KHẮC PHỤC CỦA NHÀ ĐẦU TƯ CÁ NHÂN TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM

th tr ng ch ng khoán Vi t Nam sàn Tp.HCM... Rotated Comnent Matrix Ma tr n xoay nhân t Rotated Component Matrix a Extraction Method: Principal Component Analysis.. Kinh doanh Phap luat

đ u t ch ng khoán c a nhà đ u t cá nhân t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam (sàn TP HCM)

ro v Option, Quan h R i ro và t su t sinh

l i, R i ro cho vay ch ng khoán… Nh ng

ch a có nghiên c u sâu v r i ro c a nhà đ u

t cá nhân t i TTCK Vi t Nam (Sàn Tp HCM) Nh t là giai đo n t n m 2007- đ n nay Xu t phát t th c ti n đó, b n thân ch n

đ tài: Kh c ph c r i ro c a nhà đ u t cá

th tr ng ch ng khoán Vi t Nam (sàn Tp.HCM)

- L p b ng t ng s trong y u t tâm lý

b y đàn c a nhà đ u t cá nhân

- Tìm nhân t chính nh h ng t i r i

ro c a nhà đ u t cá nhân B ng cách ki m tra thang đo b ng Cronbach Alpha Sau khi ki m tra thang đo đ đ tin c y, phân tích nhân t Sau đó xác đ nh đi m t ng thu c tính và đi m trung bình t ng nhân t D a vào đi m trung bình đ xác đ nh m c đ nh h ng c a t ng nhân t

H U

B ng 2 Ch y t ng s SPSS Mua bán CP ch ph thu c vào di n bi n th tr ng

Mua ban theo thi truong

Frequency Percent Valid Percent Cumulative Percent

Total 169 100.0 100.0

- Khi h i “ Anh/ ch có đ t l nh mua

(bán) ch ng khoán, khi trên b ng đi n t xu t

hi n hàng lo t l nh mua (bán) đ i v i c

phi u mà anh ch đang n m gi không, dù

không có thông tin gì m i v c phi u đó xu t

c12.1 đ n c12.28), thi t k theo thang đo likert

t 1 (hoàn toàn không nh h ng) đ n 5( nh

KMO and Bartlett's Test a

Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling Adequacy .847

Bartlett's Test of Sphericity Approx Chi-Square 2.164E3

H U

+ Sig < 0,05 và KMO = 0,83 > 0,6

th a đi u ki n đ phân tích nhân t có ý ngh a

Sau khi s d ng ph ng pháp phân tích nhân

t c b n và ti n hành xoay nhân t , 6 nhân t

đ c rút ra t nhóm 28 câu h i ban đ u (có 2 câu h i v i tr ng s nhân t factor loading nh

h n 0,5 đã b lo i)

B ng 3 Rotated Comnent Matrix (Ma tr n xoay nhân t )

Rotated Component Matrix a

Extraction Method: Principal Component Analysis

Rotation Method: Varimax with Kaiser Normalization

3.3.3 t tên nhân t

H U

B ng 4 t tên các nhân t Nhân t Tính đi m s nhân t Tên nhân t

Kinh doanh Phap luat Vi mo Khach quan Thong tin Thi truong

Hình 2 nh h ng c a các nhân t t i r i ro c a N T cá nhân trên TTCK

hoàn toàn d a vào tâm lý b y đàn dù không có

thông tin m i v c phi u xu t hi n Theo k t

qu phân tích nhi u nhà đ u t ch quan tâm,

- K đó là Nhân t Thông tin ( thi u thông tin, các ch s kinh t v mô…)

- Nhân t Khách quan (thiên tai l l t,

TÀI LI U THAM KH O

1 TS ào Lê Minh (2002),“Nh ng v n đ c n

b n v ch ng khoán và th tr ng ch ng khoán“

NXB Chính tr qu c gia

2 TS Lý Vinh Quang (2006),“Ch ng khoán và

phân tích đ u t ch ng khoán“ NXB Th ng kê

3 TS ào Lê Minh (2003), “Phân tích và đ u t

ch ng khoán“ NXB Chính tr qu c gia

4 PGS TS Bùi Kim Y n (2007),“Phân tích và

trong đ u t ch ng khoán“ NXB Thanh Niên

8 Nguy n B o Hoa (2007),“ u t ch ng khoán

nh t đ nh thành công“ NXB Lao đ ng xã h i

9 Brealey Myers (2003), Principles of Corporate Finance, Irwin McGraw - Hill

NAM (SÀN GIAO D CH TP.HCM)

LU N V N TH C S Chuyên ngành : QU N TR KINH DOANH

Mã s : 603405

H NG D N KHOA H C: TS L I TI N D NH

I- TÊN TÀI:

CH NG KHOÁN VI T NAM (SÀN GIAO D CH TP.HCM)

II- NHI M V VÀ N I DUNG:

Nhi m v :

Nghiên c u lý thuy t và th c t t th tr ng, tìm và phân tích nhân t nh h ng đ n r i ro

c a nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán (sàn TP.HCM)

N i dung:

Ch ng 1: C s lý lu n v đ u t ch ng khoán và r i ro trong đ u t ch ng khoán

Ch ng 2: Phân tích r i ro nhà đ u t cá nhân t i sàn giao d ch TP.HCM

Ch ng 3: Gi i pháp kh c ph c r i ro nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán

K t lu n

III- NGÀY GIAO NHI M V : 15/09/2011

IV- NGÀY HOÀN THÀNH NHI M V : 15/03/2012

V- CÁN B H NG D N: (Ghi rõ h c hàm, h c v , h , tên)

TS L I TI N D NH

CÁN B H NG D N KHOA QU N LÝ CHUYÊN NGÀNH

(H tên và ch ký) (H tên và ch ký)

Tôi xin cam đoan r ng m i s giúp đ cho vi c th c hi n Lu n v n này đã đ c

c m n và các thông tin trích d n trong Lu n v n đã đ c ch rõ ngu n g c

H c viên th c hi n Lu n v n

(Ký và ghi rõ h tên)

PHAN V N TÂN

H U

Tr c tiên, xin chân thành c m n th t nhi u đ n th y TS L i Ti n D nh, ng i đã

t n tình ch b o và h ng d n, giúp tôi hoàn thành Lu n V n T t Nghi p này

Qua đây c ng xin g i l i c m n các th y cô trong tr ng i h c K Thu t Công Ngh Tp HCM, đã t n tình truy n đ t ki n th c cho tôi trong quá trình h c t p t i tr ng

