3 nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc Xô viết [32]; Những bài học ñấu tranh chống phản cách mạng [24]

Các cuốn sách này bàn về vai trò của Đảng Cộng sản cầm quyền và bài học thực tiễn của cuộc ñấu tranh bảo vệ CT-AN của ñất nước tại các nước XHCN thời kỳ trước ñây

Những công trình khoa học nêu trên là nguồn tài liệu tham khảo quan

trọng và cần thiết mà NCS có thể kế thừa ñể triển khai thực hiện luận án "Bảo

vệ ñộc lập của Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào trên lĩnh vực chính trị -

an ninh từ năm 1986 ñến năm 2012" của mình

1.2 NHỮNG VẤN ĐỀ CÒN TRỐNG CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

Nhìn chung, tất cả các công trình nghiên cứu về sự nghiệp bảo vệ

CT-AN và sự lãnh ñạo của Đảng NDCM Lào ñối với sự nghiệp bảo vệ CT-CT-AN quốc gia ñều có cách tiếp cận và giải quyết vấn ñề gốc ñộ khác nhau Các công trình này chủ yếu nêu lên tính khách quan và phân tích thực trạng sự lãnh ñạo của Đảng NDCM Lào ñối với sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia trong những năm ñổi mới Tuy nhiên, các công trình này chưa tập trung phân tích một cách toàn diện và có hệ thống về ñộc lập dân tộc và vai trò của việc giữ vững CT-AN, tăng cường xây dựng LLAN ñể bảo vệ ñộc lập dân tộc trong bối cảnh Lào ñẩy mạnh hội nhập quốc tế như hiện nay

Tiểu kết chương 1

Đảm bảo an ninh, ổn ñịnh chính trị là một vấn ñề sống còn của mỗi quốc gia cho dù quốc gia ñó thuộc thể chế chính trị nào, do Đảng nào cầm quyền Trên thế giới, các chính trị gia, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và những người làm thực tiễn cũng rất quan tâm nghiên cứu, ñã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu ở các góc ñộ và cấp ñộ khác nhau Đó là những

cơ sở khoa học và nguồn tham khảo quý báu ñể NCS có thể tiến hành ñánh

giá tổng quan tình hình nghiên cứu và vận dụng vào quá trình nghiên cứu của mình

Nhìn chung, tất cả các công trình nghiên cứu về sự nghiệp bảo vệ

CT-AN và sự lãnh ñạo của Đảng NDCM Lào ñối với sự nghiệp bảo vệ CT-CT-AN quốc gia ñều có cách tiếp cận và giải quyết vấn ñề gốc ñộ khác nhau Các công trình này chủ yếu nêu lên tính khách quan và phân tích thực trạng sự lãnh ñạo của Đảng NDCM Lào ñối với sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia trong những năm ñổi mới Tuy nhiên, các công trình này chưa tập trung phân tích một cách toàn diện và có hệ thống về ñộc lập dân tộc và vai trò của việc giữ vững CT-AN, tăng cường xây dựng LLAN ñể bảo vệ ñộc lập dân tộc trong bối cảnh Lào ñẩy mạnh hội nhập quốc tế như hiện nay

Chương 2 QUAN NIỆM VÀ NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN BẢO VỆ ĐỘC LẬP DÂN TỘC CỦA NƯỚC CỘNG HOÀ DÂN CHỦ LÀO TRÊN LĨNH VỰC CHÍNH TRỊ - AN NINH TỪ NĂM 1986 ĐẾN NĂM 2012

2.1 QUAN NIỆM VỀ BẢO VỆ ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRÊN LĨNH VỰC CHÍNH TRỊ - AN NINH

2.1.1 Nội hàm vấn ñề ñộc lập dân tộc

Theo Từ ñiển tiếng Việt: "Độc lập" nếu ñứng như một tính từ có nghĩa là: "Tự mình tồn tại, hoạt ñộng, không nương tựa hoặc phụ thuộc vào ai, vào cái gì khác" Còn nếu "ñộc lập" liên quan ñến một quốc gia dân tộc thì có nghĩa là có chủ quyền, không phụ thuộc vào nước khác hoặc dân tộc khác"

