Kiến thức - Phát biểu được quan hệ suất điện động của nguồn và tổng độ giảm thế trong và ngoài nguồn - Phát biểu được nội dung định luật Ôm cho toàn mạch.. Hoạt động 2 30 phút : Thực hiệ
Trang 1Tuần: 8-9 Tiết: 16-17 GIÁO ÁN VẬT LÍ 11 (CTC)
ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI TOÀN MẠCH (2 tiết)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Phát biểu được quan hệ suất điện động của nguồn và tổng độ giảm thế trong và ngoài nguồn
- Phát biểu được nội dung định luật Ôm cho toàn mạch
- Tự suy ra được định luật Ôm cho toàn mạch từ định luật bảo toàn năng lượng
- Trình bày được khái niệm hiệu suất của nguồn điện
2 Kĩ năng
- Mắc mạch điện theo sơ đồ
- Giải các dạng Bài tập có liên quan đến định luật Ôm cho toàn mạch
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
- Dụng cu: Thước kẻ, phấn màu
- Bộ thí nghiệm định luật Ôm cho toàn mạch
- Chuẩn bị phiếu câu hỏi
2 Học sinh: Đọc trước bài học mới.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Tiết 1
Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Công và công suất toả nhiệt của vật dẫn khi có dòng điện chạy
qua ? Công và công suất của nguồn điện ?
Hoạt động 2 (30 phút) : Thực hiện thí nghiệm để lấy số liệu xây dựng định luật.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Mắc mạch điện
Thực hiện thí nghiệm
Ghi bảng số liệu
Quan sát mạch điện
Đọc các số liệu
Lập bảng số liệu
I Thí nghiệm
I(A) 0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 U(V) 3,2 3,0 2,8 2,6 2,4 2,2
Hoạt động 3 (10 phút) : Tìm hiểu định luật Ôm đối với toàn mạch.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Xử lí số liệu để rút ra kết
quả
Yêu cầu thực hiện C1
Nêu kết quả thí nghiệm
Yêu cầu thực hiện C2
Yêu cầu học sinh rút ra kết
luận
Ghi nhận kết quả
Thực hiện C1
Ghi nhận kết quả
Thực hiện C2
Rút ra kết luận
Biến đổi để tìm ra biểu thức (9.5)
II Định luật Ôm đối với toàn mạch
Thí nghiệm cho thấy :
UN = U0 – aI = E - aI (9.1) Với UN = UAB = IRN (9.2) gọi là độ giảm thế mạch ngoài
Thí nghiệm cho thấy a = r là điện trở trong của nguồn điện Do đó :
E = I(RN + r) = IRN + Ir (9.3) Vậy: Suất điện động có giá trị bằng tổng các độ giảm điện thế ở mạch ngoài và mạch trong
Từ hệ thức (9.3) suy ra :
Trang 2Từ hệ thức (9.3) cho học sinh
rút ra biểu thức định luật
Yêu cầu học sinh phát biểu
định luật
Yêu cầu học sinh thực hiện
C3
Phát biểu định luật
Thực hiện C3
UN = IRN = E – It (9.4)
và I =
r R
E
N (9.5) Cường độ dòng điện chạy trong mạch điện kín tỉ lệ thuận với suất điện động của nguồn điện và tỉ lệ nghịch với điện trở toàn phần của mạch đó
Tiết 2
Hoạt động 4 (30 phút) : Tìm hiểu hiện tượng đoản mạch, mối liên hệ giữa định luật Ôm với toàn mạch
và định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng, hiệu suất của nguồn điện
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Giới thiệu hiện tượng đoản
mạch
Yêu cầu học sinh thực hiện
C4
Lập luận để cho thấy có sự
phù hợp giưac định luật Ôm
đối với toàn mạch và định luật
bảo toàn và chuyển hoá năng
lượng
Giới thiệu hiệu suất nguồn
điện
Yêu cầu học sinh thực hiện
C5
Ghi nhận hiện tượng đoản mạch
Thực hiện C4
Ghi nhận sự phù hợp giưac định luật Ôm đối với toàn mạch và định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng
Ghi nhận hiệu suất nguồn điện
Thực hiện C5
III Nhận xét
1 Hiện tượng đoản mạch
Cường độ dòng điện trong mạch kín đạt giá trị lớn nhất khi RN = 0 Khi đó ta nói rằng nguồn điện bị đoản mạch và
I =
r
E
(9.6)
2 Định luật Ôm đối với toàn mạch
và định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng
Công của nguồn điện sản ra trong thời gian t :
A = E It (9.7) Nhiệt lượng toả ra trên toàn mạch :
Q = (RN + r)I2t (9.8) Theo định luật bảo toàn năng lượng thì A = Q, do đó từ (9.7) và (9.8) ta suy ra
I =
r R
E
N Như vậy định luật Ôm đối với toàn mạch hoàn toàn phù hợp với định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng
3 Hiệu suất nguồn điện
H =
E
U N
Hoạt động 6 (10 phút) :Giải các câu hỏi trắc nghiệm.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Yêu cầu hs giải thích tại sao chọn
A
Yêu cầu hs giải thích tại sao chọn
B
Giải thích lựa chọn
Giải thích lựa chọn
Giải thích lựa chọn
Câu 4 trang 54 : A Câu 9.1 : B Câu 9.2 : B
Trang 3Yêu cầu hs giải thích tại sao chọn
B
Hoạt động 7 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Cho học sinh tóm tắt những kiến thức cơ bản đã
học trong bài
Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập từ 4 đến
7 trang 54 sgk và 9.3, 9.4 sbt
Tóm tắt những kiến thức cơ bản
Ghi các bài tập về nhà
IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
DANH HOÀNG KHẢI