Đặc biệt là hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc dẫn tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, chấm dứt thời kì khủng hoảng về đường lối cứu nước kéo dài ở Việt Nam.. - Đoạn đầu của bài thơ
Trang 1LỜI CAM ĐOAN
Thực hiện cuộc vận động của Bộ Giáo Dục và Đào tạo về dạy
học theo chủ đề tích hợp trong ngành giáo dục, bản thân tôi thấy đây
là một chủ trương đúng đắn nhằm đổi mới và nâng cao chất lượng dạy
học theo tinh thần Nghị quyết TW 9 – khóa XI Hưởng ứng cuộc vận
động đó, tôi đã tìm tòi, nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm trong quá
trình dạy học, học hỏi từ đồng nghiệp, tìm hiểu qua sách báo, tài liệu,
để từ đó xây dựng nên chủ đề “Hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái
Quốc từ năm 1911 đến năm 1930” và tiến hành dạy thực nghiệm ở
trường tôi công tác Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu
của riêng tôi, các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong bài viết hoàn
toàn trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công
trình nào khác Nếu phát hiện có sự sao chép của một cá nhân nào đó,
tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm và chịu mọi hình thức kỉ luật trước
Hội đồng chấm thi.
TÁC GIẢ
Trang 2PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC
I LÝ DO CHỌN CHỦ ĐỀ
Trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông hiện nay, do nhu cầu đổi mới vềphương pháp dạy học, sự thay đổi về chương trình, sách giáo khoa cho phù hợpvới mục tiêu đào tạo đã có tác động rất lớn đến đội ngũ giáo viên Đa số các thầy
cô giáo đã có ý thức đổi mới giảng dạy theo tinh thần Nghị quyết TW 9 – Khóa
XI về đổi mới căn bản và toàn diện Giáo Dục và Đào tạo Tuy nhiên bên cạnh
đó trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông còn những tồn tại và hạn chế đó lànội dung bài giảng lịch sử còn khô khan, chưa tạo được hứng thú đối với họcsinh Học sinh nắm kiến thức lịch sử một cách rời rạc, không xác định được mốiliên hệ giữa các tri thức lịch sử và khả năng vận dụng kiến thức liên môn tronggiải quyết các tình huống
Dạy học theo chủ đề tích hợp là một nguyên tắc quan trọng trong dạy họcnói chung và dạy học lịch sử nói riêng, đây được coi là một quan niệm dạy họchiện đại, nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chấtlượng giáo dục Dạy học tích hợp trong bộ môn lịch sử giúp học sinh nhận thứcđược sự phát triển xã hội một cách liên tục, thống nhất và mối quan hệ biệnchứng giữa các lĩnh vực trong đời sống của xã hội loài người
Khóa trình lịch sử Việt Nam từ năm 1911 đến năm 1930, là thời kì quan trong của lịch sử dân tộc, vì đây là thời kì diễn ra các phong trào đấu tranh sôi nổi của giai cấp tư sản, tiểu tư sản và phong trào công nhân Đặc biệt là hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc dẫn tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, chấm dứt thời kì khủng hoảng về đường lối cứu nước kéo dài ở Việt Nam
Xuất phát từ thực trạng và tầm quan trọng đó, tôi đã xây dựng chủ đề “Hoạt
động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930”, thông qua
việc vận dụng kiến thức liên môn Lịch sử, Địa lý, Văn học, Âm nhạc, GDCD vàứng dụng Công nghệ thông tin trong giảng dạy nhằm giúp cho học sinh học tậpLịch sử một cách say mê, hứng thú Đồng thời làm cho các em hình dung đượcmột cách chân thực, sinh động về những hoạt động cứu nước của Nguyễn ÁiQuốc từ năm 1911 đến năm 1930 Qua đó giáo dục cho các em thái độ biết ơn,
Trang 3quý trọng đối với Bác và nổ lực học tập, rèn luyện theo tấm gương đạo đức HồChí Minh.
II TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC: HOẠT ĐỘNG CỨU NƯỚC CỦA NGUYỄN
ÁI QUỐC TỪ NĂM 1911 ĐẾN NĂM 1930
III MỤC TIÊU DẠY HỌC:
1 Kiến thức
1.1 Kiến thức Lịch sử:
- Giúp học sinh nắm được tiểu sử của Bác và hoàn cảnh Bác ra đi tìmđường cứu nước Sự khác nhau trong quá trình tìm đường cứu nước của Nguyễn
Ái Quốc so với các bậc tiền bối
- Nêu được những hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911
đến năm 1930 Ý nghĩa của những hoạt động đó đối với quá trình chuẩn bị vềchính trị, tổ chức tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
- Hiểu được công lao của Nguyễn Ái Quốc đối với các mạng Việt Namtrong giai đoạn 1911 – 1930
1.2 Kiến thức Âm nhạc: Thông qua nghe bài hát “Thăm bến nhà Rồng” của
nhạc sĩ Trần Hoàn do ca sỹ Thái Bảo thể hiện, bằng cách gợi lại âm hưởng của
hò Nam Bộ kết hợp với lời ca “Lúc cập thuyền ai đưa tiễn Người đi Hay chỉ một mình Bác khăn gói biệt ly…” khắc sâu cho học sinh hình ảnh người thanh
niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước và đã được hiển hiện trước một không gian buồn xa vắng, sâu lắng Hình ảnh anh thanh niên Nguyễn Tất Thành đã in đậm vào trong trí nhớ của những người con đất Việt, Bác vĩ đại thanh tao nhưng rất gần gũi với nhân dân
1.3 Kiến thức Địa lí: Giúp học sinh biết và hiểu được các vùng, các nước,
các châu lục mà Bác đã đến trong quá trình hoạt động cứu nước giai đoạn 1911– 1930 Ngoài ra còn giúp các em có kiến thức vẽ lược đồ, biểu đồ về quá trìnhtìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc
1.4 Kiến thức Văn học:
- Giúp học sinh hiểu được tinh thần vượt khó quyết tâm ra đi tìm đường cứunước của Nguyễn Tất Thành, về lối sống có hoài bão, có lý tưởng yêu nước sâu
Trang 4sắc, là tinh thần vượt khó để thực hiện được những hoài bão lớn lao ấy của Bác
thông qua tìm hiểu câu chuyện “Đôi bàn tay”.
- Đoạn đầu của bài thơ “Người đi tìm hình của Nước” của nhà thơ Chế Lan
Viên, giúp học sinh hiểu được nỗi niềm, tình cảm, sự tự hào, hãnh diện, kínhtrọng và biết ơn công lao trời bể của nhà thơ nói riêng và nhân dân Việt Nam nóichung đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh trong hành trình suốt cuộc đời phấn đấu vìmột lý tưởng cao đẹp, từ ngày ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911) Đó là hìnhảnh của một chàng trai yêu nước tên Ba, tuổi mười tám đôi mươi đã quyết tâm
ra đi tìm con đường cứu nước, trên con tàu Đô đốc La-tu-sơ Tơ-rê-vin tại bếncảng Sài Gòn Với niềm xúc động chân thành, nhà thơ Chế Lan Viên đã cảmnhận sâu sắc nỗi lòng của Người trong những ngày tháng lênh đênh trên đạidương bao la, xa lạ Bác đã quyết chí ra đi tìm ánh sáng cho dân tộc giữa mùabão tố tháng sáu với một trái tim vĩ đại mang trọn tình yêu quê hương đất nước
1.6 Kiến thức môn Giáo dục công dân:
- Học sinh hiểu được trong chặng đường buôn ba tìm đường cứu nước, Bác đã
chọn con đường cách mạng vô sản, vì chỉ có chủ nghĩa xã hội mới thật sự coicon người là mục tiêu phát triển của xã hội, sự phát triển của xã hội phải vì hạnhphúc của con người
- Qúa trình chuyển từ chủ nghĩa yêu nước chân chính sang chủ nghĩa cộng sảntrong hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc; hiểu về lí luận về chủ nghĩaMác –Lênin, tinh thần đoàn kết dân tộc và tinh thần đoàn kết quốc tế là sứcmạnh to lớn để chiến thắng mọi thế lực ngoại xâm
2 Kĩ năng
2.1 Môn Lịch sử:
- Năng lực chung: năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy
- Năng lực chuyên biệt: tái hiện kiến thức, đánh giá sự kiện lịch sử, phântích, vận dụng kiến thức liên môn để thấy được công lao to lớn của Nguyễn ÁiQuốc đối với cách mạng Việt Nam giai đoạn 1911- 1930
Trang 5- Rèn luyện kĩ năng sử dụng SGK, tài liệu tham khảo, quan sát tranh ảnh,lược đồ, xem video, đóng kịch, thuyết trình… để hiểu và nhận thức được các sựkiện lịch sử về hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc giai đoạn 1911 – 1930.
