CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ TRÌNH TỰ, THỦ TỤC VỀ BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

Lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: - Tổ chức được giao làm nhiệm vụ bồi thường và giải phóng mặt bằng chỉ phải lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ngay sau khi

MỞ ĐẦU

Bồi thường, giải phóng mặt bằng là một vấn đề tối quan trọng tạo tiền đề cho xây dựng cơ sở hạ tầng trong tiến trình phát triển đất nước Làm tốt công tác bồi thường giải phóng mặt bằng mới triển khai thành công các dự án đầu tư, nhiều công trình mới được hoàn thành đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng góp phần phục vụ các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng

Thực tế, tại nhiều địa phương trên cả nước nổi lên nhiều vướng mắc, bất cập trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng Nhiều dự án, công trình dây dưa, kéo dài hàng chục năm do khâu giải phóng mặt bằng nhùng nhằng, chậm trễ và hiện tượng khiếu nại, tố cáo của người có đất bị thu hồi vẫn gia tăng Việc tìm hiểu những vướng mắc nổi cộm để từ đó đưa ra biện pháp khắc phục là chìa khóa duy nhất cho nâng cao hiệu quả công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thực tế

NỘI DUNG CHÍNH:

I.CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ TRÌNH TỰ, THỦ TỤC VỀ BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG:

1 Quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục về bồi thường, giải phóng mặt bằng

1.1 Giới thiệu địa điểm và thông báo thu hồi đất

Thứ nhất, các chủ đầu tư hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ chuẩn bị tiếp nhận

hồ sơ đầu tư và nộp tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ tại địa phương hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để xem xét và giới thiệu địa điểm đầu tư Cơ quan tiếp nhận

hồ sơ căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt hoặc căn

cứ vào tình hình quỹ đất thực tế của địa phương để giới thiệu địa điểm đầu tư cho các chủ thể đầu tư lựa chọn, quyết định

Thứ hai, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cấp huyện thông báo thu hồi đất ngay

sau khi giới thiệu địa điểm đầu tư, trường hợp thu hồi đất theo quy hoạch thì việc thông báo thu hồi đất được thực hiện sau khi quy hoạch được xét duyệt và

công bố Việc thông báo được thực hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng và niêm yết tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc tại địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi để người dân chủ động trong việc nắm bắt thông tin và có kế hoạch sử dụng đất hợp lý

Thứ ba, chủ đầu tư được quyền tiến hành khảo sát, đo đạc và lập bản đồ khu

vực dự án ngay sau khi được chấp thuận chủ trương đầu tư để phục vụ cho việc lập và trình duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng, thu hồi đất và lập phương án bồi thường tổng thể, hỗ trợ, tái định cư Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp huyện hoặc tổ chức phát triển quỹ đất thành lập hồi đồng bồi thường, bỗ trợ và tái định cư phương án đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp

1.2 Lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư:

- Tổ chức được giao làm nhiệm vụ bồi thường và giải phóng mặt bằng chỉ phải lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ngay sau khi có ý kiến chấp thuận đầu tư của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho chủ đầu tư và có thông báo về thu hồi đất

- Với phương án được lập theo đúng nội dung, yêu cầu và tuân theo trật tự luật định, với sự đóng góp ý kiến của các cơ quan có liên quan, chủ đầu tư và những người có đất bị thu hồi Từ đó, phương án được áp dụng chính thức

1.3 Quyết định thu hồi đất, phê duyệt và thực hiện phương án bồi thường,

hỗ trợ và tái định cư, giao đất, cho thuê đất:

- Sau khi tiếp nhận phương án, cơ quan Tài nguyên và môi trường sẽ thẩm định và chuẩn bị hồ sơ thu hồi đất trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp huyện ra quyết định thu hồi đất

- Sau khi ra quyết định thu hồi đất, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp huyện cũng thực hiện phê duyệt và công bố công khai phương án bồi thường

- Trong thời hạn không quá ba (03) ngày, kể từ ngày nhận được phương

án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã được phê duyệt, Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã phổ biến và niêm yết công khai quyết định phê duyệt phương án bồi thường tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã và địa điểm sinh hoạt khu dân cư nơi

có đất bị thu hồi; gửi quyết định bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người có đất bị thu hồi, trong đó nêu rõ về mức bồi thường, hỗ trợ, về bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có), thời gian, địa điểm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và thời gian bàn giao đất đã bị thu hồi cho Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng

- Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hoặc Tổ chức phát triển quỹ đất thực hiện chi trả bồi thường, hỗ trợ, bố trí tái định cư

- Trong thời hạn hai mươi (20) ngày, kể từ ngày Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thanh toán xong tiền bồi thường, hỗ trợ cho người bị thu hồi đất theo phương án đã được xét duyệt thì người có đất bị thu hồi phải bàn giao đất cho Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng

Trường hợp việc bồi thường được thực hiện theo tiến độ thì chủ đầu tư được nhận bàn giao phần diện tích mặt bằng đã thực hiện xong việc bồi thường,

hỗ trợ để triển khai dự án

- Trường hợp chủ đầu tư và những người bị thu hồi đất đã thỏa thuận bằng văn bản thống nhất về phương án bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất hoặc khu đất thu hồi không phải giải phóng mặt bằng thì Ủy ban nhân dân cấp

có thẩm quyền ra quyết định thu hồi đất, giao đất hoặc cho thuê đất mà không phải chờ đến hết thời hạn thông báo thu hồi đất

1.4 Cưỡng chế thu hồi đất:

- Việc cưỡng chế thu hồi đất theo quy định tại khoản 3 Điều 39 của Luật Đất đai chỉ được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây:

Một là, thực hiện đúng trình tự, thủ tục về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư quy định tại các Điều 27, 28, 29 và 38 Nghị định 69/2009/NĐ-CP;

Hai là, quá ba mươi (30) ngày, kể từ thời điểm phải bàn giao đất quy định tại khoản 6 Điều 29 Nghị định này mà người có đất bị thu hồi không bàn giao đất cho Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng;

Ba là, sau khi đại diện của Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng, Ủy ban nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã nơi có đất thu hồi đã vận động thuyết phục nhưng người có đất bị thu hồi không chấp hành việc bàn giao đất đã bị thu hồi cho Nhà nước;

Bốn là, có quyết định cưỡng chế của Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật đã có hiệu lực thi hành;

Năm là, người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối nhận quyết định cưỡng chế thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã niêm yết công khai quyết định cưỡng chế tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi

có đất thu hồi

- Sau mười lăm (15) ngày, kể từ ngày giao trực tiếp quyết định cưỡng chế hoặc ngày niêm yết công khai quyết định cưỡng chế quy định mà người bị cưỡng chế không bàn giao đất thì Ủy ban nhân dân cấp huyện chỉ đạo, tổ chức lực lượng cưỡng chế thu hồi đất theo quy định của pháp luật

II Những vướng mắc nổi cộm trong thi hành các quy định về trình

tự, thủ tục về bồi thường giải phóng mặt bằng

2 1 Về việc giao quyết định thu hồi đất cho người có đất bị thu hồi:

Điểm c khoản 2 Điều 31 nghị định 69/2009/NĐ-CP quy định : “Trong thời hạn không quá ba (03) ngày, kể từ ngày nhận được phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã được phê duyệt, Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã phổ biến và niêm yết công khai quyết định phê duyệt phương án bồi thường tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã và địa điểm sinh hoạt khu dân cư nơi có đất bị thu hồi; gửi quyết định bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người có đất bị thu hồi, trong đó nêu

rõ về mức bồi thường, hỗ trợ, về bố trí nhà hoặc đất tái định cư (nếu có), thời gian, địa điểm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và thời gian bàn giao đất đã bị thu hồi cho Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng.”Theo đó, cơ quan thu hồi phải gửi quyết định bồi thường cho người dân Như vậy trong việc thu hồi đất, theo quy định mới người dân không được có ý kiến (khiếu nại) về việc thu hồi đất nữa mà chỉ được quyền có ý kiến (khiếu nại) về phương án, mức giá đền bù mà thôi Đây là điểm tối của Nghị định 69/2009 do Bộ Tài nguyên và môi trường là cơ quan soạn thảo trình Chính phủ ban hành

2.2.Vướng mắc nổi cộm trong công tác kiểm kê xác lập hồ sơ bồi thường

Điều 55 Ngị định số 84/2007/NĐ – CP ngày 25-5- 2007

Sau khi có quyết định thu hồi đất, Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm thực hiện việc kê khai, kiểm kê đất đai, tài sản gắn liền với đất và xác định nguồn gốc đất đai theo trình tự, thủ tục sau đây:

