Cơ sở lý luận cho một thiết kế ứng dụng cơ sở dữ liệu phân tán trong ngành hải quan

Việc hải quan Việt nam tham gia vào tổ chức hải quan thế giới WCO giúp cho ngành hải quan mở rộng mối quan hệ trao đổi kinh nhiệm với hãi quan các nước, đặc biệt là ñhững kinh nhiệm của

CHO MỘT THIẾT KẾ ỨNG DỤNG CƠ SỞ DỮ LIỆU -

PHAN TAN TRONG NGANH HAI QUAN”

GIAI DOAN I (NAM 1997)

Đơn vị thực hiện : TONG CUC HAI QUAN

Chủ nhiệm Đề tài : PTS Nguyễn Công Nông

Thường trực chương trình CNTT

và tự động hoá ngành Hải quan

“Ung ay Mea TY

hee 329% aig tae Vise,

20] 9129

2

BAO CAO TINH HINH

© xấjB]L' HIỆN ĐỀ TÀI KHOA HỌC KHCN-008

+8 { AN/

NES So Dy

*

Ấn cho 1 thiế† kế ting dụng CSDL phân tấn trong ngành Hải

quan Giai doan 1 (1/1997 đến 11/1997)

7

Tên đề tài thực: — Nghiên cứu ghép nối các mạng máy tính cục bộ trên

tiễn phạm ví vùng,liên vùng và toần quốc thành mạng điện

rộng dhíp ứng các yêu cẩu nghiệp vụ và trao đổi thông tín nhành trong ngành hải quan

Cơ quan chủ trì: - Tổng cục Hải quan

51 Nguyễn văn Cừ- Gia lâm - Hà nội

Chủ nhiệm dé tai :

Nguyễn Công Nông - Phó tiến sỉ

Giám dốc Trung tâm tiú học và thống kê Hải quan

Đơn vị thực hiện :

Trung tâm tín học và thống kê Hải quan

Các phòng Tìn học thống kê Cục hải quan Hà nội,Hải phòng.TP HCM, Quảng nam Đà nẵng

I ĐẶT VẤN ĐỀ :

Trong những năm vừa qua,để đáp ứng được yêu cầu xử lý thông tin nghiệp vụ tại các đơn vị Hải quan trong cả nước, Tổng cục hải quan đã đầu tư trang bị hệ thống máy móc thiết bị tin học tại các cục hải quan tỉnh thành phố đến các cửa khẩu Đã có 27 trong tổng số 30 các Cục hải quan được trang bị

mạng cục bộ máy tính (LAN) Một số các đơn vị hải quan tại các cảng biển,

sân bay, cửa khẩu đường bộ lớn cũng đã được trang bị mạng LAN hoặc các máy lẻ Lực lượng tin học trong ngành hai quan đã phối kết hợp với các đơn vị

nghiệp vụ và các công ty tin học trong nước nghiên cứu thiết kế và cài đặt mỏi

số hệ thống phần mềm nghiệp vụ thực hiện thống nhất trong toần ngành Các hệ

thống này được vận hành trên mạng LAN với hệ điểu hành mạng là Novell Netware,cơ sở dữ liệu chủ véu là Foxpro Những hệ thống trên đã bước đầu đáp

ứng được yêu cầu thu thập xử lý và tổng hợp báo cáo số liệu thống kê xuất nhập khẩu phục vụ cho việc nghiên cứu kinh tế đối ngoại giúp cho Chính phủ

và các cơ quan nhà nước điều tiết Xuất Nhập khẩu quốc gia, hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô

Tuy nhiên đo yêu cầu phát triển và hội nhập của nến kinh tế đất nước, nhiệm vụ tăng cường quản lý của ngành hải quan cũng đặt ra nặng nề hơn Hệ thống tin học định hướng chủ yếu trên nền công nghệ cũ không còn đáp ứng

được đòi hỏi ngày càng tăng Việc phản tần, phan cấp các tru sở làm thủ tục hải

quan để tao thuận lợi chợ hoạt động xuất nhập khẩu đầt ra cho các hệ thống tin

học phải được kết nối trên diện rộône và trên nền cơ sở đữ liêu phân tấn phải

được quản lý bằng công cu manh hơn phù hợp với sư đầu tư về ngân sách, đáp

ứng được yêu cầu bảo mật và chia sẻ thông tin

Việc hải quan Việt nam tham gia vào tổ chức hải quan thế giới (WCO) giúp cho ngành hải quan mở rộng mối quan hệ trao đổi kinh nhiệm với hãi quan các nước, đặc biệt là ñhững kinh nhiệm của hải quan các nước trong công tác xây dựng các hệ thống tự động hoá qui trình thủ tục hải quan và các hệ thống thông tin nghiệp vụ khác Một số nước đã áp đụng những công nghệ EDI (trao đổi đữ liệu điên tử) vào trong hoạt động quản lý hải quan