"Độc lập" nếu dùng như một danh từ thì "ñộc lập" chỉ "Trạng thái của một nước hoặc một dân tộc có chủ quyền về chính trị, không phụ thuộc vào nước khác hoặc dân tộc khác" [51] Còn theo Từ ñiển bách khoa Việt Nam thì:

"Độc lập (Independence) là quyền bất khả xâm phạm của một ñất nước, một quốc gia bởi chính người dân sinh sống ở ñó, có nghĩa là có chủ quyền tối cao" [26] Như vậy, ñộc lập có thể là trạng thái ban ñầu của một quốc gia mới xuất hiện, nhưng nó ñược dùng như một sự giải phóng từ sự thống trị của một quốc gia dân tộc khác Độc lập cũng có thể nói theo nghĩa phủ ñịnh Đó là tình trạng không bị ñiều khiển, cai trị bởi một thế lực khác thông qua chủ nghĩa thực dân, sự bành trướng hay chủ nghĩa ñế quốc Độc lập có thể giành ñược nhờ việc chống lại thực dân hoá (phi thực dân hoá), chống lại sự chia cắt Từ các ñịnh nghĩa trên có thể thấy ñộc lập dân tộc là khái niệm dùng ñể chỉ trạng thái của một ñất nước không bị lệ thuộc, phụ thuộc vào bất cứ một thế lực nào khác bên ngoài, lãnh thổ toàn vẹn, không bị ñe doạ xâm chiếm Độc lập dân tộc là quyền làm chủ thiêng liêng, bất khả xâm phạm của mỗi quốc gia ñược thể hiện trên tất cả các phương diện: kinh tế, văn hoá, chính trị,

an ninh, quốc phòng, ngoại giao, xã hội… Xét trên khía cạnh ñó, ñộc lập dân

tộc chính là quyền làm chủ của một quốc gia, là mục tiêu của chính sách quốc gia và là nội dung chủ yếu của lợi ích dân tộc

Đối với nước CHDCND Lào, ñộc lập dân tộc thể hiện trước tiên là ñộc lập tự chủ về cương lĩnh, ñường lối của Đảng NDCM Lào, không lệ thuộc vào bất cứ thế lực chính trị nào Đây là yêu cầu cao nhất của ñộc lập dân tộc trong

sự nghiệp ñổi mới Trong thế giới "ña cực" với nhiều xu hướng chính trị khác nhau và CHDCND Lào chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường ñịnh hướng XHCN, hội nhập quốc tế, cho nên ñộc lập dân tộc không chỉ giới hạn trong phạm vị chế ñộ chính trị mà còn liên quan ñến các lĩnh vực kinh tế Dù nền kinh tế thế giới lôi cuốn sự tham gia của các quốc gia dân tộc, các nền kinh tế tham gia hợp tác, liên kết với nhau, thị trường ñược mở rộng trên phạm vi toàn cầu trong một "thế giới phẳng" trước tác ñộng của quá trình toàn cầu hoá nhưng bản chất của chủ nghĩa tư bản (CNTB) vẫn không thay ñổi Trong quan hệ hợp tác kinh tế với các nước XHCN, các thế lực ñại diện cho CNTB luôn dùng ñòn bẩy kinh tế làm áp lực hòng buộc các nước phát triển theo con ñường XHCN thay ñổi chế ñộ chính trị Bởi vậy, trong chiến lược phát triển kinh tế, CHDCND Lào, một mặt phải vừa mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế quốc tế nhằm thu hút tối ña nguồn lực bên ngoài ñể xây dựng, phát triển ñất nước; mặt khác, phải kiên ñịnh lập trường ñộc lập dân tộc, giữ vững chế ñộ chính trị Thực tiễn lịch sử với nhiều diễn biến phức tạp của tình hình thế giới ñã cho thấy ñộc lập chủ quyền quốc gia dân tộc và toàn cầu hoá có mối quan hệ hữu cơ với nhau Toàn cầu hoá kinh tế hiện nay có tính hai mặt vừa là kết quả tất yếu và là yêu cầu khách quan của sự phát triển lực lượng sản xuất của xã hội loài người, vừa là sản phẩm của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa Với tư cách là lực lượng sản xuất của xã hội loài người phát triển ñến giai ñoạn hiện nay, nó có tính tiến bộ lịch sử và thúc ñẩy sự tăng trưởng kinh tế, làm cho lực lượng sản xuất tiếp tục phát triển Với tư cách là quan hệ sản xuất chiếm vị trí chủ ñạo trên thế giới hiện nay (quan hệ sản xuất tư bản

