Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh (tĩnh dạ tứ)

T ơng Nh dịch Dịch thơ: ánh tr ng sáng đầu gi ờng, ă Ngỡ là s ơng trên mặt đất.. Ngẩng đầu ngắm vầng tr ng sáng, ă Cúi đầu nhớ quê cũ... Ngẩng đầu nhin tr ng sáng, ă Cúi đầu nhớ cố h ơ

Ngữ văn 7 - Tiết 37: Văn bản

Kiểm tra bài cũ

1

4

2 3

Lí Bạch (701-762)

- Ông là nhà thơ nổi tiếng của

đất n ớc Trung Quốc đời nhà Đ ờng.

- Đ ợc mệnh danh là …thi tiên…, tính tình phóng khoáng, tâm hồn nhạy cảm.

- Thơ ông khi thì lãng mạn bay bổng, khi thì trầm lắng suy t

- Ngôn ngữ trong thơ ông th ờng tự nhiên, bình dị mà tinh luyện.

- Ông th ờng viết rất hay và thành công về thiên nhiên, tình bạn, tình quê đặc biệt

là đề tài về trăng.

LÝ B¹ch

Tø Xuyªn

ầu gi ờng

Đ ánh tr ng rọi, ă Ngỡ mặt đất phủ s ơng.

Ngẩng đầu nh i n tr ng sáng, ă Cúi đầu nhớ cố h ơng.

( T ơng Nh dịch )

Dịch thơ:

ánh tr ng sáng đầu gi ờng, ă Ngỡ là s ơng trên mặt đất.

Ngẩng đầu ngắm vầng tr ng sáng, ă Cúi đầu nhớ quê cũ.

Sàng: giường, tiền: trước, minh: sáng, nguyệt: trăng, quang: ánh sáng

Nghi: ngờ, thị: là, địa: đất, thượng: trên, sương: sương

Cử: cất lên, nâng lên, đầu: đầu, vọng: trông xa.

Đê: cúi xuống, tư: lo nghĩ, nhớ, cố: cũ, hương: làng, quê hương

ầu gi ờng

Đ ánh tr ng rọi, ă Ngỡ mặt đất phủ s ơng.

Ngẩng đầu nhin tr ng sáng, ă Cúi đầu nhớ cố h ơng.

( T ơng Nh dịch )

Dịch thơ:

ánh tr ng sáng đầu gi ờng, ă Ngỡ là s ơng trên mặt đất.

Ngẩng đầu ngắm vầng tr ng sáng, ă Cúi đầu nhớ quê cũ.

(Xem trăng sáng, có lẽ cùng rơi lệ

Một mảnh tình quê, năm anh em ở năm nơi đều giống nhau)

(Bạch Cư Dị- Tõ Hà Nam trải cơn li loạn)

(Đỗ Phủ - Được thư em Xá)

* Vài vần thơ với chủ đề “Vọng nguyệt hoài hương”

Nói Nga Mi ë Tø Xuyªn (TQ)

Ngò ng«n cæ thÓ (cæ phong) Ngò ng«n tø tuyÖt § êng luËt

Hai câu thơ đầu:

Sàng tiền minh nguyệt quang, Nghi thị địa th ợng s ơng.

Đầu gi ờng ánh trăng rọi,

Ngỡ mặt đất phủ s ơng.

Hai c©u th¬ cuèi:

Cö ®Çu väng minh nguyÖt,

§ª ®Çu t cè h ¬ng.

NgÈng ®Çu nh×n tr¨ng s¸ng Cói ®Çu nhí cè h ¬ng

Sµng tiÒn minh nguyÖt quang,

*G i ý: ợ

(?) S l ố ượ ng ch ữ c a các b ph n tham gia ủ ộ ậ đố i nh th n o? ư ế à

(?) C u trúc ng pháp ấ ữ c a các b ph n tham gia ủ ộ ậ đố i nh th n o? ư ế à (?) T lo i c a các t ừ ạ ủ ừ hai câu ở đố i nhau nh th n o? ư ế à

So sánh cụm từ “cử đầu”

và “đê đầu”, “vọng minh nguyệt” và “tư cố hương ” ? Rút ra nhận xét về phép đối trong thơ cổ thể?

