LỜI NÓI ĐẦU Trong giai đoạn xã hội hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, nguồn lực con người Việt Nam trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước. Giáo dục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng thế hệ người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội. Đảng và nhà nước luôn quan tâm và chú trọng đến giáo dục. Với chủ đề của năm học là “Tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” đối với giáo dục phổ thông. Mà trong hệ thống giáo dục quốc dân, thì bậc Trung học phổ thông có ý nghĩa vô cùng quan trọng là hình thành nhân cách con người nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản. Để đạt được mục tiêu trên đòi hỏi người dạy học phải có kiến thức sâu và sự hiểu biết nhất định về nội dung chương trình sách giáo khoa, có khả năng hiểu được về tâm sinh lí của trẻ, về nhu cầu và khả năng của trẻ. Đồng thời người dạy có khả năng sử dụng một cách linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh. Căn cứ chuẩn kiến thức kỹ năng của chương trình lồng ghép giáo dục vệ sinh môi trường, rèn kĩ năng sống cho học sinh. Coi trọng sự tiến bộ của học sinh trong học tập và rèn luyện, động viên khuyến khích không gây áp lực cho học sinh khi đánh giá. Tạo điều kiện và cơ hội cho tất cả học sinh hoàn thành chương trình và có mảng kiến thức dành cho đối tượng học sinh năng khiếu. Việc nâng cao cất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh là nhiệm vụ của các trường phổ thông. Để có chất lượng giáo dục toàn diện thì việc nâng cao chất lượng học sinh đại trà, năng khiếu là vô cùng quan trọng. Để có tài liệu giảng dạy kịp thời và sát với chương trình học, tôi đã nghiên cứu biên soạn: “Tập giáó án mẫu dạy học môn Toán về một số bài toán tính nhanh lớp 5 theo phương pháp mới năm học 20152016” nhằm giúp giáo viên có tài liệu giảng dạy nâng cao chất lượng. Trân trọng giới thiệu với thầy giáo và cô giáo cùng quý vị bạn đọc tham khảo và phát triển tài liệu: CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TẬP GIÁO ÁN MẪU DẠY MÔN TOÁN VỀ MỘT SỐ BÀI TOÁN TÍNH NHANH LỚP 5 THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI NĂM HỌC 20152016.Trân trọng cảm ơn
Trang 1TƯ LIỆU CHUYÊN MÔN TIỂU HỌC.
- -CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TẬP GIÁO ÁN MẪU DẠY MÔN TOÁN VỀ MỘT SỐ BÀI TOÁN TÍNH NHANH LỚP 5 THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI NĂM HỌC 2015-2016
NĂM 2016
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Trong giai đoạn xã hội hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, nguồn lực con người Việt Nam trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước Giáo dục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng thế hệ người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Đảng và nhà nước luôn quan tâm và chú trọng đến giáo dục Với chủ đề của năm học là “Tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” đối với giáo dục phổ thông Mà trong hệ thống giáo dục quốc dân, thì bậc Trung học phổ thông có ý nghĩa vô cùng quan trọng là hình
thành nhân cách con người nhằm giúp học sinh hình thành những cơ
sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản Để đạt được mục tiêu trên đòi hỏi người dạy học phải có kiến thức sâu và sự hiểu biết nhất định
về nội dung chương trình sách giáo khoa, có khả năng hiểu được về tâm sinh lí của trẻ, về nhu cầu và khả năng của trẻ Đồng thời người dạy có khả năng sử dụng một cách linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh Căn cứ chuẩn kiến thức kỹ năng của chương trình lồng ghép giáo dục vệ sinh môi trường, rèn kĩ năng sống cho học sinh Coi trọng sự tiến bộ của học sinh trong học tập và rèn luyện, động viên khuyến khích không gây áp lực cho học sinh khi đánh giá Tạo điều kiện và cơ hội cho tất
cả học sinh hoàn thành chương trình và có mảng kiến thức dành cho đối tượng học sinh năng khiếu Việc nâng cao cất lượng giáo dục
Trang 3toàn diện cho học sinh là nhiệm vụ của các trường phổ thông Để có chất lượng giáo dục toàn diện thì việc nâng cao chất lượng học sinh đại trà, năng khiếu là vô cùng quan trọng Để có tài liệu giảng dạy kịp thời và sát với chương trình học, tôi đã nghiên cứu biên soạn:
“Tập giá án mẫu dạy học môn Toán về một số bài toán tính nhanh lớp 5 theo phương pháp mới năm học 2015-2016” nhằm giúp giáo viên có tài liệu giảng dạy nâng cao chất lượng.