ch nghĩa đang mở rộng trên tồn cầu), nĩ tất yếu cĩ lợi cho quyền lực kinh

tế, chính trị của các nước phát triển phương Tây

Tồn cầu hố cũng tác động mạnh đến việc hoạch định chính sách quốc gia của từng nước Tuy là một quốc gia độc lập nhưng với tư cách là một bộ phận bị ràng buộc bởi các quy định, định chế chặt chẽ của các tổ chức quốc tế cho nên bản thân của mỗi nhà nước quốc gia dân tộc khơng thể tự hoạch định chính sách KT-XH theo mong muốn riêng của mình, mà phải đối chiếu với các thoả thuận đã cam kết với các tổ chức quốc tế Các nước phát triển với ưu thế vượt trội của mình: từ nền kinh tế thị trường tương đối hồn thiện đến nguồn lực về vốn, cơng nghệ, phương pháp quản lý hiện đại và thơng qua cơng cụ của mình là các tập đồn tư bản xuyên quốc gia để gây sức ép buộc các nước đang phát triển, đặc biệt các nước lựa chọn con đường phát triển theo định hướng XHCN phải đặt các thoả thuận đa phương lên trên chính sách quốc gia

Chính vì thế, tồn cầu hố là quá trình chứa đựng đầy mâu thuẫn, cực

kỳ phức tạp với sự đan xen cả tích cực lẫn tiêu cực, cả thời cơ lẫn thách thức,

cả thuận lợi lẫn khĩ khăn Đĩ là mâu thuẫn giữa một bên là quyền lực và lợi ích chi phối, thao túng của những thế lực tư bản quốc tế, các nước tư bản chủ nghĩa với một bên là chủ quyền và lợi ích quốc gia, dân tộc của các nước đang phát triển Đĩ là mâu thuẫn ngay trong lịng các nước tư bản chủ nghĩa, giữa các tập đồn tư bản với nhau Đĩ là mâu thuẫn giữa tăng trưởng của cải với phân phối khơng cơng bằng dẫn tới phân cực giàu nghèo ngày càng tăng giữa các quốc gia và trong mỗi nước, giữa trung tâm với ngoại vi, giữa Bắc với Nam Đĩ là mâu thuẫn giữa kinh tế tăng trưởng với văn hố, đạo đức xã hội suy đồi do tác động từ mặt trái của kinh tế thị trường tồn cầu hố Đĩ là mâu thuẫn giữa hợp tác và đấu tranh trong quan hệ quốc tế, là mâu thuẫn giữa

xã hội với mơi trường thiên nhiên, biểu hiện ở hiểm hoạ mơi trường ngày càng tăng do sự tàn phá của con người gây ra…

Như vậy, toàn cầu hoá kinh tế hiện nay không chỉ là vấn ñề kinh tế thuần tuý Nó tạo ra những cơ hội cho sự phát triển nhanh chóng của các nước ñang phát triển, tiếp cận với nền văn minh công nghiệp của thế giới, ñồng thời cũng ñặt ra rất nhiều thách thức ñối với các quốc gia về chính trị, văn hoá, quốc phòng, an ninh…

