Câu 8: Từ đoạn thơ trên, hãy viết đoạn văn ngắn 12-14 câu về tình yêu quê hương của thanh niên hiện nay.0,25 điểm Có thể trình bày suy nghĩ của mình theo những hướng khác nhau, nhưng cần
Trang 1ĐỀ TỰ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA NĂM HỌC 2016
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 2:
“ Về mặt thể loại văn học, ở nước ta, thơ có truyền thống lâu đời Sử thi của các dân tộc ở Tây Nguyên, của dân tộc Mường, , truyện thơ dân gian của các dân tộc Thái, Tày, Nùng còn lưu truyền nhiều thiên bất hủ Ca dao, dân ca, thơ cổ điển của người Việt thời phong kiến cũng để lại nhiều viên ngọc quý Thơ hiện đại trước cũng như sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, đã góp vào kho tàng văn học dân tộc biết bao kiệt tác Văn xuôi tiếng Việt ra đời muộn, gần như cùng với thế kỉ XX, nhưng tốc độ phát triển và trưởng thành hết sức nhanh chóng Với các thể bút kí, tuỳ bút, truyện ngắn, tiểu thuyết văn xuôi Việt Nam đã có thể sánh cùng với nhiều nền văn xuôi hiện đại của thế giới.”
Câu 1: Hãy cho biết đoạn văn trên thuộc phong cách ngôn ngữ gì?(0,5 điểm)
Câu 2:Căn cứ vào đâu để nhận biết về phong cách ngôn ngữ ấy? (0,5 điểm)
Câu 3:Tóm tắt nội dung của đoạn văn bằng một câu ngắn gọn.(0,5 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi từ Câu 4 đến Câu8:
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lênCòn những bí và bầu thì lớn xuốngChúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi
Và chúng tôi, một thứ quả trên đờiBảy mươi tuổi mẹ đợi chờ được háiTôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏiMình vẫn còn một thứ quả non xanh
(Trích từ “Mẹ của nhà thơ”, NXB phụ nữ, 2008)
Câu 4: Nêu chủ đề bài thơ? (0,25 điểm)
Trang 2Câu 5: Trong nhan đề và bài thơ, chữ “quả” xuất hiện nhiều lần Chữ “quả” ở dòng nào mang ý nghĩa tả thực,
dòng nào mang ý nghĩa biểu tượng? (0,25 điểm)
Câu 6: Nghĩa của từ “trông” trong dòng thơ “Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng” là gì? (0,5 điểm)
Câu 7: Trong hai dòng thơ “Những mùa quả lặn rồi lại mọc – Như mặt trời, khi như mặt trăng”, tác giả đã sử
dụng biện pháp tu từ so sánh Hãy nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh đó.(0,5 điểm)
Phần II: Làm văn (7 điểm)
Câu 1: 3 điểm
Trong bài thơ “Đất Nước”, nhìn từ không gian địa lý, Nguyễn Khoa Điềm có hai câu thơ:
“Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc
Nước là nơi con cá ngư ông móng nước biển khơi”
Anh, chị hiểu hai câu thơ trên như thế nào? Hãy viết một bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của anh, chị đối với Đất Nước từ vấn đề trên
Câu 1: Đoạn văn trên thuộc phong cách ngôn ngữ khoa học (0,5 điểm)
Câu 2: Căn cứ để nhận biết: (0,5 điểm)
+ Nội dung của đoạn nói về thể loại của văn học Việt Nam qua các thời kì – một vấn đề thuộc văn học sử
+ Trong đoạn có các khái niệm, các thuật ngữ khoa học được sử dụng: thể loại văn học, sử thi, truyện thơ dân gian, ca dao, dân ca, thơ cổ điển, bút kí, tuỳ bút, truyện ngắn, tiểu thuyết
Câu 3: Có thể tóm tắt đoạn văn bằng câu: Vấn đê thể loại của nền văn học Việt Nam.(0,5 điểm)
Trang 3Câu 4: Nêu chủ đề bài thơ? (0,25 điểm)
Viết về hình ảnh người mẹ, tình mẫu tử
Câu 5: (0,25 điểm)
- Trong nhan đề và bài thơ, chữ “quả” xuất hiện 5 lần Chữ “quả” trong các dòng sau mang ý nghĩa tả thực
“Những mùa quả mẹ tôi hái được Những mùa quả lặn rồi lại mọc” Đó là thứ quả mẹ vẫn chăm sóc trong khu
vườn của mẹ
- Chữ “quả” trong những dòng sau mang ý nghĩa biểu tượng “Và chúng tôi, một thứ quả trên đời Mình vẫn còn một thứ quả non xanh” Các con giống như một thứ quả lớn lên từ sự chăm sóc ân cần của mẹ.
Câu 6: Nghĩa của từ “trông” trong dòng thơ “Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng” là gì? (0,5 điểm)
Thể hiện sự trông chờ, niềm tin, hi vọng của mẹ vào những gì mà mẹ đã nhọc nhằn, lam lũ để chăm sóc Cáccon chính là sự trông chờ của mẹ, thành công của các con chính là thứ quả mà mẹ mong chờ nhất
Câu 7: Trong hai dòng thơ “Những mùa quả lặn rồi lại mọc – Như mặt trời, khi như mặt trăng”, tác giả đã sử
dụng biện pháp tu từ so sánh Hãy nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh đó.(0,5 điểm)
Mọc rồi lại lặn như mặt trời, mặt trăng là quy luật của tự nhiên Mặt trời, mặt trăng gợi lên hình ảnh của thờigian, gợi lên sự tuần hoàn, gợi lên hình ảnh mẹ vẫn bao năm tần tảo sớm hôm, chăm sóc cho vườn quả, cho cáccon mà không quản nhọc nhằn
Phần II: Làm văn (7 điểm)
Câu 1: 3 điểm
1 Giới thiệu ngắn gọn về tác giả Nguyễn Khoa Điềm và hai câu thơ: (0,5 điểm)
Nguyễn Khoa Điềm là nhà thơ thuộc thế hệ chống Mĩ Đất Nước là chương 5 trong bản trường ca “Mặt đường khát vọng” Bài thơ viết về đất nước từ nhiều góc độ, với tư tưởng nổi bật Đất Nước – Nhân dân Với lối suy tư hết sức độc đáo, Nguyễn Khoa điềm càm nhận Đất Nước từ thời gian, không gian và kho tàng văn hoá Hai câuthơ trên nói về Đất Nước từ góc nhìn không gian Từ phương diện không gian, đất nước vừa gần vừa xa, trải dài
mở rộng từ rừng xuống biển, đất nước là sựu toàn vẹn lãnh thổ không thể tách rời
2 Giải thích hai câu thơ: (0,5 điểm)
Hai câu thơ có xuất xứ từ dân ca Bình Trị Thiên: “Con chim phượng hoang bay ngang hòn núi bạc/Con cá ngư ông móng nước ngoài khơi/Gặp nhau đây xin phân tỏ đôi lời/Kẻo mai kia con cá về sông vịnh, con chim nọ đổi dòi về non xanh”.Câu dân co nói về sự gắn bó ân tình không thể tách rời giữa những người yêu nhau Nhưng khi chuyển hoá vào câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm nó đã mang một tầm ý nghĩa mới: vẫn là sựu thuỷ chung, gắn bó trong tình yêu nhưng từ góc nhìn không gian, đất nước vừa gần vừa xa, vừa ngay bên cạnh trong mỗi con người, vừa là sự rộng lớn toàn vẹn lãnh thổ không gì chia cắt Đất nước có 50 người con lên rừng, 50 ngườicon xuống biển trong truyền thuyết mẹ Âu Cơ
3 Trình bày suy nghĩ về đất nước:(1,5 điểm)
- Từ hai câu thơ của Nguyến Khoa Điềm về tính thống nhất, liền mạch không thể tách rời về mặt lãnh thổ của đất nước, so snhs liên hệ với hoàn cảnh đất nước trong lịch sử và trong hiện tại, mỗi người chúng ta đều thấy thiêng liêng Trong lịch sử lâu dài đất nước hình thành từ 4000 năm của vua Hùng, đất nước đã trải qua biết baothăng trầm, từng bị xâm lăng, từng trải qua nhiều nỗi đau thương, nhưng đất nước ấy chưa bao giờ chịu khuất
Trang 4phục, nô lệ Trong truyền thống lịch sử, đất nước ấy đã chiến thắng nhiều kẻ thù xâm lược đến từ cả phương Bắc và phương Tây.
- Hiện tại đất nước phải đối diện với rất nhiều khó khăn thủ thách Đặc biệt tháng 5 vừa qua đất nước đã sống trong tình trạng lâm nguy, kẻ thù phương Bắc lại ngang nhiên xâm phamh lãnh thổ bằng việc đặt giàn khoan và mnag theo nhiều tàu thuyền đe doạ sự bình yên, hạnh phúc của nhân dân Nối tiếp truyền thống bất khuất tronglịch sử, mặc dù rất yêu hoà bình đất nước không thể mãi nhún nhường Nhiều người con ưu tú của đất nước đã nối tiếp cha ông, đang ngày đêm gìn giữa và bảo vệ lãnh thổ của đất nước
4 Bài học nhận thức và hành động: (0,5 điểm)
- Là công dân của đất nước có chủ quyền, ai cũng phải thể hiện tình cảm yêu nước bằng hành động cụ thể Sẽ không thể có một cuộc sống bình yên hạnh phúc với tất cả mọi người nếu đất nước bị đe doạ, chiếm đoạt, chia cắt Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến trong bản trường ca “Tổ quốc nhìn từ biển” đã có những câu thơ rất hay: “Nếu
Tố quốc hôm nay nhìn từ biển/Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng/Sóng lớp lớp đè lên thềm lục địa/Trong hồn người có ngọn sóng nào không?”
