Bài dạy tích hợp Integrated lesson: Bài dạy tích hợp là đơn vị học tập có khả năng hình thành kiến thức, kỹ năng, thái độ NLTH cần thiết để giải quyết một công việc hoặc một phần công v
Trang 1PHƯƠNG PHÁP BIÊN SOẠN GIÁO ÁN TÍCH HỢP
GV Hoàng Thiếu Sơn Trưởng Khoa Sư phạm dạy nghề
I MỘT SỐ KHÁI NIỆM
1 Công việc (Task): Là đơn vị độc lập của nghề, bao giờ cũng bắt đầu bằng động từ hành động và
có những đặc trưng sau:
Cụ thể, có quy trình thực hiện; có thể phân tích thành hai hay nhiều bước; kết quả công việc là
1 sản phẩm, 1 dịch vụ hoặc 1 quyết định
VD: Bảo dưỡng thùng chứa nhiên liệu; thay vòi phun nhiên liệu; điều chỉnh chế độ chạy không tải,
2 Bước công việc/ tiểu kỹ năng (Step): Là đơn vị nhỏ nhất trong quá trình thực hiện một công
việc Các bước nối tiếp nhau theo một trình tự hợp lý sẽ tạo nên quy trình thực hiện công việc đó (R Norton_Dacum Handbook,1997)
3 Bài dạy tích hợp (Integrated lesson): Bài dạy tích hợp là đơn vị học tập có khả năng hình thành
kiến thức, kỹ năng, thái độ (NLTH) cần thiết để giải quyết một công việc hoặc một phần công việc
góp phần hình thành năng lực thực hiện hoạt động nghề nghiệp cho người học1
II Khái quát về dạy học tích hợp
1 Khái niệm dạy học tích hợp
Dạy học tích hợp là phương thức tổ chức dạy học kết hợp giữa dạy lý thuyết và thực hành trong cùng một không gian, thời gian
Điều này có nghĩa là: Khi dạy một kỹ năng nào đó, phần kiến thức chuyên môn liên quan sẽ được dạy trước và HS được thực hành để luyện tập ngay Cả hai hoạt động này được thực hiện trong cùng một không gian, thời gian
2 Các quan điểm về dạy học tích hợp
2.1 Quan điểm tích hợp theo bài (Theo QĐ số 62/2008/QĐ-BLĐTBXH)
Tiến trình thực hiện: Nội dung lý thuyết (kiến thức) được dạy trước, thực hành được dạy ngay sau khi học xong lý thuyết
=> Lý thuyết dạy riêng, thực hành dạy riêng
Trong điều kiện hiện nay, khi các cở sở dạy nghề còn chưa được chuẩn bị đầy đủ về trang thiết
bị và phòng học đảm bảo các tiêu chuẩn quy định, việc tổ chức dạy học theo hướng này đã mang lại những thuận lợi nhất định Tuy nhiên, sẽ có những hạn chế về kết quả học tập khi thực hiện những bài học có nội dung học lý thuyết tương đối dài
2.2 Quan điểm tích hợp theo bước công việc (Theo Công văn số 1610/TCDN-GV)
Tiến trình thực hiện: Kiến thức và thực hành được dạy tích hợp trong từng bước công việc (tiểu
kỹ năng)
Muốn tổ chức dạy nghề theo quan điểm này, đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải có đầy đủ cơ sở vật chất, phòng học đảm bảo các tiêu chuẩn quy định và đội ngũ giáo viên phải có năng lực dạy được
cả lý thuyết và thực hành
III Phương pháp biên soạn giáo án tích hợp
1 Một số định nghĩa về giáo án tích hợp
1Tổng cục dạy nghề (2011),TL tập huấn dạy học tích hợp
Trang 2ĐN 1: Giáo án tích hợp là bản kế hoạch hoạt động của giáo viên và học sinh nhằm làm cho
học sinh lĩnh hội được kiến thức, hình thành kỹ năng và thái độ đối với lao động nghề nghiệp và cuộc sống 2
ĐN 2: Giáo án tích hợp là kế hoạch giảng dạy cho một kỹ năng hoặc một phần kỹ năng nghề
do giáo viên biên soạn dựa theo chương trình mô đun và lịch trình giảng dạy.
