Giáo Trình Xác Định Thuốc Sát Trùng, Tiêu Độc Thú Y

LI NÓI U áp ng nhu cu phát trin ngành chn nuôi theo hng công nghip ca nc ta trong thi gian ti.. Nhng ngi tham gia vào hot ng chn nuôi gia súc, gia cm cn c ào to h có nhng kin thc, k n

GIÁO TRÌNH MÔ UN XÁC NH THUC SÁT TRÙNG,

TIÊU C

MÃ S : M 03

LI NÓI U

 áp ng nhu cu phát trin ngành chn nuôi theo hng công nghip ca nc ta trong thi gian ti Nhng ngi tham gia vào hot ng chn nuôi gia súc, gia cm cn  c ào to  h có nhng kin thc, k nng và thái  ngh cn thit Trng i hc Nông Lâm Bc Giang  c B Nông nghip và Phát

Ch!ng trình  c xây dng da trên c! s# phân tích ngh theo ph!ng pháp DACUM và cu trúc mô un Kin thc, k nng và thái  ngh  c tích h p vào mô un Kt cu ca ch!ng trình gm nhiu mô un và môn hc, m$i mô

un gm nhiu công vic và bc công vic tích h p liên quan cht ch vi nhau nh%m hng ti hình thành nng lc thc hin ca ngi hc Vì v&y nhng kin thc lý thuyt  c chn lc và tích h p vào công vic, m$i công vic  c trình bày di dng mt bài hc

ây là ch!ng trình ch yu dùng cho ào to s! cp ngh, "i t ng hc là nhng ngi có nhu cu ào to nhng không có iu kin n các c! s# ào to chính quy  hc t&p # cp hc cao, thi gian t&p trung dài hn, h có trình  hc vn thp Vì v&y vic ào to di'n ra vi thi gian ngn, ti cng ng, hình thc Tài liu này  c vit theo t)ng mô un, môn hc ca ch!ng trình ào to

th"ng dy ngh

Vic xây dng mt ch!ng trình ào to s! cp ngh DACUM dùng cho ào to nông dân # nc ta nói chung còn mi m+ Vì v&y ch!ng trình còn nhiu hn nghip  ch!ng trình  c hoàn thin h!n

Tham gia biên son

PGS – TS Nguy'n Hu Nam – Ch biên

TS Nguy'n Trng Kim

Ths.Nguy'n Xuân Hùng

TUYÊN B/ B4N QUY5N 1

L6I NÓI 7U 2

M8C L8C 3

Gii thiu mô un 5

Bài m# u 5

Gii thiu quy trình 6

A Ni dung: 8

1.Nh&n dng thu"c 8

Cn I"t 8

B Câu h@i và bài t&p thc hành: 9

C Ghi nh: 11

A Ni dung 11

1.Nh&n dng thu"c 11

C Ghi nh 14

A Ni dung: 14

1.Nh&n dng thu"c 14

B Câu h@i và bài t&p thc hành 16

C Ghi nh 17

A Ni dung: 18

B Câu h@i và bài t&p thc hành 20

C Ghi nh 21

A Ni dung: 22

1.Nh&n dng vôi bt 22

B Câu h@i và bài t&p thc hành : 23

C Ghi nh: 24

A Ni dung: 25

1.Nh&n dng Cloramin B 25

B Câu h@i và bài t&p thc hành 27

C Ghi nh: 28

A Ni dung 29

1.Nh&n dng formol 29

B Câu h@i và bài t&p thc hành 31

C Ghi nh 32

A Ni dung: 33

1.Nh&n dng Biosept 33

C Ghi nh 35

Hc xong bài này ngi hc có kh nng 36

A Ni dung: 36

1.Nh&n dng BKA 36

B Câu h@i và bài t&p thc hành 38

C Ghi nh 39

HFJNG DON GI4NG DRY MÔ UN 40

I V trí, tính cht ca mô un 40

III Ni dung chính ca mô un 40

IV Hng d n thc hin bài thc hành 42

DANH SÁCH BAN CHW NHIZM XÂY D[NG CHF\NG TRÌNH, BIÊN SORN GIÁO TRÌNH DRY NGH5 TRÌNH _ S\ C`P 45

DANH SÁCH H_I jNG NGHIZM THU 45

MÔ UN: XÁC NH THUC SÁT TRÙNG, TIÊU C

Mã mô un: M 03 Gii thiu mô un

Xác nh thu"c sát trùng, tiêu c nh%m trang b cho ngi hc nhng kin

hin nay ây là nhng loi thu"c c hi "i vi mi vi sinh v&t gây bnh nhng

c bit là hin nay khi mà có mt s" bnh xwy ra ã phát thành dch nh bnh L# mm, long móng; bnh cúm gà H5N1, bnh tai xanh, bnh liên cu khuwn