Xem xét từ góc ñộ chủ quyền quốc gia, toàn cầu hoá kinh tế hiện nay vừa có những tác ñộng thuận lợi, vừa ñặt ra không ít khó khăn, thách thức ñối với các nước ñang phát triển, trong ñó có Lào Trên một ý nghĩa nào ñó, toàn cầu hoá hiện nay ñã mở ra cơ hội thuận lợi ñể Lào phát triển lực lượng sản xuất, ñẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện ñại hoá ñất nước, tạo ra cơ sở vật chất cho CHXH và do ñó mà có ñiều kiện và khả năng thực tế ñể bảo ñảm vững chắc chủ quyền quốc gia Trong ñiều kiện toàn cầu hoá hiện nay, các nước ñang phát triển trong ñó có Lào có nhiều cơ hội ñể tiếp cận nền khoa học và công nghệ tiên tiến, hiện ñại của thế giới, học hỏi những kinh nghiệm quản lý

xã hội, tiếp thu nhưng tinh hoa của nền văn minh công nghiệp và sử dụng tất

cả những cái ñó ñề tăng cường khả năng bảo vệ chủ quyền quốc gia của mình

Tuy nhiên, ñiều ñáng quan tâm hơn là, trong ñiều kiện toàn cầu hoá kinh tế hiện nay, chủ quyền quốc gia ñang phải ñối ñầu với nhiều thách thức Những thách thức ñó khó nhận biết hơn, mang sắc thái mới hơn trước ñây (trong ñiều kiện có chiến tranh xâm lược của chủ nghĩa ñế quốc) Đó là những thách thức ñược che ñậy dưới những chiếc áo khoác nhiều màu sắc hấp dẫn của lợi ích kinh tế, của sự cám dỗ về vật chất, ñược nhìn nhận qua những lăng kính ảo của tham vọng cá nhân, của những chuẩn mực giá trị ñạo ñức, lối sống sai lệch

Các thế lực phương Tây ra sức tuyên truyền ñưa ra những luận ñiệu sai lệch trong ñiều kiện toàn cầu hoá như: chủ quyền dần dần mất ñi, khái niệm chủ quyền ñã lỗi thời Những luận ñiệu mở ñường cho việc tiến hành xâm phạm chủ quyền, can thiệp vào công việc nội bộ của các nước ñang phát triển,

trong ó có Lào Không thể phủ nhận một thực tế là toàn cầu hoá là một xu thế khách quan, ñang diễn ra mạnh mẽ, lôi cuốn ngày càng nhiều các quốc gia dân tộc tham gia Tuy nhiên, ñiều ấy cũng không có nghĩa lấy "cái làng toàn cầu" ñể thay thế cho chủ quyền quốc gia dân tộc, lấy lợi ích toàn cầu ñể thay cho lợi ích quốc gia dân tộc như quan ñiểm của một số học giả của các nước

tư bản phát triển Dù thế giới hiện nay ñang chịu tác ñộng mạnh mẽ của cuộc cách mạng KH-CN và quá trình toàn cầu hoá song mỗi quốc gia dân tộc vẫn

là một chủ thể trong ñời sống quốc tế và do ñó "chủ quyền quốc gia" vẫn là chuẩn tắc hành ñộng cao nhất của các bên tham gia vào quá trình toàn cầu hoá hiện nay

Đối với CHDCND Lào, việc tham gia vào quá trình toàn cầu hoá, trước hết là toàn cầu hoá kinh tế là một tất yếu khách quan Trong ñiều kiện kinh tế còn kém của các nước ñang phát triển, trong ñó có Lào, việc ñảm bảo xây dựng một nền kinh tế ñộc lập, tự chủ gặp rất nhiều khó khăn, chủ quyền về kinh tế luôn bị ñe doạ bởi hàng trăm, hàng ngàn mánh khoé mưu mô hết sức tinh vi và xảo quyệt của các ñối tác bên ngoài Tham gia vào quá trình toàn cầu hoá kinh tế, các nước ñang phát triển, trong ñó có Lào, tất yếu phải chấp nhận và buộc phải thực hiện theo các thông lệ quốc tế Tuy nhiên, ñiều ñó không có nghĩa là từ bỏ chủ quyền quốc gia ñể tuân theo chúng một cách vô ñiều kiện và bằng mọi giá Các thông lệ, quy tắc và ñịnh chế quốc tế phổ biến hiện nay ñều do các nước tư bản phát triển chi phối và áp ñặt, ñều xuất phát từ việc bảo vệ lợi ích của họ, có mặt bất công bằng, bất hợp lý Chính vì vậy, hiện nay các nước ñang phát triển, trong ñó có Lào ñang tiến hành cuộc ñấu tranh kiên trì, quyết liệt, có hiệu quả ñể ngăn cản việc ban hành những quy tắc, ñịnh chế quốc tế bất bình ñẳng, bất lợi cho chính mình Vì vậy, chủ ñộng tham gia vào quá trình toàn cầu hoá kinh tế với lộ trình và bước ñi phù hợp với ñiều kiện của ñất nước là nguyên tắc không chỉ có ý nghĩa kinh tế mà cao hơn, lớn hơn là ý nghĩa bảo vệ chủ quyền quốc gia