Trân trọng giới thiệu với thầy giáo và cô giáo cùng quý vị bạn đọc tham khảo và phát triển tài liệu:
CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TẬP GIÁO ÁN MẪU DẠY MÔN TOÁN VỀ MỘT SỐ BÀI TOÁN TÍNH NHANH LỚP 5 THEO
PHƯƠNG PHÁP MỚI NĂM HỌC 2015-2016.
Trân trọng cảm ơn!
Trang 4CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
BỘ BÀI SOẠN GIÁO ÁN MẪU DẠY MÔN MĨ THUẬT MỚI NHẤT
THEO PHƯƠNG PHÁP ĐAN MẠCH
TỪ LỚP 1 ĐẾN LỚP 5 NĂM HỌC 2015-2016.
MỘT SỐ DẠNG TOÁN TÍNH NHANH SỐ TỰ NHIÊN
THƯỜNG GẶP
D¹ng 1: Vận dụng tính chÊt giao ho¸n vµ kÕt hîp.
a + b = b + a; (a + b) + c = a + (b + c)
VÝ dô1: 789 + 464 + 211 + 536 = (789 + 211) + ( 464 +
536)
= 1000 + 1000
= 2000
VÝ dô2: 2 x 4 x 8 x 25 x 50 x 125 = (2 x 50) x (4 x 25) x (8
x 125)
= 100 + 100 + 1000
= 10 000 000
VÝ dô3: 4257 + 3268 + 743 = (4257 + 743) + 3268
= 5 000 + 3268
Trang 5= 8268
Dạng 2 Vận dụng quy tắc “Nhân một số với một tổng”.
a x (b + c) = a x b + a x c
Ví dụ : 37 x 64 + 36 x 37 = 37 x (64 + 36)
= 37 x 100
= 3700
Dạng 3 Vận dụng quy tắc “Nhân một số với một hiệu”.
a x (b - c) = a x b - a x c
Ví dụ : 477 x 1993 – 1993 x 427 = 1993 x (477 – 427)
= 1993 x 50
= 99650
Dạng 4 Vận dụng quy tắc”Chia một tổng cho một số”.
Ví dụ : (99 + 66) : 33 = 99 : 33 + 66 : 33
= 3 + 2
= 5
Dạng 5: Thêm (bớt) đơn vị hay giảm (gấp) số lầm.
a + b = (a - m) + (b + m)
a - b = (a - m) - (b - m)
a : b = (a : m) : (b : m)
a x b = (a x m) x (b : m)
Trang 6VÝ dô: 24 + 36 = 24 – 4 + 36 + 4 = 60
D¹ng 6: Thµnh phÇn hay kÕt qu¶ cña biÓu thøc b»ng 0.
VÝ dô 1: 1234 x 5678 x (630 – 315 x 2) : 1996
Vì 630 – 315 x 2 = 630 – 630 = 0
Nên 1234 x 5678 x (630 – 315 x 2) : 1996
= 1234 x 5678 x 0 : 1996
= A x 0 : B
= 0
L
ưu ý : Số nào nhân với 0 cũng bằng 0; 0 nhân với số nào
khác không cũng bằng 0.
VÝ dô 2: 32 x 120 x (24 : 2 – 12) + 474 : 3
Vì 24 : 2 – 12 = 12 – 12 = 0
Nên 32 x 120 x (24 : 2 – 12) + 474 : 3
= A x 0 + 158
= 0 + 158
= 158
D¹ng 7: Thµnh phÇn hay kÕt qu¶ cña biÓu thøc b»ng 1.