2.2 Môn Âm nhạc:
- Kĩ năng nghe và phân biệt tên các tác phẩm, tác giả, thể loại âm nhạc
thông qua nghe bài hát “ Thăm bến Nhà Rồng” của nhạc sỹ Trần Hoàn do ca sỹ
Thái Bảo thể hiện
- Hát đúng giai điệu và lời bài hát “ Thăm bến Nhà Rồng” của nhạc sỹ Trần
Hoàn, thể hiện đúng những chỗ đảo phách có trong bài hát Luyện tập cách hát hòa giọng, hát lĩnh xướng
2.3 Môn Địa lí: Qua bài học giúp học sinh có kĩ năng quan sát, kĩ năng vẽ
lược đồ, biểu đồ, kĩ năng thuyết trình các sự kiện lịch sử về hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc trên lược đồ
2.4 Môn Văn học:
- Giúp cho học sinh có kĩ năng đọc, hiểu và cảm thụ văn học thông qua tìm
hiểu đoạn thơ đầu trong bài thơ“Người đi tìm hình của nước” của nhà thơ Chế
Lan Viên
- Kĩ năng tóm tắt nội dung cốt chuyện, phân biệt thể loại, từ đó phân tích cốt
chuyện, nhân vật trong câu chuyện “Đôi bàn tay”, để thể hiện kĩ năng đóng vai
đúng phong cách và trạng thái, biểu cảm của các nhân vật trong câu chuyện
2.5 Môn Giáo Dục công dân: Hình thành cho học sinh hành vi đạo đức theo
tấm gương của Bác, nhận thức đúng đắn trong việc tôn trọng, giữ gìn và phát huy những phẩm chất, đạo đức của Bác Biết quan sát, tìm hiểu, bước đầu phân tích những hành vi ứng xử của bản thân đối với những người xung quanh trong cuộc sống hằng ngày so với các chuẩn mực đạo đức của Bác
3 Thái độ, tư tưởng
3.1 Môn Lịch sử
- Giáo dục cho học sinh tin tưởng vào đường lối cứu nước theo con đườngcách mạng vô sản mà Bác đã lựa chọn, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng
Trang 6Cộng sản Việt Nam đối với công cuộc đổi mới và xây dựng Tổ quốc Việt NamXHCN hiện nay.
- Biết quý trọng với những cống hiến to lớn của Bác đối với cách mạngViệt Nam Tự hào về những di sản tư tưởng, văn hóa, lịch sử… mà Bác đã để lạicho thế hệ trẻ hôm nay
3.2 Môn Âm nhạc: Thông qua nghe bài hát “ Thăm Bến Nhà Rồng” giáo dục
cho các em học sinh lòng kính yêu và khâm phục về ý chí ra đi tìm đường cứu nước của người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành Từ đó các em có tinh thần yêu nước, tinh thần xung kích của tuổi trẻ trong việc tham gia các hoạt động của nhà trường và địa phương nhằm làm nhiều việc tốt theo gương của Bác
3.3 Môn Địa lí: Giáo dục cho học sinh có ý thức trách nhiệm trong việc giữ
gìn và bảo vệ cương vực lãnh thổ trên đất liền, trên biển và vùng trời của Tổquốc; ý thức bảo vệ, dìn giữ các di tích lịch sử văn hóa, danh thắng, bảo tànglịch sử gắn liền với cuộc đời và hoạt động cách mạng của Bác
3.4 Môn Văn học:
Giáo dục cho học sinh tinh thần vượt khó, lối sống có hoài bão, có lýtưởng theo gương Bác Hồ
Lòng tự hào, hãnh diện, kính trọng và biết ơn công lao trời bể của Chủ tịch
Hồ Chí Minh với cách mạng Việt Nam
3.5 Môn Giáo dục công dân: Hình thành cho học sinh thái độ tôn trọng đạo
đức của Bác, ý thức giữ dìn và phát huy tư tưởng đạo đức của Bác, đặc biệt là hưởng ứng thực hiện cuộc vận động học tập theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo Chỉ thị 03- CT/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch 03- KH/TW của Ban Bí thư khóa XI, chủ đề năm 2015 là học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh: về trung thực, trách nhiệm; gắn bó với Nhân dân; đoàn kết, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh Từ đó các em vận dụng các vấn đề đã học vào trong thực tiễn cuộc sống, hình thành hành vi và thói quen phù hợp với những giá trị đạo đức xã hội; thống nhất giữa nhận thức và hành vi, phát triển ở các em những tình cảm, niềm tin, biết yêu cái tốt, cái đẹp; không đồng tình với
Trang 7các hành vi, việc làm tiêu cực.
2 Học sinh cần vận dụng kiến thức những môn học sau để giải quyết các
nội dung của chủ đề
2.1 Môn Lịch sử:
- Học sinh phải có năng lực tái hiện kiến thức, đánh giá, phân tích các sự kiện
lịch sử thông qua học mục III.2 Buổi đầu họat động của Nguyễn Ái Quốc(1911-1918) - bài 24 - Lịch sử lớp 11(chương trình chuẩn); mục II.3 Hoạt độngcủa Nguyễn Ái Quốc - Bài 12, mục I.1 Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên,mục II.2 Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam - Bài 13 - Lịch sử lớp 12(chương trình chuẩn) và các tài liệu Lịch sử khác viết về Bác để nắm được tiểu
sử, hoàn cảnh Bác ra đi tìm đường cứu nước; quá trình chuẩn bị về chính trị, tổchức và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
- Học sinh vận dụng năng lực tư duy để đánh giá, nhận xét, bình luận… những
sự kiện lịch sử mà các em được nghe giảng và thông qua các câu hỏi của giáoviên để thấy được vai trò của Bác đối với cách mạng Việt Nam giai đoạn 1911 –1930
2.2 Môn Văn học:
- Học sinh phải vận dụng năng lực bộ môn thông qua học bài “Một số thể loại văn học: Thơ, truyện”; bài “Một số thể loại văn học: Kịch, nghị luận” –
Lớp 11(chương trình chuẩn) để nắm được nội dung cốt chuyện, thể loại chuyện,
từ đó phân tích và hiểu được trạng thái nhân vật trong câu chuyện “Đôi bàn tay”, trích Thư ký Bác Hồ kể chuyện trang 380, 381, tác giả Vũ Kỳ, NXB chính
trị Quốc gia Để tham gia đóng vai thể hiện đúng phong cách và trạng thái, biểucảm của các nhân vật trong câu chuyện
- Học sinh phải hiểu được bối cảnh sáng tác, nội dung bài thơ “Người đi tìm hình của Nước” của nhà thơ Chế Lan Viên đặc biệt là 8 khổ thơ đầu, từ đó các
em vận dụng năng lực phân tích, đánh giá để thấy được nỗi niềm, tình cảm, sự
tự hào, hãnh diện, kính trọng và biết ơn công lao trời bể của nhà thơ nói riêng vànhân dân Việt Nam nói chung đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh trong hành trình ra
đi tìm đường cứu nước
Trang 82.3 Môn Âm nhạc: Học sinh phải vận dụng năng lực nghe và cảm thụ thể loại
âm nhạc cách mạng để từ đó thuộc lời ca khúc “Thăm Bến Nhà Rồng” của nhạc
sĩ Trần Hoàn do ca sĩ Thái Bảo thể hiện nhằm khắc sâu hình ảnh của ngườithanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước
2.4 Môn Địa lí: Học sinh phải vận dụng kiến thức bộ môn cụ thể là ở Bài 3 –
tiết 3 - Thực hành vẽ lược đồ; Bài 13 - Đọc bản đồ địa hình, điền vào lược đồ trống - Địa lí lớp 12 (chương trình chuẩn) để biết được kí hiệu, tỉ lệ, cách thuyết
trình trên lược đồ đặc biệt các em cần vận dụng kĩ năng vẽ lược đồ để thực hành
vẽ lược đồ thế giới nằm ngang bằng hệ thống ô vuông và các điểm, các đườngtạo khung về hành trình cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm1930
2.5 Môn GDCD:
- Học sinh vận dụng năng lực tư duy biện chứng thông qua học bài 9:“Con
người là chủ thể của lịch sử và là mục tiêu phát triển xã hội”; bài 14: Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc – Lớp 10 (chương trình chuẩn) để
phân tích, đánh giá con đường cách mạng vô sản mà Bác đã lựa chọn khác so với con đường cách mạng tư sản như thế nào, từ đó các em tin tưởng theo con đường cách mạng vô sản