Tất cả các yếu tố trên đặt ra vân để nghiên cứu để cải tiến một bước các

hệ thống tin học của ngành hải quan Việt nam trên cơ sở xây dựng một mạng điện rộng (WAN) kêt nối các mạng cục bộ (LAN), từng bước chuyển đổi các

hệ thống tin học hiện hành sang quản lý bằng công cụ mạnh hơn Mặt khác

_ cũng phải tính tới các yếu tố đảm bảo khả năng đấu tr và páng lực hiện có của

đột ngũ cán bộ cho phù hợp

1L MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI :

Tổ chức kết nối các mạng cục bộ hiện có (LAN) thành mạng điện rộng (WAN) trên cơ sở sử dụng hệ điều hành mạng Windows NT, chuyên đổi các hệ

cơ sở đữ liệu hiện có trên Foxpro thành SQL, Server Xây đựng các cơ sở đữ liệu nghiệp vụ phân tán để giải quyết các yêu cầu quản lý và khai thác thông tin nghiệp vụ Đảm bảo cung cấp đầy dủ các thông tin về xuất nhập khẩu cho Chính phủ và các cơ quan chức năng Lầm cơ sở để đị vào công tác tự động hoá qui trình thủ tục hải quan ở giai đoạn sau

II TỔ CHÚC THỰC HIỆN :

Để thực hiện để tài, đã triển khai đồng bộ một số nội dung chính sau :

1 Hệ thống hoá lại đặc thù của các hệ thống tin học hiện tại, phân tích đánh giá thực trạng, những vấn đề cơ bản khi kết nối trên điện rộng

2 Nghiên cúu tiếp cận nám bát giải phấp mạng của Windows NT.SQU Server.Tổ chức các khoá đào tạo theo từng trình độ khác nhau cho các đối tượng là chuyên viên tin học, là cán bộ sử dụng hệ thống trên nền công nghệ mới Công tác đào tạo được tổ chức theo từng vùng

3 Phân tích thiết kế hệ thống mạng diện rộng, tổ chức các hệ thống thông tin trên mạng Giải quyết các vấn để phân vùng, đánh địa chỉ, quản lý hệ mạng lưới người sử dụng tập trung Phân tích đạt ra các tiêu chuẩn chỉa sẻ thông tin trên

mạng Thiết kế tổ chức các cơ sở đữ liệu phân tán.Tế chức hệ thống bảo mật

thong tin

1

4 Tập trung triển khai việc cài đặt các mạng cục bộ và kết nối trên mạng điện rộng Công tác triển khai đã hoàn thành (tháng 6/1997) trên tất cả các Cục hải

quan tỉnh, thành phố và tất cả các cửa khẩu có lấp đặt hệ thống tin học của

nghành hải quan Việc triển khai được tiến hành song song cùng với công tác

đào tạo tại chỗ cho các cán bộ nghiệp vụ và khâu hỗ trợ thường xuyên từ Tổng

cục hoặc các trung tâm của,các vùng

5 Từng bước chuyển đổi các hệ thống cơ sở dữ liệu đang hoại động Việc chuyển đổi này phải lắm từng bước dể không ảnh hưởng tới các hệ thống tác nghiệp mà vẫn đảm bảo tích hợp thông tín giưã hệ thống cũ và mới ở giai đoạn giao thời Chủ trương sẽ thực hiện chuyển từ trên xuống dưới Hiện tại đã thực hiện công tác chuyển đổi hệ thống ở các Trung tâm Những hệ thống đang trong giai đoạn thiết kê xâv;dựng sẽ sử dụng ngay công nghệ mới

6 Bổ sung các chức năng khai thác thông tin theo thẩm quyển truy nhập trên mạng điện rộng dựa trên các tiêu chuẩn của Internet, đảm bảo khả năng khai báo và truy xuất thông tin từ xa

1V DANH GIA Ý NGHĨA KIIOA HỌC VÀ THỆU QUA KINH TẾ :

Đề tài thực hiện thành công ở giai đoạn Í (từ 1/1997 - 11/1997) sẽ mang lại ý nghĩa khoa học sâu sắc Đó là sự đánh đấu bước khởi đầu quan trọng trong

việc ấp dụng những thành tựu của khoa học công nghệ thông tịn vào công tác

quản lý hải quan tạo cơ sở cho việc xây đựng các hệ thống thông tin hiện đại, theo kịp với trình độ công nghệ của thế giới, tạo tiền để để xây dựng hệ thống

tự động hoá của ngành hải quan

Việc hình thành các hệ thống tin học vận hành trên mạng diện rộng tạo điều kiện thuận lợi cho các đoanh nghiệp trong khâu khai báo hải quan, Giúp cho cdc cơ quan hải quan kịp thời cập nhật và quản lý các thông tin nghiệp vụ