- Liên hệ với hai câu thơ và cả bài thơ Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm, mỗi người trong chúng ta, nhất là thế
hệ trẻ lại càng phải có trách nhiệm hơn, phải đề cao cảnh giác trước âm mưu xâm lấn của kẻ thù Khi cần chúng
ta sẵ sàng hiến dâng tuổi thanh xuân của mình cho sự toàn vẹn lãnh thổ của đất nước
Câu 2: 4 điểm
Vài nét về tác giả, tác phẩm (0,5 điểm)
- Kim Lân là một cây bút chuyên viết truyện ngắn, thề giới nghệ thuật của ông tập trung ở khung cảnh nông thôn và người nông dân
- “Vợ nhặt” là truyện ngắn xuất sắc của Kim Lân in trong tập “Con chó xấu xí” (1962) Một trong những thành công của tác phẩm này là Kim Lân đã xây dựng thành công nhân vật thị - người phụ nữ khốn cùng trong nạn đói
2 Giải thích ý kiến (0,5 điểm)
- Người phụ nữ cùng đường, liều lĩnh: người phụ nữ bị dồn đẩy vào hoàn cảnh nghiệt ngã, không lối thoát, trở nên táo bạo trong ngon ngữ và hành động, dường như không còn ý thức được về nhân cách và phẩm giá của mình
- Người phụ nữ giàu nữ tính và khát vọng: người phụ nữ có nhiều nét dịu dàng, nhân hậu, nhiều mơ ước, khát khao
3 Cảm nhận về nhân vật thị và bình luận hai ý kiến (2,0 điểm)
a Cảm nhận về nhân vật thị (1,5 điểm)
- Người phụ nữ lao động nghèo, cùng đường và liều lĩnh (0,5 điểm)
+ Thị là người phụ nữ lao động nghèo, cùng đường: thị cùng mấy người con gái khác đã phải ngồi vêu ở cửa nhà kho để nhặt hạt rơi, hạt vãi Ngoại hình của thị tiều tuỵ với áo quần tả tơi như tổ đỉa, gầy sọp, trên khuôn mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn thấy hai con mắt Cái đói đã dồn đẩy thị vào hoàn cảnh nghiệt ngã, phải tìm mọi cách để có thể sống sót qua ngày
+ Thị là người phụ nữ liều lĩnh: thị bám vào mấy câu hò vu vơ của một người đàn ông xa lạ, đòi ăn một cách thẳng thừng, ăn một cách thô tục, không ý tứ Đỉnh điểm của sự liều lĩnh ấy là hteo không Tràng về làm vợ
Trang 5- Người phụ nữ giàu nữ tính và khát vọng (1,0 điểm)
+ Thị giàu nữ tính: trên con đường từ chợ về nhà, thi rón rén, e thẹn đi sau Tràng chừng ba bốn bước, xóc xóc lại tà áo; trước những cặp mắt đỏ dồn về phía mình, thị càng ngượng nghịu, chân nọ bước díu cả vào chân kia
Nữ tính con ftheer hiện rõ hơn vào buổi sáng hôm sau, thị trở nên hiền hậu và đúng mực không còn vẻ gì chao chát và chỏng lỏn Thị biết vun vén, chăm sóc gia đình
+ Thị giàu khát vọng: đó là khát vọng vượt qua nạn đói thê thảm, có một tơ ấm gia đình đơm sơ, hạnh phúc
và một tương lai tốt đẹp
- Nghệ thuật thể hiện (0,5 điểm)
+ Nhân vật được đặt vào một tình huống truyện độc đáo, lối trần thuật tự nhiên, hấp dẫn làm nổi bật sự đối lập giũa hoàn cảnh và tính cách
+ Nhân vật được khắc hoạ sinh động, thể hiện tâm lí tinh tế, ngôn ngữ mộc mạc, giản dị nhưng đậm cá tính, thểhiện hơi thở của đời sống lao động bình dân
b Bình luận hai ý kiến (1,0 điểm)
- Hai ý kiến đề cập đến những phương diện khác nhau về tính cách nhân vật Ý kiến thứ nhất nhấn mạnh đến hoàn cảnh trớ trêu đối với thân phận con người, ý kiến thứ hai khẳng định vẻ đẹp tâm hồn sâu xa của người nông dân Việt Nam dẫu bị đẩy vào đường cùng vẫn khát khao hạnh phúc, hướng tới tương lai
- Hai ư kiến tuy khác nhau nhưng không đối lập mà bổ sung cho nhau, tạo nên cái nhìn toàn diện và thống nhất,giúp người đọc có cái nhìn sâu sắc và thấu đáo hơn về vẻ đẹp của nhân vật và tư tưởng của nhà văn
ĐỀ TỰ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA NĂM HỌC 2016
Môn: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
ĐỀ 2 PhầnI: Đọc – hiểu: 3 điểm
Trang 6Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4:
Tiếng nói là người bảo vệ quý báu nhất nền độc lập của các dân tộc, là yếu tố quan trọng nhất giúp giải phóng các dân tộc bị thống trị Nếu người An Nam hãnh diện giữ gìn tiếng nói của mình và ra sức làm cho tiếng nói
ấy phong phú hơn để có khả năng phổ biến tại An Nam các học thuyết đạo đức và khoa học của Châu Âu, việc giải phóng dân tộc An Nam chỉ còn là vấn đề thời gian Bất cứ người An Nam nào vứt bỏ tiếng nói của mình, thì cũng đương nhiên khước từ niềm hi vọng giải phóng giống nòi Vì thế, đối với người An Nam chúng ta, chối
từ tiếng mẹ đẻ đồng nghĩa với chối từ sự tự do của mình.
(Tiếng mẹ đẻ - nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức – Nguyễn An Ninh)
Câu 1: Tác giả đã đánh giá thế nào về giá trị của tiếng nói? Cơ sở nào dẫn đến cách đánh giá ấy (0,5 điểm)
Câu 2:Tác giả cho rằng “chối từ tiếng mẹ đẻ đồng nghĩa với chối từ sự tự do của mình” Theo anh/chị cơ sở
nào dẫn đến cách đánh giá ấy (0,25 điểm)
Câu 3: Tác giả cho rằng “chối từ tiếng mẹ đẻ đồng nghĩa với chối từ sự tự do của mình” Theo anh/chị, trong
thời điểm bài viết này ra đời, việc giữ gìn và phát triển tiếng mẹ đẻ có đủ đem lại sự tự do cho mọi người, chotoàn dân tộc hay không? (0,5 điểm)
Câu 4: Theo anh/chị là những người con Đất Việt, chúng ta cần có nhận thức như thế nào về tiếng mẹ đẻ? (0,25
điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi từ câu 5 đến Câu 8;
Bên kia sông ĐuốngQuê hương ta lúa nếp thơm nồngTranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trongMàu dân tộc sang bừng trên giấy điệpQuê hương ta từ ngày khủng khiếpGiặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn
Ruộng ta khôNhà ta cháyChó ngộ một đànLưỡi dài lê sắc máuKiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang(Bên kia sông Đuống – Hoàng Cầm, SGK Ngữ văn 12, Nâng cao, Tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2013, tr.17)
Câu 5: Xác định các phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn thơ? (0,25 điểm)
Câu 6: Tìm những từ ngữ, hình ảnh thể hiện long căm thù giặc của tác giả? Nêu hiệu quả nghệ thuật của các từ
ngữ, hình ảnh đó (0,5 điểm)
Câu 7: Đoạn thơ thể hiện tâm tư, tình cảm gì của tác giả? (0,5 điểm)
Trang 7Câu 8: Từ đoạn thơ trên, hãy viết đoạn văn ngắn (12-14 câu) về tình yêu quê hương của thanh niên hiện nay.
(0,25 điểm)
Có thể trình bày suy nghĩ của mình theo những hướng khác nhau, nhưng cần làm rõ các nội dung sau:
- Hiện nay, đất nước hòa bình – nêu những biểu hiện cụ thể của tình yêu quê hương
+ Ý thức trách nhiệm của mỗi người với quê hương
+ Phê phán những biểu hiện của thái độ ích kỉ,bàng quan trước những vấn đề của quê hương; những biểu hiệncủa tình yêu quê hương chưa đúng đắn
PhầnII: Làm văn (7 điểm)
Câu 1: 3 điểm
Suy nghĩ của anh, chị về câu chuyện sau:
“ Diễn giả Lêô Buscaglia lần nọ kể về một cuộc thi mà ông làm giám khảo Mục đích của cuộc thi là tìm
ra đứa trẻ biết quan tâm nhất Người thắng cuộc là một em bé bốn tuổi Người hàng xóm của em là một ông lãovừa mất vợ Nhìn thấy ông khóc, cậu bé lại gần rồi leo lên ngồi vào lòng ông Cậu ngồi rất lâu và chỉ ngồi nhưthế Khi mẹ em hỏi em đã trò chuyện gì với ông ấy, cậu bé trả lời: “Không có gì đâu ạ! Con chỉ để ông ấykhóc”
(Theo Phép màu nhiệm của đời, NXB Trẻ, 2005)
Câu 2: 4 điểm
Về hình tượng tiếng đàn trong bài thơ “Đàn ghi ta của Lorca” (Thanh Thảo), có ý kiến cho rằng: Tiếng đàn là thân phận Lorca, cũng là thân phận của nghệ thuật nói chung trong một thực tại mà cái ác ngự trị Ý kiến khác lại nhấn mạnh: Tiếng đàn là vẻ đẹp tâm hồn, là sức sống bất diệt của nghệ thuật Lorca.
Từ cảm nhận của mình về hình tượng này, anh/chị hãy bình luận về hai ý kiến trên
ĐÁP ÁN Phần đọc – hiểu: 3 điểm
Câu 1: Tác giả đã đánh giá thế nào về giá trị của tiếng nói? Cơ sở nào dẫn đến cách đánh giá ấy (0,5 điểm)
- Tiếng nói là….bị thống trị
- Cơ sở: nhận thức về khả năng của tiếng mẹ đẻ: phổ biến các học thuyết đạo đức và khoa học của Châu Âu; tức
là phải giữ gìn và làm cho tiếng mẹ đẻ phong phú thêm
Câu 2: (0,25 điểm)
Trang 8Cơ sở: nhận thức về khả năng của tiếng mẹ đẻ: phổ biến các học thuyết đạo đức và khoa học của Châu Âu; tức
là phải giữ gìn và làm cho tiếng mẹ đẻ phong phú thêm
Câu 3: (0,5 điểm)
Chưa đủ: lúc này đất nước đang bị đô hộ dưới ách thực dân, cho dù các học thuyết đạo đức và khoa học củaChâu Âu được phổ biến, dân trí được nâng cao thì người Pháp cũng không vì thế mà từ bỏ việc cai trị Vì vậy,bên cạnh việc giữ gìn và phát triển tiếng nói dân tộc,chúng ta vẫn cần thực hiện cuộc đấu tranh vũ trang để loại
bỏ ách đô hộ của thực dân, giải phóng cho dân tộc, đất nước
Câu 4: (0,25 điểm)
- Tự hào về tiếng nói dân tộc Trân trọng, có ý thức giữ gìn, bảo vệ, phát huy tiếng nói Sử dụng tiếng nói dântộc bằng thái độ nghiêm túc, không làm cho tiếng nói dân tộc trở nên biên dạng, méo mó, lai căng; bởi đókhông chỉ là công cụ, phương tiện giao tiếp mà còn là bản sắc văn hóa của dân tộc
- Đóng góp tích cực vào việc làm phong phú tiếng nói dân tộc Tiếp thu những yếu tố của tiếng nước ngoài,sang tạo ra những từ mới, phát triển ra những nghĩa mới cho từ để làm phong phú thêm kho tàng và khẳ năngdiễn đạt của tiếng mẹ đẻ
- Coi việc giữ gìn, phát huy ngôn ngữ dân tộc là trách nhiệm, nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi người Trau dồi vốnngôn ngữ của bản thân, tích cực tiếp thu có sang tạo những tinh hoa ngôn ngữ của các dân tộc khác trên thế
giới, với tinh thần “hội nhập – hòa nhập nhưng không hòa tan”, những gì tinh hoa nhất của ngôn ngữ dân tộc
vẫn cân được duy trì, bảo tồn và phát huy
- khủng khiếp, ngùn ngụt lửa hung tàn, ruộng ta khô, nhà ta cháy, chó ngộ một đàn, lưỡi dài lê sắc máu
- Hiệu quả: ghi lại ấn tượng sâu đậm về quê hương trong hoang tàn, chết chóc,li tán; qua đó bộc lộ lòng căm thùgiặc sâu sắc
Câu 7: (0,5 điểm)
- Niềm tự hào về truyền thống và tình yêu thiết tha với quê hương Kinh Bắc
- Nỗi đau xót khi quê hương bị giặc xâm chiếm
- Lòng căm thù quân xâm lược
- Nỗi đau lớn của người nghệ sĩ khi những giá trị văn hóa của quê hương,của dân tộc bị hủy diệt
Câu 8: (0,25 điểm)
Có thể trình bày suy nghĩ của mình theo những hướng khác nhau, nhưng cần làm rõ các nội dung sau:
- Hiện nay, đất nước hòa bình – nêu những biểu hiện cụ thể của tình yêu quê hương
+ Ý thức trách nhiệm của mỗi người với quê hương
Trang 9+ Phê phán những biểu hiện của thái độ ích kỉ,bang quan trước những vấn đề của quê hương; những biểu hiệncủa tình yêu quê hương chưa đúng đắn
Phần II: Làm văn (7 điểm)
Câu 1: 3 điểm
1 Giới thiệu vấn đề cần nghị luận (0,5 điểm)
2 Bàn luận vấn đề
- Giải thích nội dung, bài học, ý nghĩa trong câu chuyện: 1 điểm
+ cậu bé là người biết quan tâm tới người khác bởi vì cậu đã dùng cả tấm lòng đổng cảm, chân thành để
sẻ chia nỗi đau, mất mát với ông cụ
+ Vậy sự quan tâm là gì? Là đặt mình vào vị trí, hoàn cảnh của người khác để thấu hiểu họ Và dựa trên
sự thấu hiểu đó, cùng với những tình cảm chân thành từ tận đáy lòng chúng ta bộc lộ sự sẻ chia một cách tự nhiên nhất
+ Cuộc sống nếu thiếu đi lòng quan tâm chân thành giữa người với người sẽ trở nên vô vị, thiếu tình người Xã hội loài gnười nếu thiếu đi niềm đồng cảm, sẻ chia sẽ chỉ là phép cộng đơn thuần những con người sống vì bản thân Người biết quan tâm tới người khác là người biết cho và nhận Cuộc sống của họ sẽ trở nên có
ý nghĩa với chính họ và cộng đồng
- Bàn luận mở rộng về ý nghĩa câu chuyện và lấy những dẫn chứng cụ thể để chứng minh: (0,5 điểm) + Cuộc sống hiện đại theo đúng nghĩa chân chính phải là cuộc sống của sự nối kết người với người, dântộc với dân tộc và sự nối kết ấy chỉ có được khi có được thấu hiểu và quan tâm thật sự (dẫn chứng)
+ Phân biệt sự quan tâm xuất phát từ tình cảm chân thành và sự quan tâm giả dối mang tính chất vụ lợi (dẫn chứng)
- Nêu rõ ý kiến, trải nghiệm của bản thân về sự quan tâm đã để lại ấn tượng sâu sắc trong cuộc sống: 0,5điểm
