Phân tích các tính chất cơ bản của dư luận xã hội

Định nghĩa về dư luận xã hộiDư luận xã hội là tập hợp các ý kiến, thái độ có tính chất phán xét đánh giá của các nhóm xã hội hay của xã hội nói chung trước vấn đề mang tính thời sự, có l

I Định nghĩa về dư luận xã hội

Dư luận xã hội là tập hợp các ý kiến, thái độ có tính chất phán xét đánh giá của các nhóm xã hội hay của xã hội nói chung trước vấn đề mang tính thời sự, có liên quan tới lợi ích chung, thu hút được sự quan tâm của nhiều người và được thể hiện trong nhận định hoặc hành động thực tiễn của họ

II Phân tích các tính chất cơ bản của dư luận xã hội

1 Tính khuynh hướng

Thái độ chung của dư luận xã hội đối với mỗi hiện tượng, sự kiện , quá trình xã hội có thể khái quát theo các khuynh hướng nhất định gồm tán thành, phản đối hay lưỡng lự ( chưa rõ thái độ) Cũng có thể phân chia dư luận xã hội theo các khuynh hướng như tích cực hoặc tiêu cực, tiến

bộ hoặc lạc hậu… Ở mỗi khuynh hướng thái độ tán thành hoặc phản đối lại có thể phân chia theo mức độ cụ thể như rất tán thành, tán thành, lưỡng lự, phản đối, rất phản đối Cùng đứng trước một vấn đề mang tính thời sự nhưng tùy vào trình độ nhận thức, quan điểm, suy nghĩ của mỗi người họ lại đánh giá về vấn đề một cách khác nhau Ví dụ, trong xã hội hiện nay có trào lưu hầu đồng, đó là thế giới rộn ràng tiếng nhạc, nỉ non lời hát chầu văn, nghi ngút khói hương và những đàn đại mã hóa thành tro Thế giới của những đền, những phủ, những đồng cô, đồng cậu với con nhang đệ tử trong buổi hầu đồng khấn bóng Lao vào thế giới đó ngoài những người buôn bán còn

có cả người tri thức, thậm chí là cả những người đang giữ cương vị ở bộ nọ ngành kia…Cùng đứng trước một hiện tượng tâm linh như thế có người cho đây là một loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian của nhân dân nơi thờ tự ( thuộc dòng Saman giáo của nhiều dân tộc) Ở Việt Nam lên đồng là một nghi lễ không thể thiếu trong các nơi thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ, tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần Trong khi lên đồng, đồng cô, đồng cậu những người nhảy, múa, hát để hầu đồng sẽ thay khăn áo, múa gươm, bơi thuyền, uống rượu, hút thuốc,v v Các cung văn là những người hát hầu ngâm bài thơ cổ và hát chầu văn Các thanh đồng sẽ tung tiền, tung lộc như là may mắn đến với ai nhận được như là may mắn của người đó Lên đồng bản chất là một nét đpẹ văn hóa dân gian của người Việt, nó vẫn được chấp nhận, được ngợi ca nhưng vì mục đích của kẻ xấu, lợi dụng tín ngưỡng văn hóa hầu đồng để hành nghề mê tín dị đoan Ông bà ta xưa có câu “ thứ nhất là tu tại gia, thứ nhì tu chợ, thứ ba tu chùa” Vậy mà hiện nay khi cuộc sống no đủ, những kẻ “ phú quý sinh

lễ nghĩa” sẵn sàng bỏ ra hàng trăm triệu đồng cho một đàn hầu, đàn hát với một mong muốn “ phú quý hơn, phú quý mãi mãi” Với số tiền như vậy phục vụ cho hầu đồng, không ít kẻ mê muội trở nên khánh kiệt Như thế thì có nên “ tu chùa” không? Con người tìm đến với chùa, đình, với thần, thánh là để nhớ tới ông bà tổ tiên, để tìm thấy sự bình an thanh thản trong tâm hồn và nguyện cầu cho những điều may mắn trong cuộc sống đời thường Đó mới là nét đẹp của tín

ngưỡng Chính vì vậy mà trong xã hội mới có rất nhiều quan điểm trái ngược về văn hóa hầu đồng.