Hệ thống sẽ cũng cấp kịp thời các thông tin chơ các cơ quan quản lý và điều

hành trong việc nghên cứu đính giá tình hình hoại động xuất nhập khẩu để trên

cơ sở đó hoạch dịnh ra các chính sách kinh tế vĩ mô để điều hành nền kinh tế của cả nước

Chủ nhiệm dé tài

PTS Nguyễn Công Nông

Chương I Mô tả hệ thống tổ chức của TCHQ

L.1 Chức năng nhiệm vụ của TCIIQ

Theo Luật tổ chức Chính phủ ngày 30 tháng 9 năm 1992 và Pháp lệnh Hải quan ngày 20

tháng 2 năm 1990, những chức năng nhiệm vụ chính của Hải quan gồm có

⁄

Điều 1: Tổng cục Hải quan là cơ quan trực thuộc Chính phủ thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về lĩnh vực Hải quan và tổ chức thực hiện chế độ quản lý của Nhà nước về Hải quan trên phạm vị cả nước

Điều 2: Tổng cục Hải quan c6 trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ đã được quy định tại Pháp lệnh Hải quan ngày 24 tháng 2 năm 1990 và nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể sau đây:

1 Xây dựng trình Chính phủ các dự án luật pháp ( luật, pháp lệnh ), chính sách, chế độ

và các văn bản pháp quy khác về quản lý khác về quản lý Hải quan , và tổ chức thực hiện các văn bản nói trên sau khi đã được phê duyệt

Trình Chính phủ chiến lược, quy hoạch, kế hoạch thuộc về ngành Hải quan phụ trách

và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch đó sau khi đã được Chính phủ phê duyệt

Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện công tác nghiệp vụ Hải quan; thu thuế xuất khẩu , thuế nhập khẩu và các khoản thu khác theo quy định của Chính

phủ; kiểm soát chống buôn lậu; thực hiện thống kê Hải quan

Kiến nghị với Nhà nước các chủ trương, biện pháp quản lý đối với hoạt động xuất khẩu , nhập khẩu , xuất nhập cảnh , quá cảnh, mượn đường Việt nam , chính sách thuế quan, biện pháp chống buôn lậu và vận chuyển trái phép qua biên giới có liên quan đến quản lý Hải quan

Trình Chính phủ việc tham gia các tổ chức Hải quan quốc tế và khu vực Thực hiện hợp tác quốc tế về Hải quan theo quy định của Chính phủ

Tổ chức và chỉ đạo thực hiện công tác nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ trong lĩnh vực Hải quan

Trình Thủ tướng Chính phủ quy hoạch mạng lưới tổ chức Hải quan, tiêu chuẩn, chính sách, chế độ trách nhiệm đối với công chức, viên chức Hải quan

Quản lý tổ chức, công chức, viên chức Hải quan và cơ sở vật chất của ngành theo quy

định của Chính phủ

Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan được ra các văn bản Quyết định, Chỉ thị, thông tư

để thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về Hải quan, và được thực hiện quyền hạn thco quy định tại các Điều 25, 26, 27 của Luật Tổ chức Chính phủ ngày 30 thàng 9

năm 1992

Điều 3: Hải quan Việt nam được tổ chức thành hệ thống như sau :

Ở Trung ương : Tổng cục Hải quan thuộc Chính phủ

Ở các tỉnh, thành phố trựé thuộc trung ương và liên tỉnh : Cục Hải quan trực thuộc Tổng cúc '

Căn cứ quy hoạch máng lưới Hải quan đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt , ở các cửa khẩu , cảng biển quốc tế, bưu điện ngoại dịch, khu vực kiểm soát Hải quan trên

biên giới, bờ biển, cảng sông, vùng lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải ,.khu chế xuất

được thành lập Hải quan cửa khẩu hoặc đội kiểm soát Hải quan trực thuộc Cục Hải

quan ‘

Việc thành lập, giải thể, sát nhập Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh do Thủ tướng Chính phủ quyết định theo để nghị của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan và ý kiến thẩm định của Bộ trưởng, Trưởng ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ

Việc thành lập Hải quan cửa khẩu, đội kiểm soát Hải quan do Tổng cục trưởng quyết

định theo quy hoạch tổ chức mạng lưới Hải quan đã được Thủ tướng Chính phủ phê

duyệt

Điều 4: Cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan gồm có :