Và sau cùng, con xin c m n cha m đã h t lòng quan tâm giúp đ con hoàn thành lu n v n này

M t l n n a, xin chân thành g i l i c m n đ n các th y cô Tr ng i h c K Thu t Công Ngh Tp.HCM, th y TS L i Ti n D nh, cùng các cô chú trong đ n v , cha m ,

b n bè… Nh ng ng i t n tâm ch b o, h tr , giúp đ

Tp HCM, ngày 10 tháng 03 n m 2012

Ch ng 1: C s lý lu n Nêu các đ nh ngh a v ch ng khoán, r i ro Gi i thi u th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam Th tr ng OTC Th tr ng ch ng khoán t p trung Các

đ nh ngh a v r i ro K t qu kh o sát và gi i thi u ph n m m phân tích

Ch ng 2 : Phân tích th c tr ng th tr ng ch ng khoán t i Vi t Nam Nêu l ch s ra

đ i và phát tri n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Phân tích r i ro trong đ u t trên th

tr ng ch ng khoán Nêu ra nh ng nguyên nhân tác đ ng r i ro trong đ u t trên th tr ng

ch ng khoán Ti n hành phân tích nhân t r i ro trong đ u t ch ng khoán

Ch ng 3: Gi i pháp và nâng cao hi u qu Gi i pháp v mô, gi i pháp vi mô, gi i

Chapter 2: It gives the analysis of the stock market situation in Vietnam, introduces the history and development of Vietnam’s securities market as well as the analysis of investment risks on the stock market; It also presents some impact factors to the investment risks in the stock market and the analysis of risk factors in investment securities

Chapter 3: Solutions and improvement: It provides macro solutions, micro solutions, solutions for each factor, and solutions other

Conclusion: It gives conclusions and some recommendations Hopefully, the thesis will make a small contribution in helping individual investors to minimize risks and stock market of Vietnam (HCMC stock exchange floor) to operate professionally in order to become an effective capital mobilization channel for socio-economic development of the country

H U

DANH M C CÁC T VI T T T i

DANH M C CÁC B NG ii

DANH M C CÁC TH iii

L I M U iv

CH NG 1: C S LÝ LU N V U T CH NG KHOÁN VÀ R I RO TRONG U T CH NG KHOÁN………1

1.1 u t ch ng khoán là gì? 1

1.1.1 Khái ni m 1

1.1.2 M c đích đ u t ch ng khoán 1

1.1.3 c đi m c a đ u t ch ng khoán 2

1.1.4 Các hình th c đ u t ch ng khoán 2

1.1.5 Nhà đ u t cá nhân 3

1.1.5.1 Khái ni m 3

1.1.5.2 c đi m c a nhà đ u t ch ng khoán cá nhân 3

1.2 Ch ng khoán 3

1.2.1 C phi u 3

1.2.1.1 Khái ni m 3

1.2.1.2 L i t c 3

1.2.1.3.Các y u t nh h ng đ n giá c phi u 4

1.2.1.4 Phân lo i c phi u 4

1 2.2 Trái phi u 5

1.2.2.1 Khái ni m 5

1.2.2.2 L i t c 5

1.2.2.3 Các y u t tác đ ng đ n giá trái phi u 6

1.2.2.4 c đi m c a trái phi u 6

1.2.2.5 Phân lo i trái phi u 7

1.3 Th tr ng ch ng khoán 8

H U

1.3.1.2 Ch c n ng c a th tr ng ch ng khoán 9

1.3.1.3 Nguyên t c ho t đ ng c a th tr ng ch ng khoán 9

1.3.2 Th tr ng ch ng khoán t p trung 10

1.3.2.1 Khái ni m 10

1.3.2.2 S giao d ch ch ng khoán 10

1.3.2.3 M t s quy đ nh chung v giao d ch t i TTCK Vi t Nam 11

1.3.2.4 Quy đ nh v vi c giao d ch c phi u trên TTCK t p trung 12

1.3.3.Th tr ng OTC (Over The Counter) 13

1.3.3.1 Th tr ng OTC 13

1.3.3.2 c đi m c a th tr ng OTC 13

1.4 R i ro trong đ u t ch ng khoán c a nhà đ u t cá nhân 14

1.4.1 Khái ni m r i ro 14

1.4.2 Các lo i r i ro 14

1.4.2.1 R i ro h th ng 14

1.4.2.2 R i ro phi h th ng 18

1.4.3 Qu n tr r i ro 19

1.4.3.1 Khái ni m 19

1.4.3.2 Các b c qu n tr r i ro 19

1.4.3.3 N i dung qu n tr r i ro đ i v i N T cá nhân 20

1.5 Ki m đ nh phân tích và đo l ng r i ro trong đ u t ch ng khoán cu nhà đ u t cá nhân 20

1.5.1 S li u kh o sát 21

1.5.2 Ph n m m ki m đ nh 21

1.5.3 Ý ngh a c a ki m đ nh phân tích nhân t 21

K T LU N CH NG 1 22

CH NG 2: PHÂN TÍCH R I RO NHÀ U T CÁ NHÂN T I SÀN GIAO D CH TP.HCM……….23

H U

2.1.2 Di n bi n th tr ng t n m 2006 đ n 2011 25

2.2 Th c tr ng nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán 29

2.2.1 S l ng tài kho n c a nhà đ u t 29

2.2.2 Các c phi u nhà đ u t cá nhân quan tâm nhi u nh t hi n nay 30

2.2.2.1 C phi u có đ cung c u bi n đ ng m nh nh t hi n nay 30

2.2.2.2 Các lo i ch ng khoán có tính thanh kho n cao hi n nay 32

2.2.3 Th tr ng ch ng khoán nào nhà đ u t quan tâm nh t 33

2.3 Phân tích r i ro nhà đ u t cá nhân g p ph i trong đ u t ch ng khoán 33

2.3.1 R i ro phát sinh t b n thân nhà đ u t cá nhân 33

2.3.2 Tin đ n 34

2.3.3 T o cung c u gi t o 35

2.3.4 Mua bán n i gián 35

2.3.5 Bán kh ng 35

2.3.6 Ch t l ng ki m toán không cao 36

2.3.7 i lái 36

2.3.8 Công b thông tin tùy ti n 37

2.3.9 Phát hành 37

2.4 Ki m đ nh các nhân t tác đ ng đ n r i ro đ u t ch ng khoán c a nhà đ u t cá nhân 37

2.4.1 Thông tin nhà đ u t 37

2.4.1.1 tu i nhà đ u t trên th tr ng ch ng khoán 38

2.4.1.2 Danh m c đ u t 38

2.4.1.3 V n đ u t 40

2.4.1.4 Chi n l c đ u t 40

2.4.1.5 T su t sinh l i trung bình 41

2.4.2 Hành vi b y đàn c a nhà đ u t t k t qu kh o sát 42

2.4.3 Các nhân t nh h ng đ n r i ro c a nhà đ u t cá nhân 44

H U

2.4.3.3 t tên nhân t 45

2.4.3.4 Ki m đ nh đ tin c y thang đo cho t ng nhân t 47

2.4.3.5 Tính giá tr t ng nhân t 48

3.4.3.6 V đ th m c đ nh h ng c a các nhân t 49

K T LU N CH NG 2 52

CH NG 3: GI I PHÁP KH C PH C R I RO NHÀ U T CÁ NHÂN TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN.…… ……… 53