- Vận dụng kỹ năng trình bày nói và viết, đặc biệt là kỹ năng thực hành, vận dụng các vấn đề đã học vào trong thực tiễn thực để hưởng ứng thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh phù hợp với lứa tuổi
IV ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC:
Mô tả về đối tượng học sinh
i t ng d y h c l h c sinh kh i 12 g m các l p 12A2, 12A3, 12A4
Đ ượng dạy học là học sinh khối 12 gồm các lớp 12A2, 12A3, 12A4 ạy học là học sinh khối 12 gồm các lớp 12A2, 12A3, 12A4 ọc là học sinh khối 12 gồm các lớp 12A2, 12A3, 12A4 à học sinh khối 12 gồm các lớp 12A2, 12A3, 12A4 ọc là học sinh khối 12 gồm các lớp 12A2, 12A3, 12A4 ồm các lớp 12A2, 12A3, 12A4 ớp 12A2, 12A3, 12A4
Với đối tượng học sinh như trên tôi vận dụng phương pháp giảng dạy
phù hợp với trình độ của từng đối tượng cụ thể như sau:
Trang 9Đối với học sinh khá, giỏi: Tôi tạo cho các em một tâm thế hứng khởi khi
vào giờ học để kích thích sự tích cực, hào hứng, thoải mái trong học tập Lựa chọn những kiến thức cơ bản, cốt lõi và phân tích một cách sâu sắc để giúp học
sinh nhận thức tốt Mở rộng, nâng cao một số kiến thức cơ bản để làm phong phú thêm nội dung bài học, đặt ra những câu hỏi, những bài tập có độ khó để kích thích học sinh tìm tòi, sfuy nghĩ Rèn luyện cho các em phương pháp tự học, tự nghiên cứu
Với học sinh trung bình và yếu, kém: Không đưa ra những kiến thức khó,
phức tạp, rườm rà Phải tìm những phương pháp tối ưu trong việc giúp học sinh lĩnh hội kiến thức Cố gắng khơi dậy sự tự tin trong mỗi em học sinh Không đặt
ra những câu hỏi quá khó Cần đưa ra những câu hỏi nhẹ nhàng, đơn giản để khuyến khích học sinh trả lời và tích cực học tập
V Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC
Giúp học sinh tích lũy được vốn kiến thức phong phú, sinh động về nhữnghoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930, thông quanhững kiến thức liên môn Lịch sử, Địa lí, Văn học, Âm nhạc, GDCD trongchương trình giáo dục THPT
Hình thành ở các em thái độ biết ơn, quý trọng đối với Bác, từ đó giúp các
em nổ lực trong học tập, rèn luyện, để trở thành những công dân phát triển toàndiện, đóng góp sức mình trong công cuộc xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Thông qua giảng dạy chủ đề nhằm lồng gép tuyên truyền cho học sinh hưởng
ứng thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh theo Chỉ thị 03- CT/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch 03- KH/TW củaBan Bí thư khóa XI, chủ đề học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh năm 2015 hướng vào 3 nội dung lớn là: trung thực, trách nhiệm; gắn bóvới Nhân dân; đoàn kết, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh với những côngviệc cụ thể thiết thực như tham gia các phong trào đền ơn đáp nghĩa, phong tràotình nguyện, hoạt động tuyên truyền về chủ quyền biển đảo quê hương, phong
Trang 10trào “góp đá xây Trường Sa”…để từ đó các em nổ lực phấn đấu được đứng vào
hàng ngũ của Đảng
VI THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU
1 Đối với giáo viên:
- Hình ảnh về ngôi nhà của gia đình Bác ở Nghệ An, chân dung cụNguyễn Sinh Sắc, bà Hoàng Thị Loan nhằm giúp học sinh nắm được tiểu sử củaBác
- Hình ảnh Bến cảng Nhà Rồng, tàu Đô đốc La-tu-sơ Tơ-rê-vin, lớp Huấn
luyện đào tạo cán bộ, Hội nghị thành lập Đảng… nhằm giúp học sinh hiểu được
nơi Bác ra đi tìm đường cứu nước, quá trình chuẩn bị về tổ chức và thành lậpĐảng CSVN
- Chân dung lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Lược đồ “Quá trình hoạt động của
Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 – 1930” nhằm giúp học sinh nắm được các vùng,các địa điểm, các châu lục mà Nguyễn Ái Quốc đã đến trong quá trình hoạt độngcứu nước
- Sách giáo khoa môn Lịch sử lớp 11, lớp 12 (chương trình chuẩn); tàiliệu chuẩn kiến thức kĩ năng môn Lịch sử lớp 11, lớp 12 (chương trình chuẩn);Sách giáo khoa môn GDCD lớp 10 (chương trình chuẩn); tài liệu chuẩn kiếnthức kĩ năng môn GDCD lớp 10 (chương trình chuẩn); Sách giáo khoa môn Ngữvăn – Lớp 11 (chương trình chuẩn); tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữvăn lớp 11 (chương trình chuẩn); Sách giáo khoa môn Địa lí lớp 12 (chươngtrình chuẩn); tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng môn Địa lí lớp 12 (chương trìnhchuẩn) để làm rõ lòng yêu nước nồng nàn, ý chí quyết tâm ra đi tìm đường cứunước, những hoạt động cứu nước và vai trò của Bác đối với đối với cách mạngViệt Nam từ năm 1911 đến năm 1930
- Tài liệu tham khảo các môn Lịch sử, Địa lí, Văn học, Âm nhạc, GDCD cóliên quan nhằm làm phong phú, sinh động nội dung bài giảng
- Tài liệu Chỉ thị 03- CT/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch 03- KH/TW củaBan Bí thư khóa XI về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh:trung thực, trách nhiệm; về gắn bó với Nhân dân; về đoàn kết, xây dựng Đảng
Trang 11trong sạch, vững mạnh Nhằm lồng gép giáo dục cho học sinh hưởng ứng thựchiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theochủ đề năm 2015 đó là: trung thực, trách nhiệm; gắn bó với Nhân dân; đoàn kết,xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh
- Ứng dụng công nghệ thông tin được thể hiện qua việc sử dụng nguồn tài liệutrên các trang web, chủ yếu là trang wikipedia về các hình ảnh, video cuộc đời
và thân thế, sự nghiệp hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh phần một; video bài hát Thăm bến Nhà Rồng do ca sỹ Thái Bảo thể hiện được trình chiếu trên phần
mềm PowerPoint; video học sinh đóng vai dựa theo nội dung câu chuyện “Đôi
bàn tay” nhằm giúp học sinh thấy được lòng yêu nước, tinh thần đấu tranh cho
độc lập tự do của Bác Hồ kính yêu để từ đó các em nổ lực trong học tập và rèn luyện theo tấm gương đạo đức của Bác Ứng dụng phần mềmiMinMap 5 để vẽ
sơ đồ tư duy nhằm củng cố nội dung chủ đề
2 Đối với học sinh:
- Vở để ghi chép nội dung bài giảng; sách giáo khoa môn Lịch sử lớp 11, lớp 12
(chương trình chuẩn); Sách giáo khoa môn GDCD lớp 10 (chương trình chuẩn);Sách giáo khoa môn Ngữ văn – Lớp 11 (chương trình chuẩn); Sách giáo khoamôn Địa lí lớp 12 (chương trình chuẩn) để hoàn thành các nội dung học tập
- Tài liệu tham khảo các môn Lịch sử, Địa lí, Ngữ văn, GDCD, Âm nhạc theogiới thiệu của gáo viên để xây dựng bài học, đóng vai, thảo luận nhóm; phiếuhọc tập do giáo viên phát nhằm hoàn thành các nội dung học tập theo yêu cầucủa giáo viên
VII HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Mục tiêu
- Giúp học sinh hiểu được tiểu sử của Bác và hoàn cảnh Bác ra đi tìm đường
cứu nước
- Nêu được những hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911
đến năm 1930 Ý nghĩa của những hoạt động đó đối với quá trình chuẩn bị vềchính trị và tổ chức tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 12- Hiểu được vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với các mạng Việt Nam tronggiai đoạn 1911 – 1930 Sự khác nhau trong quá trình tìm đường cứu nước củaNguyễn Ái Quốc so với các bậc tiền bối.