VÝ dô 1: 40 x 113 x 25 – 20 x 112 x 50 = 40 x 25 x 113 –
20 x 50 x 112
= 1000 x 113
-1000 x 112
= 1000 x (113 – 112)
Trang 7= 1000 x 1
= 1000
VÝ dô 2: A = 1 + 1 + 1 + + 1 - 999 (có 1000 số 1)
= 1 x 1000 – 999
= 1000 – 999
= 1
D¹ng 8: CÊu t¹o sè.
abc = a x 100 + b x 10 + c = ab x 10 + c
= a 00 + b0 + c = ab0 + c
VÝ dô : 1057 - 57 = 1000 + 57 - 57
= 1000 + 0 = 1000
D¹ng 9: VËn dông quy t¾c “Nhân nhẩm với 11”.
VÝ dô 1: 27 + 27 x 5 + 27 x 7 – 27 x 2 = 27 x (1 + 5 + 7 – 2)
= 27 x 11
= 297
VÝ dô 2: 38 + 38 x 2 + 38 x 3 + 36 x 5 = 38 x (1 + 2 + 3 +
5)
= 38 x 11
= 418
Trang 8D¹ng 10: VËn dông quy t¾c “Nhân nhẩm với 101; 1001; 10001 ”.
ab x 101 = abab; abc x 1001 = abcabc;…
VÝ dô : 252525 x 4 = 25 x 10101 x 4
= 25 x 4 x 10101 = 100 x 10101 = 1010100
D¹ng 11: Dạng tổng hợp ( Nh©n mét sè víi mét tæng +
phân tích số)
VÝ dô : 73 x 46 + 74 x 54 = 73 x 46 + (73 + 1) x 54
= 73 x 46 + 73 x 54 + 1 x 54
= 73 x (46 + 54) + 54
= 73 x 100 + 54
= 7300 + 54
= 7354
BÀITẬP VẬN DỤNG
Đề 1: Tính nhanh
1 50 x 38 : 5 : 19 2 25 x 4 + 25 : 5 4 x (30
-5) – 5
3 27 x 38 + 62 x 27 - 27 x 4 54 275 + 825 15 + 275
Trang 95 45 x 128 - 90 x 64 6 1994 867 + 1995 133
7 2008 + 2008 247 + 752
2008
8 125 199 25 8 4
9 (36 x 28 + 36 x 45) 10 276 x 74 + 277 x 26
GIẢI ĐỀ 1
1 50 x 38 : 5 : 19
= (50 : 5) x (38 : 19)
= 10 x 2
= 20
2 25 x 4 + 25 : 5 4 x (30
-5) – 5
= 25 x 4 + 25 : 5 4 x 25 -5
= (25 x 4 - 4 x 25) + (25 :
5 - 5) = (100 100 ) + (5
-5 ) = 0 + 0 = 0
3 27 x 38 + 62 x 27 - 27 x
90
= 27 x (38 + 62 - 90)
= 27 x 10
4 54 275 + 825 15 + 275
= 54 275 + 275 3
15 + 275 = 275 (54 + 45 + 1)
Trang 10= 270 = 275 100
= 27 500
5 45 x 128 - 90 x 64
= 45 x 2 x 64 - 90 x 64
= 90 x 64 - 90 x 64
= 0
Hoặc 45 x 128 - 90 x 64
= 45 x 128 - 45 x2 x 64
= 45 x128 - 45 x 128
= 0
6 1994 867 + 1995 133
= 1 994 867 + ( 1994 + 1 )
133
= 1 994 867 + 1994 133 + 133
= 1 994 ( 867 + 133 ) + 133
= 1 994 1 000 + 133
= 1 994 000 + 133
= 1 994 133
7 2008 + 2008 247 + 752
2008
= 2008 ( 1 + 247 + 752 )
= 2008 1000
= 2008 000
8 125 199 25 8 4
= 199 25 4 125 8
= 199 100 1000
= 19 900 000
9 (36 x 28 + 36 x 45)
= 36 x (28 + 45) : 73
= 36 x 73 : 73
= 36 x 1
= 36
10 276 x 74 + 277 x 26
= 276 x 74 + (276 + 1) x 26
= 276 x 74 + 276 x 26 + 1 x 26
= 276 x (74 + 26) + 26
= 276 x 100 + 26
Trang 11= 27 600 + 26
= 27 626
Đề 2: Tính nhanh
1.(6 x 5 + 7 – 37) x ( 1 x 2 x 3 x 4 x
5 x 6 x 7 x 8 x 9 x 10)
2 2 x 3 x 4 x 8 x 50 x
25 x 125
3 328 x 17 + (1859 – 326) x (49 x
24 – 98 x 12)
4 23 x 42 + 42 x 51 +
42 x 26
5 (0 x 1 x 2 x 3 x x 99 x 100) : (2
+ 4 + 6 + + 98 + 100)