Như vậy, quá trình tồn cầu hố cĩ thể cĩ những tác động nhất định đến chủ quyền quốc gia dân tộc, đặt các dân tộc, nhất là các nước đang phát triển, trong đĩ cĩ Lào, trước thách thức của hàng loạt các vấn đề mới Vấn đề của các nước khơng phải là tìm cách chống lại xu thế này mà phải chủ động tham gia, phải biết cách điều chỉnh và thích ứng với xu thế đĩ trên nguyên tắc đảm bảo độc lập dân tộc Trong bối cảnh tồn cầu hố hiện nay cĩ những sự thay đổi lớn về quan niệm, thậm chí là vênh nhau, khác biệt giữa nguyên tắc

và thực tiễn Đây là một thách thức lớn đối với tất cả các nước trên thế giới, trong đĩ các nước đang phát triển trở thành đối tượng dễ tổn thương nhất vì:

thời tác động, gây ảnh hưởng tới các nước nhỏ (trực tiếp hoặc gián tiếp), chèn

ép quyền lợi của các nước nhỏ nhằm thoả mãn quyền lợi của các nước lớn

lệ thuộc lẫn nhau Điều đĩ khiến việc giữ gìn độc lập dân tộc của một nước trở nên khĩ khăn hơn rất nhiều Các tập đồn kinh tế lớn, các cơng ty xuyên quốc gia cĩ xu hướng can thiệp nhiều vào kinh tế và cả chính trị của các nước, thậm chí quốc tế hố và gây sức ép lên cả quyền tự chủ dân tộc của các nước nhỏ

đĩ cũng làm suy giảm quyền lực quốc gia dân tộc, cản trở khả năng quốc gia thi hành chính sách độc lập dân tộc Hợp tác là quá trình phối hợp chính sách trong đĩ các chủ thể cĩ chủ ý điều chỉnh hành vi của mình theo những ưu tiên trên thực tế hoặc sẽ phát sinh của chủ thể khác Điều đĩ cĩ ý nghĩa, hợp tác xuất hiện khi các chủ thể chủ động điều chỉnh hành vi của mình để đáp ứng lợi ích của bên đối tác mà vẫn đảm bảo lợi ích của mình

Để bảo vệ chủ quyền quốc gia trong điều kiện tồn cầu hố kinh tế, các nước cần cĩ chiến lược tham gia vào quá trình tồn cầu hố, trước hết là tồn cầu hố kinh tế một cách chủ động tích cực với một "lộ trình" phù hợp để

không bỏ lỡ các cơ hội phát triển mà toàn cầu hoá kinh tế ñưa lại nhưng cũng phải nghiêm túc, cẩn thận và có ñối sách hữu hiệu tương ứng do tác ñộng tiêu cực của mặt trái của toàn cầu hoá kinh tế ñưa lại, tạo ra nền tảng vững chắc cho việc bảo vệ chủ quyền quốc gia Toàn cầu hoá kinh tế là "con dao hai lưỡi", mặt tích cực và tiêu cực mà nó mang lại cho từng quốc gia sẽ không giống nhau Khi một số nền kinh tế nào ñó gặp khó khăn (nhất là ñối với những nước ñang phát triển thường rất dễ bị tổn thương) thì một nền kinh tế khác (thường là tư bản phương Tây) ñược hưởng lợi Sự rủi ro của một hoặc một số quốc gia có thể thúc ñẩy sự thành công của một quốc gia khác Do vậy, trong tiến trình tham gia vào toàn cầu hoá kinh tế, không thể coi nhẹ những bất bình ñẳng, không công bằng trên thực tế mà nguyên tắc tự do, bình ñẳng của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa ñang che ñậy, không thể chỉ có

