Giáo Trình Nuôi Trâu, Bò Đực Giống

LI NÓI U áp ng nhu c%u phát trin ngành chn nuôi theo hng công nghip c"a nc ta trong th'i gian ti, nhng ng'i tham gia vào hot ng chn nuôi trâu, bò c%n c ào to h có nhng kin thc, k nng

GIÁO TRÌNH

MÔ UN: NUÔI TRÂU, BÒ C

GING

MÃ S: M01 NGH NUÔI VÀ PHÒNG – TR B NH

CHO TRÂU, BÒ

HÀ NI, N M 2011

MC LC

LI NÓI U 4

MÔ UN 5

GII THI U MÔ UN 5

Bài 1: Xác nh iu kin chn nuôi 6

A Ni dung: 6

1 Xác nh chung tri 6

B Câu hi và bài tp thc hành: 9

I Câu hi 9

II Bài tp thc hành 10

Bài 1: Thc hành nhn bit chung tri nuôi trâu, bò c ging 10

C Ghi nh: 11

Bài 2: Xác nh ging trâu, bò c 11

A Ni dung: 11

1 Xác nh ging trâu c 11

2 Xác nh ging bò c 13

2.1.1 Bò vàng Vit Nam 13

2.1.2 Bò Lai Sind 14

2.2.2 Các ging bò sa 17

3 Chn trâu bò c làm ging 21

B Câu hi và bài tp thc hành: 22

I Câu hi 22

II Bài tp thc hành 23

Bài 1: Thc hành nhn bit c im ngoi hình, th cht trâu c ging Vit Nam và trâu Mura 23

Bài 3: Thc hành nhn bit c im ngoi hình, th cht bò c ging chuyên sa 24

Bài 4: Thc hành nhn bit c im ngoi hình, th cht các bò c ging chuyên tht 25

C Ghi nh: 26

Bài 3: Xác nh thc n cho trâu, bò c ging 26

A Ni Dung: 26

1 Xác nh thc n thô, xanh 26

1.1.1 Rm, r: 26

1.1.2 Cây ngô già sau thu bp 28

1.2.3 C khô 30

2 Xác nh thc n tinh 32

3 Xác nh thc n b! sung 36

B Câu hi và bài tp thc hành: 37

I Câu hi 37

II Bài tp thc hành 37

Bài 1: Thc hành " rm khô b#ng ure và vôi 37

Bài 3: Thc hành phi trn thc n tinh cho trâu, bò c ging 38

C Ghi nh: 39

Bài 4: Nuôi d$ng trâu, bò c ging 39

A Ni dung: 39

1 Xác nh nhu c%u dinh d$ng 39

2 Xác nh kh&u ph%n n 40

3 Cho n 41

B câu hi và bài tp thc hành: 42

I Câu hi 42

II Bài tp thc hành 42

Bài 2 Phi h p kh&u ph%n n cho trâu, bò c ging 43

C Ghi nh: 44

Baì 5: Chm sóc trâu, bò c ging 44

A Ni dung: 44

1 Vn ng 44

B câu hi và bài tp thc hành: 49

I Câu hi: 49

II Bài tp thc hành 50

Bài 1: Thc hành cho trâu, bò c ging vn ng 50

Bài 3: Thc hành kim tra sc khe cho trâu, bò c ging 51

C Ghi nh: 52

I V trí, tính cht c"a mô un: 52

III Ni dung mô un: 52

IV Hng d n thc hin bài tp, bài thc hành: 53

LI NÓI U

 áp ng nhu c%u phát trin ngành chn nuôi theo hng công nghip c"a nc ta trong th'i gian ti, nhng ng'i tham gia vào hot ng chn nuôi trâu, bò c%n  c ào to  h có nhng kin thc, k( nng và thái  ngh nghip c%n thit Tr'ng i hc Nông Lâm Bc Giang  c B Nông nghip và Phát trin phòng – tr bnh cho trâu, bò