3 Bài học nhận thức và hành động (0,5 điểm).
Phải học cách quan tâm tới những người xung quanh và đón nhận sự quan tâm của người khác với tấm lòng, tìch cảm chân thành nhất
Câu 2: 4 điểm
1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm (0,5 điểm)
- Thanh Thảo là gương mặt tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời kì chống Mĩ, có nhiều nỗ lực cách tân thơ sau năm 1975
- Bài thơ “Đàn ghita của Lorca” rút từ tập “Khối vuông rubich” (1985), là tiếng nói tri âm của Thanh Thảo với người nghệ sĩ thiên tài của đất nước Tây Ban Nha
Trang 102 Giải thích ý kiến (0,5 điểm)
Hai ý kiến là hai nhận xét khác nhau về ý nghĩa của hình tượng tiếng đàn Ý kiến thứ nhất nhìn tiếng đàn như một thực thể mong manh, ngắn ngủi để thấy tiếng đàn là thân phận Lorca, nghệ thuật Lorca Ý kiến thứ hai lại nhận ta tiếng đàn như một sinh thể có sức sống bất diệt để thấy tiếng đàn tượng trưng cho vẻ đẹp tâm hồn, cho sức sống của nghệ thuật Lorca
3 Cảm nhận về hình tượng tiếng đàn và bình luận hai ý kiến (3, 0 điểm)
a Cảm nhận về hình tượng tiếng đàn (2,0 điểm)
- Tiếng đàn là thân phận Lorca, cũng là thân phận của nghệ thuật nói chung trong một thực tại mà cái ác ngự trị (1,0 điểm)
+ Những tiếng đàn bọt nước mong manh và ngắn ngủi được dặt trong sự tương phản, đối lập với sắc màu đỏ gắt gợi liên tưởng tới thân phận nhỏ nhoi, khiêm nhường, số phận mong mnah, ngắn ngủi của Lorca trong bối cảnh chính trị căng thẳng, dữ dội.(0,75 điểm)
+ Tiếng ghita vỡ tan và rồng ròng máu chảy Tiếng đàn đã thành thân phận đau thương của Lorca, của nghệ thuật trước sự huỷ diệt tàn bạo của kẻ thù (0,75 điểm)
- Tiếng đàn là vẻ đẹp tâm hồn, là sức sống bất diệt của nghệ thuật Lorca (1,0 điểm)
+ Tiếng ghita nâu, tiếng ghita lá xanh: tiếng đàn mang âm vang và sắc màu của một tâm hồn rạo rực, sau đắm trong tình yêu, thiết tha, khắc khoải với sự sống (0,75 điểm)
+ Tiếng đàn mãi mãi trường tồn Giai điệu li-la-li-la mãi vang ngân là một ẩn dụ tượng trưng cho sức sống bất diệt của lorca, của nghệ thuật Đó chính là cái đẹp không thể huỷ diệt, là sự sống vẫn lặng lẽ toả hương (0,75 điểm)
b Bình luận hai ý kiến (1,0 điểm)
- Hai ý kiến đều đúng, tuy có nội dung khác nhau nhưng không đối lập mà bổ sung cho nhau cùng khẳng định những ý nghĩa tượng trưng của hình tượng tiếng đàn, Tiếng đàn vừa là một ẩn dụ nghệ thuật mong manh, ngắn ngủi của Lorca Của nghệ thuật vừa là hình ảnh tượng trưng cho vẻ đẹp, sức sống bất diệt của tâm hồn Lorca, nghệ thuật nói chung (0,5 điểm)
- Hình tượng có được nhiều ý nghĩa ấy là do Thanh Thảo đã sử dụng phổi kết hợp nhiều biện pháp nghệ thuật: đối lập, ẩn dụ, hoán dụ, nhân hoá, so sánh để tạo nên những hình ảnh thơ lạ hoá giàu sắc thái tượng trưng (0,5 điểm)
ĐỀ TỰ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA NĂM HỌC 2016
Môn: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
Trang 11ĐỀ 3
Phần I: Đọc hiểu:(3,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời từ Câu1 đến Câu 5:
“Anh dừng lại mua hoa để gửi hoa tặng mẹ qua đường bưu điện nhân ngày 8/3 Mẹ anh sống cách chỗ anh ở khoảng 300km Khi bước ra khỏi xe, anh thấy một bé gái đang đứng khóc bên vỉa hè Anh đến
và hỏi nó sao lại khóc – Cháu muốn mua một bông hoa hồng để tặng mẹ cháu – nó nức nở - nhưng cháu chỉ có
75 xu trong khi giá bán hoa hồng đến 20 dola Anh mỉm cười và nói với nó: - Đến đây chú sẽ mua cho cháu Anh liền mua cho cô bé và đặt một bó hồng gửi cho mẹ anh Xong xuôi, anh hỏi cô bé có cần đi nhờ xe về nhà không Nó vui mừng nhìn anh trả lời: - Dạ, chú cho cháu đi nhờ đến nhà mẹ cháu Nó chỉ đường cho anh lái xe đến một nghĩa trang, nơi có phần mộ vừa mới đắp Nó chỉ vào ngôi mộ và nói: - Đây là nhà của mẹ cháu Nói xong, nó ân cần đặt bông hoa hồng lên mộ Tức thì anh quay lại tiệm bán hoa hủy bỏ dịch vụ gửi hoa và mua một bó hoa hồng thật đẹp Suốt đêm đó anh đã lái xe một mạch 300km về nhà để trao tận tay mẹ bó hoa.”
(Quà tặng cuộc sống)
Câu 1: Nội dung câu chuyện trên là gì?(0,5 điểm)
Câu 2: Theo anh/chị hai nhân vật: em bé và anh thanh niên, ai là người con hiếu thảo? Vì sao?.(0,25
điểm)
Câu 3: Tại sao người thanh niên lại hủy điện hoa để cả đêm lái xe về trao tận tay mẹ bó hoa?(0,25
điểm)
Câu 4: Thông điệp mà văn bản muốn gửi lại cho chúng ta là gì? (0,5 điểm)
Câu 5: Đọc xong văn bản trên, anh/chị nghĩ đến câu tục ngữ hay ca dao nào? Hãy ghi lại câu tục ngữ
hay ca dao đó (0,25 điểm)
Đọc đoạn thơ sau đây và trả lời các câu hỏi từ Câu 6 đến Câu 8:
Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủNơi nao qua, long lại chẳng yêu thương
Khi ta ở, chỉ là nơi đất ởKhi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!
Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rétTình yêu ta như cánh kiến hoa vàng,Như xuân đến chim rừng long trở biếcTình yêu làm đất lạ hóa quê hương
(Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên, Ngữ văn 12, Tập 1, NXB Giáo dục, 2008, tr 144-145)
Câu 6: Xác định những phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn thơ?(0,25)
Câu 7: Cho biết những biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn thơ và nêu tác dụng của chúng?(0,5
điểm)
Trang 12Câu 8:Chất suy tưởng, triết lí được thể hiện qua những câu thơ nào? Từ triết lí trong đoạn thơ, anh/chị rút ra bài
học gì cho bản thân? (0, 5 điểm)
Phần II: Làm văn: (7,0 điểm)
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm thi để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh,
tránh cách đếm ý cho điểm Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh hoạt trong quá trình chấm, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo nhưng không trái với chuần mực đạo đức và pháp luật
- Việc chi tiết hóa điểm số của các câu (nếu có) trong Hướng dẫn chấm thi phải đảm bảo không sai lệch
với tổng điểm của mỗi câu và được thống nhất trong hội đồng chấm thi
- Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn đến 0,50 (lẻ 0,25 làm tròn thành 0,50; lẻ 0,75 làm tròn thành 1,00điểm)
B Hướng dẫn chấm cụ thể
Phần I: Đọc hiểu (3,0 điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng:
- Thí sinh có kĩ năng đọc hiểu văn bản
- Diễn đạt rõ ràng,không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
2 Yêu cầu về kiến thức:
Trang 13Câu 1 Nội dung câu chuyện: ngợi ca lòng hiếu thảo của cô bé mồ côi và bài học về cách ứng xử với các
đấng sinh thành trong cuộc sống
Điểm 0,5: Trả lời đúng phương án trên.
Điểm 0,25: Trả lời đúng một phần phương án trên.
Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời.
Câu 2 Trong câu chuyện trên, cả cô bé và anh thanh niên đều là những người con hiếu thảo Vì cả hai
người đều nhớ đến mẹ, đều biết cách thể hiện lòng cảm ơn đến mẹ Tuy nhiên hành động cảm ơn của hai người lại bộc lệ theo hai cách khác nhau Mẹ cô bé đã mất, cô vẫn muốn tự tay đặt bó hoa hồng lên mộ mẹ Anh thanhniên cũng muốn tặng mẹ hoa nhưng vì xa xôi nên muốn dùng dịch vụ gửi quà Nhưng sau khi chứng kiến tình cảm của cô bé dành cho mẹ anh đã nhận ra được ý nghĩa thực sự của món quà
Điểm 0,25: Trả lời đúng nội dung trên.
Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời.
Câu 3: Người thanh niên hủy điện hoa vì anh được đánh thức bởi hành động cảm động của cô bé Vì
anh hiểu ra rằng, bó hoa kia không mang lại hạnh phúc và niềm vui bằng việc anh xuất hiện cùng với tình cảm chân thành của mình dành cho mẹ Và điều mẹ cần ở anh là thấy anh mạnh khỏe, an toàn Đó là món quà ý nghĩa nhất với mẹ
Điểm 0,25: Trả lời đúng nội dung trên.
Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời.
Câu 4:Thông điệp mà văn bản muốn gửi lại cho chúng ta là: cần yêu thương trân trọng đấng sinh thành, nhất là
người mẹ đã chịu nhiều vất vả, hi sinh Trao và tặng là cần thiết nhưng trao và tặng như thế nào mới là ý nghĩa
là điều mà không phải ai cũng làm được
Điểm 0,5: Trả lời đúng nội dung trên.
Điểm 0,25: Trả lời đúng một phần nội dung trên.
Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời.
Câu 5: Thí sinh có thể dẫn ra một trong những câu ca dao, tục ngữ sau: (0,25điểm)
Công cha như núi Thái SơnNghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ, kính chaCho tròn chữ hiếu mới là đạo con
Chiều chiều ngó ngược, ngó xuôiNgó không thấy mẹ, bùi ngùi nhớ thương
Mẹ già đầu bạc như tơ
Trang 14Lưng đau con đỡ, mắt mờ con nuôi.