1 Bộ máy giúp Tổng cục trưởng thực hiện chức năng quản lý Nhà nước :

Cục giám sát , quản lý về hải quan

Cục kiểm tra , thu thuế xuất nhập khẩu

Cục điều tra chống buôn lậu

Trung tâm tin học và thống kê Hải quan

Viện nghiên cứu khoa học Hải quan

Trường nghiệp vụ Hải quan và Tạp chí Hải quan do Tổng cục trưởng Tổng cục Hải

quan quyết định sau khi thống nhất với Bộ trưởng Bộ giáo dục , Bộ trưởng Bộ văn hoá Thông tin và Bộ trưởng , Trưởng ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ

Nhiệm vu cu thể của các đơn vị nói trên do Tổng cục trưởng quyết định

Điều 5: Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính

phử toàn bộ công tác của Tổng cục , các Phó tổng cục trưởng chịu trách nhiệm trước Tổng

¬

cục trưởng về nhiệm vụ được Tổng cục trưởng phân công Tổng cục trưởng, các Phó Tổng

cục trưởng do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm

Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan có trách nhiệm xây dựng điều lệ tổ chức hoạt động

ngành Hải quan, mối quan hệ công tác với các Bộ có liên quan và Uỷ ban nhân dân các

tỉnh , thành phố trực thuộc trung ương trình Thủ tướng Chính phủ quyết định

Điều 6: Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày ban hành Bãi bồ nghị định 139 - HDBT ngày 20 tháng 10 năm 1984 và những quy định khác trước đây trái với nghị định này

Điều 7: Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, các Bộ trưởng , Thủ trưởng cơ quan ngang

Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Uỷ ban nhân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghị định này

1.2 Tổ chức của TCHQ và chức năng nhiệm vụ của các đơn vị trực thuộc § Ệ t

Dựa trên chức năng nhiệm vụ của Hải quan, Tổng cục Hải quan được chia thành các bộ phận chính

Cục giám sát và quản lý

Có trách nhiệm kiểm tra, giám sát hàng hoá xuất nhập khẩu, hành khách và phương tiện

vận tải xuất nhập khẩu Những hoạt động cụ thể gồm có:

Hoàn thiện các quy chế, quy trình thủ tục Hải quan gắn với cải cách thủ tục hành

chính và tổ chức thực hiện thống nhất trong cả nước Thường xuyên kiểm tra việc thực

hiện các qui chế, quy trình để kịp thời phát hiện ra những sơ hở , những bất hợp lý để sửa đổi, bổ sung kịp thời

Tổ chức bộ phận chuyên trách theo đối từng qui chế, qui trình trọng điểm như : giám

sát làm thủ tục đối với hàng hoá xuất nhập khẩu mậu dịch khi bỏ giấy phép chuyên

xuất nhập khẩu, hàng đầu tư, hàng gia công, hàng tạm nhập tái xuất, kho ngoại quan, cửa hàng miễn thuế v.v

Thực hiện việc ấp mã hàng hoá theo bảng danh mục, mã của doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nước xuất khẩu , yêu câu chứng nhận xuất sứ hàng hoá

Thực hiện chế độ ưu đãi thuế quan, chế độ tối huệ quốc, các thông lệ khác do các nước ASEAN thống nhất có liên quan đến công tác giám sát quản lý Hãi quan, nghiên

cứu chuẩn bị các qui chế quản lý phù hợp tiến trình giảm bớt hoặc hạn chế hàng rào

quan thuế, phi quan thuế

Từng bước áp dụng phương tiện kỹ thuật tiên tiến vào công tác kiểm tra giám sát

Đưa ra qui chế về việc luân chuyển cán bộ kiểm hoá nhằm ngăn ngữa chủ hàng thông

đồng với Hải quan để gian lận thương mại, trốn thuế Tăng cường việc kiểm tra ngăn

ngừa có trọng điểm, tái kiểm tra, kết hợp biện pháp kiểm tra thủ công với việc sử dụng

phương tiện máy móc hiện đại bảo đảm không để lợi hàng hoá, gian lận thương mai

và hàng quốc cấm

Lưu trữ hồ sơ một cách khoa học , phân loại theo từng lĩnh vực , thuận tiện cho việc tra cứu ’

Đệ trình Chính phủ cho phép trang bị phương tiện kỹ thuật để kiểm tra chất lượng

hàng hoá, thực hiện công tác giám định Hải quan Xây dựng phòng thí nghiệm giám

định chất lượng hàng hoá để giám định trong những trường hợp có tranh chấp giữa

chủ hàng và Hải quan, xác định xuất xứ, chống hàng giả

Nghiên cứu áp dụng việc khai báo đăng ký làm thủ tục Hải quan thông qua các tổ chức địch vụ khai thuê, bảo đảm chuẩn xác , nhanh chóng và tiết kiệm