hô hào "hội nhập" mà không tính ñến chủ quyền quốc gia Đối với CHDCND Lào, vấn ñề có tính nguyên tắc và ñặt lên hàng ñầu là phát triển lực lượng sản xuất theo ñịnh hướng XHCN, xây dựng một nền kinh tế ñộc lập, tự chủ, vì ñộc lập dân tộc gắn liền với CNXH, dân giàu, nước mạnh, dân chủ công bằng, văn minh

Tham gia vào quá trình toàn cầu hoá kinh tế và bảo vệ chủ quyền quốc gia là hai mặt, của một quá trình, vừa thống nhất, vừa mâu thuẫn Vấn ñề có ý nghĩa quyết ñịnh là CHDCND Lào cần xác ñịnh ñúng những quyết sách chiến lược, những bước ñi cụ thể, phù hợp, hết sức tỉnh táo ñể ñảm bảo cho quá trình ñó ñều phát triển và hỗ trợ cho nhau

2.1.2 Nội hàm vấn ñề ñộc lập trên lĩnh vực chính trị - an ninh

Thuật ngữ "chính trị" có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ ñại "politika",

có nghĩa là "công việc nhà nước" hay "những công việc xã hội" Trong tiếng Hán cổ ñại, "chính trị" nghĩa là "chính sách quốc gia", "công việc trị quốc"

Hiện nay, trên thế giới có rất nhiều các cách hiểu khác nhau về khái niệm chính trị như: nghệ thuật của phép cai trị; những công việc của chung;

s thoả hiệp và ñồng thuận; quyền lực và cách phân phối tài nguyên hay lợi ích… Chính trị là lĩnh vực của ñời sống xã hội, bao gồm các hoạt ñộng và các mối quan hệ liên quan ñến các công việc và giải quyết các vấn ñề chung của toàn xã hội Đây là biểu hiện bề ngoài của chính trị Thực chất, chính trị là mối quan hệ, sự tương tác giữa chủ thể xã hội với toàn bộ các tổ chức và thành viên trong xã hội với quyền lực chi phối chứa ñựng bên trong ñó, quyền lực chung (quyền lực xã hội), gọi là quyền lực chính trị

Trong các công việc chung của xã hội thì công việc của nhà nước chiếm vị trí quan trọng hàng ñầu Trong xã hội có giai cấp, giai cấp chiếm ưu thế luôn luôn muốn giành lấy vai trò thực hiện các công việc chung ñể xác lập

và duy trì ñịa vị thống trị của giai cấp mình Chính vì vậy, chủ nghĩa Mác- Lênin cho rằng, thực chất chính trị là quan hệ giữa các giai cấp, là những hoạt ñộng xoay quanh vấn ñề giành, giữ chính quyền và sử dụng quyền lực nhà nước.Tất nhiên, chính trị không chỉ bao gồm các công việc của nhà nước Xã hội muốn tồn tại và phát triển thì còn hàng loạt vấn ñề chung khác cần giải quyết như các vấn ñề liên quan ñến hệ tư tưởng, ý thức, ñạo ñức xã hội, các phương án giải quyết các vấn ñề chung của xã hội khác với giai cấp, tầng lớp nắm quyền Vì vậy, bên cạnh nhà nước trong xã hội còn tồn tại các tổ chức chính trị khác Tập hợp toàn bộ các tổ chức chính trị, ñược lập ra ñể thực hiện quyền lực chung của xã hội - quyền lực chính trị ñược gọi chung là hệ thống chính trị