+ Diễn tả nỗi nhớ thương thường trực, da diết với vùng đất,con người Tây Bắc
+ Diễn tả một cách độc đáo và sâu sắc mối quan hệ khăng khít, sự gắn bó chặt chẽ giữa những người đang yêu.Tình yêu ở đây không chỉ là tình cảm lứa đôi mà còn là sự kết tinh của những tình cản sâu nặng đối với quêhương, đất nước
Câu 8: (0, 5 điểm)
- Khi ta ở…tâm hồn/Tình yêu…
-> Phát hiện sâu sắc về quy luật của tình cảm được nâng lên tầm triết lí: tình yêu đx biến những miền đất xa lạtrở thành thân thiết như quê hương ta, hóa thành máu thịt tâm hồn ta
- Bài học rút ra: cần phải trân trọng, yêu quý mảnh đất mình đang gắn bó như quê hương của mình
Phần II: Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1: 3,0 điểm
a Yêu cầu về kĩ năng:
- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận xã hội
- Vận dụng tốt các thao tác lập luận
- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo
b Yêu cầu về kiến thức
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm nổi bật các ý sau đây:
* Giải thích ý kiến: (0,5 điêm)
- Người nấu bếp, người quét rác, thầy giáo, kĩ sư: những nghề nghiệp khác nhau của con người trong xã
hội
Trang 15- Nếu làm tròn trách nhiệm thì đều vẻ vang như nhau: nghề nào cũng đáng được trân trọng, cũng cao
quý Người lao động dù là ai, làm nghề gì cũng đáng được coi trọng khi đã đóng góp sức mạnh cho sự phát triển của xã hội
* Bình luận ý kiến: (2,0 điểm)
- Mỗi nghề nghiệp đều nảy sinh từ nhu cầu xã hội nên có đặc điểm, vị trí riêng không thể thay thế trong cuộc sống xã hội
- Làm nghề gì, người lao động cũng cần nhiều thời gian và công sức, có thể là lao động cơ bắp, cũng có thể là lao động trí óc Nhưng dù là công việc gì, họ cũng đã đóng góp sức lao động chân chính của mình để xây dựng xã hội Do vậy, họ đáng được tôn vinh (dẫn chứng)
- Phê phán quan niệm lệch lạc của một số người: coi trọng lao động trí óc, xem thường lao động chân tay, chạy theo những nghề đem lại lợi ích trước mắt cho bản thân (dẫn chứng)
* Bài học nhận thức và hành động: (0,5 điểm)
- không nên có tư tưởng phân biệt nghề sang trọng, cao quý và nghề thấp hèn Cần có thái độ đúng đắn khi chọn nghề, không nên chạy theo quan điểm hời hợt (sang –hèn ) Nên chọn nghề phù hợp với năng lực, vớiước mơ, hoàn cảnh của bản thân, nhu cầu và sự phát triển của xã hội
- Cần yêu nghề và tích cực trau dồi năng lực để cống hiến cho xã hội
Cách cho điểm:
- Điểm 3 : Đáp ứng tất cả các yêu cầu về kiến thức, có thể mắc một vài lỗi nhỏ về chính tả diễn đạt
- Điểm 2 : Đáp ứng phần lớn các yêu cầu về kiến thức, có thể mắc một số lỗi chính tả, diễn đạt
- Điểm 1: Đáp ứng được một phần yêu cầu về kiến thức, mắc nhiều lỗi chính tả, diễn đạt
- Điểm 0: Lạc đề hoàn toàn hoặc không làm bài
Câu 2: 4,0 điểm
a Yêu cầu về kĩ năng:
- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận văn học
- Vận dụng tốt các thao tác lập luận
- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo
b Yêu cầu về kiến thức
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm nổi bật các ý sau đây:
* Giới thiệu chung về hai tác phẩm, nhân vật: (0,5 điểm)
- Rừng xà nu: Nguyễn Trung Thành viết về những anh hùng ở làng Xô Man trong cuộc kháng chiến
chống Mĩ Đây là tác phẩm tiêu biểu cho khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn của văn học Việt Nam giai đoạn 1954-1975 Nhân vật Mai trong tác phẩm không được khắc họa nhiều nhưng đã hiện vẻ đẹp của một người con gái Tây Nguyên trong kháng chiến: tình yêu cách mạng, tình yêu gia đình và một bản lĩnh kiên cường, bất khuất
Trang 16- Những đứa con trong gia đình: Tác phẩm được viết ngay trong những ngày chiến đấu ác liệt khi ông
công tác với tư cách là một nhà văn – chiến sĩ ở Tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng năm 1966 Có thể nói
Nguyễn Thi là một trong những nhà văn thành công nhất khi viết về hình tượng người phụ nữ Nam Bộ “giỏi việc nước, đảm việc nhà” Trong chiến đấu họ anh dũng, kiên cường, trong gia đình họ đảm đang, nhân hậu
Nhân vật Chiến cũng vậy, ba má đều chết trong chiến tranh, Chiến đã thay má nuôi nấng và dạy dỗ các em Không những vậy, Chiến còn tham gia du kích từ khi còn nhỏ, hăng hái tòng quân giết giặc
* Phân tích hai nhân vật: (3,0 điểm)
- Nhân vật Mai:
+ Sớm giác ngộ cách mạng, tình yêu đối với cách mạng: cùng với Tnu che giấu cán bộ, giúp đỡ cán bộ + Từ nhỏ đã là một cô bé thông minh, khéo léo: cùng với Tnu học chữ, lên rừng bảo vệ các chiến sĩ cáchmạng
+ Lớn lên là một người mẹ yêu thương con, sẵn sàng hi sinh thân mình để che chở đứa con thơ
+ Một người phụ nữ kiên cường, bản lĩnh, giàu tinh thần cách mạng: Sẵn sàng chịu đòn roi kẻ thù nhưngkhông kêu lên một tiếng, không khai ra chỗ ở của Tnu Đặc biệt ánh mắt khi nhìn kẻ thù:bình tĩnh mà đầy sức mạnh
- Nhân vật chị Chiến:
+ Chiến sinh ra và lớn lên trong mối thù nhà, nợ nước: ông nội, ba má đều chết trong chiến tranh Do vậy dù đang còn ít tuổi nhưng chị Chiến vừa thay mẹ chăm sóc cho gia đình, vừa tham gia cách mạng, mang quyết tâm trả nợ nước thù nhà
+ Chị Chiến là người con gái lớn đảm đang, yêu thương em, biết vun vén lo toan cho gia đình
+ Mang tình yêu đối với cách mạng, quyết tâm đi tòng quân để trả nợ nước, thù nhà
+ Bản lĩnh kiên cường, dũng cảm, không lùi bước trước kẻ thù
* Nhận xét, đánh giá về hai nhân vật: (0,5 điểm)
- Điểm giống nhau:
+ Cả hai nhân vật đều là những người con gái trẻ tuổi nhưng đã sớm giác ngộ cách mạng, mang một tìnhyêu lớn đối với cách mạng, có ý chí , quyết tâm mãnh liệt đấu tranh chống lại kẻ thù
+ Họ không chỉ là những chiến sĩ trẻ đầy bản lĩnh mà còn là người con gái của gia đình: biết yêu
+ Chiến là người con gái Nam Bộ bộc trực, thẳng thắn, lớn lên trong giai đoạn chiến tranh ác liệt , nên nhận thức rõ mình cần phải làm gì để bảo vệ gia đình, dân tộc Do vậy Chiến đã quyết tâm đi bộ đội như một nhận thức tất yếu “nếu giặc còn thì tao mất”
Trang 17Cách cho điểm:
- Điểm 3 -4: Đáp ứng tất cả các yêu cầu về kiến thức, có thể mắc một vài lỗi nhỏ về chính tả diễn đạt
- Điểm 2 : Đáp ứng phần lớn các yêu cầu về kiến thức, có thể mắc một số lỗi chính tả, diễn đạt
- Điểm 1: Đáp ứng được một phần yêu cầu về kiến thức, mắc nhiều lỗi chính tả, diễn đạt
- Điểm 0: Lạc đề hoàn toàn hoặc không làm bài
ĐỀ TỰ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA NĂM HỌC 2016
Môn: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
ĐỀ 4
Phần I: Đọc hiểu (3 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4:
Thời gian đã lùi xa, nhưng chiến thắng ĐBP lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu mãi mãi là một mốc son chói lọi trong lịch sử và niềm tự hào của dân tộc VN, là sức mạnh tinh thần, nguồn cổ vũ, động viên to lớn, đồng thời để lại nhiều bài học quý giá đối với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay và mai sau.
Đó là bài học về tiến hành chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện, vừa kháng chiến, vừa kiến quốc, vừa chống giặc đói, giặc dốt, vừa chống giặc ngoại xâm, tạo nên sứ mạnh tổng hợp đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược, dù cho chúng có mạnh tới đâu.
Bài học về phát huy tinh thần yêu nước, ý chí quyết chiến, quyết thắng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta Bài học về phát huy tinh thần độc lập tự chủ, tự cường và snags tạo, tìm tòi, xác định đúng đường lối cách mạng và nghệ thuật quân sự Việt Nam.
Bài học về xây dựng sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc mà nòng cốt là liên minh công nhân – nông dân – trí thức dưới sự lãnh đạo của ĐCSVN quang vinh và chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.
Bài học về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước với sự ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè quốc tế.
(Diễn văn của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tại Lễ Mitstinh, diễu binh, diễu hành, kỷ niệm 60 năm chiếnthắng ĐBP, 7/5/1954 – 7/5/2014)
Câu 1: Văn bản trên thuộc pcnn gì?(0,25 điểm)
Câu 2: Biện pháp tu từ nào được sử dụng nhiều nhất trong văn bản trên? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ
thuật đó?(0,5 điểm)
Câu 3:Cụm từ “một mốc son chói lọi trong lịch sử” nói lên điều gì?(0,25 điểm)
Trang 18Câu 4 Đặt tiêu đề cho văn bản trên?(0,5 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi từ câu 5 đến câu 8:
Chưa viết chữ đã vẹn tròn tiếng nóiVầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ
Ôi tiếng Việt như đất cày, như lụaÓng tre ngà và mềm mại như tơ
Tiếng tha thiết, nói thường nghe như hát
Kể mọi điều bằng ríu rít âm thanhNhư gió nước không thể nào nắm bắtDấu huyền trầm, dấu ngã chênh vênhDấu hỏi dựng suốt ngàn đời lửa cháyMột tiếng vườn rợp bong lá cành vươnNghe mát lịm ở đầu môi tiếng suốiTiếng heo may gợi nhớ những con đường…
(Lưu Quang Vũ, Tiếng Việt)
Câu 5: Xác định các phương thức biểu đạt sử dụng trong đoạn thơ.(0,25 điểm)
Câu 6: Phân tích hiệu quả sử dụng biện pháp tu từ trong hai câu thơ: (0,5 điểm)
Ôi tiếng Việt như đất cày, như lụa
Óng tre ngà và mềm mại như tơ
Câu 7: Qua đoạn thơ trên, anh/chị hiểu gì về tình cảm của nhà thơ với tiếng Việt? (0,25 điểm)
Câu 8: (0,5 điểm) Cùng nhắc đến tiếng Việt có nhà nghiên cứu viết: “ Họ yêu vô cùng thứ tiếng trong mấy
mươi thế kỉ đã chia sẻ vui buồn với cha ông Họ dồn tình yêu que hương trong tình yêu tiếng Việt Tiếng Việt,
họ nghĩ,là tấm lụa bạch hứng vong hồn bao thế hệ đã qua.”
- Hãy cho biết những câu văn trên nằm trong tác phẩm nào, của ai?
- “Họ” trong cách diễn đạt của tác giả là đối tượng nào?
Phần II: Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1: (3 điểm)
Báo Dân trí thứ Tư ngày 04 tháng 12 năm 2013 có đưa tin:
“ Chiếc xe tải cua gấp, tông vào lề đườngkhiến cả ngàn thùng bia trên xe đổ ào xuống đường Lúc này, mặc dù tài xế van xin nhưng rất nhiều người xung quanh vẫn nhào đến hôi của.”
Trang 19Thực trạng xã hội trên gợi cho anh, chị suy nghĩ gì? Hãy trìnhbày ý kiến của mình bằng một bài văn
không quá 600 từ
Câu 2: (4 điểm)
Cảm nhận của anh, chị về hai đoạn thơ sau:
“Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét
Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng
Như xuân đến chim rừng lông trở biếc
Tình yêu làm đất lạ hoá quê hương.”