Có người cho là văn hóa tín ngưỡng, có người phê phán là mê tín dị đoan, và có người không có ý kiến gì nghĩ đó là một câu chuyện bình thường trong cuộc sống,… Vậy nên nghe theo ai, tùy vào hoàn cảnh thái độ của con người nhìn nhận đánh giá vấn đề một khác Nếu không có mê tín dị đoan, chúng ta sẽ coi đó là hiện tượng tốt nó thể hiện sự thống nhất Và ngược lại, chúng ta sẽ có

cả hai luồng ý kiến : có thể là tốt, có thể là không tốt khi đó dư luận xã hội đi ngược chiều nhau và

sẽ gây ra tranh cãi.

Tính khuynh hướng cũng biểu hiện sự thống nhất hay xung đột của dư luận xã hội Xét theo các mức độ tán thành hoặc phản đối được nêu trên, nếu

đồ thị phân bố dư luận xã hội có hình chữ U thì biểu thị sự xung đột; nếu đồ thị phân bố dư luận xã hội có hình chữ J thì biểu thị sự thống nhất Đồ thị phân bố dư luận xã hội có dạng hình chữ U khi trong xã hội có hai loại quan điểm mâu thuẫn đối lập nhau về cùng sự kiện, hiện tượng quá trình xã hội nào

đó đều có tỉ lệ số người ủng hộ cao Trong xã hội nhất định nếu thái độ dư luận xã hội với phần lớn các vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội có dạng phân bố hình chữ U thì điều đó có nghĩa là xã hội đó đang đứng bên bờ vực của cuộc nội chiến Khi đồ thị phân bố hình chữ J thì chỉ có một loại quan điểm ( tán thành hoặc phản đối) có tỉ lệ số người ủng hộ cao mà thôi, điều đó biểu thị sự thống nhất trong dư luận xã hội

2 Tính lợi ích

Để trở thành đối tượng của dư luận xã hội, các sự kiện, hiện tượng xã hội đang diễn ra phải được xem xét từ góc độ chúng có mối quan hệ mật thiết với lợi ích của các nhóm xã hội khác nhau trong xã hội Tính lợi ích của dư luận xã hội được nhìn nhận trên hai phương diện là lợi ích vật chất và lợi ích tinh thần

Lợi ích vật chất được nhận thức rõ nét khi các hiện tượng diễn ra trong

xã hội có liên quan chặt chẽ đến hoạt động kinh tế và sự ổn định cuộc sống của đông đảo người dân Chẳng hạn các chủ trương của Đảng và Nhà nước về khoán trong nông nghiệp, về cải cách chế độ tiền lương, các quyết định tăng

giá xăng dầu, điều chỉnh mức thu tiền điện thoại,… đều là những ví dụ sinh động cho mối liên quan này Cụ thể với ví dụ về chế độ tiền lương: trong khi nền kinh tế nền kinh tế suy thoái trầm trọng, Quốc hội thông qua quyết định nâng mức lương cơ bản của công nhân viên chức lên 1.050000 đồng Đây là điều đáng mừng nhưng với số tiền đó liệu có đủ sống cho 1 người/tháng Lợi ích vật chất đặt ra trước mắt người đi làm Điều này khiến họ đắn đo chọn lựa

có nên vào làm Nhà nước hay không hay ra ngoài làm với mức lương cao hơn? Một người bình thường cũng cần đầy đủ các nhu cầu ăn, mặc, ở, đi lại Vậy thì với mức lương như thế một người công nhân viên chức mới chắc chắn không thể đáp ứng nổi nhu cầu bình thường nhất trong cuộc sống hàng ngày