1 Người bị thu hồi đất kê khai theo mẫu tờ khai do Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng phát và hướng dẫn; tờ khai phải có các nội dung

a) Diện tích, loại đất (mục đích sử dụng đất), nguồn gốc, thời điểm bắt đầu sử dụng, loại giấy tờ về quyền sử dụng đất hiện có;

b) Số lượng nhà, loại nhà, cấp nhà, thời gian đã sử dụng và các công trình khác xây dựng trên đất; số lượng, loại cây, tuổi cây đối với cây lâu năm; diện tích, loại cây, năng suất, sản lượng đối với cây hàng năm; diện tích, năng suất, sản lượng nuôi trồng thủy sản, làm muối;

c) Số nhân khẩu (theo đăng ký thường trú, tạm trú dài hạn tại địa phương), số lao động chịu ảnh hưởng do việc thu hồi đất gây ra (đối với khu vực nông nghiệp là những người trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối trên thửa đất bị thu hồi; đối với khu vực phi nông nghiệp là những người có hợp đồng lao động mà người thuê lao động có đăng ký kinh doanh); nguyện vọng tái định cư, chuyển đổi nghề nghiệp (nếu có);

d) Số lượng mồ mả phải di dời

2 Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng thực hiện việc kiểm tra xác định nội dung kê khai và thực hiện kiểm kê đất đai, tài sản gắn liền với đất, xác định nguồn gốc đất đai theo trình tự sau:

a) Kiểm tra tại hiện trường về diện tích đất đối với trường hợp có mâu thuẫn,

khiếu nại về số liệu diện tích; kiểm đếm tài sản bị thiệt hại và so sánh với nội dung người sử dụng đất đã kê khai Việc kiểm tra, kiểm đếm tại hiện trường phải có sự tham gia của đại diện của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất và người có đất bị thu hồi Kết quả kiểm đếm phải có chữ ký của người trực tiếp thực hiện kiểm đếm tại hiện trường, người bị thu hồi đất (hoặc người được uỷ quyền theo quy định của pháp luật), người bị thiệt hại tài sản (hoặc người được

ủy quyền theo quy định của pháp luật), cán bộ địa chính cấp xã, đại diện của Phòng Tài nguyên và Môi trường, đại diện của lãnh đạo Tổ chức làm nhiệm vụ

b) Làm việc với Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất và Ủy ban nhân dân cấp

xã nơi có đất để xác định nguồn gốc sử dụng đất; xác định các trường hợp được bồi thường, được hỗ trợ, được tái định cư

Như vậy theo quy định trên thì Sau khi có quyết định thu hồi đất, Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm thực hiện việc kê khai, kiểm kê đất đai, tài sản gắn liền với đất và xác định nguồn gốc đất đai theo trình tự, thủ tục Trong đó người bị thu hồi đất kê khai theo mẫu tờ khai do tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng và hướng dẫn Tuy nhiên, khi triển khai dự án Khu tái định cư vẫn còn xem nhẹ, chưa ý thức hết trách

nhiệm, chưa chặt chẽ trong khâu kiểm kê, xác lập hồ sơ bồi thường, nên tỷ lệ đơn khiếu nại về thiếu diện tích, thiếu tài sản kiểm đếm chiếm tỷ lệ khá cao trong tổng số đơn phát sinh Nhiều dự án bị “treo” trên thực tế chủ yếu do nguyên nhân thực hiện khâu này chưa tốt, gây nhiều bức xúc trong dân, khiếu kiện kéo dài, ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống người dân, mặt khác còn làm hao tổn kinh phí đầu tư do không đạt tiến độ dự tính ban đầu việc định giá đất là

vô cùng cần thiết trong quản lý nhà nước đối với đất đai Thực tiễn hiện nay ở nước ta vẫn chưa có một phương pháp định giá đất thống nhất, bảng giá đất của UBND các tỉnh, thành phố còn nhiều điểm chưa phù hợp Ngay trong nội hạt một thành phố cũng có những mức giá chênh lệch với giá thị trường, đôi khi trái ngược với giá thị trường Từ đó dẫn tới nhiều vấn đề bất hợp lý khác Do một số địa phương không chịu điều tra để xác định lại giá đất mà vẫn áp dụng giá đất theo bảng giá đất mặc dù giá đất chuyển nhượng thực tế trên thị trường đã cao