Cục kiểm tra và thu thuế xuất nhập khẩu

Có nhiệm vụ thu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các loại thu khác được Nhà nước giao phó Cụ thể là

Tổ chức thu đúng, thu đủ thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các khoản thu khác được

Chính phủ giao theo đúng chính sách, pháp luật Tăng cường các biện pháp kiểm tra chống thất thu, chống nợ đọng thuế, áp dụng kịp thời các biện pháp cưỡng chế theo

luật định, đúng đối tượng

Thực hiện đầy đủ chế độ kế toán thuế xuất nhập khẩu Chấp hành nghiêm chỉnh pháp

lệnh kế toán thống kê

Tăng cường công tác quản lý định giá tính thuế các mặt hàng xuất nhập khẩu, đấm

bảo tính thuế hàng hoá phù hợp với thị trường, giải quyết kịp thời các khiếu lại của

chủ hàng i

Phối hợp các ban ngành để nghiên cứu trình Chính phủ quyết định thực hiện các vấn

dé liên quan đến việc nước ta tham gia hiệp định tự do hoá mậu dịch khu vực, thoả thuận về ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung trong khối ASEAN và tiến tới giảm bớt

và hạn chế hàng rào quan thuế và phi quan thuế

Chủ động nghiên cứu các phương pháp trị giá Hải quan vừa đáp ứng yêu cầu thực tế

vừa phù hợp với thông lệ quốc tế như trị giá Hải quan theo GATT

Tham gia tích cực vào việc cải cách chính sách , luật thuế, khung thuế suất thuế xuất

khẩu, thuế nhập khẩu, tiếp tục kiến nghị Quốc hội ; Chính phủ sửa đổi bổ xung những

bất hợp lý trong luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện nay

Xây dựng quy trình thu thuế xuất nhập khẩu bao gồm thủ tục kiểm tra tính thuế, thời

hạn nộp thuế, biện pháp phạt cưỡng chế các đoanh nghiệp chậm nộp thuế cho phù hợp

với các loại hình xuất nhập khẩu và liên doanh đầu tư, chuẩn bị sẵn sàng phương ấn khi được piao thêm việc thu thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế TVA thu vào hàng nhập khẩu

Cải cách kế toán thuế xuất nhập khẩu theo đề án cải cách kế toán của Nhà nước Xây dựng phương pháp kiểm tra chống thất thu thuế ở các khâu làm thủ tục Hải quan, khâu áp mã, áp giá, tính thuế, khâu theo dõi nợ đọng và cưỡng chế, phạt chậm nộp

thuế, khâu kiểm tra tài chính kế toán tại các xí nghiệp

Nghiên cứu để xuất với Chính phủ cho phép ngành Hải quan thành lập và thực hiện

công tác kiểm toán Hải quan

Áp dụng công nghệ tin học vào quản lý thu thuế xuất nhập khẩu, quản lý ấn chỉ trong

ngành Hải quan

Cục điều tra và chống buôn lậu

Làm nhiệm vụ điều tra chống buôn lậu hàng hoá, tiền tệ qua biên giới đất liền và trên biển

Tổ chức lực lượng dấu tranh chống buôn lậu theo từng tuyến, từng địa bàn Tập trung điều tra phát hiện, đấu tranh với đối tune | buôn lậu chuyên nghiệp „ gian lận thương

mại trốn thuế, buôn lậu ma tuý, hàng cấm

Phối hợp chặt chế giữa các lực lượng trong ngành với ban ngành có chức năng chống

buôn lậu của Chính phủđể phân công lực lượng , phối hợp điểu tra phát hiện và triển khai lực lượng , tạo thành sức mạnh tổng hợp

Tổ chức các đội tàu tuần tra chống buôn lậu trên biển, trang bị máy bay trực thăng và

tàu cao tốc có khả năng phát hiện, tác chiến nhanh, khống chế rộng tầm hoạt động

của bọn buôn lậu tên biển

Đề xuất xây đựng các chính sách , biện pháp để huy động đông đảo nhân đân, các đơn

vị, tổ chức xã hội tham gia phát hiện và đấu tranh chống buôn lậu Phòng ngừa và đấu

tranh có hiệu quả đối với việc nhập lậu các ấn phẩm phản động, đổi truy, xuất lậu đồ

cổ và các tài sản quí hiếm của quốc gia, góp phần bảo vệ các giá trị văn hoá , an ninh chính trị , an toàn xã hội và chống diễn biến hoà bình

Kết hợp chặt chẽ việc đấu tranh chống nạn buôn lậu với việc ngăn ngừa và bài trừ tham những, nghiêm khắc xử lý các hành vi tiêu cực, dung túng tiếp tay cho bọn buôn

lậu từ nội bộ ngàn Hải quan

Tăng cường quan hệ phối hợp quốc tế trong đấu tranh chống buôn lậu,

Trưng tầm tín học và thống kê Hải quan

Có trách nhiệm cung cấp các số liệu thống kê nhà nước về Hải quan

Căn cứ vào pháp lệnh kế toán - thống kê , tổ chức, triển khai và kiểm tra quản lý các

hộ thống thống kê từ Tổng cục đến Cục Hải quan các tỉnh thành phố và cửa khẩu.