2 Bảng mô tả phương pháp và hình th c t ch c d y h cức tổ chức dạy học ổ chức dạy học ức tổ chức dạy học ạy học là học sinh khối 12 gồm các lớp 12A2, 12A3, 12A4 ọc là học sinh khối 12 gồm các lớp 12A2, 12A3, 12A4
Mức độ
nhận thức Kiến thức, kĩ năng PP/KT dạy học
Hình thức dạy học
Nhận biết
- Vài nét về tiểu sử và hoàncảnh Nguyễn Ái Quốc ra đi tìmđường cứu nước
- Trình bày được cuộc hànhtrình cứu nước của Nguyễn ÁiQuốc từ năm 1911 đến năm
1930 và ý nghĩa của những hoạtđộng đó
- GV sử dụng phương pháp thuyết trình, sử dụng đồ dùng trực quan, thảo luận cả lớp
Hoạt động cá nhân
Thông
hiểu
- Hiểu được những kết luận củaNguyễn Ái Quốc trong quá trình hoạt động cứu nước giai đoạn 1911 – 1917
- Qúa trình chuẩn bị về chính trị
tổ chức và thành lập Đảng Cộngsản Việt Nam
GV nêu vấn đề, tổ chức HS thảo luận theo nhóm, hướng dẫn hiểu vấn đề, mối liên hệ giữa các sự kiện lịch
sử, lí giải vấn đề đặt ra
Hoạt cả lớp, động nhóm
Vận dụng
thấp
Giải thích được nét độc đáo nétđộc đáo trong hoạt đông cứunước của Nguyễn Ái Quốc sovới các bậc tiền bối
GV nêu vấn đề, hướng dẫn phân tích vấn đề, biết sosánh các sự kiện lịch sử, rèn luyện
HS phương pháp
tự học
Hoạt động cả lớp
Vận dụng
cao
- Đánh giá được vai trò to lớncủa Nguyễn Ái Quốc đối vớicách mạng Việt Nam giai đoạn
1911 đến năm 1930
- Lý giải được công lao nào to
GV nêu vấn đề, tổ chức cho cả lớp thảo luận, hướng dẫn HS đánh giá vấn đề, biết đưa ra
Hoạt động nhóm, cả lớp
Trang 13Mức độ
nhận thức Kiến thức, kĩ năng PP/KT dạy học
Hình thức dạy học
lớn nhất Vì sao?
đánh giá, liên hệ thực tiễn quan điểm, hướng dẫn
HS phương pháp
tự học
3 Tiến trình dạy học
3.1 Ổn định tổ chức lớp
3.2 Kiểm tra bài cũ:
Giáo viên đặt câu hỏi: Nêu tình hình phân hóa xã hội Việt Nam trong
Chiến tranh thế giới thứ nhất ( 1914 – 1918).
Đáp án: Chính sách cai trị và những biến động về kinh tế ở Việt Nam
trong những năm chiến tranh thế giới thứ nhất đã đẩy nhanh sự phân hóa xã hội
cụ thể là:
+ Nông dân bị kiệt quệ, bần cùng…
+ Tầng lớp tiểu tư sản thành thị tăng nhanh về số lượng nhưng bị chèn ép,bạc đãi, nguy cơ bị thất nghiệp…
+ Tư sản Việt Nam phát triển cả về số lượng và thế lực kinh tế…
+ Giai cấp công nhân tăng nhanh về số lượng, vừa ra đời công nhân Việt Nam đã tiếp thu truyền thống yêu nước, đấu tranh bất khuất của dân tộc…
- Sau khi HS trả lời, GV nhận xét cho điểm và chuyển sang nội dung bàimới
3.3 Dạy bài mới:
Giáo viên dẫn dắt: Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp
đã tác động lớn đến tình hình kinh tế đặc biệt thúc đẩy sự phân hóa xã hội ViệtNam ngày càng sâu sắc Trong bối cảnh đó phong trào dân tộc dân chủ ở nước tatiếp tục phát triển theo nhiều con đường khác nhau Đến khi Nguyễn Ái Quốctìm ra con đường cứu nước cho nhân dân Việt Nam thì lịch sử bước sang mộttrang mới, đánh dấu những thắng lợi quan trọng của cách mạng Vậy quá trìnhtìm đường cứu nước, sự chuẩn bị về chính trị, tổ chức và tiến tới thành lập ĐảngCộng sản Việt Nam của Nguyễn Ái Quốc đã diễn ra như thế nào? Nguyễn ÁiQuốc có vai trò như thế thế nào đối với cách mạng Việt Nam giai đoạn từ năm
1911 đến năm 1930? Chúng ta cùng đi vào tìm hiểu chủ đề: Hoạt động cứu
nước của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930.
Trang 14Hoạt động của thầy và trò Chuẩn kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân
- GV chiếu hình ảnh ngôi nhà của Bác ở Nghệ An
trên màn hình (xem ở phụ lục 1) và đặt câu hỏi:
Em có biết gì về ngôi nhà trên?
- Sau khi HS trả lời GV kết luận: Đây là ngôi nhà
của gia đình Bác ở Nghệ An và trong ngôi nhà
tranh đơn sơ nhưng rất ngăn nắp, một con Ngưới
lớn có trái tim bao la đã ra đời đó là Chủ tịch Hồ
Chí Minh của chúng ta Đến đây GV hỏi: Vậy em
hãy nêu những hiểu biết của mình về Chủ tịch Hồ
Chí Minh
- HS theo dõi SGK và dựa vào những hiểu biết
của mình để trả lời
- GV trình chiếu hình ảnh Nguyễn Ái Quốc trên
màn hình và thuyết trình: Nguyễn Ái Quốc tên
thật là Nguyễn Sinh Cung, sinh ngày 19/5/1890 tại
Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An Cha là Nguyễn
Sinh Sắc, mẹ là Hoàng Thị Loan Sinh ra trong
một gia đình nhà Nho yêu nước, lớn lên tại một
miền quê có truyền thống đấu tranh cách mạng
Sau đó GV chiếu hình ảnh cụ Nguyễn Sinh Sắc,
bà Hoàng Thị Loan trên màn hình (xem ở phụ lục
1) và giới thiệu đôi nét về tiểu sử cụ Nguyễn Sinh
Sắc, bà Hoàng Thị Loan
- HS nghe và ghi những ý chính
Hoạt động 2: Cả lớp và cá nhân
1 Qúa trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ 1911 đến 1920
* Vài nét về tiểu sử:
+ Nguyễn Ái Quốc hồi cònnhỏ tên là Nguyễn SinhCung, sinh ngày 19/5/1890trong một gia đình trí thứcyêu nước
+ Quê hương: Kim Liên,Nam Đàn, Nghệ An - mộtvùng quê có truyền thốngđấu tranh
+ Cha là Nguyễn Sinh Sắc,
mẹ là bà Hoàng Thị Loan
Người sớm có tinh thầnyêu nước và ý chí cứunước
Trang 15- GV hỏi: Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu
nước trong hoàn cảnh nào?