Lợi ích tinh thần được đề cập khi các vấn đề, các sự kiện đang diễn ra đụng chạm đến hệ thống giá trị chuẩn mực xã hội, các phong tục tập quán, khuôn mẫu hành vi ứng xử của văn hóa cộng đồng xã hội hoặc của cả dân tộc Chẳng hạn cuộc chiến tranh do Mỹ đơn phương phát chống lại Irắc là quốc gia có chủ quyền đã gây ra dư luận phản đối mạnh mẽ trên thế giới Dư luận phản đối không chỉ bởi những thiệt hại với người dân Irắc mà còn bởi sự nhận thức đông đảo của người dân thế giới về nguy cơ tiềm tàng của chủ nghĩa đế quốc và thực dân núp dưới chiêu bài “can thiệp nhân đạo”, tạo ra thứ tiền lệ nguy hiểm cho các cuộc can thiệp sau này

Lợi ích mới chỉ là điều kiện để thúc đẩy việc tạo ra dư luận xã hội Điều kiện đủ ở đây chính là sự nhận thức của các nhóm xã hội về lợi ích của mình và mối quan hệ giữa chúng với sự kiện, hiện tượng quá trình xã hội đang diễn ra Có hai điểm đáng lưu ý:

Một là bản thân nhận thức về lợi ích là một tiến trình biến đổi và phát triển giữa tính cá nhân và tính xã hội; giữa tính vật chất và tính tinh thần; giữa tính trước mắt và tính lâu dài

Hai là quá trình trao đổi , thảo luận ý kiến dẫn đến dư luận xã hội là quá trình giải quyết mâu thuẫn lợi ích Trong công việc này nhóm xã hội nào có tổ

chức tốt thành lực lượng thì nhóm xã hội đó sẽ thành công hơn trong việc bảo

vệ quan điểm và lợi ích của mình và ngược lại

3 Tính lan truyền

Dư luận xã hội được coi như là hành vi biểu hiện của hành vi tập thể, hiện tượng được các nhà xã hội học rất quan tâm Cơ sở của bất cứ hành vi tập thể nào cũng là hiệu ứng phản xạ quay vòng, trong đó khởi điểm từ cá nhân nhóm xã hội nhỏ sẽ gây nên chuỗi các kích thích của cá nhân khác, nhóm xã hội khác Để duy trì được các nhân tố này luôn cần có nhóm các nhân tố tác động, đó có thể được coi là các thông tin bằng hình ảnh, âm thanh sống động trực tiếp, có tính thời sự Dưới tác động của các luồng thông tin này, các nhóm công chúng khác nhau sẽ được lôi vào quá trình bày tỏ sự quan tâm của mình thông qua các hoạt động trao đổi, bàn bạc, tìm kiếm thông tin, cùng chia sẻ trạng thái tâm lí với người xung quanh Đặc biệt đối với các sự kiện lớn của đất nước như tình trạng của đất nước, các cuộc bầu cử hay các sự kiện vượt ra ngoài hoạt động sống và làm việc bình thường của con người như các vụ tội phạm nguy hiểm, nạn hạn hán, lũ lụt…Chẳng hạn như vụ án giết người man rợ trong năm 2011 – vụ án Lê Văn Luyện Đây là một vụ án tốn không ít giấy mực của giới báo chí về hành động dã man của hung thủ Tuy chưa đủ 18 tuổi nhưng y cướp tiệm vàng và giết hại 3 thành viên gia đình chủ tiệm vàng Sau khi vụ việc diễn ra ở đâu người ta cũng bàn tán xôn xao

về việc tên tội phạm sẽ bị xử như thế nào? Y có bị tử hình hay không? V.v Đặc biệt là trong phiên tòa xử vụ việc này vào ngày 10/1/2011 tại tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang, hàng trăm người có mặt tại phiên tòa bàn tán, theo dõi phiên tòa và thậm chí hỗn loạn chen lấn khi Lê Văn Luyện được đưa về trại giam Đến khi chúng ta có thể theo dõi và ghi nhận ảnh hưởng của các luồng thông tin đến hành động quan tâm của công chúng Khi đó sự hình thành mạnh mẽ và lan truyền nhanh chóng của dư luận xã hội được thể hiện rất rõ nét