Chng trình  c xây dng da trên c s) phân tích ngh theo phng pháp DACUM và cu trúc Mô un Kin thc, k( nng và thái  c"a ngh  c tích

h p vào các Mô un Kt cu c"a chng trình gm nhiu Mô un và môn hc, m*i Mô un gm nhiu công vic và bc công vic tích h p liên quan cht ch vi nhau nh#m hng ti hình thành nhng nng lc thc hin c"a ng'i hc Vì vy nhng kin thc lý thuyt  c chn lc và tích h p vào công vic, m*i công vic  c trình bày di dng mt bài hc

ây là chng trình ch" yu dùng cho ào to s cp ngh, i t ng hc là nhng ng'i có nhu c%u ào to nhng không có iu kin n các c s) ào to chính quy  hc tp ) bc hc cao, th'i gian tp trung dài hn, h có trình  hc vn thp Vì vy vic ào to di+n ra vi th'i gian ngn, ti cng ng, hình thc

Tài liu này  c vit theo t/ng mô un, môn hc c"a chng trình ào to s cp ngh, ngh nuôi và phòng- tr bnh cho trâu, bò và  c dùng làm giáo trình

ngh

Vic xây dng mt chng trình ào to s cp ngh dùng cho ào to nông dân ) nc ta nói chung còn mi m= Vì vy chng trình còn nhiu hn ch và nghip  chng trình  c hoàn thin hn

Tham gia biên son

1 Nguy+n c Dng - Ch" biên

2 Nguy+n Hu Nam

3 Tr%n Vn Tun

NUÔI TRÂU, BÒ C GING

Mã mô un: M01 GII THI U MÔ UN

Mô un nuôi trâu, bò c ging là mô un chuyên ngành trong chng trình ào

to s cp ngh, ngh nuôi và phòng – tr bnh cho trâu, bò Hc xong mô un này ging, thc n, nuôi d$ng và chm sóc trâu bò c ging Thc hin  c vic

ph&m Mô un  c xây dng trên c s) phân tích ngh, phân tích công vic, m*i công vic gm nhiu bc công vic liên quan mt thit vi nhau và  c b trí

ó lý thuyt 20 gi', thc hành 56 gi', kim tra 8 gi' Ph%n lý thuyt c"a mô un gm 5 bài hc sau:

- Bài 1: Xác nh iu kin chn nuôi

- Bài 2: Xác nh ging trâu, bò c

- Bài 3: Xác nh thc n cho trâu, bò c ging

- Bài 4: Nuôi d$ng trâu, bò c ging

- Bài 5: Chm sóc trâu, bò c ging

Ph%n thc hành gm câu hi, bài tp, bài thc hành  c xây dng trên c s) ni

n, nuôi d$ng và chm sóc trâu, bò c ging, giúp ng'i hc hình thành kin thc, k( nng và thái  ngh nghip, trong vic nuôi và phòng – tr bnh cho trâu,

bò

thuyt và thc hành, trong ó th'i l ng cho các bài thc hành  c b trí 70 %

Vì vy  hc tt mô un ng'i hc c%n chú ý thc hin các ni dung sau;

- Tham gia hc tp %y " các bài lý thuyt, thc hành có trong mô un, chú ý nhng bài thc hành Vì thc hành là c s) quan trng hình thành k( nng ngh cho ng'i hc

v sc khe cho cng ng

thi, kim tra và công nhn tt nghip trong dy ngh h chính quy, ban hành kèm theo Quyt nh s 14/2007/Q-BLTBXH, ngày 24 tháng 5 nm 2007 c"a B tr)ng B Lao ng – Thng binh và Xã hi

Bài 1: Xác nh iu kin chn nuôi

Mc tiêu:

- Trình bày  c ni dung v xác nh iu kin chn nuôi trâu bò, c ging

- Thc hin  c vic xác nh iu kin chn nuôi trâu bò c ging úng k thut

A Ni dung:

1 Xác nh chung tri

1.1 Xác nh v trí chung nuôi

+ Cao ráo, thoáng mát, d+ thoát nc, có " ngun nc cht l ng tt cho

+ " din tích t trng c nuôi trâu bò

+ Xa khu dân c, các khu công nghip, ch , tr'ng hc  hn ch lây lan m%m bnh, ô nhi+m môi tr'ng