- Đối trùng thanh, trùng chữ (chỉ được dùng trong thơ cổ thể)

- Hai câu thơ cuối đối nhau: -> tạo sự hài hòa, cân đối: lời thơ

nhịp nhàng, có nhạc điệu, ý thơ được nhấn mạnh…

Cö (ngÈng)

T (nhí)

Bài tập:

ý nào nói không đúng về đặc sắc nghệ

thuật của bài thơ Tĩnh dạ tứ ?

A Lời thơ cô đọng, từ ngữ trau chuốt m ợt mà,

hình ảnh so sánh độc đáo

B Lời thơ cô đọng, hàm súc, từ ngữ giản dị mà tinh luyện

C Sử dụng phép đối rất chỉnh.

D Rút gọn chủ ngữ trong các câu thơ, tạo nên sức khái quát lớn.

A

III Tổng kết:

-Lời thơ cô đọng hàm súc, từ ngữ giản dị mà tinh

luyện

- Sử dụng phép đối rất chỉnh.

- Rút gọn chủ ngữ trong các câu thơ, tạo nên sức khái quát lớn.

Bài thơ thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía tình yêu quê h ơng tha thiết của một ng ời

sống xa nhà trong đêm trăng thanh tĩnh.

Bài tập: Hãy nối yếu tố Hán Việt trong bài

thơ … Tĩnh dạ tứ … với ý nghĩa biểu đạt

NHẬN XÉT VỀ HAI CÂU THƠ DỊCH

BÀI “ TĨNH DẠ TỨ”:

Gỵi ý: §Ịu nêu tương đối đủ ý, tình cảm của bài thơ.

Điểm khác:

- Lí Bạch không dùng phép so sánh; “sương” chỉ xuất hiện

trong cảm nghĩ của nhà thơ

-Bài thơ ẩn chủ ngữ, không nói rõ là Lí Bạch

-Năm động từ trong bài “ Tĩnh dạ tứ” ở hai câu thơ này chỉ

còn ba Bài thơ còn cho ta biết tác giả ngắm trăng thế nào

§ªm thu tr¨ng s¸ng nh s ¬ng

Lý B¹ch ng¾m c¶nh nhí th ¬ng quª nhµ

Trước giường trăng sáng rọi vào Ngỡ như mặt đất sương bao đầy mình Ngẩng đầu ta ngắm trăng xinh Cúi đầu ta thấy lung linh quê nhà.

(Bạn Trịnh Thu Trang)

Trước giường trăng sáng như gương

Ngỡ là mặt đất bị sương phủ dày, Ngẩng nhìn trăng sáng đêm nay

Cúi đầu nỗi nhớ khôn khuây quê nhà.

(bạn Khánh Duy)

Thử dịch “ Tĩnh dạ tứ” theo thể câu lục bát:

Ánh trăng rọi tỏ đầu giường Ngỡ rằng mặt đất có sương phủ dày Ngước lên thưởng nguyệt đất này Cúi đầu nhớ đến những ngày ở quê.

(Bạn Khắc Đồng)

Ánh trăng rọi tỏa đầu giường

Ngỡ nhừ mặt đất phủ sương thật nhiều,

Ngắm trăng soi sáng yêu kiều

Cúi đầu nhớ đến những chiều quê xưa.

(bạn Đình Trung)

Thử dịch “ Tĩnh dạ tứ” theo thể câu lục bát:

Trửụực giửụứng traờng saựng roùi vaứo Ngụừ nhử maởt ủaỏt sửụng bao ủaày mỡnh Ngaồng ủaàu ta ngaộm traờng xinh Cuựi ủaàu ta thaỏy lung linh queõ nhaứ.

(Baùn Trũnh Thu Trang)

Gi ườ ng khuya tr ng chi ă ếu bời bời

S ơng rơI phủ đất ngỡ đời chiêm bao

Ngaồng đầu trăng sáng trên cao

Cuựi ủaàu ngấn lệ nghẹn ngào … cố h ơng.

(baùn Khaựnh Duy)

Thửỷ dũch “ Túnh daù tửự” theo theồ caõu luùc baựt:

- Soạn bài : Hồi h ơng ngẫu th

- Vẽ sơ đồ t duy về nội dung bài học