3.1 Gi i pháp t m v mô 53

3.1.1 Duy trì m t n n kinh t n đ nh 53

3.1.2 n đ nh chính sách ti n t qu c gia 53

3.1.3 Duy trì m t chính sách tài chính phù h p 54

3.1.4 Ph i h p ch t ch chính sách ti n t và chính sách tài chính 55

3.2 Các gi i pháp vi mô 55

3.2.1 Gi i pháp cho nhà đ u t cá nhân 55

3.2.1.1 ào t o ki n th c 55

3.2.1.2 Xác l p nguyên t c đ u t 56

3.2.1.3 Không mua c phi u đã quá nóng hay mua theo đám đông 57

3.2.1.4 Xác đ nh giá tr th t c a c phi u 58

3.2.1.5 Làm ch s h u công ty n u đ ngu n l c 58

3.2.2 i v i công ty ch ng khoán 59

3.2.2.1 Nâng cao đ o đ c ngh nghi p 59

3.2.2.2 Ch n ch nh m t s ho t đ ng c a công ty ch ng khoán 59

3.2.2.3 Phát huy hi u qu t v n vì l i ích c a nhà đ u t cá nhân 60

3.2.3 Gi i pháp chung cho th tr ng 60

3.2.3.1 y m nh CPH 60

3.2.3.2 Khuy n khích các CTCP niêm y t trên TTCK 61

H U

3.2.3.4 Minh b ch hoá thông tin 62

3.3 T k t qu ki m đ nh trong ch ng 2 đ a ra gi i pháp cho t ng nhân t 64

3.3.1 Nhân t th tr ng 64

3.3.2 Nhân t thông tin 64

3.3.3 Nhân t khách quan 65

3.3.4 Nhân t v mô 66

3.3.5 Nhân t pháp lu t 66

3.3.6 Nhân t kinh doanh 67

3.4 Gi i pháp khác 67

3.4.1 Phát tri n h p đ ng quy n ch n (Options) ch ng khoán 67

3.4.2 S m đ a ra quy đ nh gi m ngày T 68

K T LU N CH NG 3 69

K T LU N VÀ KI N NGH 70

1 K t lu n 70

2 Ki n ngh 71 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

TTLKCK : Trung tâm l u ký ch ng khoán

TTGDCK : Trung tâm giao d ch ch ng khoán

TP.HCM : Thành ph H Chí Minh

UBCKNN : y ban ch ng khoán Nhà n c

H U

B ng 1.1 K t qu kh o sát th ng kê 20

B ng 2.1 M i CP t ng m nh rên sàn TP.HCM trong đ u tháng 02 n m 2012 30

B ng 2.2 M i CP gi m m nh rên sàn TP.HCM trong đ u tháng 02 n m 2012 31

B ng 2.3 Th ng kê thanh kho n CP t 22/02/2012 - 06/03/2012 32

B ng 2.4 Ch y t ng s SPSS Mua bán CP ph thu c vào di n bi n th tr ng 42

B ng 2.5 Ch y t ng s SPSS Mua bán theo di n bi n CP Blue chips 43

B ng 2.6 Ch y t ng s SPSS Mua CP theo đám đông 44

B ng 2.7 Rotated Comnent Matrix (Ma tr n xoay nhân t ) 46

B ng 2.8 t tên các nhân t 47

B ng 2.9 i m s các nhân t (Descriptives) 49

H U

Hình 2.1 Di n bi n VN-Index trong n m 2000 24 Hình 2.2 Di n bi n VN-Index trong n m 2006 26 Hình 2.3 Di n bi n VN-Index trong n m 2007 27 Hình 2.4 Ch s VN-Index qua các n m, giai đo n 2007 đ n nay 29 Hình 2.5 Di n bi n VN-Index t khi hình thành t i 2011 33 Hình 2.6 tu i nhà đ u t trên th tr ng ch ng khoán 38 Hình 2.7 S ch ng khoán n m gi 39 Hình 2.8 S l nh v c đ u t (ngành ngh ) 39 Hình 2.9 V n đ u t 40 Hình 2.10 Chi n l c đ u t 41 Hình 2.11 T su t sinh l i trung bình 42 Hình 2.12 M c đ nh h ng r i ro c a các nhân t t i k t qu kinh doanh c a nhà đ u t

cá nhân 50

H U

1 Gi i thi u t ng quan

- Th tr ng ch ng khoán đã có t r t lâu trên th gi i Nh m t t t y u n m 2000

th tr ng ch ng khoán Vi t Nam ra đ i, th tr ng ch ng khoán Vi t Nam c ng l n nhanh và phát tri n, h i nh p cùng các n c tiên ti n trên th gi i Lúc đ u vào n m 2000

ch s VN Index t 100 đi m, lên 1170 đi m vào tháng 01 n m 2007 và ngày 23 tháng 08

n m 2011 ch s VN Index 401.28 đi m Qua th c t t n m 2007-2012 cho th y th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam (sàn TP HCM) có t c đ t ng và gi m m nh, nên nhà đ u

t ch ng khoán có đ r i ro cao so v i các hình th c kinh doanh khác

+ Trên th gi i: Có nhi u nghiên c u v r i ro c a TTCK Nh ng ch a có nghiên c u sâu

v TTCK Vi t Nam (sàn Tp HCM) Nh t là r i ro c a nhà đ u t cá nhân

+ T i Vi t Nam: Tuy có nhi u đ tài nghiên c u v r i ro ch ng khoán, nh ng khía c nh khác nhau c a th tr ng nh : R i ro v Option, Quan h R i ro và t su t sinh l i, R i ro cho vay ch ng khoán… Nh ng ch a có nghiên c u sâu v r i ro c a nhà đ u t cá nhân t i TTCK Vi t Nam (Sàn Tp HCM) Nh t là giai đo n t n m 2007- đ n nay