(Theo giáo trình Giáo dục học nghề nghiệp, giáo án phải được biên soạn theo thời lượng quy định trong thời khóa biểu và mẫu thống nhất do Bộ LĐ-TBXH ban hành)
2 Các bước thiết kế giáo án tích hợp
1) Xác định mục tiêu học tập
Mục tiêu học tập là những kiến thức, kỹ năng, thái độ mà người học phải đạt được sau khi kết
thúc bài dạy.
Nếu giáo án là kế hoạch giảng dạy cho một kỹ năng nghề, mục tiêu hướng đến giải quyết trọn
vẹn một kỹ năng Nếu giáo án là kế hoạch giảng dạy cho một phần kỹ năng nghề thì mục tiêu
hướng đến giải quyết phần kỹ năng nghề được xác định
2) Thiết kế hình thức tổ chức DH: Hình thức tổ chức DH là toàn bộ những cách thức tổ chức
HĐ của GV và HS trong quá trình DH ở thời gian và địa điểm nhất định nhằm thực hiện những nhiệm vụ DH
Trong thực tế, tùy thuộc vào số lượng học sinh, đặc điểm nội dung học tập, điều kiện về cơ sở vật chất, thời gian và không gian DH, đặc điểm HĐ của thầy - trò và mục tiêu học tập cần đạt GV
có thể thiết kế các hình thức tổ chức DH như: Theo cá nhân, theo nhóm, theo lớp, tại xí nghiệp,
3) Thiết kế nội dung học tập
Căn cứ vào mục tiêu học tập đã xác định cho bài dạy để xác định các nội dung học tập Các nội
dung học tập cần được xây dựng tích hợp theo trình tự lôgíc, phù hợp với tiến trình thực hiện bài dạy được quy định trong mẫu giáo án
Việc xác định nội dung học tập phải tiến hành những công việc sau đây:
- Xác định các bước thực hiện công việc/ các tiểu kỹ năng;
- Xác định những kiến thức liên quan đến việc hình thành từng tiểu kỹ năng;
- Cấu trúc các nội dung học theo logic nhất định, phù hợp tiến trình dạy học
Để xác định đúng kỹ năng và các tiểu kỹ năng cần thực hiện, ngoài nghiên cứu mục tiêu, đề cương bài giảng trong chương trình đào tạo, quan trọng hơn là nghiên cứu sơ đồ phân tích nghề và phiếu phân tích công việc của mô đun
4) Thiết kế các hoạt động dạy - học và phương tiện
- Căn cứ đặc điểm của từng nội dung học tập để thiết kế các hoạt động của GV và HS theo định hướng phát huy sự tham gia tích cực của HS vào quá trình học tập
- Mỗi hoạt động của HS cần có ít nhất một hoạt động tương ứng của GV để hướng dẫn, tổ chức
- Thiết kế HĐ dạy - học không phải là nêu tên các HĐ hay tên của phương pháp DH mà cần
mô tả rõ cách thức triển khai HĐ của GV và HS
- Với mỗi HĐ cần chỉ rõ tên HĐ; mục tiêu của HĐ; cách tiến hành HĐ
2Tổng cục dạy nghề (2011),TL tập huấn dạy học tích hợp.
