NXB Giáo Dục 2007 c Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật đặc sắc và tác dụng của chúng trong đoạn thơ sau 2 điểm: “Chúng đem bom ngàn cân Dội lên trang giấy trắng Mỏng như một ánh trăng ngần
Trang 1ĐỀ THI THAM KHẢO MÔN NGỮ VĂN LỚP 12 NĂM HỌC 2015
(Đỗ Ngọc Thống) 1) Đọc và trả lời các câu hỏi sau (6/20 điểm)
a) Đây là một đoạn văn nháp, trong đó còn mắc phải một số lỗi về ngữ pháp, chính tả, dùng
từ, logic Anh, chị hãy chỉ ra những sai sót đó (2 điểm)
Đoạn văn nháp: “ cái nhìn của Nguyễn Tuân, sông Đà hiện lên là một sinh thể có linh hồn với những tính cách đối địch: vừa hung bạo, vừa dữ rằn Đây là lối nhân cách hóa những đặc điểm vốn có của giòng sông thiên nhiên mà chực quan có thể nhìn thấy”
b) Đoạn văn sau nói về vấn đề gì? Hãy đặt tên cho đoạn trích (2 điểm)
“Ở người lớn tuổi ít vận động cơ bắp, nếu chế độ ăn giàu chất colesteron (thịt, trứng, sữa )
sẽ có nhiều nguy cơ bị bệnh xơ vữa động mạch Ở bệnh này, colesteron ngấm vào thành mạch kèm theo các ion canxi làm cho mạch bị hẹp lại, không còn nhẵn như trước, xơ cứng
và vữa ra
Động mạch xơ vữa làm cho sự vận chuyển máu trong mạch khó khăn, tiểu cầu dễ bị vỡ và hình thành cục máu đông gây tắc mạch Động mạch xơ vữa còn dễ bị vỡ gây các tai biến trầm trọng như xuất huyết dạ dày, xuất huyết não, thậm chí gây chết người”
(Sinh học - lớp 8 NXB Giáo Dục 2007)
c) Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật đặc sắc và tác dụng của chúng trong đoạn thơ sau (2 điểm):
“Chúng đem bom ngàn cân
Dội lên trang giấy trắng
Mỏng như một ánh trăng ngần
Hiền như lá mọc mùa xuân”
(Trang giấy học trò - Chính Hữu)
2 Cho tình huống sau: Giả sử trong những ngày tháng 5 lịch sử, tại mảnh đất Điện Biên
hôm nay anh, chị được gặp một người anh hùng trong chiến dịch Điện Biên năm xưa Anh, chị và người ấy sẽ nói với nhau chuyện gì? Đi thăm những nơi nào? Hãy ghi lại điều đó và phát biểu những suy nghĩ, cảm xúc của mình sau cuộc gặp gỡ ấy (7/20 điểm)
3 Viết về một nhân vật trong tác phẩm văn học đã để lại cho anh, chị nhiều ấn tượng sâu
đậm (7/20 điểm)
Hoặc: Viết một bài văn trả lời câu hỏi: Cuộc sống sẽ như thế nào nếu thiếu thơ ca? (7/20 điểm)
Hoặc: Ngôn ngữ thơ VN rất giàu nhạc tính Anh, chị hãy viết bài văn làm sáng tỏ nhận định
đó qua một đoạn thơ tự chọn (7/20 điểm)
ĐÁP ÁN
Câu 1: (2 điểm) mỗi ý đúng sau 0,5 điểm
a) - Sai ngữ pháp: Câu thứ nhất trong đoạn văn
- Sai chính tả: dữ rằn; giòng sông; chực quan
- Dùng từ sai: đối địch;
Trang 2- Sai logic : vừa hung bạo, vừa dữ dằn
Chú ý: khuyến khích những học sinh nêu được cách sửa nhưng cũng chỉ đạt điểm tối đa (2 điểm)
b) Đoạn trích tập trung nói về bệnh xơ vữa động mạch (1điểm)
Tên của đoạn trích: đúng nhất là Bệnh xơ vữa động mạch (1 điểm)
Cho 1/2 điểm những học sinh cũng có thể đặt tên khác như:
- Nguyên nhân của bệnh xơ vữa động mạch
- Tác hại của bệnh xơ vữa động mạch
- Nguyên nhân, biểu hiện và tác hại của bệnh xơ vữa động mạch