Xu t phát t th c ti n đó, b n thân ch n đ tài: Kh c ph c r i ro c a nhà đ u t cá nhân t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam (sàn Tp.HCM)

2 M c tiêu nghiên c u

- Phân tích th c tr ng th tr ng CK (sàn TP.HCM), nh n di n các lo i r i ro trên

th tr ng và đ xu t các gi i pháp h n ch r i ro cho nhà đ u t cá nhân

- Nghiên c u hành vi nhà đ u t trên th tr ng ch ng khoán Nh m đ a ra nh ng

gi i pháp, góp ph n cho nhà đ u t có h ng đ u t hi u qu h n khi tham gia th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam (sàn TP HCM)

- Phân tích các nhân t r i ro, tìm nhân t r i ro nào là nh h ng nh t đ i v i nhà

đ u t cá nhân, và đ a ra gi i pháp cho t ng nhân t

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

- Nghiên c u hành vi b y đàn c a nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán

Vi t Nam (sàn TP.HCM)

Ch ng 1: C s lý lu n v đ u t ch ng khoán và r i ro trong đ u t ch ng khoán

Ch ng 2: Phân tích r i ro nhà đ u t cá nhân t i sàn giao d ch TP.HCM

Ch ng 3: Gi i pháp kh c ph c r i ro nhà đ u t cá nhân trên th tr ng ch ng khoán

K t lu n

- u t theo ngh a chung nh t là quá trình s d ng các ngu n l c hi n t i

nh m thu l i l i ích nào đó trong t ng lai Các ngu n l c s d ng vào quá trình

đ u t g i là ngu n v n đ u t và có th đ c bi u hi n d i nhi u hình th c khác nhau nh : V n b ng ti n, kim lo i quý, đá quý, đ t đai, b t d ng s n, tài nguyên,

th ng hi u, phát minh sáng ch … Ho t đ ng đ u t có th do m t t ch c ho c

m t cá nhân th c hi n d i nhi u hình th c Song n u c n c vào m i liên h tr c

ti p gi a ch đ u t và đ i t ng đ u t ng i ta th ng chia thành đ u t tr c ti p vào đ u t gián ti p

+ u t tr c ti p là hình th c đ u t trong đó ch đ u t tr c ti p tham gia

qu n lý đi u hành đ i t ng mà h b v n đ u t , đ c th c hi n hi n d i các hình th c nh g p v n kinh doanh ho c th c hi n các h p đ ng h p tác kinh doanh

+ u t gián ti p là hình th c đ u t mà ch đ u t không tr c ti p tham gia đi u hành ho t đ ng c a đ i t ng mà h b v n đ u t , đ c th c hi n d i các hình th c nh đ u t ch ng khoán ho c cho vay đ u t đ i v i các t ch c kinh

t

u t ch ng khoán là m t trong nh ng hình th c đ u t gián ti p c a nhà

đ u t vào các doanh nghi p, đó ch đ u t b v n đ mua các ch ng khoán (c phi u, trái phi u) c a doanh nghi p đang l u hành trên th tr ng ch ng khoán

nh m đ t đ c nh ng l i ích nh t đ nh

1.1.2 M c đích đ u t ch ng khoán

- Tr c h t là nh m thu đ c l i nhu n t s ti n đã b ra đ u t Ph n l i nhu n này đ c hình thành t l i t c ch ng khoán mà ch doanh nghi p tr cho

ng i đ u t theo quy đ nh và ph n chênh l ch giá ch ng khoán khi h chuy n

nh ng quy n s h u ch ng khoán trên th tr ng

H U

- phân tán r i ro có th g p trong t ng lai, nh đa d ng hóa các hình

th c đ u t ; đ th c hi n quy n ki m soát ho c tham gia qu n tr doanh nghi p v i

t cách ng i n m c ph n, v n góp chi ph i Các m c đích có th khác nhau tu theo ý đ nh c a t ng nhà đ u t , song c ng có th t ng h p các m c tiêu trên trong

+ C phi u (c phi u u đãi, c phi u th ng)

+ Trái phi u (trái phi u th ng, trái phi u có kh n ng chuy n đ i…),

+ Ch ng khoán phái sinh (h p đ ng t ng lai, h p đ ng l a ch n, ch ng quy n…)

- M i lo i ch ng khoán có kh n ng sinh l i c ng nh m c đ r i ro, kh

n ng thanh kho n, quy n ki m soát ho c tham gia qu n tr doanh nghi p khác nhau

• u t theo ph ng th c: Có hai ph ng th c đ u t ch ng khoán c b n là:

- u t ch ng khoán tr c ti p

- u t ch ng khoán gián ti p

+ u t ch ng khoán tr c ti p: Là hình th c nhà đ u t tr c ti p mua

ch ng khoán cho mình thông qua các nhà môi gi i ch ng khoán trên th tr ng

+ u t ch ng khoán gián ti p: Là các nhà đ u t ch ng khoán thông qua các đ nh ch , t ch c đ u t chuyên nghi p nh Qu đ u t ch ng khoán, Q y tín thác đ u t … đ th c hi n ho t đ ng đ u t cho mình Do các t ch c đ u t chuy n nghi p có đ i ng chuyên gia và qu n lý đ u t chuyên nghi p, có kh n ng

H U

phân tích và đánh giá th tr ng nên có th giúp cho các nhà đ u t tránh đ c các

r i ro không đáng có và đ t đ c hi u qu đ u t ch ng khoán cao h n

• u t ch ng khoán theo th i h n: u t ch ng khoán ng n h n và

ch ng khoán dài h n

- u t ch ng khoán ng n h n: Có th i gian d i 1 n m (3 tháng, 6 tháng, 9 tháng…)

- u t ch ng khoán dài h n: Có th i gian t 1 n m tr lên

ho c bút toán ghi s , xác nh n quy n s h u và l i ích h p pháp c a ng i s h u

c phi u đ i v i tài s n ho c v n c a m t công ty c ph n Ng i mua c phi u tr thành c đông th ng hay c đông ph thông

H U

1.2.1.2 L i t c

- Ng i mua c phi u th ng đ c h ng l i t c t hai ngu n đó là c t c

và lãi t chênh l ch giá c phi u Chênh l ch giá là ph n mà các nhà đ u t v i chi n l c kinh doanh ng n h n s bán ra đ ki m l i ngay khi giá c phi u t ng lên