# l n có nguy c! lây nhi'm cho ngi, thì vic twy u chung tri, v sinh môi

Trong khuôn kh} thi l ng và c tính ca mô un này, chúng tôi gii thiu nh%m giúp cho ngi hc ( ch yu là nông dân), hiu bit, nh&n bit  c tính thng trong chn nuôi

Ni dung chính ca mô un bao gôm:

 mô un này chúng tôi xin gii thiu Ch!ng trình v sinh sát trùng , tiêu

c theo quy trình thc hành chn nuôi t"t (VieetGAHP) là nhng nguyên tc,

chn nuôi, các ph!ng tin v&n chuyn

Gii thiu quy trình

1/ Quy trình v sinh sát trùng:

- Ra sch b%ng nc: ra sch b%ng nc, "i vi nhng n!i khó nh ngóc

- Twy b%ng xà phòng, nc vôi hoc thu"c twy: dùng xà phòng, nc vôi 30%

hoc thu"c twy  ra

- Sát trùng b%ng thu"c sát trùng vi liu l ng phù h p

-  khô bt buc không thp h!n 12 gi

2/ V sinh sát trùng bên ngoài khu chung tri:

- Kim soát các tác nhân làm tng  wm chung nuôi

h th"ng cung cp nc u"ng

- Thay thu"c sát trùng trong h" kh trùng # c}ng ra vào m$i ngày mt ln

- nh k„ phun thu"c sát trùng bên ngoài chung tri, xung quanh các dãy chung và khu chn nuôi, ít nht 2 tun 1 ln

nuôi

3/"i vi ph!ng tin v&n chuyn:

- Không cho các loi ph!ng tin khác # ngoiaf tip xúc v!i v&t nuôi

- Khu vc xut gia súc nên b" trí cnh ng i, nhng xa khu vc chung nuôi

- Ra th&t k bên trong, bên ngoài xe và các ch$ tip xúc vi gia súc

4/ "i vi kho cha thc n, máng n:

- Dn sch máng n và khu vc cho n trc m$i ln cho n

- Dn sch thc n r!i vãi, thc n có trn d c phwm và hóa cht nông nghip càng sm càng t"t

- Cn dn phân, nc tiu thng xuyên

thng xuyên

6/ V sinh sát trùng bên trong chung tri và ngi chn nuôi:

- Thay thu"c sát trùng hoc vôi sát trùng # h" sát trùng m$i ngày vào bu}i sáng trc khi thc hin các công vic khác

- Làm v sinh các thit b và thùng cha thc n

- Cn ra sch ng b%ng nc và xà phòng

- Các cht sát trùng, tiêu c phù h p vi tình hình dch bnh ca c! s# chn nuôi

c

An toàn sinh hc trong chn nuôi là bin pháp k thu&t nh%m ngn ng)a và hn ch s lây nhi'm ca các tác nhân sinh hc xut hin t nhiên hoc do con ngi to ra gây hi n con ngi, gia súc và h sinh thái

1.1 Nh&n bit chung: Cn i "t là dung dch thu"c sát trùng dùng nhiu trong thú y

 sát trùng vt th!ng, vt m} và iu tr bnh viêm t cung, viêm vú # nng  Dung dch  c pha i "t trong cn 900 # nng  khác nhau t) 0,1% n 10% tùy

Cn It

1.2 Nh&n bit tính cht : Màu nâu xám, không kt ta, d' bay h!i # iu kin thng, là mt trong nhng cht sát trùng t"t nht

ca t bào vi khuwn, virus, t) ó làm vi khuwn, virus b cht Ngoài ra cn iôt có

trùng, nht là mô biu bì

2.1 Sát trùng trong ngoi khoa: N!i tiêm, n!i ph u thu&t, các vt th!ng b nhi'm hc lào

2.2 iu tr bnh gia súc: Viêm t cung, âm o

3.1 Chà xát thu"c lên da gia súc: Dùng cn Iod 5%

t cung, âm o

N!i khô ráo, thoáng mát, tránh ánh

nng mt tri, tránh ngun nhit, n!i

wm t và hóa cht c hi

- Kim tra l ng thu"c  phát hin

- Kim tra nhãn mc, hn dùng, tính

cht, màu sc ca thu"c  xác nh

- Thao tác nh( nhàng xp thu"c vào

t thu"c, tránh } v€, tránh va chm

mnh,

- Kim tra thng xuyên  phát hin

và x lý sai sót Bo qun cn I t trong t thuc

B Câu hi và bài tp thc hành:

* Câu hi

nào?