Trang 3- Căn cứ vào nội dung và phương pháp dạy học, giáo viên lựa chọn các phương tiện phù hợp nhằm tổ chức tốt nhất hoạt động dạy – học Việc sử dụng các phương tiện phải được mô tả trong các hoạt động dạy – học
5) Thiết kế tổng kết và hướng dẫn học tập
- Thiết kế tổng kết: Những nội dung cốt lõi về kiến thức, kỹ năng cần được củng cố, hệ thống
lại nhằm làm cho HS hiểu được bài học một cách sâu sắc Giáo viên nên sử dụng các phương tiện trực quan như bản vẽ, sơ đồ, mô hình, sản phẩm, để tổ chức các hoạt động củng cố
- Thiết kế hướng dẫn học tập: Không đơn giản là giao bài tập hoặc nhiệm vụ về nhà Điều chủ
yếu nhất của khâu này là GV hướng dẫn cách học, khuyến khích tìm kiếm tư liệu, chuẩn bị các điều kiện phục vụ học tập bài tiếp theo
6) Xác định thời gian cho mỗi nội dung của giáo án
Khi xác định thời gian thực hiện các nội dung của giáo án cần chú trọng thời gian thực hiện dạy – học từng tiểu kỹ năng
3 Phương pháp biên soạn từng thành phần của giáo án tích hợp
3.1 Biên soạn giáo án tích hợp theo bài (Xem phụ lục I)
3.2 Biên soạn giáo án tích hợp theo bước công việc (Xem phụ lục II)
PHỤ LỤC I BIÊN SOẠN GIÁO ÁN TÍCH HỢP THEO BÀI
(Ban hành kèm theo Quyết định số 62/2008/QĐ-BLĐTBXH) Giáo án số:
(Ghi số thứ tự của giáo án)
Thời gian thực hiện: (Ghi rõ thời gian thực hiện) Tên bài học trước: (Ghi tên của bài dạy đã thực hiện trước đó)
Thực hiện từ ngày đến ngày
TÊN BÀI:
MỤC TIÊU: Sau khi häc xong bµi nµy ngêi häc cã kh¶ n¨ng:
ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC (Ghi rõ những đồ dùng, trang thiết bị và tài liệu
cần thiết để thực hiện nội dung bài dạy của giáo viên và học sinh)
HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC:
- Giới thiệu chủ đề: Ghi rõ tổ chức theo hình thức nào?(VD: Tổ chức theo lớp/ nhóm)
- Giải quyết vấn đề:
+ Lý thuyết liên quan: Ghi rõ tổ chức DH theo hình thức nào?
+ Trình tự thực hiện: Ghi rõ tổ chức theo hình thức nào?
+ Luyện tập: Ghi rõ tổ chức theo hình thức nào? (VD: Tổ chức theo cá nhân/ nhóm)
- Kết thúc vấn đề: Ghi rõ tổ chức theo hình thức nào?
- Hướng dẫn tự học: Ghi rõ tổ chức theo hình thức nào?
Trang 4I ỔN ĐỊNH LỚP HỌC: Thời gian:
- Kiểm tra sĩ số học sinh:
- Nội dung kiểm tra an toàn lao động, mụi trường học tập,
II thực hiện bài học
TT NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỜI GIAN HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS 1 Dẫn nhập
Khỏi quỏt ý tưởng của nội dung dẫn nhập Ghi rừ cỏc hoạt động của GV khi dẫn nhập Ghi rừ cỏc hoạt động tham gia của HS khi GV dẫn nhập Xỏc định thời gian 2 Giới thiêu chủ đề - Tờn bài học - Mục tiờu - Nội dung chớnh của bài học (Giới thiệu tổng quan về quy trỡnh thực hiện kỹ năng ) + Tiểu kỹ năng 1(Bước 1); + Tiểu kỹ năng 2 (bước 2); + Tiểu kỹ năng n (bước n) Ghi rừ cỏc hoạt động của GV khi giới thiệu chủ đề bài học Ghi rừ cỏc hoạt động tham gia của HS khi GV giới thiệu chủ đề. Xỏc định thời gian cần 3 Giải quyết vấn đề 1 Lý thuyết liờn quan (Chỉ dạy phần lý thuyết liờn quan đến việc hỡnh thành kỹ năng) 1.1
1.2
2 Trỡnh tự thực hiện B1:
B2:
Bn:
* Những sai phạm thường gặp, nguyờn nhõn và cỏch phũng trỏnh * Kiểm tra nhận thức 3 Luyện tập: Cỏc yờu cầu khi thực hành - Ghi rừ cỏc hoạt động của GV khi dạy cỏc nội dung lý thuyết liờn quan; - Ghi rừ cỏc hoạt động của GV khi hướng dẫn cỏc bước trong quy trỡnh thực hiện; - Ghi rừ cỏc hoạt động của GV khi tổ chức dạy những sai phạm thường gặp,
- Ghi rừ cỏc hoạt động của GV khi kiểm tra nhận thức - Ghi rừ cỏc hoạt động của GV khi tổ chức cho HS luyện tập - Ghi rừ cỏc hoạt động tham gia của HS khi lĩnh hội những kiến thức liờn quan - Ghi rừ cỏc hoạt động tham gia của HS khi GV hướng dẫn cỏc bước trong quy trỡnh thực hiện; - Ghi rừ cỏc hoạt động tham gia của HS khi GV tổ chức dạy những sai phạm thường gặp,
- Ghi rừ cỏc hoạt động tham gia của HS khi GV kiểm tra nhận thức;
- Ghi rừ cỏc hoạt động luyện tập của HS
Xỏc định thời gian cần
Trang 5- Củng cố kiến thức: ( Củng cố
các kiến thức cốt lõi)
- Củng cố kỹ năng: ( củng cố
các tiểu kỹ năng cần lưu ý; các
sai hỏng thường gặp )
- Nhận xét kết quả học tập:
(Đánh giá về ý thức và kết quả
học tập)
- Hướng dẫn chuẩn bị cho
buổi học sau:( về kiến thức, về
vật tư, dụng cụ, )
- Ghi rõ các hoạt động
của GV khi củng cố kiến thức, kỹ năng, các sai hỏng thường gặp và các khắc phục.