6 143 – (87 + 43)
7 (98 x 17 – 26 x 17) : 72 8 47 x 4 + 12 x 8 + 29
x 4
9 26 + 37 + 48 – 13 – 24 - 35 10 4273 – 2465 - 1535
Trang 12GIẢI ĐỀ 2
1.(6 x 5 + 7 – 37) x ( 1 x 2 x 3 x 4 x
5 x 6 x 7 x 8 x 9 x 10)
2 2 x 3 x 4 x 8 x 50 x
25 x 125
3 328 x 17 + (1859 – 326) x (49 x
24 – 98 x 12)
4 23 x 42 + 42 x 51 +
42 x 26
5 (0 x 1 x 2 x 3 x x 99 x 100) : (2
+ 4 + 6 + + 98 + 100)
6 143 – (87 + 43)
7 (98 x 17 – 26 x 17) : 72 8 47 x 4 + 12 x 8 + 29
x 4
9 26 + 37 + 48 – 13 – 24 - 35 10 4273 – 2465 - 1535
Đề 3: Tính nhanh
1 704 x 153 – 153 x 200 – 153 x 4 2 125 x 24 x8
3 (145 x 99 + 145) (143 x 101
-143)
4.117 x (36 + 62) -17 x
(62 + 36)
Trang 135 2009 x 76 + 2008 x 24 6 10101 x 13 10101
-10101 x 2
7 678 x 678 + 320 x 678 + 678 x2 8 1 + 2 + 3 + + 19 +
20.
9 1995 x 76 – 75 x 1995 - 1995 10 297 + 187 + 462 +
154
1
= (50 : 5) x (38 : 19)
= 10 x 2
= 20
2 25 x 4 + 25 : 5 4 x (30
-5) – 5
= 25 x 4 + 25 : 5 4 x 25 -5
= (25 x 4 - 4 x 25) + (25 :
5 - 5) = (100 100 ) + (5
-5 ) = 0 + 0 = 0
3 27 x 38 + 62 x 27 - 27 x
90
4 54 275 + 825 15 + 275
= 54 275 + 275 3
Trang 14= 27 x (38 + 62 - 90)
= 27 x 10
= 270
15 + 275 = 275 (54 + 45 + 1) = 275 100
= 27 500
5 45 x 128 - 90 x 64
= 45 x 2 x 64 - 90 x 64
= 90 x 64 - 90 x 64
= 0
6 1994 867 + 1995 133
= 1 994 867 + ( 1994 + 1 )
133
= 1 994 867 + 1994 133 + 133
= 1 994 ( 867 + 133 ) + 133
= 1 994 1 000 + 133
= 1 994 133
7 2008 + 2008 247 + 752
2008
= 2008 ( 1 + 247 + 752 )
= 2008 1000
= 2008 000
8 125 199 25 8 4
= 199 25 4 125 8
= 199 100 1000
= 19 900 000
9 (36 x 28 + 36 x 45)
= 36 x (28 + 45) : 73
= 36 x 73 : 73
= 36 x 1
= 36
10 276 x 74 + 277 x 26
= 276 x 74 + (276 + 1) x 26
= 276 x 74 + 276 x 26 + 1 x 26
= 276 x (74 + 26) + 26
Trang 15= 276 x 100 + 26
= 27 600 + 26
= 27 626
Câu 14: Kết quả của dãy tính ( 2003 – 123 x 8 : 4 ) x ( 36 :
6 – 6 ) bằng ………… 0
D¹ng 4 VËn dông quy t¾c nh©n mét sè víi mét hiÖu
VÝ dô : Cho A = 1993 x 427 vµ B = 477 x 1993
TÝnh hiÖu B - A mµ kh«ng tÝnh riªng tÝch A vµ tÝch B
(Thi HSG líp 5 toµn quèc, n¨m häc
1992 - 1993)
Gi¶i: B - A = 477 x 1993 - 1993 x 427
=1993 x (477 - 427)
= 1993 x 50
= 99 650
D¹ng 5
D¹ng 5: DÊu hiÖu chia hÕt
VÝ dô:
1 x 2 x 3 x
4
= 1 x 2 x 3 x 4 = 1 x 1 x 1 x
1
Trang 165 x 6 x 7 x
8
5 x 2 x 3 x 7 x 2 x
4
5 x 2 x 7 x
1
70
Dạng 7: Cặp số đặc biệt:
Ví dụ: 2 x 3 x 4 x 8 x 50 x 25 x 125 = (2 x 50) x (4 x 25)
x (8 x 125) x 3
= 100 x 100 x
1000 x 3
= 30 000 000
Ví dụ:
a x 0,5 = a : 2 a x 10 = a : 0,1
a : 0,25 = a x 4 a x 100 = a : 0,01
a : 0,125 = a x 8 a x 1000 = a : 0,001
Dạng 8: Thành phần hay kết quả của biểu thức bằng 0.