4 Tính bền vững và tính dễ biến đổi

Dư luận xã hội vừa có tính bền vững tương đối lại vừa có tính dễ biến đổi Có những dư luận xã hội chỉ qua một đêm là thay đổi nhưng cũng có dư luận xã hội qua hàng thập niên vẫn không thay đổi Tính bền vững của dư luận xã hội phụ thuộc vào nhiều yếu tố Đối với những sự kiện hiện tượng hay quá trình quen thuộc, dư luận xã hội thường rất bền vững Chẳng hạn sự đánh giá rất cao của dư luận xã hội với cuộc đời và sự nghiệp của Bác Hồ Cái mới lúc đầu chỉ được số ít thừa nhận và do đó dễ bị đa số phản đối Nhưng ý kiến của đa số sẽ nhanh chóng dễ dàng thay đổi khi cái mới vươn lên khẳng định mình trong cuộc sống

Tính biến đổi của dư luận xã hội thường được xem xét trên hai phương diện sau:

+ Thứ nhất biến đổi theo không gian và theo môi trường văn hóa: Sự phán xét đánh giá của dư luận xã hội về bất kì sự kiện hiện tượng hay quá trình xã hội nào cũng phụ thuộc vào hệ thống các giá trị chuẩn mực xã hội đang tồn tại trong nền văn hóa cộng đồng người Với cùng sự việc, sự kiện xảy ra, dư luận xã hội của các cộng đồng người khác nhau thể hiện sự phán xét, đánh giá khác nhau Chẳng hạn, hiện tượng tảo hôn, đa thê là hiện tượng bình thường được chấp nhận ở các nước thuộc khu vực Trung Đông, Nam Sahara (châu Phi) hay Ấn Độ nhưng chúng sẽ gặp phải sự phản ứng gay gắt tại nhiều nước ở châu Âu, Bắc Mỹ, mà lại bị phản đối mạnh mẽ, thậm chí bị trừng phạt theo luật lệ tôn giáo ở Trung Đông, Ấn Độ

+ Thứ hai – biến đổi theo thời gian: Cùng với sự phát triển của xã hội nhiều giá trị văn hóa, chuẩn mực xã hội, phong tục tập quán có thể biến đổi ngay trong cùng nền văn hóa – xã hội dẫn đến sự thay đổi trong cách nhìn nhận, đánh giá của dư luận xã hội Chẳng hạn trong thời kì bao cấp ở nước ta trước đây khi nhà nước chịu trách nhiệm chu cấp và đảm bảo cuộc sống tối thiểu cho người dân thì các hoạt động buôn bán, kiếm lời cho cá nhân bị xã hội lên án mạnh mẽ và quy kết thành tội đầu cơ, tích trữ Còn trong thời kì kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa hiện nay thì dư luận xã hội không còn

đánh giá các hoạt động đó một cách tiêu cực mà coi đó là hoạt động kinh doanh thương mại bình thường Nói như thế không có nghĩa là dư luận xã hội không cảnh giác với trường hợp đặc biệt khẩn cấp như việc đầu cơ tích trưc lương thực để bán kiếm lời sau những vụ bão lụt, mất mùa Khi các hoạt động này mang tính trục lợi và gây thiệt hại cho người dân loại hành vi đó cấu thành tội đầu cơ quy định tại điều 160 Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1999, sẽ

bị dư luận xã hội lên án và pháp luật trừng trị

Phụ thuộc vào bối cảnh cụ thể, dư luận xã hội còn biến thành đối tượng của các phán xét, đánh giá khi chúng phát hiện thêm mối liên quan giữa đối tượng ban đầu với các sự kiện, hiện tượng quá trình diễn ra kèm theo nó Mặt khác, xuất phát từ các phán xét, đánh giá bằng lời, dư luận xã hội có thể chuyển hóa thành hành động mang tính tự phát hoặc có tính tổ chức thể hiện thái độ đồng tình hay phản đối của mình Một mặt, dư luận xã hội tích cực lên

án đòi xử lí nghiêm khắc( thể hiện bằng ý kiến) các vụ tội phạm tấn công vào các chiến sĩ công an khi đang thi hành nhiệm vụ Mặt khác, chính người dân