* Bài tp thc hành

trc khi thc hin bài thc hành này, giáo viên

cn chuwn b mt s" v&t t sau:

l$i thng gp ca hc viên và cu"i bu}i hc t}ng kt, nh&n xét u, nh c im,

C Ghi nh:

- Cn i "t có tính cht ôxy hóa mnh, bào mòn, làm hoen g* kim loi, do v&y

Bài 2: S dng cn tr!ng Mc tiêu:

Hc xong bài này ngi hc có kh nng

A N i dung

1.Nh&n dng thu"c

1.1 Nh&n bit chung: Màu trng, trong, hòa tan trong nc, d' bay h!i # iu kin thng

1.2 Nh&n bit tính cht: Làm bin tính các protein ca vi khuwn

ca t bào vi khuwn, t) ó làm vi khuwn b cht

2.1 Sát trùng trong ngoi khoa : N!i tiêm, n!i ph u thu&t, các vt th!ng b nhi'm

ph u thu&t gia súc

3.1 Chà xát thu"c lên da, vt th!ng : Thng dùng cn 70

ch&u thy tinh

N!i khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nng mt tri, tránh ngun nhit, n!i wm t

- Thao tác nh( nhàng khi v&n chuyn và xp thu"c vào t thu"c, tránh } v€, tránh va chm mnh,

- Kim tra thng xuyên  phát hin và x lý sai sót.B Câu hi và bài tp

ôxid mangan hoc các mu"i

mnh, twy u, to màng ph ngn

cách Phá hy các cht hu c!

(máu, m ) làm mt mùi hôi th"i

và se da Dung dch &m c có th

gây cháy các t} chc hu c! b

cm máu

Thuc tím  d"ng tinh th#

2.1 iu tr vt th!ng trong ngoi

khoa: ˆ apce, vt th!ng b nhi'm

trùng hôi th"i, l# loét, hoi t

2.2 iu tr viêm t cung, viêm vú:

- Bnh viêm t cung, âm o

tích m, bnh sót, sát nhau # trâu,

bò, l n; bnh viêm vú # bò sa

- Twy u chung tri, thit b,

- Hun khói xông h!i vi

formol  dit nm m"c trong máy

p gà Dung d$ch thuc tím 0,1%

3.1 Ra vt m}, vt th!ng: Dùng

dung dch thu"c tím 1% ra vt

th!ng tích m, hoi t hôi th"i trc

khi x lý, ct b@ t} chc Kh nc

c ca rn b%ng cách tiêm dung dch

1% xung quanh vt rn cn và tiêm

vào t‰nh mch ( # nga vi liu

500ml)

cung, âm o trong trng h p b

Pha dung d$ch thuc tím 0,1 %

3.3 Xông kh trùng: Dùng dung dch

sau: thu"c tím (20g) + formol ( 30ml) +

nc (20ml )  xông kh trùng bung

cy vi khuwn, bung p trng

N!i khô ráo, thoáng mát, tránh ánh

nng mt tri, tránh ngun nhit, n!i

wm t và hóa cht c hi

- Kim tra l, túi giy bc, nilon cha

ng thu"c  phát hin d&p, v€, rách

Thuc tím &'c ng trong thùng thi(c

- Kim tra nhãn mc, hn dùng, tính cht, màu sc ca thu"c  xác nh tiêu

- Thao tác nh( nhàng xp thu"c vào t thu"c, tránh } v€, tránh va chm mnh,

- Kim tra thng xuyên  phát hin và x lý sai sót

B Câu hi và bài tp thc hành

* Câu hi

nào?