+ Chung nuôi trâu, bò c ging nên ) %u hng gió, xa chung bò cái  tránh bò c b kích thích phá chung

Hình 1.1: Mô hình v v trí xây dng tri chn nuôi trâu bò

1.2 Xác nh hng chung nuôi

Chung nuôi trâu, bò c ging nên xây dng theo hai hng sau :

- Hng nam

- Hng ông nam

1.3 Xác nh kiu chung nuôi

Chung nuôi trâu, bò c ging theo kiu chung

Hình 1.3: Mô hình kiu chung mt dãy

2 Xác nh dng c chn nuôi

2.1 Máng n

Máng n cho trâu, bò c ging  c xây dng theo nguyên tc sau :

- C nh, chc chn

- Thoát nc, d+ c ra khi v sinh

- G%n li i vào chung

+ Chn nuôi nông h quy mô nh :

- Máng n cho trâu, bò c ging nên

xây b#ng gch, láng xi mng

và trn nh[n d+ c ra

- áy máng dc và có l* thoát nc )

cui  thun tin cho vic ra máng

-Thành máng phía trong (phía bò n)

thp hn thành máng ngoài  thc n

không ri vãi ra li i (hình 2.1)

Hình 1.4 Chung nuôi và máng n cho

bò c ging quy mô h gia ình

+ Chn nuôi quy mô ln:

- Máng n cho trâu, bò c ging  c xây dng ) ph%n trc li i phía trc m*i dãy chung,

Hình 1.5b: V trí li cp phát thc n trong chn nuôi quy mô ln

- Xây cao hn so vi mt nn

nha và có g' cao phía trong 

ngn thc n ri vào trong ch*

Tuy nhiên, không  c làm máng

n quá sâu gây khó khn cho trâu

+ Nên dùng máng ung t ng hoc máng bán t ng

+ Thit k và xây dng máng ung bán t ng nh sau:

- Xây tháp cha nc chung

- Lp t ng d n ti mt b nh xây ) %u chung nuôi, %u ng d n có lp mt phao t óng, m) nc

- T/ b này có h thng ng d n ti các máng ung ) các ô chung Khi bò ung

b cho n khi %y thì phao t óng li

- Máng ung nên c nh )  cao 0,8m t/ mt t và gi cho chúng có cùng mc nc vi b cha nc (theo kiu bình thông nhau hình 2.2)

cho trâu, bò c ging

- Dàn phun thuc dit ve, mòng, rn,

1, Trình bày v trí, hng và kiu chung nuôi trâu, bò c ging

2, Trình bày các loi máng n, máng ung dùng  chn nuôi trâu, bò c ging

II Bài tp thc hành

Bài 1: Thc hành nhn bit chung tri nuôi trâu, bò c ging

Thc hin  c vic xác nh v trí, kiu chung và din tích c%n thit i vi chung nuôi  t! chc chn nuôi trâu, bò c ging

+ Ni dung

hình v và tham quan trang tri nuôi trâu, bò c ging

- Nhn bit kiu, hng chung nuôi trâu, bò c ging và tính din tích chung nuôi theo quy mô àn

+ Ngun lc:

- Tri chn nuôi trâu, bò c ging

- Bng hình v tri chn nuôi trâu, bò c ging

- Máy vi tính sách tay, Projecter

+ Cách thc t! chc:

- Hng d n m) %u: giáo viên hng d n ni dung v v trí, hng, din tích

trang tri chn nuôi trâu, bò c ging

- Hng d ... kin chn nuôi

- Bài 2: Xác nh ging trâu, bò c

- Bài 3: Xác nh thc n cho trâu, bò c ging

- Bài 4: Ni d$ng trâu, bị c ging

- Bài 5: Chm sóc trâu, bị... trang tri ni trâu, bị c ging

- Nhn bit kiu, hng chung ni trâu, bị c ging tính din tích chung ni theo quy mơ àn

+ Ngun lc:

- Tri chn nuôi trâu, bị c...

Bài 3: Thc hành phi trn thc n tinh cho trâu, bò c ging 38

C Ghi nh: 39

Bài 4: Nuôi d$ng trâu, bò c ging 39

A