Trong chế ñộ dân chủ, các thành viên của xã hội cũng như các tổ chức

xã hội ñều ñược tham gia ở mức ñộ nhất ñịnh hoạt ñộng chính trị Nhưng không phải vì thế mà các tổ chức xã hội ñó ñều ñược gọi là các tổ chức chính trị Chỉ những tổ chức ñược lập ra chủ yếu ñể thực hiện quyền lực chính trị thì mới gọi là tổ chức chính trị Tổ chức chính trị có thể thực hiện các hoạt ñộng khác nhưng ñó không phải nhiệm vụ cơ bản của nó

Trong xã hội có giai cấp, quyền lực của giai cấp cầm quyền ñược thực hiện bằng một hệ thống thiết chế và tổ chức chính trị nhất ñịnh Hệ thống chính trị là một chỉnh thể các tổ chức chính trị hợp pháp trong xã hội, bao gồm các ñảng chính trị, nhà nước và các tổ chức CT-XH ñược liên kết với nhau trong một hệ thống tổ chức nhằm tác ñộng vào các quá trình của ñời sống xã hội; củng cố, duy trì và phát triển chế ñộ chính trị phù hợp với lợi ích của giai cấp cầm quyền Hệ thống chính trị xuất hiện cùng với sự thống trị của giai cấp, nhà nước nhằm thực hiện ñường lối chính trị của giai cấp cầm quyền Do ñó, hệ thống chính trị mang bản chất giai cấp Trong các nước phát triển theo con ñường XHCN, giai cấp công nhân và nhân dân lao ñộng là chủ thể của quyền lực chính trị, tổ chức và quản lý xã hội, quyết ñịnh nội dung hoạt ñộng của hệ thống chính trị

"An ninh" là yên ổn, không có rối loạn Nói ñến an ninh chính trị trước hết phải nói ñến an ninh quốc gia Đó là nói ñến sự yên ổn của một quốc gia,

ở bên trong thì không có rối loạn, không bị chia cắt, ở bên ngoài thì không bị các quốc gia khác quấy nhiễu, xâm phạm, không bị lệ thuộc vào quốc gia khác và các tổ chức quốc tế An ninh quốc gia là một khái niệm mang tính chính trị - pháp lý, thể hiện bản chất chế ñộ xã hội của một quốc gia An ninh quốc gia là sự ổn ñịnh và phát triển bền vững của chế ñộ xã hội; ñộc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và các lợi ích quan trọng khác của một quốc gia An ninh quốc gia bao gồm an ninh trên các lĩnh vực: Chính trị, kinh

tế, tư tưởng, văn hoá, xã hội, quốc phòng, ñối ngoại trong ñó CT-AN là cốt lõi, xuyên suốt

Bảo vệ nền CT-AN ñó là các hoạt ñộng bảo vệ chính trị và nhà nước, bảo vệ Đảng, giữ gìn sự trong sạch, vững mạnh về mọi mặt của tổ chức Đảng, Nhà nước; bảo vệ các cơ quan ñại diện, cán bộ, sinh viên và người lao ñộng ñang công tác, học tập và lao ñộng ở nước ngoài Bên cạnh ñó giữ vững CT-

AN còn là phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, ñấu tranh làm thất bại mọi âm

mưu và hành động chống phá hệ thống chính trị, gây chia rẽ mất đồn kết, làm tha hố đội ngũ cán bộ, đảng viên Bảo vệ CT-AN là nhiệm vụ thường xuyên và cấp bách của tồn Đảng, tồn dân, của các ngành, các cấp

2.2 NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN BẢO VỆ ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRÊN LĨNH VỰC CHÍNH TRỊ - AN NINH Ở LÀO

2.2.1 Những nhân tố chủ quan

2.2.1.1 Khái quát lịch sử đấu tranh bảo vệ độc lập dân tộc trên lĩnh vực chính trị - an ninh ở Lào

km đường biên giới; Tây Bắc giáp Mianma cĩ đường biên dài 230 km; Tây Nam giáp Thái Lan với 1.730 km đường biên; Nam giáp Campuchia với 492

km đường biên và phía Đơng giáp Việt Nam với 2.067 km đường biên Dân

tộc với 49 dân tộc anh em, chia làm 3 hệ chính là Lào Lùm (sống ở đồng bằng) chiếm 65 dân số; Lào Thâng (sống ở lưng chừng núi) chiếm 22 và Lào Xủng (sống vùng núi cao) chiếm 13 dân số Địa lý hành chính: Lào cĩ