đã tích cực quyên góp từ thiện( thể hiện bằng hành động) để hộ trợ một phần cho gia đình của chiến sĩ công an đã dũng cảm hy sinh trong khi làm nhiệm

vụ này

Dư luận xã hội về những vấn đề của đời sống xã hội có thể ở trạng thái tiềm ẩn, không bộc lộ bằng lời( dư luận của đa số im lặng) Trong những xã hội thiếu dân chủ, dư luận xã hội đích thực thường tồn tại dưới dạng tiềm ẩn Trong xã hội cũng thường có dư luận xã hội tiềm ẩn về sự việc, sự kiện sắp tới chưa xảy ra, hiện thời chưa cấp bách Ví dụ vấn nạn tham nhũng, hối lộ của các quan chức cấp cao trong các cơ quan nhà nước, nếu ở nước đó thiếu dân chủ thử hỏi mấy ai dám lên tiếng tố cáo? Điều này không phải không có ở nước ta nhưng ngày nay khi nền dân chủ được đề cao, có rất nhiều người dám lên tiếng tố cáo, chỉ đích danh kẻ ăn hối lộ, nhũng loạn chính trường tham ô của dân Việc làm ấy sẽ khiến người ta không đắn đo, suy nghĩ, hay phải bức xúc khi biết được sự thật mà không thể hay không dám nói ra

5 Tính tương đối trong khả năng phản ánh thực tế xã hội của

dư luận xã hội.

Sự phản ánh thực tế của dư luận xã hội có thể đúng ( đúng nhiều hoặc đúng ít), có thể sai ( sai nhiều hoặc sai ít) Dù có đúng đến mấy thì dư luận xã hội vẫn có những hạn chế, do đó không nên tuyệt đối hóa khả năng nhận thức

từ dư luận xã hội Dù có sai đến mấy thì trong dư luận xã hội vẫn có những hạt nhân hợp lí không thể coi thường được Chân lí của dư luận không phụ thuộc vào tính chất phổ biến của nó Không phải lúc nào dư luận của đa số cũng đúng hơn dư luận của thiểu số Cái mới lúc đầu thường chỉ có một số người nhận thấy, do đó dễ bị đa số phản đối Đối với những vấn đề trừu tượng, phức tạp, dư luận của giới tri thức, của người có trình độ học vấn cao thường chín chắn hơn người có trình độ học vấn thấp Điều này thể hiện rất rõ khi người ta bàn tán về những vụ án hay tệ nạn trong xã hội Cùng nói về mại dâm ở lứa tuổi thanh thiếu niên, với những người có trình độ học vấn thấp, phần lớn họ sẽ có suy nghĩ mỉa mai, châm biếm, thậm chí chửi rủa những người làm công việc này Nhưng với người có học thức cao họ sẽ có suy nghĩ

lo ngại đáng buồn cho thế hệ trẻ, cho người là tương lai của đất nước mà không được gia đình, xã hội giáo dục để có nhận thức đúng đắn

III Tác động của dư luận xã hội với lĩnh vực pháp luật.

Tính phong phú, đa dạng của các bộ phận, các hình thái ý thức xã hội phản ánh tính phong phú, đa dạng của bản thân đời sống xã hội Trong sự phát triển chung của ý thức xã hội, các bộ phận, các hình thái ý thức xã hội luôn ảnh hưởng, tác động qua lại với nhau Ph.Ăngghen viết: "Sự phát triển của chính trị, pháp luật, triết học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật… đều dựa trên cơ sở sự phát triển kinh tế Nhưng tất cả chúng cũng có ảnh hưởng lẫn nhau và ảnh hưởng đến cơ sở kinh tế

Ý thức pháp luật là hiện tượng mang tính giai cấp, xuất hiện cùng với sự xuất hiện của pháp luật Các giai cấp, tầng lớp xã hội khác nhau có sự thể hiện