Bên cạnh đó, ở các địa phương, các định giá viên chuyên nghiệp rất thiếu vì đây

là một lĩnh vực, một nghề rất mới, chỉ xuất hiện từ năm 2003 trở lại đây Vì thế,

trong quá trình điều tra, khảo sát, xây dựng bảng giá đất, chất lượng của báo cáo định giá còn có hạn Do đó vẫn xảy ra tình trạng giá đất trong định giá thu hồi nhiều nơi chênh lệch nhau, gây ra sự không công bằng, là nguyên nhân dẫn đến nhiều khiếu nại của người dân Việc quy hoạch, xây dựng khu tái định cư còn chậm, chưa đồng bộ dẫn đến khi thu hồi đất chưa có đất bố trí tái định cư ngay cho người có đất bị thu hồi; thời điểm phê duyệt giá đất lại cách quá xa so với thời điểm thu hồi đất, dẫn đến giá đền bù thu hồi đất thấp, nhưng giá đất tái định

cư lại cao Một số dự án thực hiện không đúng trình tự quy định, nhiều hộ dân

thắc mắc về đơn giá đền bù thấp, việc áp giá các vị trí đất nông nghiệp và áp giá đất giáp ranh chưa hợp lý

2.3.Vướng mắc nổi cộm trong công tác giải phóng mặt bằng

- Thiếu cơ chế giám sát:

Các nghị định của Chính phủ đều có những quy định về việc thành lập và củng

cố tổ chức làm công tác bồi thường, giải tỏa và tái định cư; quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của tổ chức và cá nhân làm công tác bồi thường; xác định trách nhiệm của Uỷ ban nhân dân các cấp, đoàn thể trong việc triển khai, chỉ đạo, quản lý và kiểm tra việc thực hiện các chủ trương và chính sách về bồi thường hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn thuộc phạm vi quản lý Thế nhưng lại chưa có những quy định về cơ chế giám sát (đặc biệt là các tổ chức có chức năng giám sát độc lập) dẫn đến tình trạng làm qua loa, du di, mạnh ai nấy làm, cả nể, thậm chí lợi dụng sơ hở trong cơ chế kiểm soát, kiểm tra để trục lợi Công tác bồi thường, hỗ trợ vốn đã khó, phức tạp, nhạy cảm do vậy lại càng khó khăn hơn, trì trệ hơn và nhiều khuất tất hơn

- Tiền phục vụ công tác đền bù giải phóng mặt bằng bị cắt xén, không sử dụng

đúng mục đích bằng biện pháp hợp thức hóa và không hợp pháp đang có nguy cơ phát triển do người dân thiếu những thông tin công khai của nhà nước Những vụ việc cắt xén tiền đền bù, chứng nhận khống diện tích đền

bù, sử dụng tiền đền bù không đúng mục đích ở nhiều địa phương đã làm cho việc giải phóng mặt bằng phục vụ lợi ích quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng Nguyên nhân chủ yếu và phổ biến là do họ thiếu những thông tin cụ thể rõ ràng mà các chủ đầu tư và chính quyền các cấp phải có trách nhiệm phải giải thích

III Giải pháp khắc phục

1.Cần tăng cường phổ biến pháp luật đến mọi tầng lớp nhân dân; nâng cao

ý thức trách nhiệm, trình độ lý luận chính trị, bố trí cán bộ :

Theo đó , các cơ quan nhà nước cần thực hiện tuyên truyền phổ biến pháp luật đến mọi tầng lớp nhân dân Đào tạo cán bộ về pháp luật đất đai để có đủ năng lực, chuyên môn nghiệp vụ trực tiếp làm công tác thiết lập hồ sơ đền bù, thực hiện nghiêm túc quy trình thiết lập hồ sơ, không được bỏ qua làm tắt bất cứ giai đoạn nào Quan tâm giải quyết phản ánh, kiến nghị, khiếu nại của công dân ngay

từ khâu đầu triển khai dự án, hạn chế thấp nhất tình trạng hồ sơ xác lập thiếu sót, chưa đúng, chưa đủ Cần nhìn tổng quát để dự đoán tình hình khiếu nại có thể phát sinh trước khi triển khai dự án, từ đó chủ động xây dựng giải pháp để cùng phối hợp tham gia vào công tác bồi thường giải phóng mặt bằng một cách thỏa đáng

2.Các cấp có thẩm quyền cần đơn giản hóa trình tự thủ tục bồi thường giải phóng mặt bằng : để tiến độ triển khai các dự án được đẩy nhanh hơn, đồng

thời thuận tiện cho người dân trong tìm hiểu quyền lợi cũng như nghĩa vụ của mình