- Ghi rõ các hoạt động
của GV khi nhận xét kết quả học tập.
- Ghi rõ các hoạt động
của GV khi hướng dẫn các nội dung chuẩn bị cho buổi học sau.
- Ghi rõ các hoạt động tham gia của HS khi GV
tổ chức củng cố các kiến thức, kỹ năng đã học.
- Ghi rõ các hoạt động của HS khi nghe nhận xét kết quả học tập.
- Ghi rõ các hoạt động của HS khi GV hướng dẫn.
định thời gian cần
5 H íng dÉn tù häc
- Hướng dẫn các tài liệu liên
quan đến nội dung của bài học
để học sinh tham khảo.
-Hướng dẫn tự rèn luyện (giao
bài tập).
- Ghi rõ các hoạt động
của GV khi hướng dẫn các tài liệu liên quan
- Ghi rõ các bài tập giao
cho HS
- Ghi rõ các hoạt động của HS khi GV hướng dẫn
Xác định thời gian
III Rót kinh nghiÖm tæ chøc thùc hiÖn:
TRƯỞNG KHOA/ TRƯỞNG TỔ MÔN Ngày tháng năm
GIÁO VIÊN
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT Tªn bµi:
MỤC TIÊU: Sau khi häc xong bµi nµy ngêi häc cã kh¶ n¨ng:
1 Lý thuyết liên quan:
1.1
(Chèn các minh họa (nếu có) bằng hình ảnh, bản vẽ, )
1.2
(Chèn các minh họa (nếu có) bằng hình ảnh, bản vẽ, )
1.n
2 Trình tự thực hiện
Bước 1:
(Mô tả chi tiết cách thực hiện, tiêu chuẩn kỹ thuật; minh họa bằng hình ảnh/ bản vẽ)
Bước 2:
(Mô tả chi tiết cách thực hiện, tiêu chuẩn kỹ thuật; minh họa bằng hình ảnh/ bản vẽ)
Trang 6Bước n:
QUY TRÌNH THỰC HIỆN Tên kỹ năng:
Bước 1
Bước 2
Bước n
* Những sai phạm thường gặp, nguyên nhân và cách phòng tránh
STT Tên sai phạm Nguyên nhân Cách phòng tránh, khắc phục Minh họa
1
3 Luyện tập:
Các yêu cầu khi thực hành:
PHIẾU HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP Tên kỹ năng:
I Các thông tin liên quan (Cung cấp các thông tin về sản phẩm: Đặc điểm, các bản vẽ,…)
………
II Trình tự thực hiện
Tên bước
công việc
Hướng dẫn cách thực
Tiêu chuẩn
Phương tiện sử
Lưu ý an toàn lao
Định mức thời gian (phút) Lần 1 Lần 2 Lần Bước 1
Bước 2
Bước n
Giáo viên hướng dẫn
PHỤ LỤC II BIÊN SOẠN GIÁO ÁN TÍCH HỢP THEO BƯỚC CÔNG VIỆC
(Theo Công văn số 1610/TCDN-GV ngày 15/9/2010)
Giáo án số:
(Ghi số thứ tự của giáo án)
Thời gian thực hiện: (Ghi rõ thời gian thực hiện) Tên bài học trước: (Ghi tên của bài dạy đã thực hiện trước đó)
Thực hiện từ ngày đến ngày
Trang 7Tên bài:
Mục tiêu :Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
Đồ dùng và trang thiết bị dạy học (Ghi rõ những đồ dùng, trang thiết bị và tài liệu cần thiết cho giáo viên và học sinh để thực hiện nội dung bài dạy)