- HS dựa vào những gợi ý của giáo viên và SGK
để trả lời câu hỏi
- Sau khi HS trả lời GV nhận xét và chốt ý: Năm
1858, thực dân Pháp nổ tiếng súng đầu tiên ở Đà
Nẵng báo hiệu thời kì xâm lược nước ta Trước
tình hình đó triều Nguyễn đi từ nhượng bộ này
đến nhượng bộ khác rồi lần lượt chấp nhận sự cai
trị của thực dân Pháp trên đất nước ta Tuy vậy,
nhân dân ta vẫn luôn đứng lên đấu tranh chống
thực dân Pháp xâm lược, tiêu biểu cho là phong
trào Cần Vương; phong trào của các văn thân, sĩ
phu yêu nước đầu thế kỉ XX theo khuynh hướng
dân chủ tư sản, nhưng đều bị thất bại Cách mạng
Việt Nam đang bị khủng hoảng về đường lối cứu
nước Đứng trước hoàn cảnh nước mất nhà tan lại
được chứng kiến những cuộc đấu tranh yêu nước
của các bậc tiền bối bị thất bại, Nguyễn Ái Quốc
đã quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước cho dân
tộc Việt Nam
- Để khắc sâu cho HS thấy được lòng yêu nước
nồng nàn và quyết chí ra đi tìm đường cứu nước
của Nguyễn Ái Quốc GV yêu cầu HS vận dụng
kiến thức Văn học thông qua học bài “Một số thể
loại văn học: Thơ, truyện”; bài “Một số thể loại
văn học: Kịch, nghị luận” – Lớp 11(chương trình
chuẩn) để tham gia đóng vai theo nội dung câu
chuyện “Đôi bàn tay”
GV phân công nhiệm vụ cho 3 HS:
* Hoàn cảnh Người ra đi
tìm đường cứu nước
+ Năm 1858, thực dân Pháp
nổ súng xâm lược nước ta.Triều Nguyễn đi từ nhượng
bộ này đến nhượng bộ khácrồi lần lượt chấp nhận sựcai trị của thực dân Pháptrên đất nước ta
+ Nhân dân ta đứng lên đấutranh chống thực dân Pháp xâm lược Tiêu biểu là phong trào Cần Vương cuốithế kỉ XIX Nhưng cuối cùng phong trào Cần Vương thất bại
+ Tiếp theo là phong tràocủa các văn thân, sĩ phu yêunước đầu thế kỉ XX theokhuynh hướng dân chủ tưsản, cũng bị thất bại
Trang 16+ Một HS trong vai trò là người dẫn chuyện
+ Một HS đóng vai anh Văn Ba
+ Một HS đóng vai anh Tư Lê
Việc phân công đóng vai, GV tiến hành sau khi
học xong nội dung bài trước để HS về nhà tóm tắt
nội dung câu chuyện, đọc lời thoại, thể hiện hành
động, biểu cảm của các nhân vật
- Nội dung câu chuyện và sự phân công đóng vai
như sau:
+ HS trong vai trò là người dẫn chuyện: Năm
1911, năm ấy Bác còn trẻ lắm khoảng 21 tuổi.
Một hôm anh Ba – tên của Bác hồi ấy, cùng với
một người bạn đi dạo khắp thành phố Sài Gòn.
Rồi bỗng đột nhiên anh Ba hỏi anh Lê
+ HS đóng vai anh Văn Ba: Anh Lê, anh có yêu
nước không?
+ HS đóng vai anh Tư Lê: Tất nhiên là có chứ!
+ HS đóng vai anh Văn Ba: Anh có thể giữ bí mật
không?
+ HS đóng vai anh Tư Lê: Có
+ HS đóng vai anh Văn Ba: Tôi muốn đi ra nước
ngoài, xem nước Pháp và các nước khác họ làm
cách mạng như thế nào? Sau khi xem xét họ, Tôi
sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta Nhưng đi một
mình, thật ra cũng có nhiều mạo hiểm, ví như đau
ốm… Anh muốn đi với tôi không?
+ HS đóng vai anh Tư Lê: Nhưng bạn ơi! Chúng
ta lấy đâu ra tiền mà đi?
+ HS đóng vai anh Văn Ba: Đây, tiền đây – anh
Ba vừa nói vừa giơ hai bàn tay Chúng ta sẽ làm
+ Cách mạng Việt Namđang bị khủng hoảng vềđường lối cứu nước
+ Trong bối cảnh đó,Nguyễn Ái Quốc quyết định
đi sang phương Tây tìmđường cứu nước
Trang 17việc, chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì mà sống và để
đi Anh cùng đi với tôi chứ?
+ HS trong vai trò là người dẫn chuyện: Bị lôi
cuốn vì lòng hăng hái của Bác, người bạn đồng ý.
Nhưng khi suy nghĩ kĩ về cuộc đi có vẽ phiêu lưu,
anh Lê không có đủ can đảm để giữ lời hứa Còn
Bác đã ra đi nước ngoài tìm đường cứu nước
bằng chính đôi bàn tay của mình
Lưu ý: Xem HS đóng vai câu chuyện “Đôi bàn
tay” ở thư mục video
Sau khi HS hoàn thành nội dung đóng vai trước
lớp GV gọi 1 đến 2 HS nhận xét GV nhận xét
cho điểm và đặt câu hỏi: Em có cảm nhận như thế
nào sạu khi xem xong vỡ kịch “Đôi bàn tay”?
- Sau khi HS trả lời GV chốt ý: Câu chuyện thể
hiện tinh thần quyết chí, không sợ gian lao vất vã
của anh Văn Ba khi đi ra nước ngoài tìm đường
cứu nước
- GV chiếu ảnh con tàu Đô đốc La-tu-sơ
Tơ-rê-vin và Bến cảng Nhà Rồng trên màn hình và giới
thiệu đôi nét về con tàu Đô đốc La-tu-sơ
Tơ-rê-vin và Bến cảng Nhà Rồng nơi Bác ra đi tìm
đường cứu nước (xem ở phụ lục 2)
- Để học sinh thấy được nỗi niềm, tình cảm, sự
kính trọng và biết ơn của nhân dân ta đối với Bác
khi ra đi tìm đường cứu nước cho dân tộc, GV tiếp
tục vận dụng kiến thức môn Ngữ văn bằng cách
gọi 1 HS đọc 8 khổ thơ đầu trong bài thơ: “Người
đi tìm hình của nước” của nhà thơ Chế Lan Viên
cho cả lớp nghe:
+ Ngày 5/6/1911, Nguyễn
Ái Quốc rời cảng Nhà Rồng
ra đi tìm đường cứu nước
Trang 18Đất nước đẹp vô cùng Nhưng Bác phải ra đi
Cho tôi làm sóng dưới con tàu đưa tiễn Bác
Khi bờ bãi dần lui làng xóm khuất
Bốn phía nhìn không một bóng hàng tre
Đêm xa nước đầu tiên, ai nỡ ngủ
Sóng vỗ dưới thân tàu đâu phải sóng quê hương
Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở
Xa nước rồi, càng hiểu nước đau thương
- Sau đó GV hỏi: Em có cảm nhận như thế nào
khi nghe xong đoạn thơ của nhà thơ Chế Lan Viên
đã viết về Bác?
Sau khi HS trả lời GV kết luận: Đoạn thơ nhằm
khắc sâu hình ảnh của một chàng trai yêu nước tên
Ba, tuổi mười tám đôi mươi đã quyết tâm ra đi tìm
con đường cứu nước, trên con tàu Đô đốc
La-tu-sơ Tơ-rê-vin tại bến cảng Sài Gòn Với niềm xúc
động chân thành, nhà thơ Chế Lan Viên đã cảm
nhận sâu sắc nỗi lòng của Người trong những
ngày tháng lênh đênh trên đại dương bao la, xa lạ
Hoạt động 3: Cả lớp và cá nhân
- GV sử dụng phiếu học tập (theo mẫu) và yêu
cầu HS đọc SGK để hoàn thành các nội dung
theo phiếu học tập
* Qúa trình tìm đường cứu
nước
Trang 196/1919
7/1920
12/1920
- Sau khi HS hoàn thành nội dung, GV gọi HS
trình bày Yêu cầu HS khác nhận xét
- Sau đó GV sử dụng lược đồ giáo khoa điện tử
soạn trên phần mềm PowerPoint về “Hành trình
tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ năm
1911 đến năm 1930”, nhằm hệ thống kiến thức.