(Trích “Tiếng hát con tàu” – Chế Lan Viên)
“Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước
Trang 20ĐÁP ÁN Phần I: 3 điểm
Câu 1: (0,25 điểm)
PCNN chính luận
Câu 2: (0,5 điểm)
- Điệp cấu trúc cú pháp: Bài học về
- Tác dụng: nhấn mạnh vai trò và ý nghĩa to lớn của chiến thắng ĐBP và những bài học quý báu cho toàn Đảng,
toàn dân về lịch sử đấu tranh anh dũng, tinh thần yêu nước, sức mạnh thời đại, khát vọng độc lập
Câu 3: (0,25 điểm)
Cách nói chiến thắng ĐBP là “một mốc son chói lọi” thể hiện tầm quan trọng của chiến thắng lịch sử Từ đây
nhân dân ta bươc ssang một thời kì mới, thời kì độc lập tự chủ và xâu dựng CNXH Cũng từ mốc son ấy, Đảng
và nhân dân ta đã xây dựng và củng cố vững chắc quân đội, hậu phương để tiến hành đấu tranh giải phóng miềnNam sau này
Ôi tiếng Việt như đất cày, như lụa
Óng tre ngà và mềm mại như tơ
-> Biện pháp so sánh: Tiếng Việt được so sánh với đất cầy, lụa, tơ Điều đáng lưu ý là cái đưa ra để so sánh đều
là những sự vật gắn liền với cuộc sống của người dân Việt, cư dân nông nghiệp lúa nước, gắn với nếp sốngthanh bình ngàn đời của dân tộc…Cách so sánh khiến ý thơ trở nên gợi hình, gợi cảm: tiếng Việt gắn với thônquê, gần gũi với người quê, tình quê, mang đậm dáng dấp và linh hồn quê hương Việt Nam,giản dị, thuần hậu
mà tinh tế và giàu chất thơ
Câu 7: (0,25 điểm)
Trang 21Thể hiện những tình cảm chân thành: đó là tình yêu và cảm xúc tự hào về vẻ đẹp của tiếng Việt Trong cảmnhận của nhà thơ, tiếng Việt rất gần gũi,thân thương; đó là tiếng nói của nhân dân ta từ xưa, mang theo cả bềdày của lịch sử văn hóa dân tộc.
Câu 8: (0,5 điểm)
- Một thời đại trong thi ca của Hoài Thanh
- “Họ” trong cách diễn đạt của tác giả là các nhà thơ mới.
Phần II : Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1: (3,0 điểm)
a Yêu cầu về kĩ năng:
- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận xã hội
- Vận dụng tốt các thao tác lập luận
- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo
b Yêu cầu về kiến thức
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm nổi bật các ý sau đây:
- Họ thờ ơ trước sự rủi ro của những người xung quanh
- Nguyên nhân của hiện trạng trên là: Chúng ta đã bỏ quên mất sự giáo dục và hình thành nhân cách sống cho con người; Ý thức của mỗi con người đang bị bào mòn, hủy hoại; Xã hội chưa lên án đúng mức, pháp luật chưa trừng trị thích đáng nên người ta không sợ, cố tình làm dù biết rằng hành vi ấy không đúng
(Thí sinh cần lấy được những dẫn chứng thực tế có liên quan để làm rõ các ý trên)
Trang 22* Bài học nhận thức và hành động: (0,5 điểm)
- Nhận thức: Thờ ơ, vô cảm là thái độ sống cần lên án Con người không nên dửng dưng, bàng quan, trục lợi trước
những rủi ro của người khác
- Hành động: Rèn luyện bản thân sống có tình người, biết cảm thông, quan tâm, sẻ chia với những khó khăn của những người xung quanh
Cách cho điểm:
- Điểm 5-6: Đáp ứng tất cả các yêu cầu về kiến thức, có thể mắc một vài lỗi nhỏ về chính tả diễn đạt
- Điểm 3-4: Đáp ứng phần lớn các yêu cầu về kiến thức, có thể mắc một số lỗi chính tả, diễn đạt
- Điểm 1-2: Đáp ứng được một phần yêu cầu về kiến thức, mắc nhiều lỗi chính tả, diễn đạt
- Điểm 0: Lạc đề hoàn toàn hoặc không làm bài
Câu 2: 4 điểm
a Yêu cầu về kĩ năng:
- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận văn học
- Vận dụng tốt các thao tác lập luận
- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo
b Yêu cầu về kiến thức
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm nổi bật các ý sau đây:
* Giới thiệu tác giả, tác phẩm (0,5 điểm)
- Chế Lan Viên là nhà thơ lớn của thơ ca Việt Nam hiện đại Thơ ông mang đậm chất suy tưởng, triết lí,
sự đa dạng phong phú của thế giới hình ảnh “Tiếng hát con tàu” là thi phẩm xuất sắc của ông
- Xuân Quỳnh là nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòngcủa một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, hồn hậu, chân thực và luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc đời thường “Sóng” là thi phẩm tiêu biểu cho hồn thơ ấy
* Cảm nhận về hai đoạn thơ (3 điểm)
- Về đoạn thơ trong bài “Tiếng hát con tàu” của Chế Lan Viên: 1,5 điểm
+ Đoạn thơ nằm trong hành trình của con tàu tâm tưởng đang ngược dòng thời gian trở về với những ân tình cách mạng Nhân vật trữ tình ở đay là nhà thơ – người chiến sĩ từng gắn bó, được đại gia đình Tây Bác che
chở, yêu thương Con nhớ - anh con, em con, mế, bản, đèo rồi “bỗng nhớ em” đột ngột, cháy bỏng như một tất
yếu
+ Chế Lan Viên như thường lệ, đã dùng ngôn ngữ thơ giàu tính sáng tạo với những so sánh, liên tưởng đậm chất trí tuệ, kết hợp với cảm xúc và triết lí để khơi gợi cảm xúc và đánh thức nhận thức của người đọc Tácgiả đã giúp ta nhận ra vẻ kì diệu của tình yêu, lung linh sắc màu, xôn xao xúc động Tình cảm riêng tư và tình
Trang 23cảm cách mạng hòa làm một biến “đất lạ” thành “quê hương” Nỗi nhớ và tình yêu trong đoạn thơ gắn liền với
tình cảm biết ơn nhân dân và cuộc sống, góp phần làm nên những nhận thức của nhà thơ về lẽ sống và quan niệm sáng tác
- Về đoạn thơ trong bài “Sóng” của Xuân Quỳnh: 1, 5 điểm
+ Đoạn thơ gắn liền với hành trình sóng – em - tìm ra tận bể để tìm và lí giải câu hỏi đầy trăn trở về
tình yêu, về trái tim người phụ nữ khi yêu Nhân vật trữ tình ở đây là một phụ nữ nhạy cảm, mãnh liệt trong tình
yêu Cái tôi Xuân Quỳnh đã nhập vào sóng và em để trải nghiệm hiểu người, hiểu mình, hiểu tình yêu của
mình Trong khoảng cách của thời gian và không gian, nỗi nhớ hiện ra thường trực, hơn thế nó chiếm lĩnh cả ý thức và tiềm thức Sóng nhớ bờ không ngủ được còn em nhớ anh cả trong mơ vẫn còn thao thức Nỗi thấp thỏm, lo âu để gìn giữ tình yêu luôn trở đi trở lại trong nhiều bài thơ Xuân Quỳnh Mượn sóng để nói về nỗi nhớ da diết, đậm sâu trong mình chưa đủ, chưa thỏa, nhà thơ còn bộc lộ trực tiếp nỗi nhớ của mình một cách chân thành, bạo dạn
* Đánh giá về điểm tương đồng, khác biệt: 0,5 điểm
- Điểm tương đồng: đều thể hiện nỗi nhớ mãnh liệt, cồn cào trong tình yêu Nỗi nhớ không chỉ là xúc cảm mà còn là vẻ đẹp nhân tính, thước đo của tình yêu thủy chung, son sắt Tình yêu gắn liền với nỗi nhớ nên hai nhà thơ khi viết về tình yêu đều có những câu thơ hay viết về dòng cảm xúc sống động này
- Điểm khác biệt: Nỗi nhớ trong đoạn thơ của Chế Lan Viên đậm chất triết lí, còn nỗi nhớ trong thơ của Xuân Quỳnh giàu nữ tính Tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh đơn thuần chỉ là tình yêu cá nhân, nỗi nhớ bộc lộ nhu cầu khám phá cái tôi bản thể, tình yêu trong thơ Chế Lan Viên gắn bó với tình yêu đất nước Với thể thơ 5 chữ và hình tượng sóng, nhà thơ Xuân Quỳnh đã giãi bày nỗi nhớ vừa trực tiếp vừa gián tiếp Chế Lan Viên sử dụng thể thơ 7 chữ, kết hợp với hình ảnh so sánh độc đáo, tài hoa Sự khác biệt này có thể lí giải bởi phong cáchthơ của Xuân Quỳnh và Chế Lan Viên Hồn thơ Chế Lan Viên đậm chất suy tưởng triết lí, sự đa dạng của thế giới hình ảnh Phong cách thơ ông là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa trí tuệ và cảm xúc Còn Xuân Quỳnhlà hồn thơ giàu nữ tính, lời tự hát khi hạnh phúc, lời tự bạch khi muốn bày tỏ
ĐỀ TỰ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA NĂM HỌC 2016
Môn: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
Đề 5
Phần I : Đọc –hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi từ câu 1 đến câu 4:
Mình về với bác đường xuôi
Thưa giùm Việt bắc không nguôi nhớ người
Nhớ ông cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường!
Nhớ người những sáng tinh sươngUng dung yên ngựa trên đường suối reo Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi rừng núi trông theo bóng người
1, Đoạn thơ trên nằm trong tác phẩm nào? Của tác giả nào?( 0,25 điểm)
Trang 242, Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì?( 0,25 điểm)
3, Biện pháp nghệ thuật được nhà thơ sử dụng trong những câu thơ trên là gì? Nêu tác dụng của những biện pháp nghệ thuật đó?( 0,5 điểm)
4, Đoạn thơ thể hiện tình cảm , cảm xúc của tác giả với Bác như thế nào?( 0,5 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi từ câu 5 đến câu 8:
Bác đã lên đường, theo tổ tiên
Mác – Lê nin , thế giới Người Hiền
Ánh hào quang đỏ thêm sông núi
Dắt chúng con cùng nhau tiến lên!
5, Đoạn thơ trên thuộc tác phẩm nào? Của tác giả nào?( 0,25 điểm)
6, Xác định nội dung chính của đoạn thơ?( 0,25 điểm)
7, Xác định biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn thơ? Nêu tác dụng của những biện pháp nghệ thuật đó?( 0,5 điểm)
8, Đoạn thơ thể hiện tình cảm của tác giả trước sự ra đi của Bác như thế nào?( 0,5 điểm)
Phần II: Làm văn( 7,0 điểm)
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu
Ta mưốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng
Cho chếnh choáng mùi thơm , cho đẫ đầy ánh sáng
Cho no nê thanh sắc của thời tươi
Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi
( Vội vàng- Xuân Diệu, Ngữ văn 11, tập hai )
Làm sao được tan ra
Trang 25Đáp án:
Phần 1: Đọc – hiểu( 3,0 điểm)
1, Đoạn thơ trên thuộc tác phẩm “ Việt Bắc”, của tác giả Tố Hữu
2, Nội dung chính: Đoạn thơ thể hiện vẻ đẹp giản dị của chủ tịch Hồ Chí Minh trong những ngày ở Việt Bắc Đồng thời là nỗi nhớ của nhà thơ về Việt Bắc
3, Biện pháp nghệ thuật: Điệp từ “ nhớ” -> Làm tăng thêm nỗi nhớ khôn nguôi giữa Việt Bắc và cán bộ, chiến
5, Đoạn thơ thuộc tác phẩm” Bác ơi” , của tác giả Tố Hữu
6, Nội dung chính của đoạn thơ: Suy nghĩ của nhà thơ và cũng là của mọi người dân Việt Nam về sự ra đi của Bác Bác ra đi là bước vào cõi bất tử- thế giới của những Người Hiền, những anh hùng dân tộc, những danh nhân văn hóa thế giới, những danh nhân lịch sử như Mác- Lê nin
7, Biện pháp nghệ thuật: Biện pháp nói giảm nói tránh-> làm giảm bớt đau thương trước sự ra đi của bác
8, Tình cảm của tác giả: Tiếc thương, tự hào về Bác
Phần II: Làm văn( 7,0 điểm)
Câu 1 ( 3,0 điểm):
1, Giải thích ý kiến:
Tập quán xấu: những việc làm , hành vi không tốt được lặp lại nhiều lần Tập quán xấu ban đầu như mộtngười xa lạ, không quen biết, đến và đi không lí do; sau trở thành người bạn thân ở lại, gắn bó; cuối cùng trở thành người chế ngự, điều khiển, sai khiến, hành hạ
Ý kiến trên nói về sự thay đổi nhanh chóng về vị thế của thói xấu, thực chất là quá trình ảnh hưởng, xâmhại nhanh chóng của những thói quen xấu đối với bất cứ ai
Trang 26 Xuân Quỳnh là nhà thơ nữ tiêu biểu nhất của thơ ca Việt nam hiện đại Người yêu thơ mệnh danh Xuân Quỳnh là “ Nữ hoàng của thi ca tình yêu” Bài thơ Sóng hội tụ những nét đẹp của tâm hồn Xuân Quỳnhtrong tình yêu- một trái tim phụ nữ hồn hậu , chân thành, nhiều lo âu và luôn da diết khát vọng hạnh phúc đời thường.