Hình thức tổ chức dạy học: - Giới thiệu chủ đề: Ghi rõ tổ chức DH theo hình thức nào? - Giải quyết vấn đề: + Lý thuyết liên quan: Ghi rõ tổ chức DH theo hình thức nào? + Trình tự thực hiện: Ghi rõ tổ chức theo hình thức nào? + Luyện tập: Ghi rõ tổ chức theo hình thức nào? - Kết thúc vấn đề: Ghi rõ tổ chức theo hình thức nào? - Hướng dẫn tự học: Ghi rõ tổ chức theo hình thức nào? I Ổn định lớp học: Thời gian:
- Kiểm tra sĩ số học sinh:
- Nội dung kiểm tra an toàn lao động, môi trường học tập,
II Thực hiện bài học
TT Nội dung Hoạt động dạy học Thời gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 1 Dẫn nhập
(Khái quát ý tưởng của nội
dung dẫn nhập)
Ghi rõ các hoạt động của
GV khi dẫn nhập
Ghi rõ các hoạt động tham gia của HS khi GV dẫn nhập
Xác định thời gian
2 Giới thiêu chủ đề
- Tên bài học:
- Mục tiêu:
- Nội dung bài học:
+ Tiểu kỹ năng 1(Bước 1);
+ Tiểu kỹ năng 2 (bước 2);
+ Tiểu kỹ năng n (bước n)
Ghi rõ các hoạt động của GV khi giới thiệu chủ đề bài học
Ghi rõ các hoạt động tham gia của HS khi GV giới thiệu chủ đề.
Xác định thời gian cần
3 Giải quyết vấn đề
1 Tiểu kỹ năng 1 (Bước
công việc 1)
a Lý thuyết liên quan:
(chỉ dạy những kiến thức lý
thuyết liên quan đến tiểu kỹ
năng1).
b Trình tự thực hiện:
- Ghi rõ các hoạt động của
GV khi trình bày nội dung
lý thuyết liên quan.
- Ghi rõ các hoạt động của
GV khi dạy tiểu KN 1
- Ghi rõ các hoạt động tham gia của HS khi lĩnh hội kiến thức liên quan.
- Ghi rõ các hoạt động tham gia của HS khi GV dạy tiểu KN 1
Xác định thời gian cần
Trang 8* Những sai phạm thường
gặp, cỏch phũng và khắc
phục
* Kiểm tra nhận thức.
c Thực hành:
Cỏc yờu cầu khi thực hành
- Ghi rừ cỏc hoạt động của
GV khi tổ chức dạy những sai phạm thường gặp,
- Ghi rừ cỏc hoạt động của
GV khi kiểm tra nhận thức.
- Ghi rừ cỏc hoạt động của
GV khi tổ chức cho HS luyện tập.
- Ghi rừ cỏc hoạt động tham gia của HS khi GV tổ chức dạy những sai phạm thường gặp,
- Ghi rừ cỏc hoạt động tham gia của HS khi GV kiểm tra nhận thức.
- Ghi rừ cỏc hoạt động luyện tập của HS
2 Tiểu kỹ năng 2 (Bước
cụng việc 2)
(Xỏc định tương tự như
thực hiện tiểu kỹ năng 1)
Lựa chọn cỏc hoạt động
phự hợp.
Lựa chọn cỏc hoạt động
phự hợp.
n Tiểu kỹ năng n:
(Xỏc định tương tự như
thực hiện tiểu kỹ năng 1)
Lựa chọn cỏc hoạt động
phự hợp.
Lựa chọn cỏc hoạt động
phự hợp.