Đảm bảo số liệu thống kê được cập nhật thường xuyên, đầy đủ, chính xác, kịp thời để

truyền vẻ trung tâm

Nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác Hải quan, trình các đự án và

triển khai quản lý các dự án tin học khi được Tổng cục trưởng phê duyệt

Công tác thống kê phải đảm bảo phân tích được tình hình theo các loại hình xuất nhập

khẩu : đầu tư, gia công, tạm nhập tái xuất phản ảnh được xuất xứ hàng hoá, số lượng và trị giá từng mặt hàng, mã số của từng doanh nghiệp XNK theo từng địa bàn

có cơ quan Hải quan, theo nước XNK

Gắn công tác thống kê với việc thực hiện qui trình nghiệp vụ Hải quan như giám sát quản lý, kiểm tra thu thuế xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu Nghiên cứu áp dụng các chương trình phần mềm trong việc theo đõi quản lýy đối tượng trong việc chống buôn

lậu, công tác xử lý, công tác tính thuế, quản lý cán bộ , kế hoạch tài vu

"Trên cơ sở các số liệu thống kê tiến hành phân tích ,đánh giá thường xuyên các biên

sđộng về các hoạt động xuất nhập khẩu, xuất cảnh để báo cáo Chính phủ chỉ đạo , điều hành kế hoạch xuất nhập khẩu và điều chỉnh chính sách vĩ mô

L3 Qui trình hoạt động thông tin trong TCHQ

Phản loại thông tin

Trên cơ sở các chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chứccủa TCHQ, các hoạt động thông tin của TCHỌ mà cụ thể là ở văn phòng TCHỌ có thể được chia thành nhóm chính là

Các hoạt động phục vụ việc thực hiện công việc có tính nghiệp vụ theo quyền hạn và chức năng của ngành Hải quan đã được nhà nước qui định

Các hoạt động mang tính chất hành chính quản trị trong nội bộ Văn phòng TCHQ

trong đồ hoạt động của nhóm Ì đóng vai trò trung tâm Hệ thống thông tin tại văn phòng TCHỌ có mục tiêu chính là phục vụ, trợ giúp cho các hoạt động này Các hoạt động của

nhóm này chủ yếu là:

Công tác quản lý thông tni nhiệp vụ Hải quan, công văn, hồ sơ, văn bản phục vụ cho

quản lý và điều hành

Công tác nghiên cứu cải tiến các biểu mẫu thu thập số liệu, tổng hợp, phân tích các số

liệu về hàng hoá xuất nhập khẩu, lập báo cáo định kỳ lên cấp trên theo qui định (

phần phụ lục }

Công tác lưu trữ thông tin cho mục đích thống kê, tra cứu và khai thác lâu đài,

Các hoạt động của nhóm hai bao gồm:

© - Quản lý nhân sự, lao động, tiền lương, chính sách

« - Quản lý công tác tài chính kế toán

e - Quản lý tài sản, phương tiện, trang thiết bị

Z

Lập lịch công tác, điều hành, theo dõi các công việc phục vụ hoạt động của lãnh đạo

TCHQ

Các thông tin đến

Nguồn thông tin

Từ cấp trên và các đơn vị khác: Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, các Bộ,

các Ngân hàng, công ty Bảo hiểm

Từ các Cục Hải quan Tỉnh, Thành phố và cửa khẩu: các tờ khai Hải quan của các

doanh nghiệp và tư nhân

«e Từ các hãng vận chuyển hàng hoá

Các cảng vụ: các bảng lược khai của các phương tiện vận chuyển hàng hoá tới các cảng vụ

Các loại hình thông tin

e - Các tờ khai Hải quan

se - Các công văn và các đạng văn bản pháp qui

e Các dạng số liệu khác

Hình thức truyền thông tin

ø - Qua các kênh truyền tin ( đường thoại hoặc các đường thuê bao để truyền số liệu }

e - Qua điện thoại, Fax

© - Qua đường thư tín bưu điện

e - Báo cáo trực tiếp từ các cuộc họp của lãnh đạo

Các thông tin đi

Địa chỉ của nơi nhận:

© - Cấp trên và các đơn vị khác: Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, các Bộ, các

Ngân hàng, công ty Bảo hiểm

“ Các Cục Hải quan Tỉnh Thành phố và cửa khẩu: các yêu cầu sửa đổi về các tờ khai

Hải quan khi có sai sót, những thay đổi về biểu thuế các mặt hàng XNK

Các loại hình thông tin:

Qua các kênh truyền tin ( đường thoại hoặc các đường thuê bao để truyền số liệu )

Qua điện thoại, Fax

Qua đường thư tín bưu điện

Quá trình xử lý, khai thác thông tín

Đối với các tờ khai từ các của khẩu và các cảng vụ: kiểm tra tính đúng đắn, sửa đổi

những sai sót Lưu trữ và quản lý để khai thác theo những qui định chung về bảo mật của Nhà nước

Đối với các văn bản pháp qui: gi di các nơi có liên quan, lưu trữ để phục vụ công tác tra cứu

Đối với các công văn, nghị quyết, nghị định, chỉ thị: gửi đi các nơi có liên quan, lưu trữ, theo đối quá trình thực hiện, có thể thu thập các số liệu phần hồi để báo cáo và làm công tác thống kê

Chương II Phân tích và đánh giá hiện trạng của hệ thống thông tín quản lý trong

TCHQ

1.1 Phân tích và đánh giá hiện trạng về hệ thống thông tín

Vấn để quan trọng hằng đầu cho việc hiện đại hoá Hải quan là tiêu chuẩn hoá và tin học hoá hoạt động Hải quan Để thực hiện điều này, hai mục tiêu lớn cần được đầu tư đó là:

© Tự động hoá qui trình thủ tục Hải quan

« Tin học hoá các hệ thống bổ trợ, tiến tới xây dựng một hệ thống tin học thống nhất

nhằm đáp ứng được yêu cầu của nhiệm vụ chính của ngành Hải quan đã được để ra

Để thực hiện điểu đó, Trung tâm Tin học và Thống kê Hải quan đã được thành lập, đồng

thời đã có phòng Tin học và thống kê ở 6 Cực Hải quan ở các tỉnh thành phố cùng các bộ

phận tương ứng ở 24 địa phương khác

Hiện tại, công tác tin học và thống kê Hải quan đã đạt được những bước đầu cụ thể trong

các công tác xây dựng lực lượng, nghiên cứu chuẩn hoá thông tin, đào tạo, đã bước đầu

tiếp cân được với hệ thông tự động hoá thủ tục Hải quan quốc tế SYNDONIA, đã chuyển giao công nghệ và thử nghiệm tại một số nơi

Một số hệ thống đang được xây dựng và hoạt động

Hệ thống dữ liệu thủ tục Hải quan

Toàn bộ tờ khai từ khâu đăng ký và kiểm hoá được nhập trực tiếp vào máy tính từ các

điểm làm thủ tục, được đưa vào máy chủ tại phòng tin học và thông kê địa phương lưu giữ

va quan ly, hang ngày truyền về Trung tâm tin hoc và Thống kê bằng hệ thông truyền tin

qua đường điện thoat

Hệ thống nhập dữ liệu này bắt đầu dựa một số tiêu chuẩn hơá áp dụng như:

®© - Danh muc các công ty Xuất nhập khẩu: Bao gồm hơn 1500 công ty XNK trực tiếp và

khoảng hơn 1300 công ty liên doanh với nước ngoài được mã hoá theo 7 số để có thể

phân tích theo từng loại công ty và lãnh thổ, lam cơ sở cho việc đối tượng nộp thuế, nợ thuế

Loại hình xuất nhập khẩu: Trợ giúp phân loại xuất nhập khẩu theo loại hình Trung ương hoặc địa phương, gia công , viện trợ, quá cảnh

Nước sản xuất hàng và nước xuất Hàng: giúp phân loại thị trường và làm cơ sở cho hệ

thống thuế tối thiểu

Tên hàng và mã số HS; giúp phân loại hàng hoá chính xác, giúp thực hiện chính sách

mat hang, tinh thuế và kiểm soát giá trị hàng hoá

Hệ thống này được truyền về Trung tâm tín học và thống kê tại Tổng cục và được tích hợp thành một hệ CSDL, hàng hoá thống nhất khai thác số liệu hàng ngày cho Văn phòng chính phủ, Bộ thương mại, Tổng cục thống kê, Ngân hàng nhà nước, Hộ kế hoạch và đầu

tur vA các nhụ cầu về số Hệu của Lãnh đạo Tổng cục và các Bộ môn liên quan Hệ thống

này sẽ là cơ sở cho việc mở rộng sang việc tính thuế, thu thuế và kiểm toán Hải quan trong các qui trình thủ tục hải quan tại các cửa khẩu và thông nhất hoá thủ tục Hải quan trong cả nước