2, Về đoạn thơ Vội vàng
Điểm khác biệt không chỉ nằm trong phong cách thơ mà còn trong cách ứng xử của mỗi nhà thơ trước
sự chảy trôi của thời gian, Xuân Diệu chọn cách sống gấp gáp, tận hưởng, Xuân Quỳnh lại thể hiện khátvọng muốn được hòa cái riêng vào cái chung để tình yêu trở thành bất tử…
ĐỀ TỰ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA NĂM HỌC 2016
Môn: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
Phần I : Đọc hiểu ( 3,0 điểm)
Trang 27Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi từ câu 1 đến câu 4:
Mẹ và quả
-Nguyễn Khoa
Điềm-Những mùa quả mẹ tôi hái được
Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng
Những mùa quả lặn rồi lại mọc
Như mặt trời, khi như mặt trăng
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên
Còn những bí và bầu thì lớn xuống
Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi
Và chúng tôi, một thứ quả trên đời
Bảy mươi tuổi mẹ đợi chờ được hái
Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi
Mình vẫn còn một thứ quả xanh
1, Xác định nội dung chính của bài thơ trên?( o,25 điểm)
2, Trong nhan đề và bài thơ, chữ “ quả” xuất hiện nhiều lần.Chữ “ quả” ở dòng thơ nào mang ý nghĩa tả thực? Chữ “ quả” ở dòng thơ nào mang ý nghĩa biểu tượng?( 0,5 điểm)
3, Nghĩa của từ trông ở dòng thơ” Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng” là gì? ( 0,25 điểm)
4, Trong hai dòng thơ “ Những mùa quả lặn rồi lại mọc
Như mặt trời, khi như mặt trăng”
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?( 0,5 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi tù câu 5 đến câu 8:
Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét
Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng,
Như xuân đến chim rừng lông trở biếc
Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương
5, Đoạn thơ trên thuộc tác phẩm nào? Của tác giả nào?( 0,25 điểm)
6, Nội dung chính của đoạn thơ là gì?( 0,25 điểm)
7, Biện pháp nghệ thuật được nhà thơ sủ dụng trong bốn câu thơ trên là gì? Nêu tác dụng?( 0,5 điểm)
8, Đoạn thơ thể hiện suy luận nào của nhà thơ?( 0,5 điểm)
Phần II: Làm văn ( 7,0 điểm)
Trang 281, Nội dung chính: viết về hình ảnh người mẹ , về tình mẫu tử.
2, Trong bài thơ và nhan đề , chữ quả xuất hiện 5 lần
- Chữ “ quả” trong các dòng “ Những mùa quả mẹ tôi hái được” – “ Những mùa quả lặn rồi lại mọc” mang ý nghĩa tả thực
- Chữ “ quả’ trong các dòng thơ ‘ Và chúng tôi , một thứ quả trên đời”- “ Mình vẫn còn một thứ quả non xanh” mang ý nghĩa biểu tượng
Trang 293, Nghĩa của từ “ trông” : thể hiện sự trông chờ , niềm tin , hi vọng của mẹ vào những gì mà mẹ đã nhọc nhằn, lam lũ để chăm sóc Các con chính là sự trông chờ của mẹ , thành công của các con chính là thứ “ quả” mà mẹ mong chờ nhất.
4, Trong 2 dòng thơ:” Những mùa quả lặn rồi lại mọc- Như mặt trời, khi như mặt trăng” , tác giả sử dụng biện pháp so sánh Tác dụng gợi nên sự tuần hoàn, gợi lên hình ảnh mẹ vẫn bao năm tần tảo sớm hôm chăm sóc chovườn quả, cho các con mà không quản nhọc nhằn
5, Đoạn thơ thuộc tác phẩm “ Tiếng hát con tàu “ , của tác giả Chế Lan Viên
6, Nội dung chính của đoạn thơ: Thể hiện tình yêu đôi lứa thủy chung Nhưng cũng qua tình yêu lứa đôi, tác giảcũng rất triết lí khi nói: chính tình yêu lứa đôi làm bền chặt hơn tình yêu quê hương đất nước
7, Biện pháp nghệ thuật: Đoạn thơ sử dụng biện phá so sánh” nhớ em như đông về nhớ rét”, “ Như cánh kiến hoa vàng”, “ Như đông đến chim rừng lông trở biếc”, kết hợp với những liên tưởng độc đáo-> Làm cho câu thơ giàu hình ảnh, giàu giá trị biểu cảm
8, Triết luận: Mối quan hệ khăng khít giữa tình yêu lứa đôi và tình yêu Tổ quốc.Đồng thời nhà thơ còn cho thấyquy luật tình cảm của con người , chính tình yêu đã biến những miền đất xa lạ trở thành thân thiết như quê hương ta, hóa thành máu thịt tâm hồn ta
Phần II; Làm văn ( 7,0 điểm)
Câu 1( 3,0 điểm):
1, Giải thích ý kiến:
“Đường đến thành công”là ẩn dụ để nói đến hành trình gian nan mà con người phải vượt qua để đến thành công “ Thành công” là kết quả đạt được một cách mĩ mãn trong lĩnh vực nào đó mà con người theo đuổi
“ Kẻ lười “ là kẻ lười suy nghĩ , lười học tập, lười lao động và làm việc
Để thành công , con người phải bỏ công sức , trí tuệ, vất vả, thậm chí phải nếm trải thất bại mới có được Con đường đó không dành cho những kẻ lười biếng
2, Bàn luận ý kiến:
Con đường dẫn tới thành công là con đường trông gai, đầy khó khăn, thử thách chứ không phải bằng nhung lụa; là cả quá trình học tập, lao động, nghiên cứu, sáng tạo không ngừng, đòi hỏi con người phải cần cù, chịu khó và có ý chí quyết tâm cao mới thành
Như vậy , đường thành công không dành cho những ai lười biếng
Câu nói của Lỗ tấn là một chân lí, khẳng định được cái giá của sự thành công: bất cứ sự thành công nào cũng đổi bằng sự cần cù, chăm chỉ, kiên trì Lười biếng ỉ lại, ngại khó sẽ chẳng bao giờ làm được việc gì
1, Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm:
Rừng xà nu: Nguyễn Trung Thành viết về những anh hùng của làng Xô Man trong cuộc kháng chiến chống Mĩ Đây là tác phẩm tiêu biểu cho khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn của văn học Việt
Trang 30Nam giai đoạn 1954 – 1975 Nhân vật cụ Mết được khắc họa tiêu biểu cho lịch sử, truyền thống hiên ngang bất khuất, bền bỉ của dân làng Xô Man.
Những đứa con trong gia đình: tác phẩm được viết ngay trong những ngày chiến đấu ác liệt khi ông công tác với tư cách là nhà văn – chiến sĩ ở tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng năm 1966 Nhân vật chú Năm được khắc họa tiêu biểu cho phẩm chất của người nông dân Nam Bộ thật thà , bộc trực, giau tình thương và có lòng căm thù giặc sâu sắc
2, Cảm nhận về 2 nhân vật:
Nhân vật cụ Mết:
+ Cụ mết là già làng quắc thước “ sáu mươi tuổi rồi mà tiếng nói vẫn ồ ồ, dội vang trong lồng ngực”, râu “ đã dài tới ngực và vẫn đen bóng”, mắt sáng và xếch ngược, “ ngực căng như một cây xà nu lớn” cách nói cũng khác lạ
+ Cụ tin tưởng mãnh liệt vào dân tộc mình, quê hương mình
+ Cụ Mết chính là linh hồn của quê hương mình Cụ là là người lưu giữ truyền thống của cộng đồng , dìu dắt cá thế hệ nối tiếp nhau sống xứng đáng với truyền thống
Nhân vật chú Năm;
+ Là khúc thượng nguồn của dòng sông truyền thống gia đình Đó là một người nông dân nam Bộ thuầnphác, biểu tượng của truyền thống và ý thức giữ gìn phát huy truyền thống gia đình
+ Luôn tự hào về lòng yêu nước của hai cháu và biết khích lệ tinh thần yêu nước đó
+ Nét đặc sắc ở nhân vật này là chú Năm có cuốn sổ ghi chép chuyện gia đình, minh chứng cho truyền thống gia đình
+ Chú Năm có tâm hồn dạt dào cảm xúc
3, Đánh giá sự tương đồng và khác biệt giữa hai nhân vật:
Điểm tương đồng: cả hai nhân vật đã chứng minh cho sức mạnh , chiến công của con người miền Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ không chỉ ở tinh thần thời đại mà còn xuất phát từ truyền thống gia đình, quê hương.Chính sự hài hòa giữa tình cảm gia đình , quê hương với tình yêu nước, giữa truyền thống gia đình , quê hương với truyền thống dân tộc đã tạo nên sức mạnh to lớn của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước
Điểm khác biệt:
+ Nhân vật cụ Mết: Có những nét gần gũi với các tù trưởng hùng mạnh thể hện khát vọng, hoài bão của
cả cộng đồng.Được xây dựng theo bút pháp sử thi
+ Nhân vật chú Năm: Thể hiện đầy đủ bản tính tự nhiên của người nông dân Nam Bộ hiền lành, chất phát, giàu cảm xúc
Trang 31Đại khái Tư Hoạch trình bày:
Tới ao sấu, ông Năm Hên đi vòng quanh dòm địa thế rồi ngồi xuống uống một chung rượu Kế đó ổng với tôi lấy xuổng đào một đường nhỏ, ngày một cạn, từ bờ ao lên rừng chừng mười thước Xong xuôi , ổng biểu tôi bứt cho ổng một nắm dây cóc kền Phần ổng thì lo đốn một đống cây mốp tươi, chặt ra khúc chừng ba tấc
Lửa châm vô sậy đế, cóc kèn xung quanh, bắt cháy xuống đám sậy đế trong ao Chập sau, bị khói bay cay mắt, ngộp thở, phần thì nước sôi nóng, sấu bò lên rừng theo con đường đào sẵn hồi nãy Tức thì, ông Năm Hên chạy lại Sấu há miệng hung hăng đòi táp ổng Ổng đút vô miệng sấu một khúc mốp Sấu táp lại, dính chặt hai hàm răng : như mình ngậm một cục mạch nha quá lớn, muốn há miệng cho rộng đểnhả ra cũng không được sấu bị khúc mốp khóa miệng, còn cái đuôi đập qua đập lại Ông Năm xách cây mác, nhắm ngay sau lưng sấu mà xắn nhè nhẹ để cắt gân đuôi Đuôi sấu bị liệt Thế là mình yên trí, lấy dây cóc kèn trói thúc ké hai chân sau của nó lại: chừa hai chân trước để nó bơi tiếp với mình