16 tỉnh, 1 thành phố (Thủ đơ Viêngchăn) Khí hậu: Lục địa, chia làm hai mùa

là mùa khơ (từ tháng 11 đến tháng 6) và mùa mưa (từ tháng 6 đến tháng 11)

Lào là nước nằm sâu trong lục địa, khơng cĩ đường thơng ra biển và chủ yếu là đồi núi, trong đĩ 47 diện tích là rừng Cĩ một số đồng bằng nhỏ

ở vùng thung lũng sơng Mê-cơng hoặc các phụ lưu như đồng bằng Viêngchăn, Chămpaxắc 45 dân số sống ở vùng núi Hiện nay Lào cĩ

nghiệp, khống sản và thuỷ điện Nhìn chung, kinh tế Lào tuy phát triển song chưa cĩ cơ sở bảo đảm ổn định Nguyên nhân sâu xa là do sức sản xuất thấp;

nguồn vốn dựa vào bên ngoài còn lớn, trong khi nội lực còn yếu (trong tổng

kinh tế trong những năm gần ñây có nhiều tiến bộ Các mục tiêu KT-XH do các kỳ Đại hội và các Chương trình kế hoạch 5 năm ñược triển khai thực hiện

có hiệu quả Phần lớn các mục tiêu kinh tế ñều ñạt Về sản xuất lương thực, năm 1986 mới chỉ ñạt 1,6 triệu tấn Nhờ có chủ trương ñúng ñắn, chính sách, giải pháp phù hợp, các mục tiêu của kế hoạch 5 năm 1996-2000 như: sản xuất lương thực, xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển nông thôn, phát triển hàng hoá, dịch vụ, ñào tạo nguồn nhân lực ñều ñạt kế hoạch Chương trình sản xuất lương thực ñã có bước tiến triển rõ rệt: năm 2000 ñạt sản lượng 2,2 triệu tấn, năm 2005 ñạt 2,6 triệu tấn, năm 2013 ñạt 3,415 triệu tấn (trong ñó có 2,15 triệu tấn gạo) Từ năm 2005, Lào tự túc ñược lương thực, có dự trữ quốc gia

và xuất khẩu Hợp tác kinh tế quốc tế cũng có bước tiến tích cực trong ñó nguồn ñầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng trưởng mạnh trong những năm gần ñây FDI hiện là một trong những ñộng lực chính ñối với nền kinh tế Lào

Kể từ khi Lào thông qua Luật Đầu tư nước ngoài năm 1988, ñến ñầu năm

2015, Lào ñã thu hút ñược hơn 22 tỷ USD với hơn 4.500 dự án của các nhà ñầu tư ñến từ 54 nước và vùng lãnh thổ Trong ñó, lĩnh vực ñầu tư nhiều nhất vẫn là khoáng sản với giá trị ñầu tư lên ñến 5,7 tỷ USD, tiếp ñến là ñiện lực 5,1 tỷ USD, nông nghiệp 2,7 tỷ USD và dịch vụ hơn 2,3 tỷ USD Nhằm tạo ñột phá cho nền kinh tế, Lào không ngừng mở rộng hợp tác, thúc ñẩy phát triển kinh tế với nhiều nước, nhất là với Việt Nam và các ñối tác ở khu vực châu Á Việt Nam hiện tiếp tục nằm trong tốp ba nước dẫn ñầu về ñầu tư vào Lào với hơn 400 dự án, tổng vốn hơn 5 tỷ USD (tính ñến ñầu năm 2015) Nhiều dự án ñã ñi vào hoạt ñộng, góp phần phát triển kinh tế Lào, tạo việc làm cho hàng vạn người ñịa phương, ñóng góp tích cực vào công tác an sinh

xã hội cho ñịa phương có dự án ñầu tư Đi ñôi với phát triển kinh tế, Lào ñã ñẩy mạnh phát triển các hoạt ñộng xã hội, tạo ra sự hài hoà trong phát triển