(xem ở phụ lục 3)
- Để khai thác kiến thức trên lược đồ GV yêu cầu
học sinh vận dụng kiến thức môn Địa lí thông qua
học bài 13 - Đọc bản đồ địa hình, điền vào lược
đồ trống - Địa lí lớp 12 (chương trình chuẩn) như
sau:
+ GV chiếu lược đồ trên màn hình, yêu cầu HS
quan sát lược đồ, chú giải các ký hiệu, màu sắc, tỉ
lệ và giới thiệu khái quát lược đồ
+ Sau đó yêu cầu HS dựa vào kiến thức ở SGK,
nội dung tóm tắt theo phiếu học tập Hãy trình
bày những hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái
Quốc từ năm 1911 đến năm 1920 trên lược đồ.
+ GV gọi 1 HS lên bảng thuyết trình kết hợp với
chỉ trên lược đồ
+ Gọi các HS khác nhận xét phần trình bày của
bạn, bổ sung những nội dung còn thiếu
- Sau đó GV chốt ý kết hợp chỉ trên lược đồ: Năm
1912, Nguyễn Tất Thành rời Pháp đi vòng Châu
Phi trên một chuyến tàu chở hàng Một lần tàu ghé
Đeca (Dakar) thủ đô nước Xênêgan (Sénégal) ở
- Năm 1911 - 1917, Ngườibôn ba qua nhiều nước, làmnhiều nghề, tiếp xúc vớinhiều người
- Người khẳng định ở đâubọn đế quốc cũng tàn bạo,độc ác; ở đâu người laođộng cùng bị áp bức, bóclột dã man
Trang 20phía tây Châu Phi, vào lúc đó sóng biển dữ dội,
tàu vật lộn mãi với sóng gió vẫn không vào được
bờ và cũng không thể thả ca nô xuống được Bọn
chủ tàu đứng trên bờ bắt người da đen bản xứ thay
nhau nhảy xuống biển, bơi ra để liên lạc với tàu
Họ đã bị sóng biển cuốn trôi một cách tàn nhẫn
Nguyễn Tất Thành rất xúc động và khóc trước
cách đối xử dã man của bọn thực dân da trắng đối
với người dân thuộc địa Nguyễn Tất Thành tiếp
tục đi Máctiních (Martinique) (Trung Mỹ),
Urugoay và Áchentina (Nam Mỹ), và dừng chân
lại ở Mỹ vào cuối năm 1912 Tại đây, Nguyễn Tất
Thành có dịp tìm hiểu cuộc đấu tranh giành độc
lập của nhân dân Mỹ, đọc bản Tuyên ngôn độc lập
nổi tiếng của nước Mỹ Giữa năm 1913, Nguyễn
Tất Thành theo con tàu rời Mỹ trở về Lơhavơ đi
Anh Những năm tháng sống ở nước Anh, Nguyễn
Tất Thành đã tích lũy được thêm những hiểu biết
về chế độ chính trị của xã hội tư sản, trang bị cho
mình một kiến thức khá vững vàng về tiếng Anh –
một công cụ quan trọng trong giao tiếp và đấu
tranh chính trị Cuối năm 1917, Nguyễn Tất
Thành trở lại nước Pháp và cư trú ở Paris, Nguyễn
Tất Thành tham gia hoạt động trong phong trào
công nhân và tham gia Đảng xã hội
- GV nhấn mạnh nước Pháp là nơi mà Bác đã lâu
lại và hoạt động nhiều nhất trong giai đoạn này
Đến đây GV đặt câu hỏi: Vì sao trong gian đoạn
này Nguyễn Ái Quốc chủ yếu hoạt động ở Pháp?
Sau khi HS trả lời GV chốt ý: Vì nước Pháp là
- Năm 1917, Nguyễn ÁiQuốc trở lại Pháp Tại đây,Người tích cực hoạt động tốcáo thực dân Pháp và tuyêntruyền cho cách mạng ViệtNam, tham gia vào phong
Trang 21nơi diễn ra cuộc CMTS năm 1789 với khẩu hiệu
nổi tiếng: Tự Do - Bình Đẳng – Bác Ái; nơi có
phong trào công nhân phát triển; là nước thực dân
xâm lược Việt Nam…
Sau đó GV nhấn mạnh các sự kiện cơ bản sau:
- Nguyễn Ái Quốc gửi Bản yêu sách của nhân dân
An Nam tới Hội nghị Vécxai: Bản yêu sách của
nhân dân thuộc địa không được hội nghị chấp
nhận, Người nhận ra rằng “muốn được giải phóng
các dân tộc chỉ có thể trông cậy vào lực lượng
của bản thân mình”.
- Phân tích những cảm xúc của Nguyễn Ái Quốc
khi đọc “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương
về vấn đề dân tộc và thuộc địa” (7/1920) của
Lênin: “Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi
một mình trong buồng mà tôi nói to như đang nói
trước quần chúng đông đảo – Hỡi đồng bào bị
đọa đầy, đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng
ta, đây là con đường giải phóng chúng ta”.
- GV hỏi: Sự kiện Nguyễn Ái Quốc đọc bản sơ
thảo luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa
của Lênin có ý nghĩa như thế nào?
- Sau khi HS trả lời GV chốt ý: Người đã tìm ra
con đường cho cách mạng Việt Nam đó là con
đường cách mạng vô sản Sau đó GV yêu cầu HS
vận dụng kiến thức môn GDCD thông qua học bài
9: “Con người là chủ thể của lịch sử và là mục
tiêu phát triển xã hội” – Lớp 10 (chương trình
chuẩn) để giải thích vì sao Bác lại chọn con
đường CMVS?
trào công nhân Pháp
- Ngày 18/6/1919, Ngườithay mặt những người ViệtNam yêu nước gửi đến Hộinghị Vécxai bản yêu sáchcủa nhân dân An Nam đòicác quyền tự do, dân chủ,nhưng không được chấpnhận
- Tháng 7/1920, Nguyễn ÁiQuốc đọc bản sơ thảo luậncương về vấn đề dân tộc vàthuộc địa của Lênin Ngườitìm ra con đường cho cáchmạng Việt Nam đó là conđường cách mạng vô sản
Trang 22Sau khi HS trả lời GV chốt ý: Xã hội loài người
đã trải qua 5 chế độ xã hội, nhưng chỉ có chủ
nghĩa xã hội mới thật sự coi con người là mục tiêu
phát triển của xã hội Xây dựng một xã hội theo
mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân
chủ, văn minh”, mọi người có cuộc sống ấm no, tự
do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá
nhân là mục tiêu cao cả của chủ nghĩa xã hội ở
nước ta hiện nay
- Sự kiện tháng 12/1920, Nguyễn Ái Quốc dự Đại
hội lần thứ XVIII của Đảng xã hội Pháp ở Tua
Người bỏ phiếu tán thành Quốc tế Cộng sản, gia
nhập Đảng cộng sản pháp, trở thành người cộng
sản Việt Nam đầu tiên
- GV hỏi: Vì sao nói sự kiên nay đánh dấu
Nguyễn Ái Quốc từ chủ nghĩa yêu nước chân
chính sang chủ nghĩa cộng sản
- GV gợi ý HS vận dụng kiến thức môn GDCD ở
bài 14: Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc – lớp 10 (chương trình chuẩn) để làm
rõ khái niệm chủ nghĩa yêu nước chân chính và
CNCS cụ thể:
- Lòng yêu nước là gì?
- Chủ nghĩa quốc tế cộng sản thể hiện như thế
nào?
Sau khi HS trả lời GV chốt ý: Lòng yêu nước là
tình yêu quê hương, đất nước và tinh thần sẵn
sàng đem hết khả năng của mình phục vụ lợi ích
của Tổ quốc Còn Chủ nghĩa quốc tế cộng sản thể
hiện thể hiện tinh thần đoàn kết quốc tế của Người
- Tháng 12/1920, Nguyễn
Ái Quốc dự Đại hội lần thứXVIII của Đảng xã hộiPháp ở Tua Người bỏphiếu tán thành Quốc tếCộng sản, gia nhập Đảngcộng sản pháp, trở thànhngười cộng sản Việt Namđầu tiên
Trang 23trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù
- GV kết luận: Hoạt động cứu nước của Nguyễn
Ái Quốc từ năm 1911 - 1920 vừa nhằm tố cáo tội
ác của thực dân Pháp ở Việt Nam, vừa tìm tòi để
xác định con đường cứu nước đúng đắn cho dân
tộc Việt Nam đó là con đường cách mạng vô sản
Hoạt động 4: Cả lớp và cá nhân
- GV tiếp tục sử dụng lược đồ soạn trên phần mềm
PowerPoint về“Hành trình tìm đường cứu nước
của Nguyễn Ái Quốc” từ năm 1911 – 1930, (xem
ở phụ lục 3)
- Để khai thác kiến thức và sử dụng lược đồ GV
yêu cầu HS vận dụng kiến thức môn Địa lí thông
qua học bài 13 - Đọc bản đồ địa hình, điền vào
lược đồ trống - Địa lí lớp 12 (chương trình chuẩn)
như sau:
+ GV chiếu lược đồ trên màn hình, yêu cầu HS
tiếp tục quan sát lược đồ
+ Sau đó yêu cầu HS dựa vào kiến thức ở SGK,
nội dung đã chuẩn bị theo đề cương ở nhà Hãy
trình bày những hoạt động cứu nước của Nguyễn
Ái Quốc từ năm 1921 đến năm 1925 trên lược đồ.