Thực là bực thánh của xứ này rồi ! Mưu kế như vậy thực quá cao cường
1, Đoạn văn trên thuộc tác phẩm nào? Của tác giả nào?( 0,25 điểm)
2, Đoạn văn được trình bày theo phương thức biểu đạt nào? Mô tả điều gì?( 0,25 điểm)
3, Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả đối với nhân vật ông Năm Hên như thế nào?( o,5 điểm)
4, Từ đoạn văn trên, em có suy nghĩ gì về công việc, lao động của một người nào đó?( 0,5điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời từ câu 5 đến câu 8:
Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc
Khi lòng ta đã hóa những con tàu
Khi Tổ quốc bốn bề lên tiếng hát
Tâm hồn ta là Tây Bắc, chứ còn đâu
5, Đoạn thơ trên có vai trò như thế nào trong bài thơ “ Tiếng hát con tàu” , của Chế Lan Viên.( 0,25 điểm)
6, Nội dung của bốn câu thơ trên là gì?( 0,25 điểm)
7, Tìm các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong bốn câu thơ đó và nêu tác dụng của nó?( 0,5 điểm)
8, Hình ảnh con tàu và địa danh Tây Bắc được sủ dụng trong đoạn thơ với ý nghĩa nào?( 0,5 điểm)
Phần II: Làm văn ( 7,0 điểm)
Câu1 ( 3,0 điểm)
Trên chương trình thời sự của đài truyền hình Việt Nam ngày 21/2/2015 có phản ánh: Trong dịp Tết
Nguyên Đán , bên cạnh những hoạt đông vui chơi lành mạnh thể hiện những truyền thống tốt đẹp của dân tộc còn tồn tại nhiều tệ nạn xã hội Một trong những tệ nạn đó là nạn cờ bạc đang diễn ra ở nhiều nơi
Em hãy viết một bài văn ngắn ( khoảng 600 từ ) trình bày suy nghĩ của em về tệ nạn đó
Câu 2 ( 4 ,0 điểm)
Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài để thấy được sức sống tiềm tàng mạnh mẽ của một thân phận nô lệ được thức tỉnh.( Vợ chồng A Phủ- Tô Hoài )
Trang 32
Đáp án
Phần I : Đọc – hiểu:( 3,0 điểm)
1, Đoạn văn thuộc tác phẩm “ Bắt sấu rừng U Minh Hạ”, của tác giả Sơn Nam
2,Đoạn văn được trình bày theo phương thức : tự sự, miêu tả, biểu cảm Mô tả cảnh bắt sấu của ông Năm Hên
3, Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả đốivới ông Năm Hên đó là: sự ca ngợi, trân trọng, ngưỡng
mộ trước tài trí, lòng dũng cảm, tinh thần trọng nghĩa khinh tài của ông Năm Hên
4, Suy nghĩ về công việc:
Công việc nào cũng đáng quý khi con người làm việc với tất cả tâm huyết và tinh thần trách nhiệm cuả mình.Công việc nào cũng sẽ được cộng đồng đón nhận khi công việc đó có ích cho xã hội
5,Đ oạn thơ trên có vai trò: là lời đề từ cho bài thơ “ Tiếng hát con tàu” , của Chế Lan Viên
6, Nội dung chính: Thể hiện khát vọng cống hiến, hòa nhập của nhà thơ với Tổ quốc, quê hương
7, Biện pháp nghệ thuật: Câu hỏi tu từ” Tây bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc” Phép điệp từ” Khi”, Phép nhân hóa”
Tở quốc bốn bề lên tiếng hát” Kết hợp với giọng thơ chính luận, nhịp thơ dồn dập có tác dụng mang đến cho khổ thơ đầy nhiệt huyết, háo hức và mê say về cuộc đi đến những vùng đất xa xôi để cống hiến và dựng xây, kiến thiết
8, Hình ảnh con tàu và địa danh tây Bắc được sử dụng với ý nghĩa biểu tượng Đó là khát vọng của con tàu tâm tưởng muốn đến tận cùng Tổ quốc để dựng xây và tìm niềm cảm hứng mới cho nghệ thuật
Phần II: Làm văn:
Câu 1( 3,o điểm):
Bài viết đảm bảo những ý chính sau:
Tệ nạn cờ bạc đang diễn ra tràn nan ở mọi nơi, mọi lúc Đặc biệt là trong những ngày lễ Tết Thành phần tham gia đủ mọi lứa tuổi, thuộc mọi tầng lớp trong xã hội
Tệ nạn đó đã để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với cá nhân và cộng đồng: con người trở nên lười lao động, kinh tế gia đình sa sút, dẫn đến trộm cắp, cướp giật, ảnh hưởng đến trật tự an ninh xã hội…
Nguyên nhân: ham vui, bị lôi kéo, rủ rê, lười lao động, thiếu hiểu biết…
Giải pháp: đẩy mạnh công tác tuyên truyền ,vận động những người mắc vào tệ nạn đó hãy bỏ dần Các ban ngành chức năng cần có những biện pháp xử phạt nghiêm khắc , công bằng
Nhận thức và hành động cần có của bản thân
Câu 2 ( 4,0 điểm):
Giới thiệu về tác giả, tác phẩm, tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân:
+ Tô Hoài là một trong những nhà văn lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại Ông có những hiểu biết phong phú về phong tục tập quán của nhiều vùng miền khác nhau trên đất nước ta Thành công nhất của
Tô Hoài là những tác phẩm viết về hiện thực cuộc sống, con người Tây Bắc
+ Tác phẩm” vợ chồng A Phủ” được in trong tập “ Truyện Tây Bắc” Tác phẩm gồm 2 phần.Phần được học trong sgk là phần 1 kể về cuộc đời của Mị và A Phủ trong nhà thống lí Pá Tra
+ Đoạn trích diễn tả sâu sắc diễn biến tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân
Phân tích:
+ Khái quát số phận của Mị
+ Dù cuộc sống có thống khổ nhưng trong Mị vẫn ẩn chứa 1 sức sống tiềm tàng và khát vọng tự do, hạnhphúc Sức sống tiềm tàng ấy được bắt đầu trỗi dậy vào đêm tình mùa xuân
+ Đêm tình mùa xuân đã tác động tới Mị: Mị nghe thấy tiếng sáo, ngồi nhẩm thầm bài hát của người đang thổi.Tiếng sáo dẫn Mị đến hành động nổi loạn” Mị lén lấy hũ rượu cứ uống ực từng bát”.Mị lại nghe thấy tiếng sáo và nhớ về quá khứ tươi đẹp” ngày trước Mị thổi sáo giỏi”
Trang 33+ Sau đó, Mị lại vào buồng và lần này Mị đã nhìn lên cái cửa sổ lỗ vuông mờ mờ trăng trắng, rồi nhận
ra bi kịch” A Sử với Mị không có long với nhau mà vẫn phải ở với nhau” Đau đớn Mị lại muốn chết.+ Từ đó , Mị đi đến quyết định táo bạo: Mị muốn đi chơi nhưng Mị đã không thực hiện được ý định đó.A Sử ở đâu về đã trói đứng Mị vào cột trong góc nhà nhưng Mị vẫn thả hồn mình theo những cuộc chơi, những đám chơi
->Cuộc trỗi dậy như một đợt sóng dâng lên rồi tràn ra Nó không làm thay đổi cuộc đời Mị Nhưng từ đó, nó đã tạo nên những đợt sóng mới, mãnh liệt hơn để thúc đẩy Mị có những hành động mạnh mẽ hơn thay đổi cuộc đờimình
- Nghệ thuật:
+ Miêu tả tâm trạng nhân vật sắc sảo
+ Nghệ thuật trần thuật uyển chuyển , linh hoạt
Đọc truyện cười sau và trả lời câu hỏi từ câu 1 đến câu 4 :
Chủ nhà dọn cơm khách, mang thiếu một đôi đũa Ai nấy đều cầm đũa mời nhau còn khách không có đũa đứng dậy nói với chủ nhà rằng:
Cho tôi xin một chén nước lạnh
Chủ nhà hỏi:
Hả, để làm chi vậy?
Đặng rửa tay cho sạch
1, Câu nói của khách “ Cho tôi xin chén nước lạnh” hàm ý điều gì?( 0,25 điểm)
2, Cách nói đó có tác dụng như thế nào đối với người khách, đối với chủ nhà?( 0,25 điểm)
3, Từ đó em hãy nêu hiểu biết của em về hàm ý? và tác dụng của hàm ý?( 0,5 điểm)
4, Từ câu chuyện trên , em rút ra được điều gì khi giao tiếp, ứng xử?( 0,5 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi từ câu 5 đến câu 8:
Trang 34Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế
bà mò cua xúc tép ở đồng Quan
bà đi gánh chè xanh Ba Trại
Quán cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn
( Đò lèn- Nguyễn Duy, Ngữ văn 12, tập 1)
5, Xác định các phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn thơ trên?
6, Từ “Thập thững “ trong câu “ Quán cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn” gợi cho chúng ta thấy được điều gì về hình ảnh người bà?
7, Nỗi cơ cực của bà hiện lên qua những từ ngữ , hình ảnh nào trong đoạn thơ?
8, Người cháu đã bày tỏ nỗi niềm gì qua đoạn thơ?
Phần II: Làm văn ( 7,o điểm)
Phân tích vẻ đẹp của tình người và niềm hi vọng vào cuộc sống ở các nhân vật: Tràng, người vợ nhặt, bà cụ
Tứ trong truyện ngắn “Vợ nhặt” của nhà văn Kim Lân
Đáp án
Phần I : Đọc hiểu ( 3,0 điểm)
1, Câu nói của khách” cho tôi xin chén nước lạnh” , hàm ý:
Chê trách chủ nhà chưa chu đáo với khách
2, Cách nói đó có tác dụng :
Đối với người khách : nhắc nhở chủ nhà một cách tế nhị, sâu sắc , khôn khéo
Đối với chủ nhà: không làm cho chủ nhà xấu hổ trước mọi người
> Giữ được tính lịch sự và thể diện cho cả người nói và người nghe
3, Hàm ý là những nội dung, ý nghĩa mà người nói muốn truyền báo đến cho người nghe nhưng không nói trực tiếp, tường minh qua câu chữ mà chỉ ngụ ý để người nghe suy ra
Tác dụng:
+ Tạo ra hiệu quả giao tiếp mạnh mẽ, sâu sắc hơn so với cách nói thông thường
+ Giữ được tính lịch sự và thể diện của người nói hoặc người nghe
Trang 35+ Làm cho lời nói ý nhị , sâu sắc.
