Kiến thức : - Phát biểu được: định nghĩa lực, định nghĩa phép tổng hợp lực và phép phân tích lực.. - Biết cách xác định hợp lực của các lực đồng quy và phân tích 1 lực thành các lực thà
Trang 1Bài 9 : TỔNG HỢP VÀ PHÂN TÍCH LỰC
ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA CHẤT ĐIỂM
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức :
- Phát biểu được: định nghĩa lực, định nghĩa phép tổng hợp lực và phép phân tích lực
- Nắm được quy tắc hình bình hành
- Hiểu được điều kiện cân bằng của một chất điểm
- Hiểu được các khái niệm lực, hợp lực
- Biết cách xác định hợp lực của các lực đồng quy và phân tích 1 lực thành các lực thành phần có phương xác định
2 Kỹ năng :
- Vận dụng được quy tắc hình bình hành để tìm hợp lực của hai lực đồng quy hoặc để phân tích một lực thành hai lực đồng quy
- Biết giải các bài tập về tổng hợp và phân tích lực
II CHUẨN BỊ
1.Giáo viên :
- Xem lại những kiến thức đã học về lực mà HỌC SINH đã học từ lớp 6 và lớp 8
- Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm về quy tắc hình bình hành
- Thí nghiệm hình 9.4 SÁCH GIÁO KHOA
2.Học sinh :
- Xem lại khái niệm về lực đã học ở lớp 6, biểu diễn bằng 1 đoạn có hướng học ở lớp 8
- Ôn tập các công thức lượng giác đã học
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Ôn tập khái niệm lực và cân bằng lực
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Nêu và phân tích định
nghĩa lực và cách biểu
diễn một lực
Nêu và phân tích điều cân
bằng của các lực
Nêu và phân tích điều
kiện cân bằng của hai
lực
Giới thiệu đơn vị lực
Ghi nhận khái niệm lực
Ghi nhận sự cân bằng của các lực
I Lực Cân bằng lực
Lực là đại lượng véc tơ đặc trưng cho tác dụng của vật này lên vật khác mà kết quả là gây ra gia tốc cho vật hoặc làm cho vật biến dạng
Các lực cân bằng là các lực khi tác dụng đồng thời vào một vật thì không gây ra gia tốc cho vật
Hai lực cân bằng là hai lực cùng tác dụng lên một vật, cùng giá, cùng độ lớn và ngược chiều
Đơn vị của lực là niutơn (N)
Tìm hiểu qui tắc tổng hợp lực
Trang 2Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Thực hiện thí nghiệm
Vẽ hình 9.6
Yêu cầu học sinh trả lời
C3
Giới thiệu khái niệm
tổng hợp lực
Giới thiệu qui tắc hình
bình hành
Cho ví dụ để học sinh
tìm lực tổng hợp
Vẽ hình 9.7
Quan sát thí nghiệm
Vẽ hình 9.6 Trả lời C3
Ghi nhận khái niệm
Ghi nhận qui tắc
Ap dụng qui tắc cho một số trường hợp thầy
cô yêu cầu
Vẽ hình 9.7
II Tổng hợp lực
1 Thí nghiệm
Thực hiện thí nghiệm theo hình 9.5
2 Định nghĩa
Tổng hợp lực là thay thế các lực tác dụng đồng thời vào cùng một vật bằng một lực có tác dụng giống hệt các lực ấy
Lực thay thế này gọi là hợp lực
3 Qui tắc hình bình hành
Nếu hai lực đồng qui làm thành hai cạnh của một hình bình hành, thì đường chéo kể từ điểm đồng qui biểu diễn hợp lực của chúng
F1 F2 F
Tìm hiểu điều kiện cân bằng của chất điểm
Hoạt động của giáo
viên Hoạt động của học sinh
Nội dung cơ bản
Giới thiệu điều kiện
cân bằng của chất điểm
Ghi nhận điều kiện cân bằng của chất điểm
III Điều kiện cân bằng của chất điểm
Muốn cho một chất điểm đứng cân bằng thì hợp lực của các lực tác dụng lên nó phải bằng không
0
2
1
n F F
F F
Tìm hiểu qui tắc phân tích lực
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cơ bản
Đặt vấn đề giải thích lại
sự cân bằng của vòng
nhẫn O trong thí nghiệm
Nêu và phân tích khái
niệm phân tích lực, lực
thành phần
Giới thiệu cách sử dụng
qui thắc hình bình hành
để thực hiện phép phân
tích lực
Giải thích sự cân bằng của vòng O
Ghi nghận phép phân tích lực
Ghi nhận phương pháp phân tích lực
IV Phân tích lực
1 Định nghĩa
Phân tích lực là thay thế một lực bằng hai hay nhiều lực có tác dụng giống hệt như lực đó
Các lực thay thế gọi là các lực thành phần
2 Phân tích một lực thành hai lực thành phần trên hai phương cho trước
Trang 3Cho vài ví dụ cụ thể để
học sinh áp dụng
Áp dụng qui tắc để phân tích lực trong một
số trường hợp
Vận dụng, củng cố, giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Xét hai trường hợp khi hai lực thành phần
cùng phương, cùng chiều hoặc cùng phương,
ngược chiều
Nêu câu hỏi và bài tập về nhà
Yêu cầu học sinh chẩn bị bài sau
Xác định khoảng giá trị có thể của hợp lực khi biết độ lớn của các lực thành phần Ghi các câu hỏi và bài tập về nhà
Ghi những chuẩn bị cho bài sau
IV RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
………
………
………
………
………