+ GV gọi 1 HS lên bảng thuyết trình kết hợp với
chỉ trên lược đồ
+ Gọi các HS khác nhận xét phần trình bày của
bạn, bổ sung những nội dung còn thiếu
- Sau đó GV chỉ lược đồ và chốt ý: Nǎm 1921,
Nguyễn Ái Quốc cùng với một số người yêu nước
của các thuộc địa Pháp thành lập “Hội liên hiệp
thuộc địa” nhằm tổ chức và lãnh đạo phong trào
2 Sự chuẩn bị về chính trị, tổ chức và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
từ năm 1921 đến năm 1930
- Năm 1921, Nguyễn ÁiQuốc cùng với một sốngười yêu nước của cácnước trong khối thuộc địa
Pháp thành lập "Hội liên hiệp thuộc địa" ở Pari nhằm
tập hợp những người dânthuộc địa sống trên đấtPháp, cơ quan ngôn luậncủa hội là báo Người cùngkhổ do chính Người làmchủ biên kiêm chủ bút
Trang 24cách mạng giải phóng dân tộc và viết bài cho các
tờ báo ở Pháp Tháng 6 nǎm 1923, được sự giúp
đỡ của Quốc tế Cộng sản và Đảng Cộng sản Pháp,
Nguyễn Ái Quốc rời nước Pháp sang Liên Xô
Đến ngày 11 tháng 11 nǎm 1924 Nguyễn Ái Quốc
đến Quảng Châu (Trung Quốc)
- HS nghe và ghi ý chính
Hoạt động 5 Thảo luận nhóm
- GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm 15 em, cử
4 em HS giỏi làm nhóm trưởng để thảo luận các
nội dung sau:
- Nhóm 1: Tìm hiểu quá trình Nguyễn Ái Quốc
chuẩn bị về chính trị cho sự thành lập Đảng Cộng
sản Việt Nam từ năm 1921 – 1924.
- Nhóm 2: Tìm hiểu quá trình Nguyễn Ái Quốc
chuẩn bị về tổ chức cho sự thành lập Đảng Cộng
sản Việt Nam từ năm 1924 – 1925.
- Nhóm 3: Tìm hiểu về vai trò của Nguyễn Ái
Quốc trong Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản
Việt Nam.
Nhóm 4: Tìm hiểu về ý nghĩa của việc thành lập
Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930.
- HS làm việc theo nhóm trong thời gian 5 phút,
trong quá trình các nhóm thảo luận GV quan sát,
- Người còn viết bài chonhiều báo: Nhân đạo, Đờisống công nhân và đặc biệt
là cuốn Bản án chế độ thựcdân Pháp (1925) →Nguyễn Ái Quốc đã xâydựng hệ thống quan điểm líluận về Cách mạng giảiphóng dân tộc, được truyền
bá vào Việt Nam
- Tháng 6/1923, Nguyễn ÁiQuốc bí mật sang Liên Xô
dự đại hội Quốc tế Nôngdân (10/1923) và được bầuvào Ban chấp hành của hội
- Người viết bài cho báo Sựthật của Đảng Cộng sảnLiên Xô, tạp chí Thư tínquốc tế của Quốc tê Cộngsản
- Cuối năm 1924, Nguyễn
Ái Quốc về Quảng Châu(Trung Quốc) Người lựachọn một số thanh niên tíchcực trong nhóm Tâm tâm
Trang 25theo dõi và đưa ra các gợi ý cho các nhóm.
- Hết thời gian, GV yêu cầu đại diện từng nhóm
trình bày, các nhóm khác lắng nghe và có thể nêu
thắc mắc để nhóm trình bày giải thích rõ hơn
Để tạo không khí học tập và khuyến khích tính
tích cực của HS, sau khi đại diện từng nhóm trình
bày, GV phát cho các nhóm phiếu đánh giá chéo
nhau Đại diện nhóm nào trình bày tốt, GV sẽ
thưởng điểm
- GV nhận xét phần trình bày của từng nhóm, sau
đó chốt ý gồm các nội dung sau:
- Về quá trình chuẩn bị về chính trị cho sự thành
lập Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1921 – 1924
+ Thành lập lập "Hội liên hiệp thuộc địa" ở Pari
nhằm tập hợp những người dân thuộc địa sống
trên đất Pháp cùng chống kẻ thù chung là CNTD,
đồng thời tố cáo tội ác của thực dân Pháp đối với
nhân dân thuộc địa
+ Người viết bài cho nhiều báo: Nhân đạo, Đời
sống công nhân, báo Sự thật, Thư tín quốc tế và
đặc biệt là cuốn Bản án chế độ thực dân Pháp
(1925) nhằm tố cáo tội ác của thực dân, tuyên
truyền lý luận cách mạng vô sản về trong nước,
thúc đẩy phong trào cách mạng trong nước phát
triển đặc biệt là phong trào công nhân
- Về quá trình chuẩn bị về tổ chức cho sự thành
lập Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1924 –
1925 Đó là sự thành lập Hội VNCMTN
+ GV sử dụng ảnh lớp huấn luyện đào tạo cán bộ
của Hội chiếu trên màn hình yêu cầu học sinh
xã, lập ra Cộng sản đoàn
- Tháng 6/1925, Nguyễn ÁiQuốc thành lập HộiVNCMTN để tổ chức, huấnluyện họ, chuẩn bị thành lậpĐảng
- Nguyễn Ái Quốc trực tiếp
mở các lớp giảng dạy ởQuảng Châu để truyền báchủ nghĩa Mác-Lênnin chocác học viên
- Xuất bản báo “Thanh
Trang 26quan sát (xem ở phụ lục 4) và nhấn mạnh: Hội
Việt Nam Cách mạng thanh niên thành lập nhằm
đào tạo cán bộ cho Cách mạng Việt Nam, tuyên
truyền chủ nghĩa Mác - Lênin vào trong nước
+ GV chiếu trên màn hình bìa cuốn sách Đường
Kách mệnh (xem ở phụ lục 4) hướng dẫn HS
quan sát và thuyết trình: Ðường Kách mệnh được
viết một cách mộc mạc, đơn giản, ngắn gọn,
nhưng nội dung phong phú, hàm chứa những tư
tưởng lớn mang tính quốc gia và quốc tế vĩ đại
của Hồ Chí Minh Người đã đưa chủ nghĩa
Mác-Lê-nin vào Việt Nam theo cách của riêng mình.