ý thức pháp luật khác nhau, trong đó ý thức pháp luật giữ vai trò chủ đạo là ý

thức pháp luật của giai cấp thống trị cầm quyền Nhưng, trước khi có sự xuất hiện nhà nước, pháp luật và cùng với đó là ý thức pháp luật, những yếu tố tham gia định hướng và điều chỉnh ý thức, hành vi xã hội của con người lại chính là đạo đức, phong tục, tập quán, truyền thống, tôn giáo, tín ngưỡng đặc biệt là dư luận xã hội

Dư luận xã hội là sự biểu hiện trạng thái ý thức của một cộng đồng người,

là một phương thức tồn tại đặc biệt của ý thức xã hội Trong cấu trúc của dư luận xã hội luôn có mặt tất cả các thành phần, các yếu tố cấu thành ý thức xã hội: nhận thức, tình cảm và ý chí, tâm lý xã hội và hệ tư tưởng, ý thức chính trị, ý thức pháp quyền, ý thức đạo đức và thẩm mỹ Dư luận xã hội với tư cách một hiện tượng xã hội đặc biệt không tồn tại độc lập như là một thành phần trong kết cấu nói trên, mà nó tham gia, có mặt trong tất cả các bộ phận, các thành phần của ý thức xã hội Vấn đề là ở chỗ, khi có một sự việc, sự kiện, hiện tượng xã hội nào đó, dù là thuộc ý thức xã hội thông thường, ý thức

xã hội lý luận, tâm lý xã hội hay thuộc hệ tư tưởng xã hội, có đụng chạm đến lợi ích của cộng đồng xã hội và thu hút được sự quan tâm chú ý của họ, thì khi đó sẽ nảy sinh dư luận xã hội Căn cứ vào nội dung và tính chất của các

bộ phận hợp thành, ý thức pháp luật bao gồm hệ tư tưởng pháp luật và tâm lý pháp luật

• Tác động của ý thức pháp luật với hệ tư tưởng pháp luật

Hệ tư tưởng pháp luật là tổng hợp các tư tưởng, quan điểm, quan niệm có tính chất lý luận và khoa học về pháp luật, phản ánh về pháp luật và các hiện tượng pháp luật một cách sâu sắc, tự giác dưới dạng các khái niệm, các phạm trù khoa học Nó là cơ sở để sáng tạo các giá trị pháp luật, phổ biến các tư tưởng, quan điểm pháp luật tiến bộ, nhân văn trong xã hội Dư luận xã hội tác động trực tiếp và gián tiếp đến sự hình thành và phát triển của hệ tư tưởng pháp luật Với tư cách một hiện tượng xã hội, dư luận xã hội phản ánh tồn tại

xã hội nói chung, đồng thời phản ánh các sự kiện, hiện tượng pháp lý xảy ra trong đời sống xã hội Sự bàn luận, trao đổi ý kiến giữa các thành viên trong

xã hội về các sự kiện, hiện tượng pháp lý đưa tới kết quả là, họ đạt tới sự nhận thức chung, thống nhất trong các phán xét, đánh giá về sự việc, sự kiện pháp

lý Ban đầu, "chuẩn mực" chung chi phối quá trình thảo luận, bàn bạc giữa họ

là những thông tin, kiến thức, hiểu biết về pháp luật mà mỗi thành viên có được từ những nguồn khác nhau, chủ yếu là những khái niệm cơ sở mang tính kinh nghiệm Các ý kiến bước đầu được đưa ra có thể khác nhau vì nhận thức pháp luật của mỗi thành viên xã hội cũng khác nhau Dần dần, các cuộc thảo luận đi vào chiều sâu, nội dung các phán xét, đánh giá của dư luận xã hội thường tập trung vào những vấn đề trọng tâm, đưa ra những nhận định phản ánh đúng đắn bản chất của các sự kiện, hiện tượng pháp lý Khi đã hình thành,