+ Nh ng y u t kinh t : Là nh ng nhân t c b n nh t gây ra s dao đ ng,

c a giá c phi u n m trong s thay đ i m c thu nh p c a doanh nghi p M c thu

nh p này cùng v i lãi su t th tr ng và xu h ng kinh doanh, góp ph n t o nên

nh ng nhân t kinh t nh h ng t i giá c phi u

+ Nh ng y u t phi kinh t : Là nh ng nhân t bao g m nh ng thay đ i trong đi u ki n chính tr nh chi n tranh hay thay đ i c c u qu n lý hành chính, thay đ i th i ti t hay đi u ki n thiên nhiên…

+ Nh ng y u t th tr ng: Là nh ng nhân t n i t i c a th tr ng bao g m

s bi n đ ng th tr ng và m i quan h cung c u đ c coi nh là nhóm nhân t th

ba nh h ng t i giá ch ng khoán Nh ng thay đ i trong các chính sách v th

tr ng nh thay đ i Lu t ch ng khoán, các quy đ nhv đi u ki n phát hành, niêm

y t, chính sách thu thu nh p đ i v i nhà đ u t ch ng khoán, chính sách đ i v i nhà đ u t n c ngoài

+ Ngoài ra có nh ng y u t khác thu c nhóm y u t th tr ng, gây bi n

đ ng gi t o, tác đ ng đ n giá ch ng khoán đó là các hành vi tiêu c c trên th

tr ng ch ng khoán nh đ u c , mua bán n i gián, thông tin sai s th t

H U

1.2.1.4 Phân loai c phi u

- C phi u u đãi: Dành cho c đông nh ng u đãi so v i c đông ph thông u đãi ph bi n nh t là u đãi v c t c Cp u đãi c t c n đ nh m t t l

c t c t i đa so v i m nh giá C phi u u đãi có th chuy n đ i cho phép c đông, trong nh ng đi u ki n c th có th chuy n đ i c phi u thành c phi u th ng

- C phi u ph thông: Là lo i c phi u đi n hình nh t C phi u mang l i các quy n sau:

+ Quy n h ng c t c: C t c là ph n l i nhu n c a công ty dành đ tr cho

nh ng ng i ch s h u, c t c có th tr b ng ti n hay c phi u m i

+ Quy n mua c phi u m i: Khi công ty phát hành c phi u m i đ t ng

v n, các c đông hi n h u đang n m gi c phi u ph thông có quy n đ c mua

tr c c phi u m i, tr c khi phát hành ra cho công chúng

+ Quy n b phi u: C đông có quy n b phi u b u và ng c vào các ch c

v qu n lý trong công ty, có quy n tham gia các đ i h i c đông và b phi u quy t

đ nh các v n đ quan tr ng c a công ty

1 2.2 Trái phi u

1.2.2.1 Khái ni m

- Là m t lo i ch ng khoán quy đ nh ngh a v c a ng i phát hành (ng i vay ti n) ph i tr cho ng i n m gi ch ng khoán (ng i cho vay) m t kho n ti n

nh t đ nh, th ng là trong nh ng kho n th i gian c th , và ph i hoàn tr kho n cho vay ban đ u khi nó đáo h n Trái phi u có th xem là m t h p đ ng n dài h n,

đ c ký k t gi a ch th phát hành và ng i cho vay, đ m b o m t s chi tr l i t c

đ nh k và hoàn l i v n g c cho ng i ch trái phi u th i đi m đáo h n Trên gi y

ch ng nh n n này có ghi m nh giá c a trái phi u và t xu t lãi trái phi u

1.2.2.2 L i t c

- Nh ng l i t c ch y u mà nhà đ u t nh n đ c t vi c đ u t vào trái phi u là ti n lãi đ nh k th ng đ c tr m i n m m t l n hay n a n m m t l n; chênh l ch giá là ph n chênh l ch gi a giá bán và giá mua c a trái phi u V i lo i trái phi u có tính thanh kho n cao, nhà đ u t s bán đ c trái phi u v i giá cao và

1.2.2.3 Các y u t tác đ ng đ n giá trái phi u

- C ng nh các lo i hàng hóa khác, giá c a trái phi u c ng ph thu c váo cung và c u, vì th đ có th bi t các y u t nh h ng đ n giá trái phi u, chúng ta

c n xem xét các nhân t đ ng sau cung và c u c a trái phi u

+ Th nh t: Là kh n ng tài chính c a ng i cung c p trái phi u Vi c cung

c p trái phi u là m t ch c n ng c a ng i đi vay nh m gi i quy t nhu c u v v n

Vì v y nhà đ u t khi mua trái phi u c n quan tâm đ n kh n ng thanh toán lãi và

g c c a ng i cung c p trái phi u N u có b t k m t bi n đ ng nào nh h ng đ n

kh n ng tài chính c a ch th phát hành thì l p t c giá trái phi u đó s s t gi m trên th tr ng ch ng khoán m c dù lãi su t c a trái phi u cao nh ng l i hàm ch a nhi u r i ro

+ Th hai: Là th i gian đáo h n trái phi u M t trái phi u có th i gian đáo

h n càng g n thì giá c a trái phi u càng cao trên th tr ng

+ Cu i cùng vi c thay đ i t giá h i đoái c ng nh h ng đ n các lo i trái phi u đ c thanh toán b ng n i t

1.2.2.4 c đi m c a trái phi u

• Ng i phát hành : Có hai ng i phát hành chính là chính ph và công ty

H U

+ Chính ph là ng i phát hành đáng tin c y nh t do có nh ng đi u ki n đ m

b o cao nh t cho vi c hoàn lãi g c và tr lãi

+ Trong khu v c công ty ng i phát hành có nhi u lo i, m i lo i có kh

n ng khác nhau trong vi c đáp ng các ngh a v đã th a thu n v i ng i cho vay

• Th i h n : Là s n m mà theo đó ng i phát hành h a h n đáp ng nh ng

đi u ki n c a ngh a v Th i h n c a m t trái phi u là ch m d t s t n t i

c a kho n n , ng i phát hành s thu h i trái phi u b ng cách hoàn tr kho n vay g c Th i h n này c ng đ c g i là th i h n đáo h n c a trái phi u

+ Trái phi u ng n h n: Có th i h n 1-5 n m

+ Trái phi u trung h n: Có th i h n 5 - 10 n m

+ Trái phi u dài h n: Có th i h n trên 10 n m

- Th i h n đáo h n c a trái phi u quan tr ng v i các lý do sau:

+ Nó cho bi t kho ng th i gian mà ng i n m gi trái phi u có th mong đ i

nh n đ c các kho n thanh toán lãi đ nh k , và cho bi t s n m r c khi kho n vay

g c đ c hoàn tr toàn b

+ L i t c c a m t trái phi u tùy thu c vào th i h n c a nó

+ Giá c a trái phi u s bi n đ i qua quãng đ i c a nó khi lãi su t trên th

tr ng thay đ i Tính bi n đ ng c a giá trái phi u ph thu c vào th i gian đáo h n

c a nó

- N u các y u t khác không đ i, th i gian đáo h n càng dài, tính bi n đ ng giá c a trái phi u càng l n tr c m t s thay đ i c a lãi su t th tr ng

1.2.2.5 Phân lo i trái phi u

+ Trái phi u vô danh: Là trái phi u không mang tên trái ch , c trên ch ng ch ,

c ng nh trên s sách c a ng i phát hành Nh ng phi u tr lãi đính theo t ch ng

ch , và khi đ n h n tr lãi, và khi trái phi u đáo h n, ng i n m gi nó mang ch ng

ch t i ngân hàng đ nh n l i kho n vay

+ Trái phi u ghi danh: Là lo i trái phi u có ghi tên và đ a ch c a trái ch , trên

ch ng ch và trên s c a ng i phát hành Hình th c ghi danh có th th c hi n cho

+ Trái phi u chính ph : Là nh ng trái phi u do chính ph phát hành Chính ph

phát hành trái phi u nh m m c đích bù đ p thâm h t ngân sách, hay tài tr cho các công trình công ích, ho c làm công c đi u ti t ti n t Trái phi u chính ph là lo i

ch ng khoán không r i ro thanh toán Và c ng là lo i trái phi u có tính thanh kho n

cao

+ Trái phi u công trình: Là lo i trái phi u đ c phát hành đ huy đ ng v n cho

nh ng m c đích c th , th ng là đ xây d ng các công trình c s h t ng hay công trình phúc l i công c ng Trái phi u này có th do chính ph trung ng ho c chính quy n đ a ph ng phát hành

+ Trái phi u công ty: Là nh ng trái phi u do các công ty phát hành đ vay v n dài

t p trung là S giao d ch ch ng khoán (Stock exchange) TTCK phi t p trung còn

g i là th tr ng OTC (Over The Counter)

H U

1.3.1.2 Ch c n ng c a th tr ng ch ng khoán

+ Huy đ ng v n cho n n kinh t : Nhà đ u t mua ch ng khoán c a các

công ty phát hành, ti n nhàn r i c a h đ c đ a vào s n xu t kinh doanh Thông qua th tr ng ch ng khoán chính ph , chính quy n đ a ph ng, các công ty có th huy đ ng đ c ngu n v n s d ng cho đ u t phát tri n c s h t ng, ph c v nhu

c u phát tri n c a xã h i

+ Cung c p môi tr ng đ u t cho công chúng: Th tr ng ch ng khoán

cung c p m t môi tr ng đ u t lành m nh, t o ra các c h i l a ch n phong phú cho nhà đ u t Ch ng khoán trên th tr ng khác nhau v tính ch t, th i h n và đ

r i ro, cho phép nhà đ u t l a ch n hàng hóa phù h p v i kh n ng, m c tiêu và s thích c a mình

+ T o tính thanh kho n cho các ch ng khoán: Thông qua th tr ng ch ng khoán các nhà đ u t có th chuy n đ i các c phi u c a mình, thành ti n m t ho c các c phi u khác khi mu n Th tr ng ch ng khoán ho t đ ng càng n ng đ ng và

hi u qu càng cao, thì càng nâng cao tính thanh kho n c a ch ng khoán

+ Giúp chính ph th c hi n các chính sách v mô: Th tr ng ch ng khoán

ph n ánh n n kinh t m t các chính xác Thông qua th tr ng ch ng khoán, chính

ph có th mua bán trái phi u chính ph , t o ngu n thu, bù đ p ngân sách, qu n lý

l m phát Chính ph có th s d ng m t s chính sách tác đ ng vào th tr ng

ch ng khoán, nh m đ nh h ng phát tri n c a n n kinh t

1.3.1.3 Nguyên t c ho t đ ng c a th tr ng ch ng khoán

+ Nguyên t c công khai: Vi c công khai thông tin v th tr ng ph i th a

mãn các yêu c u: Chính xác: Thông tin công khai nh ng đòi h i c ng ph i chính

xác K p th i: Không k p th i s gây thi t h i cho các nhà đ u t D ti p c n:

Thông tin ph i d dàng ti p c n đ i v i nhà đ u t

+ Nuyên t c trung gian: Trên th tr ng ch ng khoán, các giao d ch đ c

th c hi n thông qua các t ch c trung gian là các công ty ch ng khoán Thông qua các nghi p v môi gi i, kinh doanh, các công ty ch ng khoán mua bán ch ng khoán giúp các khách hàng c a mình

H U

+ Nguyên t c đ u giá: Vi c mua bán ch ng khoán trên th tr ng đ u ho t

đ ng theo nguyên t c đ u giá Nguyên t c đ u giá, d a trên m i quan h cung c u

c a th tr ng quy t đ nh Có các lo i đ u giá: u giá tr c ti p u giá t đ ng

u giá đ nh k u giá liên t c

1.3.2 Th tr ng ch ng khoán t p trung

1.3.2.1 Khái ni m

- Th tr ng ch ng khoán chính th c hay còn g i là th tr ng ch ng khoán

t p trung, là th tr ng ho t đ ng theo đúng quy đ nh pháp lu t, là n i mua bán các

lo i ch ng khoán đã đ c đ ng bi u (listed or registered securities) Th tr ng này

có đ a đi m và th i gian mua bán rõ r t và giá c đ c tính theo th th c đ u giá công khai có s ki m soát c a h i đ ng ch ng khoán Th tr ng ch ng khoán t p trung ch y u đ c th c hi n b ng các s giao d ch ch ng khoán ( Stock Exchange) T i s giao d ch ch ng khoán, các giao d ch đ c t p trung t i m t

đi m, các l nh đ c chuy n t i sàn giao d ch và tham gia vào quá trình ghép l nh

đ hình thành nên giá giao d ch

1.3.2.2 S giao d ch ch ng khoán

+ Khái ni m: Là m t th tr ng trong đó vi c giao d ch mua bán ch ng khoán đ c th c hi n t i m t đ a đi m t p trung g i là sàn giao d ch (Trading Floor) ho c thông qua h th ng máy tính Các ch ng khoán niêm y t t i s GDCK thông th ng là các ch ng khoán c a các công ty l n, có danh ti ng và đáp ng các tiêu chu n niêm y t (do SGDCK đ a ra)