+ Người nói có thể không phải chịu trách nhiệm về câu nói của mình
4, Rút ra bài học khi giao tiếp , ứng xử:
Nói năng đúng mực khi giao tiếp, tránh những lời nói không hay làm mất thể diện của người nghe
Nói năng phải phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp để lời nói của mình đạt được hiệu quả …
5, Đoạn thơ sử dụng các phương thức biểu đạt: tự sự, biểu cảm
6, Từ “ Thập thững” : khắc họa chân thực hình ảnh người bà bươn chải kiếm sống trong nỗi xót xa của cháu khinhớ lại
7, Hình ảnh bà hiện lên qua các từ ngữ, hình ảnh là: mò cua xúc tép, gánh chè xanh, thập thững những đêm hàn
8, Nỗi niềm của người cháu: Đoạn thơ bày tỏ nỗi ân hận, day dứt của người cháu : chưa biết yêu thương, chia
sẻ với bà
Phần II : Làm văn
Câu 1 ( 3,0 điểm):
Bài văn đảm bảo những nội dung chính sau:
Khái quát nội dung tác phẩm” Một người Hà Nội”, lời dạy con của bà Hiền: chú trọng đến lòng tự trọng
Giải thích khái niệm: Thế nào là lòng tự trọng?( Là phẩm chất quan trọng tạo nên nhân cách của con người Đó là ý thức về mình, tự tôn trọng mình, coi trọng danh dự của chính mình)
Bàn luận:
+ Phân tích các biểu hiện của lòng tự trọng:Tự nguyện làm những việc phải làm, quyết không làm những việc không nên làm, không được làm Tự nhận những gì mình xứng đáng được hưởng, không đánh cắp thành quả lao động của người khác Biết tự trọng, người ta không làm những điều dối trá…+ Đánh giá vai trò của lòng tự trọng đối với bản thân và xã hội: Là điều kiện cần trong cuộc sống của mỗi người, là nền tảng để định hình thái độ sống.Lòng tự trọng không chỉ gói gọn trong vấn đề của cá nhân mà nó còn là vấn đề của một dân tộc
+ Phê phán những biểu hiện thiếu lòng tự trọng: học sinh quay cóp bài, sinh viên chép luận văn, người dân cố tình vượt đèn đỏ…
Liên hệ bản thân
Câu 2( 4,0 điểm):
a, Giới thiệu về tác giả, tác phẩm:
- Kim Lân – là 1 nhà văn hiện thực, có thể xem là con đẻ của đông ruộng , một người 1 lòng đi về với “ thuần hậu phong thủy”
- Vợ nhặt được viết ngay sau cách mạng tháng Tám, nhưng do bị lạc mất bản thảo nên khi hòa bình lập lại , ông dựa vào 1 phần cốt truyện cũ và viết thành “ Vợ nhặt’ Đây là tác phẩm đặc sắc của nhà văn viết về cuộc sống của người nông dân trong nạn đói
b, Nội dung cần phân tích:
Tình huống truyện đặc sắc.Tình huống “nhặt vợ’ của Tràng đã bộc lộ vẻ đẹp của tình người và niềm hi vọng vào cuộc sống của những người nông dân trong nạn đói Tiêu biểu là Tràng, người vợ nhặt, bà cụ tứ
+Tràng: một người dân ngụ cư nghèo , xấu nhưng chứa đựng biết bao nghĩa tình cao đẹp: sẵn sàng cưu mang người cùng cảnh ngộ và luôn khát khao mái ấm gia đình, luôn hướng về tương lai phía trước +Nhân vật người vợ nhặt : Từ chao chát chỏng lỏn trở thành người vợ hiền hậu, đảm đang, tràn đầy sức sống, niềm tin ở tương lai phía trước
Trang 36+ Bà cụ Tứ : giàu tình thương, niềm lạc quan, tin tưởng ở tương lai
Về nghệ thuật: Miêu tả tâm lí nhân vật , khả năng dựng truyện và dẫn truyện hấp dẫn, ngôn ngữ giản dị,gần gũi với cuộc sống đời thường
Trang 37ĐỀ TỰ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA NĂM HỌC 2016
Môn: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
ĐỀ 9 Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4:
… (1) Thật vậy, Nguyễn Du, đại thi hào của dân tộc từng viết: “Sách vở đầy bốn vách/ Có mấy cũng không vừa” Đáng tiếc, cuộc sống hiện nay dường như “cái đạo” đọc sách cũng dần phôi pha Sách in nhiều nơi không bán được, nhiều nhà xuất bản đóng cửa vì thua lỗ, đặc biệt sách bị cạnh tranh khốc liệt bởi những phương tiện nghe nhìn như ti vi, Ipad, điện thoại Smart, và hệ thống sách báo điện tử trên Internet Nhiều gia đình giàu có thay tủ sách bằng tủ rượu các loại Các thư viện lớn của các thành phố hay của tỉnh cũng chỉ hoạt động cầm chừng, cố duy trì sự tồn tại
(2) Bỗng chợt nhớ khi xưa còn bé, với những quyển sách giấu trong áo, tôi có thể đọc sách khi chờ mẹ về, lúc nấu nồi cơm, lúc tha thẩn trong vườn, vắt vẻo trên cây, lúc chăn trâu, lúc chờ xe bus Hay hình ảnh những công dân nước Nhật mỗi người một quyển sách trên tay lúc ngồi chờ tàu xe, xem hát, v.v càng khiến chúng ta thêm yêu mến và khâm phục Ngày nay, hình ảnh ấy đã bớt đi nhiều, thay vào đó là cái máy tính hay cái điện thoại di động Song sách vẫn luôn cần thiết, không thể thiếu trong cuộc sống phẳng hiện nay ”
(Trích “Suy nghĩ về đọc sách” – Trần Hoàng Vy,
Báo Giáo dục & Thời đại, Thứ hai ngày 13.4.2015) Câu 1 Hãy ghi lại câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn trích trên (0,5 điểm)
Câu 2 Trong đoạn (2), tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận nào? (0,25 điểm)
Câu 3 Hãy giải thích vì sao tác giả lại cho rằng: “cuộc sống hiện nay dường như “cái đạo” đọc sách cũng dầnphôi pha”? (0,5 điểm)
Câu 4 Anh/chị hãy nêu ít nhất 02 tác dụng của việc đọc sách Trả lời trong khoảng 5-7 dòng (0,25 điểm)
Đọc đoạn thơ sau đây và trả lời các câu hỏi từ Câu 5 đến Câu 8:
Những mùa quả mẹ tôi hái được
Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng Những mùa quả lặn rồi lại mọc Như mặt trời, khi như mặt trăng
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên Còn những bí và bầu thì lớn xuống Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Trang 38Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi
Và chúng tôi một thứ quả trên đời Bảy mươi tuổi mẹ mong chờ được hái Tôi hoảng sợ, ngày bàn tay mẹ mỏi Mình vẫn còn một thứ quả non xanh.
(Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn học, Hà Nội, 1985)Câu 5 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên (0,25 điểm)
Câu 6 Xác định 02 biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong bốn dòng đầu của đoạn thơ trên (0,5 điểm) Câu 7 Nêu nội dung chính của đoạn thơ trên (0,5 điểm)
Câu 8 Anh/chị hãy nhận xét tư tưởng của tác giả thể hiện trong hai dòng thơ: “Tôi hoảng sợ, ngày bàn tay mẹ mỏi/ Mình vẫn còn một thứ quả non xanh” Trả lời trong khoảng 5-7 dòng (0,25 điểm)
Phần II Làm văn
Câu 1(3 đ)
Trong giây phút kinh hoàng khi tai nạn ập đến, một học sinh nam trên chuyến phà Sewol (Hàn Quốc) đã gửi tới
mẹ mình tin nhắn: “Mẹ, con sợ rằng sẽ không kịp nói với mẹ nên gửi tin nhắn Con yêu mẹ”.
Đọc mẩu tin đó, Tuấn Jeon, biên tập viên chương trình tiếng Việt của Đài KBS, gợi mở trên Facebook của
mình: “Thông qua sự việc này, một lần nữa chúng ta cảm nhận được nhiều điều Nhất là có thể cảm nhận được gia đình quý giá đến dường nào Nếu như ngày mai là ngày cuối cùng trong cuộc đời mình, bạn sẽ muốn nói những gì, với ai? Bạn nghĩ bạn muốn làm những gì?
Qua mẩu tin trên cùng với phần gợi mở của Tuấn Jeon, Anh/chị hãy trả lời câu hỏi đó qua một bài văn ngắn
Trang 39Câu 1 Câu văn nêu khái quát chủ đề của văn bản: Song sách vẫn luôn cần thiết, không thể thiếu trong cuộc sống phẳng hiện nay
- Điểm 0,5: Ghi lại đúng câu văn trên
- Điểm 0: Ghi câu khác hoặc không trả lời
Câu 2 Thao tác lập luận so sánh/ thao tác so sánh/ lập luận so sánh/ so sánh
- Điểm 0,25: Trả lời đúng theo một trong các cách trên
- Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 3 Tác giả cho rằng “cuộc sống hiện nay dường như “cái đạo” đọc sách cũng dần phôi pha” vì ở thời đại
công nghệ số, con người chỉ cần gõ bàn phím máy tính hoặc điện thoại di động đã có thể tiếp cận thông tin ởnhiều phương diện của đời sống, tại bất cứ nơi đâu, trong bất kì thời gian nào, nên việc đọc sách đã dần trở nênphôi pha
Có thể diễn đạt theo cách khác nhưng phải hợp lí, chặt chẽ
- Điểm 0,5: Trả lời theo cách trên
- Điểm 0,25: Câu trả lời chung chung, chưa thật rõ ý
- Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 4 Nêu ít nhất 02 tác dụng của việc đọc sách Câu trả lời phải chặt chẽ, có sức thuyết phục
- Điểm 0,25: Nêu ít nhất 02 tác dụng của việc đọc sách
- Điểm 0: Cho điểm 0 đối với một trong những trường hợp sau:
+ Nêu 02 tác dụng của việc đọc sách nhưng không hợp lí;
+ Câu trả lời chung chung, không rõ ý, không có sức thuyết phục;
+ Không có câu trả lời
Câu 5 Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ: phương thức tự sự/tự sự
- Điểm 0,25: Trả lời đúng theo 1 trong 2 cách trên
- Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 6 Hai biện pháp tu từ: lặp cấu trúc (ở hai dòng thơ “Những mùa quả”…), so sánh (trong câu “Như mặttrời, khi như mặt trăng”)
- Điểm 0,5: Trả lời đúng 2 biện pháp tu từ theo cách trên
- Điểm 0,25: Trả lời đúng 1 trong 2 biện pháp tu từ theo cách trên
- Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 7 Nội dung chính của đoạn thơ: Đoạn thơ từ chuyện trồng cây sang khắc sâu sự hy sinh thầm lặng của mẹ;lòng biết ơn công dưỡng dục sinh thành và nỗi lo sợ khi mẹ mất đi mình vẫn chưa nên người
Có thể diễn đạt theo cách khác nhưng phải hợp lí, có sức thuyết phục
Trang 40- Điểm 0,5: Trả lời đúng, đầy đủ 2 ý trên hoặc diễn đạt theo cách khác nhưng hợp lí
- Điểm 0,25: Trả lời được 1 trong 2 ý trên; trả lời chung chung, chưa thật rõ ý
- Điểm 0: Trả lời không hợp lí hoặc không có câu trả lời
Câu 8 Tư tưởng của tác giả thể hiện trong hai dòng thơ: Hai câu thơ không chỉ là hàm ý lòng biết ơn mà còn là
sự ân hận như một thứ “tự kiểm” về sự chậm trễ thành đạt của đứa con chưa làm thỏa được niềm vui của mẹ
Đó là suy nghĩ của một người con chí hiếu
Có thể diễn đạt theo cách khác nhưng phải hợp lí, có sức thuyết phục
- Điểm 0,25: Nêu đầy đủ tư tưởng của tác giả và nhận xét theo hướng trên; hoặc nêu chưa đầy đủ quan niệmcủa tác giả theo hướng trên nhưng nhận xét có sức thuyết phục
- Điểm 0: Cho điểm 0 đối với một trong những trường hợp sau:
+ Nêu không đúng quan niệm của tác giả và không nhận xét hoặc nhận xét không có sức thuyết phục;
+ Câu trả lời chung chung, không rõ ý;
+ Không có câu trả lời
- Cảm xúc khi đọc mẩu tin về dòng tin nhắn cuối cùng của cậu bé đến mẹ
- Bàn về vai trò quan trọng của gia đình: là tổ ấm, là chiếc nôi nâng đỡ con người, là chỗ dựa…
- Học sinh có quyền bày tỏ suy nghĩ của bản thân về: câu nói cuối cùng, người cuối cùng muốn gặp (người thân, bạn bè…), điều muốn nói (cảm ơn, xin lỗi, nguyện vọng…), điều muốn làm ( làm việc tốt, làm điều vui cho người thân, bạn bè, đi đến một nơi nào đó, làm công việc mình say mê…) miễn là phù hợp giá trị nhân văn
3 Kết bài 0,5đ
Khẳng định vai trò của gia đình là tình cảm thiêng liêng quý giá
Hình thức 0,5đ Yêu cầu trình bày sạch sẽ, không sai chính tả, cách diễn đạt dùng từ, đặt câu…
Câu 2: (4 điểm)
1 Mở bài 0,5đ
- Nguyễn Minh Châu được mệnh danh “là người mở đường tinh anh” cho công cuộc đổi mới văn học Ông
có nhiều tác phẩm viết về đời thường khiến cho người đọc phải trăn trở,day dứt
- Đọc truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa”- một tác phẩm tiêu biểu được ra đời năm 1983, thuộc giai đọansáng tác thứ hai của Nguyễn Minh Châu, hình ảnh người đàn bà hàng chài : một người phụ nữ có số phận đau
khổ, bất hạnh nhưng lại giàu đức hy sinh, lòng tự trong, tình thương con và thấu hiểu lẽ đời… đã để lại cho ta
những ấn tượng sâu sắc, gợi những nhận thức thấm thía về con người và cuộc sống