dư luận xã hội biểu thị thái độ, quan điểm, cảm xúc, ý chí tập thể của đại đa

số người trong cộng đồng xã hội trước thực tiễn đời sống pháp luật của xã hội, thể hiện trình độ nhận thức cao, có tính hệ thống về các vấn đề mang tính bản chất của pháp luật và các hiện tượng pháp luật Một trong những đặc điểm cơ bản của dư luận xã hội là tính lan truyền Dư luận xã hội là sản phẩm của tư duy phán xét, là sự thể hiện quan điểm, thái độ của các cá nhân trước các hiện tượng pháp lý Dư luận xã hội lan truyền càng rộng thì càng có xu hướng thống nhất về nội dung các phán xét, đánh giá, càng làm cho mọi người trong xã hội nhận thức sâu sắc hơn những vấn đề mang tính bản chất của pháp luật và các hiện tượng pháp luật Do đó ảnh hưởng của dư luận xã hội đối với hệ tư tưởng pháp luật còn thể hiện ở chỗ, dư luận xã hội tham gia vào việc phổ biến, tuyên truyền trong các tầng lớp xã hội những giá trị pháp luật, các tư tưởng, quan điểm pháp luật Dư luận xã hội có tác đụng củng cố, bảo vệ tính dân chủ, tính khoa học và tính xã hội của hệ tư tưởng pháp luật Chẳng hạn như với vụ việc Lê Văn Luyện đã nêu ở trên, với ba mạng người

mà hung thủ sát hại thì nhân dân luôn cho rằng hình phạt cao nhất mà Luyện phải chịu là tử hình Nhưng dựa theo quy định trong Bộ Luật hình sự năm

1999, hung thủ Luyện không phải chịu hình phạt tử hình mà khung hình cao nhất cho hành vi giết người man rợ của hắn là 18 năm tù Và báo chí liên tục

phải giải thích, đưa ra lí do từ phía cơ quan xét xử là do hung thủ chưa đủ tuổi thành niên Từ đây thông tin được lan truyền và mọi người dân lại hiểu thêm hơn về quy định của pháp luật Quy định pháp luật mà nhà lập pháp đưa ra là

có căn cứ và có tính khoa học cao Người phải có đủ năng lực trách nhiệm pháp lí thì mới phải chịu trách nhiệm pháp lí khi không thực hiện đúng hoặc thực hiện không đầy đủ các quy định của pháp luật

• Tác động của dư luận xã hội với tâm lí pháp luật

Tâm lý pháp luật hình thành một cách tự phát dưới dạng tình cảm, cảm xúc, tâm trạng của các cá nhân và các nhóm xã hội đối với pháp luật, cũng như những hiện tượng pháp lý diễn ra trong đời sống xã hội Tâm lý pháp luật chỉ biểu hiện cấp độ nhận thức thông thường dựa trên cơ sở tình cảm pháp luật truyền thống, kinh nghiệm sống, tập quán và tâm lý xã hội Tâm lý pháp luật, cũng như những yếu tố tâm lý vốn có của con người là sự phản ánh trực tiếp các sự kiện, hiện tượng bên ngoài có liên quan đến pháp luật Những sự kiện, hiện tượng pháp luật đó đồng thời cũng là đối tượng phản ánh của dư luận xã hội

Một là, dư luận xã hội có tác động mạnh mẽ tới tình cảm pháp luật Tình cảm pháp luật là yếu tố cơ bản của tâm lý pháp luật, thường được hình thành một cách tự phát dưới ảnh hưởng của hoạt động giao tiếp hàng ngày của con người với môi trường pháp lý xung quanh Và, do là yếu tố mang tính tự phát, chịu sự chi phối của phong tục, tập quán, kinh nghiệm sống và nếp sống của con người, nên tình cảm pháp luật có thể được bộc lộ dưới dạng các phản ứng tích cực, cũng như tiêu cực của mỗi người trước những sự kiện, hiện tượng pháp lý diễn ra trong thực tế Do vậy, tình cảm pháp luật có thể biểu hiện dưới dạng tích cực, như thái độ phản ứng lại các hành vi vi phạm pháp luật, yêu công lý, đề cao công bằng xã hội, đề cao trách nhiệm pháp lý cũng

có thể biểu hiện dưới dạng tiêu cực, như cổ vũ cho hành vi phạm pháp, chống đối người thi hành công vụ, làm ngơ trước người bị hại Tất cả những biểu hiện đó của tình cảm pháp luật đều là đối tượng phán xét, đánh giá của dư