4 Kết thúc vấn đề
- Củng cố kiến thức:
( Củng cố cỏc kiến thức cốt
lừi)
- Củng cố kỹ năng: ( củng
cố cỏc tiểu kỹ năng cần lưu
ý; cỏc sai hỏng thường
gặp)
- Nhận xột kết quả học
tập: (Đỏnh giỏ về ý thức và
kết quả học tập)
- Hướng dẫn chuẩn bị cho
buổi học sau:( về kiến
thức, về vật tư, dụng cụ, )
- Ghi rừ cỏc hoạt động của
GV khi củng cố kiến thức,
kỹ năng, cỏc sai hỏng thường gặp và cỏc khắc phục.
- Ghi rừ cỏc hoạt động của
GV khi nhận xột kết quả học tập.
- Ghi rừ cỏc hoạt động của
GV khi hướng dẫn cỏc nội dung chuẩn bị cho buổi học sau.
- Ghi rừ cỏc hoạt động tham gia của HS khi GV tổ chức củng cố cỏc kiến thức,
kỹ năng đó học.
- Ghi rừ cỏc hoạt động của
HS khi nghe nhận xột kết quả học tập.
- Ghi rừ cỏc hoạt động của
HS khi GV hướng dẫn.
Xỏc định thời gian cần
5 Hướng dẫn tự học
- Hướng dẫn cỏc tài liệu
liờn quan đến nội dung
của bài học để học sinh
tham khảo.
- Hướng dẫn tự rốn luyện
(giao bài tập).
- Ghi rừ cỏc hoạt động của
GV khi hướng dẫn cỏc tài liệu liờn quan
- Ghi rừ cỏc bài tập giao
cho HS
- Ghi rừ cỏc hoạt động của
HS khi GV hướng dẫn
Xỏc định thời gian
III Rỳt kinh nghiệm tổ chức thực hiện:
Trưởng khoa/ trưởng tổ mụn Ngày thỏng năm
Giỏo viờn
Trang 9ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT Tên bài:
Mục tiêu: Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
1 Tiểu kỹ năng 1 (Bước công việc 1)
a Lý thuyết liên quan: (Mô tả chi tiết những kiến thức lý thuyết liên quan, minh họa nếu có)
b Trình tự thực hiện (Mô tả chi tiết trình tự thực hiện bước 1, minh họa nếu có)
* Sai phạm thường gặp, cách phòng và khắc phục:
phục
Minh họa
1
c Thực hành: (hướng dẫn thường xuyên thực hiện tiểu kỹ năng 1)
Yêu cầu khi luyện tập:
2 Tiểu kỹ năng 2 (Bước công việc 2)
a Lý thuyết liên quan: (Mô tả chi tiết những kiến thức lý thuyết liên quan, minh họa nếu có)
b Trình tự thực hiện: (Mô tả chi tiết trình tự thực hiện bước 2, minh họa nếu có)
* Sai phạm thường gặp, cách phòng và khắc phục:
khắc phục
Minh họa
1
c Thực hành: (hướng dẫn thường xuyên thực hiện tiểu kỹ năng 2)
Yêu cầu khi luyện tập:
n Tiểu kỹ năng n (Bước công việc n)
a Lý thuyết liên quan: (Mô tả chi tiết những kiến thức lý thuyết liên quan, minh họa nếu có)
Trang 10
b Trình tự thực hiện: (Mô tả chi tiết trình tự thực hiện bước n, minh họa nếu có)
* Sai phạm thường gặp, cách phòng và khắc phục:
khắc phục
Minh họa
1
c Thực hành: (hướng dẫn thường xuyên thực hiện tiểu kỹ năng n)
Yêu cầu khi luyện tập:
PHIẾU HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP
Tên kỹ năng:
I Các thông tin liên quan (Cung cấp các thông tin về sản phẩm: Đặc điểm, các bản vẽ,…)
………
II Trình tự thực hiện
Tên bước
công việc
Hướng dẫn cách thực
Tiêu chuẩn
Phương tiện sử
Lưu ý an toàn lao
Định mức thời gian (phút) Lần 1 Lần 2 Lần Bước 1
Bước 2
Bước n
Giáo viên hướng dẫn