Bài ca nhà tranh bị gió thu phá (mao ốc vị thu phong sở phá ca)

Tác phẩm của ông thể hiện tinh thần nhân đạo cao cả, có ảnh hưởng sâu rộng đến thơ ca Trung Quốc đời sau... Tác phẩm của ông thể hiện tinh thần nhân đạo cao cả, có ảnh hưởng sâu rộn

Trang 2

Đọc phần dịch thơ bài “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về

quê” Giới thiệu vài nét về tác giả và hoàn cảnh sáng tác bài

thơ.

Khi đi trẻ,lúc về già,

Giọng quê vẫn thế ,tóc đà khác bao.

Trẻ con nhìn lạ không chào

Hỏi rằng :Khách ở chốn nào lại chơi?

(Phạm Sĩ Vĩ dịch)

- Hạ Tri Chương (659 – 744), người tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc) Ông đỗ tiến sĩ và làm quan trên 50 năm ở kinh đô

Trường An, rất được vua Đường trọng dụng

- Bài thơ được viết khi ông từ quan, trở lại quê nhà.

Trang 3

Nội dung: Bài thơ kể lại ngày đầu tiên trở lại quê sau bao

năm xa cách của tác giả.

Nghệ thuật:

-Sử dụng phương thức tự sự để biểu cảm.

- Sử dụng biện pháp tiểu đối có hiệu quả.

-Giọng điệu bi hài ở hai câu thơ cuối.

Ý nghĩa: Bài thơ cho thấy tình yêu quê hương là một tình

cảm lâu bền và thiêng liêng nhất của con người

Trang 4

Cũng như Lí Bạch, Hạ Tri Chương, Đỗ

Phủ cũng là một nhà thơ lớn thời Đường (Trung Quốc) Nếu Lí Bạch là “Tiên thơ” thì

Đỗ Phủ là “Thánh thơ” (ông thánh làm thơ) Cuộc đời của ông long đong khốn khổ,

chết vì nghèo đói, bệnh tật Ông đã để lại cho đời gần 1500 bài thơ trầm uất, buồn

đau, nhưng lại sáng ngời lên tinh thần nhân

ái bao la “ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá”

là một bài thơ như thế

Trang 6

thực vĩ đại nhất ở Trung Quốc thời

nhà Đường Tác phẩm của ông thể

hiện tinh thần nhân đạo cao cả, có

ảnh hưởng sâu rộng đến thơ ca

Trung Quốc đời sau.

Trang 7

Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

1- Tác giả, tác phẩm:

- Đỗ Phủ (712 - 770) là nhà thơ hiện

-Bài thơ được viết dựa trên sự việc

có thật trong cuộc sống đầy khó khăn

của gia đình Đỗ Phủ ở Thành Đô ( Tứ

Xuyên)

3- Thể thơ:

Cổ thể.

Trang 8

-Bài thơ được viết dựa trên sự việc

có thật trong cuộc sống đầy khó khăn

của gia đình Đỗ Phủ ở Thành Đô ( Tứ

- Đoạn 1: Cảnh nhà bị gió thu phá

- Đoạn 2: Cảnh bị trẻ con cướp tranh

- Đoạn 3: Cảnh trong đêm mưa, rét, nhà dột, nằm suốt đêm

không ngủ.

- Đoạn 4: Ước vọng của nhà thơ

Trang 9

II- Đọc - hiểu văn bản:

1- Nội dung:

a- Cảnh nhà bị gió thu phá

Trang 10

Đọc lại đoạn thơ đầu

Tháng tám, thu cao, gió thét già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta

Tranh bay sang sông rải khắp bờ

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa

Mảnh thấp bay lộn vào mương sa.

Trong đoạn thơ, tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt nào?

Mảnh thấp bay lộn vào mương sa

Em hãy tìm những động từ trong ba câu thơ này và cho biết giá trị biểu đạt của chúng?

=>Đoạn thơ sử dụng hàng loạt những động từ biểu đạt sự chuyển động

nhanh, mạnh “bay -> rải -> treo tót ->bay lộn”

Qua đó đoạn đầu đã tái hiện cảnh tượng như thế nào?

=> Gió thu phá xác xơ, tan hoang ngôi nhà tranh nghèo của nhà thơ

Em hình dung tâm trạng của nhà thơ như thế nào qua cách miêu tả ấy?

=> Ngơ ngác, bàng hoàng và bất lực trước thiên tai

Trang 11

1- Nội dung:

Qua những từ ngữ gợi hình, sinh

động, đoạn thơ miêu tả cảnh gió thu

phá nát mái tranh nghèo Nhà thơ

bàng hoàng, bất lực trước thiên tai.

Trang 13

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng

được,

Quay về chống gậy lòng ấm ức!

Những từ ngữ nào miêu tả hành động của bọn trẻ con ?

=> « khinh, nhè, xô, cướp giật, đi tuốt»

Qua đó, ta thấy hành động của bọn trẻ như thế nào?

= > tranh cướp của người già một cách trắng trợn.