+ Ch c n ng c a SGDCK: Thi t l p m t th tr ng GDCK có t ch c, v n hành liên t c v i các ch ng khoán đ c l a ch n là ch c n ng quan tr ng nh t c a SGDCK

- Thông qua giao d ch làm t ng thanh kho n, kh m i cho ch ng khoán

- Các t ch c phát hành có th phát hành đ t ng v n cho TTCK

- Các nhà đ u t có th mua ho c bán d dàng ch ng khoán niêm y t

1.3.2.3 M t s quy đ nh chung v giao d ch t i TTCK Vi t Nam

+ Th i gian giao d ch: SGDCK th ng có hai d ng, d ng m t phiên và

d ng hai phiên là phiên bu i sáng và phiên bu i chi u Y u t quy t đ nh th i gian giao d ch là ph thu c vào quy mô c a th tr ng và kh n ng thanh toán c a th

tr ng TTCK Vi t Nam, th i gian giao d ch vào bu i sáng Sàn giao d ch ch ng khoán H Chí Minh chia theo 3 phiên, phiên đ u và phiên th 3 th c hi n theo giao

d ch đ nh k đ xác đ nh giá m c a và đóng c a th tr ng Gi a hai phiên giao

d ch áp d ng ph ng th c kh p l nh liên t c Ngày 05 tháng 03 n m 2012 SGDCK.TP.HCM đã t ng thêm phiên giao d ch bu i chi u Sáng t 9gi t i 11g30, chi u t 1gi t i 2 gi

ch ra m c giá gi i h n cho vi c th c hi n l nh c a mình, đ i v i ng i mua l nh

gi i h n ch ra m c giá t i đa mà h có th mua đ c và ng i bán là m c giá t i thi u mà h đ ng ý bán T i SGDCK H Chí Minh, l nh gi i h n đ c áp d ng cho phiên m c a và phiên đóng c a th tr ng Khi s d ng l nh này nhà đ u t s n sàng mua bán ch ng khoán theo m c giá th tr ng hi n t i hay m c giá t t nh t

hi n có trên th tr ng L nh th tr ng r t thu n ti n cho các nhà đ u t vì h

H U

không ph i ch ra giá c th và công ty ch ng khoán c ng ti t ki m th i gian c ng

nh nâng cao hi u qu h n do gi m b t s nh m l n xu t phát t yêu c u h y và

s a l nh c a nhà đ u t Tuy nhiên l nh th tr ng có th gây ra s bi n đ ng giá

b t th ng, nh h ng đ n s n đ nh giá ch ng khoán trên th tr ng vì v y l nh

th tr ng không đ c s d ng cho các th tr ng m i hình thành

+ n v giao d ch: n v giao d ch là quy đ nh v kh i l ng giao d ch t i thi u c a m t l nh giao d ch Quy đ nh này do SGDCK đ a ra, nó có tác đ ng đ n cung c u trong giao d ch ch ng khoán N u quy đ nh đ n v giao d ch quá l n s

h n ch kh n ng tham gia c a nhà đ u t cá nhân, nh ng n u quy đ nh kh i l ng giao d ch t i thi u quá th p c ng s gây m t th i gian x lý kh i l ng giao d ch quá l n Thông th ng đ n v giao d ch đ c quy đ nh th ng nh t là 100 ho c 1000

c phi u Tuy nhiên t i th tr ng Vi t Nam kh i l ng giao d ch t i thi u ch

m c hàng ch c, nh m khuy n khích các nhà đ u t cá nhân có th tham gia th

tr ng

1.3.2.4 Quy đ nh v vi c giao d ch c phi u trên TTCK t p trung

• Th tr ng kh p l nh và th tr ng kh p giá

- Trong th tr ng kh p l nh, giao d ch c a nhà đ u t đ c kh p tr c t p

v i nhau không có s tham gia c a nh ng ng i t o l p th tr ng M c giá th c

hi n là m c giá th a mãn c bên mua và bên bán Giá th c hi n đ c xác đ nh trên

c s c nh tranh gi a các nhà đ u t và các nhà đ u t ph i tr m t kho n phí môi

gi i cho công ty ch ng khoán Th tr ng kh p l nh hi n nay đ c h u h t các TTCK trên th gi i và c TTCK Vi t Nam c ng áp d ng do tính u vi t c a nó

- Tuy nhiên th tr ng kh p giá v n hành r t ph c t p vì v y không th áp

d ng cho các th tr ng m i hình thành và th tr ng kh p giá c ng ti m n nh ng hành vi giao d ch không công b ng do nhà t o th tr ng có đ c quy n v thông tin

th tr ng Chính nh ng h n ch này khi n cho h u h t các SGDCK thiên v l c

ch n th tr ng kh p l nh thay cho th tr ng kh p giá

• Kh p l nh đ nh k và kh p l nh liên t c

H U

- Kh p l nh đ nh k là ph ng th c giao d ch theo đó giá th c hi n đ c xác

đ nh theo đi u ki n t i m c giá đó kh i l ng giao d ch là cao nh t, trên c s t p

h p t t c các l nh mua và l nh bán trong m t kho ng th i gian nh t đ nh Kh p

- Th tr ng này m t s n c phát tri n t do, sau đó phát tri n thành th

tr ng có c ch t qu n và qu n lý c a nhà n c, m t s n c khác do nhà n c

ho c các t ch c t qu n đ ng ra thành l p, v n hành và qu n lý

1.3.3.2 c đi m c a th tr ng OTC

M t s đ c đi m chung c a th tr ng OTC nh sau:

+ Là th tr ng đ c t ch c ch t ch , s d ng k thu t công ngh cao, thông qua m ng máy tính đi n t di n r ng, ti n l i cho giao d ch, thông tin, và

qu n lý th tr ng

+ Ch ng khoán giao d ch trên th tr ng ch y u là các công ty v a và nh , công ty công ngh cao, công ty m i thành l p nh ng có ti m n ng phát tri n t t, tóm l i là nh ng ch ng khoán ch a đ tiêu chu n niêm y t trên s giao d ch Có đ

r i ro cao h n so v i ch ng khoán trên th tr ng t p trung Th tr ng OTC th ng

đ c qu n lý theo 2 c p, c p qu n lý nhà n c và c p t qu n:

Vi t Nam ngày 8.03.2005 TTDGCK Hà N i chính th c khai tr ng Nhà

n c t ch c th tr ng OTC (Over the counter market)

1.4 R i ro trong đ u t ch ng khoán c a nhà đ u t cá nhân

1.4.1 Khái ni m r i ro

- R i ro trong đ u t ch ng khoán đ c đ nh ngh a là kh n ng x y ra nhi u

k t qu ngoài d ki n, hay nói cách khác, m c sinh l i th c t nh n đ c trong

t ng lai có th khác v i d tính ban đ u ch c ch n (hay đ dao đ ng) c a l i

su t đ u t càng cao thì r i ro càng l n và ng c l i Theo các lý thuy t tr c đây

ng i ta ch quan ni m r i ro là nh ng y u t làm cho m c sinh l i gi m đi nh ng

hi n nay, quan ni m này đã thay đ i T t c m i y u t làm cho m c sinh l i thay

đ i so v i d tính, dù làm t ng hay gi m, đ u đ c g i là r i ro

1.4.2 Các lo i r i ro

- Nh ng r i ro do các y u t ngoài công ty, không ki m soát đ c và có nh

h ng r ng rãi đ n c th tr ng và t t c m i ch ng khoán đ c g i là r i ro h

th ng Ng c l i nh ng r i ro do các y u t n i t i gây ra, nó có th ki m soát đ c

và ch tác đ ng đ n m t ngành hay m t công ty, m t hay m t s ch ng khoán, g i

là r i ro không h th ng R i ro h th ng và r i ro không h th ng l i có th chia

- R i ro th tr ng su t hi n do nh ng ph n ng c a nhà đ u t đ i v i

nh ng s ki n h u hình hay vô hình S đánh giá r ng l i nhu n các công ty nói chung có xu h ng s t gi m có th là nguyên nhân làm cho ph n l n các lo i c phi u th ng b gi m giá Các nhà đ u t th ng ph n ng d a trên c s các d

ki n th c t x y ra, h u hình nh các s ki n kinh t , chính tr , xã h i Các s ki n

vô hình là các s ki n n y sinh do y u t tâm lý c a th tr ng

- R i ro th tr ng th ng xu t phát t nh ng s ki n h u hình, nh ng do tâm lý không v ng vàng c a các nhà đ u t nên h hay có ph n ng v t quá các

s ki n đó Nh ng s t gi m đ u tiên c a giá ch ng khoán trên th tr ng là nguyên nhân gây s hãi đ i v i các nhà đ u t và h s c g ng rút v n b ng cách bán

ch ng khoán Nh ng ph n ng dây chuy n làm t ng v t s l ng bán, giá c

ch ng khoán s r i xu ng th p so v i giá tr n i t i c a ch ng khoán Tuy nhiên

v n có th có hi n t ng mua vào r t nhi u khi có nh ng s ki n b t th ng x y ra, lúc đó giá ch ng khoán s t ng

1.4.2.1.2 R i ro lãi su t

- R i ro lãi su t nói đ n s không n đ nh trong giá tr th tr ng và s ti n thu nh p trong t ng lai, nguyên nhân là dao đ ng trong m c lãi su t chung Nguyên nhân c t lõi c a r i ro lãi su t là do s lên xu ng c a lãi su t chu n (có th

là lãi su t trái phi u Chính ph ), khi đó s có s thay đ i trong m c sinh l i k v ng

c a các lo i ch ng khoán khác, đó là các lo i c phi u và trái phi u công ty Nói cách khác s thay đ i v chi phí vay v n đ i v i các lo i ch ng khoán Chính ph s

d n đ n s thay đ i v chi phí vay v n c a các lo i ch ng khoán công ty

- Nhà đ u t th ng coi tín phi u khu b c là không r i ro Các lo i trái phi u chính ph k h n dài thì không có r i ro thanh toán (nh ng v n có r i ro v giá c ) Các m c lãi su t trái phi u Chính ph các k h n khác nhau đ c dung làm chu n

- N u lãi su t trái phi u Cp t ng t 12% lên 12,5% thì nh ng ng i đang

n m gi trái phi u có lãi su t 12% s b thi t h i do giá ch ng khoán gi m xu ng

Vì lãi su t c đ nh là 12% ngay t lúc phát hành nên nh ng ng i n m gi ch ng khoán ch có th bán đ c n u h ch u gi m giá xu ng t i m c đ m b o cho lãi su t đáo h n c a nh ng trái phi u này đ t m c 12,5% Do đó lãi su t trái phi u CP t ng,

nó s tr nên h p d n h n và các lo i ch ng khoán khác s b kém h p d n đi H

qu , là nh ng ng i mua TP s mua trái phi u CP thay vì mua trái phi u công ty, và

do v y lãi su t trái phi u công ty c ng ph i t ng lên Lãi su t TP công ty t ng s d n

đ n giá c a trái phi u gi m và c ng làm cho giá các lo i c phi u th ng và c phi u u đãi gi m xu ng nh m t ph n ng dây chuy n

S nh h ng c a vi c thay đ i lãi su t do các công c có liên h v i nhau

S t ng lên c a lãi su t chu n s làm nh h ng đ n toàn b h th ng H qu tr c

ti p c a vi c t ng lãi su t chu n là giá c c a các lo i ch ng khoán khác gi m

xu ng T ng t , lãi su t chu n gi m l i làm cho giá các lo i ch ng khoán t ng lên

1.4.2.1.3 R i ro s c mua

- R i ro th tr ng có th đ nh ngh a là r i ro bi n c v s ti n thu đ c hi n nay c a nhà đ u t R i ro s c mua là bi n c c a s c mua c a đ ng ti n thu đ c

R i ro s c mua là tác đ ng c a l m phát đ i v i kho n đ u t N u chúng ta coi kho n đ u t là m t kho n tiêu dùng ngay, ta có th th y r ng khi m t ng i mua

c phi u, anh ta đã b m t c h i mua hàng hoá hay d ch v trong th i gian s h u

c phi u đó N u trong th i gian n m gi c phi u đó, giá c hàng hóa, d ch v

t ng, các nhà đ u t b m t m t ph n s c mua Giá c hàng hóa t ng g i là l m phát

C l m phát và gi m phát đ u liên quan đ n khái ni m r i ro s c mua Y u t l m phát (gi m phát) s làm thay đ i m c lãi su t danh ngh a và t đó s gây tác đ ng

t i giá c ch ng khoán theo cách th c nêu trên