Hệ thống tự động hoá SVNDONIA:

Các đặc điểm:

e Là một hệ thống quan tý bằng máy tính đo cơ quan UNCTAD của Liên hợp quốc xây đựng với cấu trúc đuực thích nghỉ và phù hợp với thương mại quốc tế Hệ thống làm việc với các bản lược khai, tờ khai Hải quan, thủ tục kết toán, thủ tục kho chứa và cơ chế quá cảnh Nó cho phép cung cấp các số liệu thống kê thương mại chính xác

e - Tuân theo tiêu chuẩn quốc tế ISO, WCO, va UN

« - Cấu trúc có thể được thay đổi để thích nghỉ với từng nước

e Hệ thống cho phép sử dụng EDI ( Electronic Data Exchange ) giữa các đơn vị làm thủ tục xuất nhập khẩu và Hải quan trên cơ sở nguyên tắc EDIFACT được Liên hợp quốc xây đựng với sự tham gia của nhiều đối tượng trong các lĩnh vực nhà nước và tư nhân Đảm bảo sự mềm dẻo trong lĩnh vực quản lý tài chính như thực hiện luật thuế XNK,

biểu thuế, truy cập số liệu của cơ quan Hải quan các cấp, có thể tự định nghĩa đầu vào

và đầu ra của đữ liệu Hên quan

Trên cơ sở tiêu chuẩn hoá và đơn giản hoá các thủ tục hải quan, các chế độ Hải quan được

mã hoá đưa vào hệ thống máy sẽ gồm có:

Tờ khai tiêu chuẩn hoá

Qui trình làm thủ tục thống nhất

Mã hoá các chế độ Hải quan Việt nam

Kế toán thư thuế

Kiểm soát giá tính thuế và Việt nam hoá các hệ thống ứng dụng

Bên cạnh những kết quả bước đâu, hệ thống thông tin của ngành Hải quan còn nhiều vấn

để cần giải quyết để thực hiên mục tiêu tin học hoá, hiên đại hoá ngành Hải quan Những

công việc trước mất là:

Nghiên cứu và triển khai các hệ thống thông tin khác nữa như hệ thống thông tin điều

tra chống buôn lâu, hệ thống giám sát người và phương tiện hàng hoá xuất nhập khẩu tại các của khẩu lớn, hệ thống thông tin phục vụ định giá và kiểm soát giá tính thuế

Tham gia triển khai các để tài nghiên cứu như hệ thống phân loại và Mã hàng hoá HS,

cải tiến tờ khai Hải quan theo các tiêu chuẩn quốc tế, tham gia các công ước liên quan của Tổ chức Hải quan thế giới Nghiên cứu các để án công nghệ thông tin theo sự hướng dẫn của bạn chỉ đạo Chương trình công nghệ thông tin của Chính phủ.

11.2 Phan tich va đánh giá về mặt cơ sở hạ tầng CNTT

Kết quả khảo sát cho thấy hiện tại số máy của Tổng cục Hải Quan còn tương đối ít, các

Cục, Vụ tuy đã có hệ thống mạng cục bộ riêng của mình nhưng chưa tổ chức được một hệ

thống mạng thống nhất trong.toàn Tổng cục dẫn tới việc trao đổi thông tin giữa các bộ phận tronp Tổng cục còn pặp nhiều khó khăn Hệ thống máy tính hầu hết là các máy 486 với cấu hình thấp ( đánh giá trong tình hình hiện tại )

Về lực lượng cán bộ, Trung tâm tin học và thông kê Hải quan là lực lượng nồng cốt với khoảng 25 cán bộ được đào tạo chuyên nghiệp đã phần nào đáp ứng được nhiệm vụ của mình trong việc tin học hoá và hiện đại hoá nganhf Hải quan, trung tam đã nghiên cứu triển khai một số hệ thống thông tin phục vụ đắc lực cho các công tác nghiệp vụ của Hải

quan như các hệ thống thu thập số liệu tờ khai Hải quan từ các cửa khẩu, hệ thống tổng hợp các báo cáo định kỳ Bên cạnh đó, tạt các bộ phận trong tống cục đều có các cán bộ

phụ trách về máy tính của bộ phân mình đảm bảo việc khai thác được an toàn và tin cây Tuy vậy cần có kế hoạch đào tạo cán bộ một cách thích hợp để luôn sẵn sàng đáp ứng tình

ra mô hình trung tâm ngành hải quan

học hoá