Hành động đó nói lên thực trạng gì của xã hội Trung Quốc lúc bấy

Trang 14

Đọc lại đoạn thơ thứ hai

Trẻ con thôn nam khinh ta già

không sức,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,

Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào chẳng

được,

Quay về chống gậy lòng ấm ức!

Từ ngữ nào biểu đạt hành động và thái độ của tác giả ?

=> «môi khô, miệng cháy gào » -> «quay về lòng ấm ức »

Qua đó, em thấy hành động và thái độ của tác giả như thế nào?

=>buồn, giận và bất lực trước hành động ngang ngược của bọn trẻ.

Từ “ấm ức” còn giúp ta hiểu điều gì trong tâm trạng của tác giả.

=>buồn nhiều hơn giận, vì nhà thơ không chỉ giận người mà còn

giận vì sự bất lực của bản thân mình trước thời thế Thực trạng

nghèo đói của xã hội và sự xấu xa của con người vì nghèo đói đang phơi bày trước mắt của kẻ sĩ, người luôn mang nặng lí tưởng “kinh bang tế thế”

Trang 15

1- Nội dung:

b- Cảnh trẻ con cướp tranh

Bị bọn trẻ cướp mất tranh ngay

trước mặt, nhà thơ buồn giận người

và buồn giận mình, bất lực trước

thực trạng nghèo đói của xã hội.

Trang 16

c- Cảnh trong đêm mưa rét, nhà dột

Trang 17

Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,

Tâm trạng nhà thơ như thế nào trước những nỗi khổ ấy?

=> trăn trở không ngủ được

Nhà thơ trăn trở trong đêm vì bao nhiêu nỗi khổ vây quanh Theo

em, điều gì làm cho nhà thơ trăn trở nhất? Qua đó thể hiện tinh thần gì của tác giả?

Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt

Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót ?

Trang 18

Bao nhiêu nỗi khổ dồn dập vây

quanh trong đêm lạnh nhưng nhà thơ

vẫn lo lắng hơn cả là thời thế loạn

lạc Điều đó thể hiện tấm lòng nhân

đạo cao cả của ông.

Trang 19

1- Nội dung:

d- Ước vọng của nhà thơ

Trang 20

Đọc lại đoạn thơ thứ cuối

Ước được nhà rộng muôn ngàn gian

Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,

Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn

Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt,

Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!

Theo em thông thường khi sống trong hoàn cảnh khổ cực người

ta sẽ mơ ước điều gì?

 Mong ước no ấm, sung sướng cho bản thân và gia đình

Nhưng với Đỗ Phủ, bản thân chịu bao nhiêu nỗi khổ dồn dập, ông vẫn ước mơ điều gì?

=> mơ ước ngôi nhà rộng, vững chãi che khắp thiên hạ

Tác giả có ước mơ cho mình không?

=> Tác giả không mơ ước gì cho mình cả “Riêng lều ta nát, chịu

chết rét cũng được”

Qua đó em cảm nhận thế nào về ước mơ của tác giả?

=> Ước mơ cao cả, thể hiện lòng nhân đạo, vị tha của tác giả

Trang 21

1- Nội dung:

d- Ước vọng của nhà thơ

Nhà thơ mơ ước có nhà rộng, vững

chãi che cho khắp thiên hạ Mơ ước

cao cả ấy một lần nữa khẳng định tấm

lòng nhân đạo, vị tha của ông

Trang 23

1- Nội dung:

2- Nghệ thuật:

3- Ý nghĩa văn bản:

Lòng nhân ái vẫn tồn tạị khi con

người phải sống trong hoàn cảnh

nghèo khổ cùng cực.

Em nêu lên ý nghĩa của văn bản.

Trang 24

Nghệ thuật:

Viết theo bút pháp hiện thực, tái hiện lại những chi tiết, các sự việc nối tiếp, từ đó khắc hoạ về bức tranh cảnh ngộ những người nghèo khổ.

- Sử dụng kết hợp các yếu tố tự

sự, miêu tả, biểu cảm.

Ý nghĩa: Lòng nhân ái vẫn tồn tạị khi con người phải sống trong hoàn cảnh nghèo khổ cùng cực.

Trang 25

III- Tổng kết:

*Luyện tập:

Trang 26

Câu 1: Giải thích tại sao văn bản này lại có tên là “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá”?

=>Bài ca: Vì đây là bài thơ, là tiếng lòng cao đẹp của tác giả muốn cất cao tiếng hát về con người, khích lệ con người vượt lên mọi nỗi đau khổ của cuộc đời hiện tại để hướng tới 1 tương lai tươi sáng Đỗ Phủ đích thực là nhà thơ hiện thực mang tâm hồn lãng mạn cao quí, xứng đáng được

người đời tôn là bậc “Thi thánh”.

Câu2: Qua bài thơ này, em hãy sưu tầm một số câu ca dao, tục ngữ thể hiện tình yêu thương con người

- Thương người như thể thương thân

- Lá lành đùm lá rách

- Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	1,62 MB