3.Cần áp giá bồi thường giải phóng mặt bằng theo đúng cơ chế thị trường

Từ trước đến nay, cơ chế bồi thường còn thiếu sòng phẳng giữa nhà nước với người bị thu hồi đất Trên thực tế việc xác định nhìn chung vẫn chỉ bằng 60% - 70% giá thị trường và được coi như đó là giá thị trường, do vậy, khiếu kiện nhiều khi nóng bỏng Từ đó dẫn tới việc thu hồi đất ở nhiều địa phương bị ùn tắc, chậm tiến độ triển khai nhiều dự án đầu tư gây nên những bức xúc cho cả người sử dụng đất, nhà đầu tư và cơ quan chính quyền, trình tự thủ tục thu hồi đất không thể tiến hành theo đúng quy định Sự chênh lệch giữa giá đất do nhà nước xác định với giá đất hình thành trên thị trường đã tạo ra kẽ hở cho các hiện týợng tham nhũng, tiêu cực, ðầu cõ ðất ðai, mua bán chuyển nhýợng ðất ðai bất hợp pháp…gây nên những bất bình trong xã hội Từ đây, nguồn vốn do đất đai tạo ra không được điều tiết vào ngân sách nhà nước mà lại rơi vào túi của cá

nhân hoặc chủ đầu tư Trong trường hợp này, nhà nước với tư cách đại diện chủ

sở hữu đất đai đã bị thất thu Với sự chênh lệch quá lớn giữa giá đất thị trường

và giá đất bồi thường thì sau khi bị thu hồi người sử dụng đất cũng khó có thể có được một diện tích đất khác tương đương với diện tích đất đã bị thu hồi Điều này dẫn tới hệ quả là đa số người bị thu hồi đất đều mong muốn được bồi thường bằng một diện tích đất mới chứ không muốn nhận một khoản tiền bồi thường Để khắc phục được tình trạng này, nhà nước cần tiếp tục sửa đổi, bổ sung hoàn thiện quy định về cơ chế xây dựng giá đất ngày càng sát với giá thị trường, chuyển giao chức năng xác định giá đất từ UBND cấp tỉnh sang cho các

tổ chức tư vấn, định giá đất chuyên nghiệp thực hiện là một biện pháp cần được xem xét đến khi xây dựng các quy định về giá đất, trong đó nhà nước vẫn giữ vai trò là người quản lý, giám sát Trong trường hợp đặc biệt, nếu có biến động quá lớn so với giá địa phương đã quy định thì mới cần điều chỉnh lại cho phù hợp nhưng không vượt quá khung của Chính phủ đã quy định’

4.Tăng cường công tác giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo

Công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo chỉ là một trong rất nhiều chức năng, nhiệm vụ của Thanh tra nhà nước vậy nên cần tăng cường số lượng cán bộ Thanh tra, nỗ lực khắc phục khó khăn trong công tác thanh tra nhằm hoàn thành nhiệm vụ mang lại niềm tin cho nhân dân

Phải lựa chọn cán bộ có đủ trình độ, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm và phẩm chất tham gia vào công tác giải phóng mặt bằng; đồng thời xử lý nghiêm những cán bộ có biểu hiện tiêu cực, trục lợi trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng Phải thường xuyên tăng cường kiểm tra, giám sát, quản lý các khu đất

đã quy hoạch, chấn chỉnh kịp thời những hành vi chống đối và lấn chiếm mặt bằng đất đã quy hoạch Mặt khác, cần giải quyết dứt điểm các kiến nghị, khiếu nại của công dân; không để tình trạng coi thường pháp luật, lợi dụng vu cáo, khiếu kiện, lấn chiếm đất, xây dựng nhà trái phép trên đất quy hoạch… cản trở quá trình phát triển kinh tế - xã hội chung

5 Luật cần quy định rõ về thời gian tối đa cho từng hạng mục bồi thường (chẳng hạn thời gian tối đa cho việc xác định thời điểm xây dựng, nguồn

gốc đất, số nhân khẩu, lấy ý kiến người dân ) để tránh trường hợp cán bộ thực thi chính sách “vẽ bóng”, cố tình làm trái, câu kết móc nối để trục lợi có quy định chi tiết về việc thưởng đối với những đối tượng giao đất đúng thời hạn và phạt đối với những đối tượng chây ì trong công tác di dời gây thiệt hại cho Nhà nước