- Không cho điểm khi đặt tên không liên quan gì đến nội dung trích đoạn
c) Các biện pháp tu từ trong đoạn thơ là (1 điểm)
- Ẩn dụ, đối lập và so sánh (1/2 điểm)
- Cho 1 điểm nếu chỉ ra: Ẩn dụ: hình ảnh trang giấy trắng chỉ sự ngây thơ trong sáng của trẻ nhỏ; đối lập: bom nghìn cân với trang giấy mỏng manh; so sánh: trang giấy mỏng như…, hiền như…
- Tác dụng: khắc họa sự tàn khốc của chiến tranh và tội ác của kẻ thù; lòng căm giận và thương cảm của tác giả (1 điểm)
2 Đề văn nghị luận xã hội yêu cầu vận dụng tổng hợp các kiến thức về văn học, lịch sử, địa
lý, đạo đức công dân… Cách viết cũng vận dụng tổng hợp giữa kể, tả, biểu cảm, thuyết minh
và nghị luận Nội dung bài nên có 3 ý lớn:
- Kể và tả lại cuộc gặp gỡ: đi những đâu trong những ngày chiến thắng Điện Biên Phủ tại mảnh đất lịch sử này? Không thể kể lung tung mà phải nêu được những địa danh lịch sử quan trọng và có ý nghĩa cả xưa và nay, chẳng hạn: Đồi A1, hầm Đơ-cat-tơ-ri; Trung tâm chỉ huy Mường Phăng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp… Nghĩa trang liệt sĩ Điện Biên, Tượng đài chiến thắng, Bảo tàng Điện Biên…Có thể kết hợp thuyết minh về các thành tựu của thành phố Điện Biên to lớn xinh đẹp hôm nay
- Các câu chuyện cũng không thể không tập trung xung quanh chiến dịch Điện Biên lịch sử, chẳng hạn: những tấm gương anh dũng hy sinh vì tổ quốc, những chuyện về sự tàn khốc của chiến tranh, sự dũng cảm, lạc quan của anh bộ đội cụ Hồ,…
- Những suy nghĩ và cảm xúc của mình sau cuộc gặp gỡ cũng cần tập trung vào đề tài Chiến thắng Điện Biên Phủ: đất nước và con người, truyền thống của dân tộc và trách nhiệm của tuổi trẻ, của bản thân…
Cho điểm tối đa các ý/câu nếu đúng trọng tâm đã nêu, diễn đạt gãy gọn; trừ điểm những bài
sơ sài; không cho điểm các bài nói không liên quan gì đến đề tài đã cho
Câu 3 Tùy vào đề để xác định cách chấm Chẳng hạn với Đề 1: Học sinh cần nêu lên được
1 nhân vật trong một tác phẩm văn học nào đó đã học và đã đọc mà mình yêu thích Nêu được lí do tại sao nhân vật ấy đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng mình; lý do gì cũng được miễn là có sức thuyết phục và càng độc đáo càng hay
Với đề 2: Học sinh tập trung chứng minh được tầm quan trọng của thơ ca Chứng minh cách nào cũng được, miễn là có sức thuyết phục; ưu tiên các học sinh vận dụng được các kiến thức về lí luận văn học như nhiệm vụ, chức năng, đặc trưng của văn học để lập luận về sức mạnh và tác dụng của văn học đối với đời sống con người
Với đề 3: Học sinh chọn đoạn thơ nào cũng được, miễn là phân tích để thấy thơ Việt Nam rất giàu nhạc điệu Như thế phải nêu được cách hiểu của mình về tính nhạc trong thơ, hay nhạc diệu trong thơ biểu hiện qua các hình thức nào ? Từ đó làm sáng tỏ qua đoạn thơ tự chọn
Trang 3Với đề nào thì cũng phải chú ý xem xét cách thức diễn đạt và những lỗi về kĩ năng viết của học sinh để khuyến khích hoặc trừ điểm