* Bài tp thc hành

cn chuwn b mt s" v&t t sau:

1/ Bò hoc trâu b viêm t cung hoc b sát nhau, có th là trâu, bò ca hc viên (nu ang b mt trong 2 bnh trên)

3/ Pha dung dch thu"c tím 1%:

4/ Gióng c" nh gia súc

5/ Khn mt

6/ Xô, ch&u ng nc

7/ Xà phòng

8/ Cân tiu ly

Giáo viên hng d n ban u v các ni dung sau:

bc nh sau:

- C" nh gia súc

- Pha thu"c tím   c dung dch 1%:

+iu ch*nh cân tiu ly (Roberval) thng b%ng

nút ngay

- Có th ng vào l thy tinh hoc l nha, tránh ánh sáng

qun, áo

- Hn dùng có th  c 5 nm

- Trình bày óng gói 50g, 100g, 500g hay 1000g

- Trong iu kin không có cân tiu ly  cân thu"c, mu"n có dung dch thu"c tím 1% ch* cn pha thu"c vi nc, khi hòa tan có màu nh cánh sen là  c

1.1 Nh&n bit chung:

Dng bt kt tinh, màu xanh, d' hút

 cha ngt th# mô bào trong trng

h p ng c sn Xanh methylen k(t tinh d"ng b t xanh m

ch"ng viêm và ch"ng d ng

Dung d$ch xanh Methylen

2.1 Sát trùng trong ngoi khoa : Dùng dung dch 1% bôi vào vt th!ng nhi'm mm, long móng) xwy ra # v&t nuôi

2.2 iu tr trúng c sn # gia súc : Dùng dung dch 1% tiêm t‰nh mch ch&m vi liu: Trâu, bò: 350 - 750ml/con

Nga : 250 - 500ml/con

L n : 40 - 100ml/con

Chó : 25 - 50ml/con

&u, t} chc da b viêm loét

3.2 Tiêm t‰nh mch ch&m hoc di da vi dung dch 1% trong trng h p gia súc b ng c sn:

N!i khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nng mt tri, tránh ngun nhit, n!i wm t

và hóa cht c hi

- Kim tra nhãn mc, hn dùng, tính cht, màu sc ca thu"c  xác nh tiêu

- Thao tác nh( nhàng xp thu"c vào t thu"c, tránh } v€, tránh va chm mnh,

- Kim tra thng xuyên  phát hin và x lý sai sót

B Câu hi và bài tp thc hành

* Câu hi

nuôi thú y

th nào?

* Bài tp thc hành

cn chuwn b mt s" v&t t sau:

1/ Bò, trâu hoc l n b ang b bnh l# mm, lonh móng, có th là trâu, bò hoc

l n ca gia ình hc viên (nu ang b bnh trên hoc b vt th!ng nhi'm trùng gây viêm loét)

3/ Pha dung dch thu"c xanh metylen 1%

4/ Gióng c" nh gia súc

5/ Khn mt

6/ Xô, ch&u ng nc

7/ Xà phòng

8/ Cân tiu ly

Giáo viên hng d n ban u v các ni dung sau:

trong bài thc hành này là bôi dung dch thu"c xanh methylen cho trâu, bò hoc

l n b bnh l# mm, long móng, trình t các bc nh sau:

- C" nh gia súc

- Pha thu"c xanh methylen   c dung dch 1%:

+ iu ch*nh cân tiu ly (Roberval) thng b%ng

+ Cân 0,5 g thu"c xanh metylen

+ Cho vào l ã ng s‹n 0,5 lít nc sôi  ngui

+ Dùng Œa khuy u cho thu"c tan

Nh v&y ta ã  c dung dch thu"c xanh methylen 1%

- Trình bày óng gói 10g, 100g, 1000g hay thùng 25kg

- Trong iu kin không có cân tiu ly  cân thu"c, mu"n có dung dch thu"c xanh metylen 1% ch* cn pha thu"c vi nc, khi hòa tan có màu nh mc cu long là  c

Bài 5: S dng vôi b t Mc tiêu:

Hc xong bài này ngi hc có kh nng

A N ... trùng , tiêu

c theo quy trình thc hành chn ni t"t (VieetGAHP) nhng ngun tc,

chn nuôi, ph!ng tin v&n chuyn

Gii thiu quy trình

1/ Quy trình... tan

Nh v& ;y ta ã  c dung dch thu"c xanh methylen 1%

- Trình b? ?y óng gói 10g, 100g, 1000g hay thùng 25kg

- Trong iu kin cân tiu ly  cân thu"c, mu"n... tiu thng xuyên

thng xuyên

6/ V sinh sát trùng bên chung tri ngi chn nuôi:

- Thay thu"c sát trùng hoc vôi sát trùng # h" sát trùng m$i ng? ?y vào bu}i sáng