Với những lời mộc mạc, dễ hiểu về "vũ khí tư
tưởng của thời đại", làm cho lý luận Mác - Lê-nin
đến với Việt Nam, thật giản dị và sinh động
+ GV kết luận: Sự thành lập Hội VNCMTN là
bước chuẩn bị về tổ chức cho sự thành lập Đảng
Cộng sản Việt Nam về sau Đây là“tầm nhìn xa
trông rộng” của Nguyễn Ái Quốc khi người lựa
chọn đối tượng là thanh niên để làm lực lượng
nòng cốt cho cách mạng
Sau đó GV vận dụng kiến thức môn GDCD ở bài
14: Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc – lớp 10 (chương trình chuẩn) để giáo
dục cho HS trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với
công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay
bộ của Hội Việt Nam cáchmạng thanh niên
- Việc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên
và đào tạo cán bộ cho Cách mạng Việt Nam là bước chuẩn bị về tổ chức cho sự thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam về sau
Trang 27trong sáng, lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội
+ Quan tâm đến đời sống chính trị - xã hội của địa
phương, đất nước
+ Tích cực tham gia góp phần xây dựng quê
hương bằng những việc làm thiết thực, phù hợp
khả năng của mình
- Về vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong Hội nghị
thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam GV làm rõ
các nội dung:
+ Năm 1929, phong trào công nhân và phong
trào nông dân phát triển mạnh, thực dân Pháp đẩy
mạnh chính sách khủng bố và đàn, ba tổ chức
cộng sản ra đời nhưng hoạt động riêng rẽ, cần phải
thống nhất thành một tổ chức duy nhất
+ Trong bối cảnh đó Nguyễn Ái Quốc nhận chỉ
thị của Quốc tế cộng sản, trở về Cửu Long
(Hương Cảng) để thống nhất các tổ chức cộng sản
ở Việt Nam Hội nghị diễn ra ngày 6/1/ 1930, do
Nguyễn Ái Quốc chủ trì,
+ GV chiếu ảnh khung cảnh của Hội nghị thành
lập Đảng (xem ở phụ lục 4) trên màn hình và
tường thuật: Đó là những ngày cuối năm rất lạnh ở
Hương Cảng, Nguyễn Ái Quốc chủ trì hội nghị,
tham dự gồm có 2 đại biểu của Đông Dương cộng
sản Đảng, 2 đại biểu của An Nam cộng sản Đảng
(Đông Dương cộng sản Liên Đoàn ở trong nước
không sang kịp, ngày 24 /2 1930 chính thức gia
nhập Đảng cộng sản Việt Nam) Với uy tín của
Nguyễn Ái Quốc các đại biểu đã nhất trí thống
nhất các tổ chức cộng sản thành Đảng Cộng sản
- Cuối năm 1929, nước ta
có 3 tổ chức cộng sản rađời, nhưng lại hoạt độngriêng rẽ, gây ảnh hưởng đếnphong trào
- Nguyễn Ái Quốc nhận chỉthị của Quốc tế cộng sản,trở về Cửu Long (HươngCảng) để thống nhất các tổchức cộng sản ở Việt Nam.Hội nghị diễn ra ngày 6/1/
1930, do Nguyễn Ái Quốcchủ trì Nguyễn Ái Quốcphê phán những quan điểm
Trang 28Việt Nam Thông qua Chính cương, Sách lược
vắn tắt của Đảng do Nguyễn Ái Quốc khởi thảo
Đây là Cương lĩnh đúng đắn và sáng tạo
- Về ý nghĩa của việc thành lập Đảng GV kết
luận: Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đánh dấu
bước ngoặt lớn của cách mạng Việt Nam, là sự
chuẩn bị tất yếu có tính quyết định cho những
thắng lợi sau này của cách mạng Việt Nam
GV dựa vào tài liệu Chỉ thị 03- CT/TW của Bộ
Chính trị và Kế hoạch 03- KH/TW của Ban Bí thư
khóa XI để giáo dục cho HS tham gia các hoạt
động của nhà trường, địa phương nhằm thực hiện
tốt cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh về đoàn kết, xây dựng Đảng
trong sạch, vững mạnh Chào mừng Đại hội Đảng
các cấp tiến tới Đại hội lần thứ XII của Đảng với
các việc làm cụ thể như tham gia phong trào đền
ơn đáp nghĩa, phong trào tình nguyện, hoạt động
tuyên truyền về chủ quyền biển đảo quê hương,
phong trào “góp đá xây Trường Sa”…để từ đó các
em nổ lực phấn đấu được đứng vào hàng ngũ của
Đảng
- HS tập trung theo dõi, đối chiếu những kết luận
của GV với phần trình bày của nhóm mình và ghi
ý chính vào vở
- Sau đó GV chiếu trên màn hình “Biểu đồ thời
gian hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ
năm 1911 – 1930” (xem ở phụ lục 5) để khái quát
lại nội dung
- HS quan sát theo dõi
sai lầm của các tổ chứccộng sản
- Hội nghị đã thảo luận vànhất trí thống nhất các đảngcộng sản thành một đảngduy nhất lấy tên là Đảngcộng sản Việt Nam Thôngqua Chính cương, Sáchlược vắn tắt của Đảng doNguyễn Ái Quốc khởi thảo
- Đảng Cộng sản Việt Nam
ra đời đánh dấu bước ngoặtlớn của cách mạng ViệtNam, là sự chuẩn bị tất yếu
có tính quyết định chonhững thắng lợi sau này củacách mạng Việt Nam
Trang 29Hoạt động 6 Cả lớp và cá nhân
- GV hỏi: Qua tìm hiểu về hoạt động cứu nước
của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930
hãy làm rõ vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với
cách mạng Việt Nam.
- GV gợi ý cho HS dựa vào nội dung mục 1 và
mục 2 để khái quát những vai trò của Bác
- HS: Dựa vào SGK kết hợp với những gợi ý của
GV để trả lời GV nhận xét và chốt ý về các vai
trò của Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt
Nam giai đoạn 1911 – 1930 như sau :
- Người đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn
cho cách mạng Việt Nam, đó là con đường cách
mạng vô sản
+ GV phân tích về sự khác nhau trong con đường
cứu nước của Nguyễn Ái Quốc so với các bậc tiền
bối ở chổ Người không tán thành con đường cứu
nước của các bậc tiền bối Theo Người, Phan Bội
Châu định dựa vào Nhật để đánh Pháp thì chẳng
khác nào " đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa sau",
vì Nhật là một đế quốc đang tranh giành thuộc địa,
Phan Chu Trinh muốn dựa vào Pháp để chấn hưng
đất nước thì chẳng khác nào: "Xin giặc rủ lòng
thương" Vì vậy, Người đã quyết định đi sang
phương Tây tìm con đường cứu nước mới đó là
con đường cách mạng vô sản
+Khác với Phan Bội Châu (coi Nhật là bạn),
3 Vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam từ năm 1911 đến năm 1930
- Người đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho cách mạng Việt Nam,
đó là con đường cách mạng
vô sản
- Nguyễn Ái Quốc đã hình thành hệ thống quan điểm líluận về Cách mạng giải phóng dân tộc, được truyền
bá vào Việt Nam, đã thúc đẩy phong trào dân tộc pháttriển
- Những tư tưởng Cách mạng của Người truyền bá
về nước là ánh sáng soi đường cho lớp thanh niên yêu nước Việt Nam đầu thế
Trang 30Phan Chu Trinh (coi Pháp là bạn), Nguyễn Ái
Quốc đã phân biệt rõ đâu là bạn, đâu là thù
Người nhận thức được chủ nghĩa đế quốc ở đâu
cũng là kẻ thù của nhân dân lao động, dù ở dưới
chân tượng Nữ thần tự do (Mỹ) hay ở quê hương
của tuyên ngôn nổi tiếng : tự do, bình đẳng, bác ái
(Pháp)
- Nguyễn Ái Quốc đã hình thành hệ thống quan
điểm lí luận về Cách mạng giải phóng dân tộc,
được truyền bá vào Việt Nam, đã thúc đẩy phong
trào dân tộc phát triển
- Thành lập Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên
và đào tạo cán bộ cho Cách mạng Việt Nam là
bước chuẩn bị về tổ chức cho sự thành lập Đảng
Cộng sản Việt Nam về sau
- Người đã chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức
công sản, lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam, soạn
thảo cương lĩnh đầu tiên của Đảng
- Sau đó GV chiếu trên màn hình “Biểu đồ thời
gian vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với cách
mạng Việt Nam giai đoạn từ năm 1911 đến năm
1930” (xem ở phụ lục 5) để khái quát lại nội
dung
- HS quan sát theo dõi
kỉ XX đang đi tìm chân lí cứu nước, là ngọn cờ hướngđạo cho phong trào Cách mạng Việt Nam trong thời
kì vận động thành lập Đảng
Là sự chuẩn bị về tư tưởng chính trị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
- Thành lập Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên và đào tạo cán bộ cho Cách mạng Việt Nam là bước chuẩn bị về tổ chức cho sự thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam về sau
- Người đã chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức công sản, lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam, soạn thảo cương lĩnh đầu tiên của Đảng, đặt
cơ sở cho đường lối cách mạng Việt Nam từ đó về sau