Ví dụ: 754 x 75 - 25 - 2262 + 4568
= 754 x 75 - 25 x 3 x 754 + 4568
= 754 x 75 - 75 x 754 + 4568 = 754 x (75 -75) + 4568
= 754 x 0 + 4568 = 0 + 4568 = 4568
Trang 17D¹ng 9: Thµnh phÇn hay kÕt qu¶ cña biÓu thøc b»ng 1.
VÝ dô 1: (357 x 45 + 74 x 357 ) : 119 = 357 x (45 +
74) : 119
= 357 x 119 : 119 = 257 x 1
= 357
………
BÀITẬP VẬN DỤNG
1996 + 3992 + 5988 + 7984 = 1 x 1996 + 2 x 1996
+ 3 x 1996 + 4 x 1996
= (1 + 2 + 3 + 4) x 1996
= 10 x 1996
= 19960
10101 x 13 - 10101 - 10101 x 2 = 10101 x 13 - 10101 x
1-10101 x 2
= 10101 x ( 13 - 1 - 2 )
Trang 18= 10101 x 10
= 101010
2 x 2 x 3 x 5 x 5 x 19 = 2 x 2 x 5 x 5 x 3 x 19
= 4 x 25 x 3 x 19
= 100 x 57 = 5700
b, B = 4 × 113 × 25 5 × 112× 20
= 113 × ( 4 × 25 ) – 112 × ( 5 × 20 )
= 113 × 100 112 × 100
= ( 113 112 ) × 100
= 1 × 100
= 100
a 99 - 97 + 95 - 93 + 91 - 89 + + 7 - 5 + 3 - 1
= (99 - 97) + (95 - 93) + + (7 - 5) + (3 - 1) = 24 2 48
b.165:11 999 85 999 =15 11:11 999 85 999 =
999 15 85 999 100 99900
Trang 19
a) 21 + 28 + 35 + … + 357 + 364 ( Dễ thấy dãy số này có 50 số hạng)
= (21 + 364) + (28 + 357) + (35 + 350) + …
= 385 25
= 9625
a) 382 8 + 2 382 (1,5 ®iÓm) b) 23 45 ( 45 +
24 – 69) 67(1,5 ®iÓm)
= 382 ( 8 + 2) = 23 45 0
67
= 382 10 = 0
= 3820
VÝ dô : TÝnh b»ng c¸ch nhanh nhÊt:
241,324 x 1999 + 241,324
(§Ò thi HSG líp 5, tØnh Hµ TÜnh, n¨m 2002)
Gi¶i: 241,324 x 1999 + 241,324
= 241,324 x 1999 + 241,324 x 1
= 241,324 x (1999 + 1)
= 241,324 x 2000 = 482 648
VÝ dô 2:
Trang 20x
1996199 6
x
1993199319
93
3
1995199519
95
=
1995 x 1996 x 10001 x 1993 x 100010001
1996 x 1993 x1 0001 x 1995 x 100010001
= 1
VÝ dô 2: 1125 x 44 = (1000 + 100 + 25) x (40 + 4)
= (1000 + 100 + 25) x 40 + (1000 + 100 + 25) x 4
= 1000 x 40 + 100 x 40 + 25 x 40 + 1000 x 4 + 100
x 4 + 25 x 4
= 40.000 + 4000 + 1000 + 4000 + 400 + 100
= 49500