Những nội dung cơ bản của pháp luật về dịch vụ logistic ở ViệtNam

+ Ở Việt Nam: Điều 233, Luật TM năm 2005 định nghĩa dịch vụ logistic như sau: “Dịch vụ Logistic là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công đoạn ba

LỜI MỞ ĐẦU

Dịch vụ logistics là dịch vụ xuất phát từ dịch vụ giao nhận hàng hóa , hay nói cách khác dịch vụ logististics là bước phát triển cao của dịch vụ giao nhận hàng hóa Dịch vụ này được bắt đầu ghi nhận tại Luật thương mại năm 1997 và được ghi nhận chính thức, hoàn thiện tại Luật thương mại 2005 Dịch vụ logistics đã ngàycàng phát triển trong nền kinh

tế thị trường và đem lại cho các thương nhân kinh doanh dịch vụ này những khoản lợi không hề nhỏ bởi đây là một loại ngành nghề còn mới đối với các thương nhân Việt Nam

Ở Việt Nam trong những năm gần đây cũng đã xuất hiện ngày càng nhiều các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ logistic Nhưng các doanh nghiệp lại chưa có cái nhìn tổng quát về dịch vụ logistics Nên muốn có được cái nhìn rõ hơn về dịch vụ logistic tại Việt nam cũng như các vấn đề pháp lý liên quan đến kinh doanh loại hình dịch vụ này em

xin chọn đề tài: “Những nội dung cơ bản của pháp luật về dịch vụ logistic ở Việt

Nam” để làm đề tài viết bài tập cuối kỳ.

Bài viết của em rất mong nhận được sự đánh giá và góp ý của các thầy cô Em xin trân thành cảm ơn!

NỘI DUNG

I) KHÁI QUÁT CHUNG VỀ DỊCH VỤ LOGISTIC.

1 Khái niệm và đặc điểm của dịch vụ logistic

1.1 Khái niệm

Thuật ngữ logistics vẫn còn có nhiều cách hiểu khác nhau và chưa thống nhất về thuật ngữ này Có nhiều quan điểm và cách định nghĩa khác nhau được xây dựng tương ứng với mỗi ngành nghề và mục đích nghiên cứu nhưng tựu chung chia làm hai loại sau:

Nhóm định nghĩa hẹp mà tiêu biểu là định nghĩa logistics trong các lĩn vực chuyên ngành Theo trường phái này logistics là yếu tố hỗ trợ cho quá trình vận chuyển sản phẩm

từ nơi sản xuất tới nơi tiê thụ, dịch vụ logistics mang yếu tố vận tải là chính Đồng nghĩa dịch vụ logistics với việc vận chuyển hàng hóa

Nhóm định nghĩa rộng, theo nhóm này thì dịch vụ logistics gắn liền với cả quá trình nhập nguyên vật liệu đầu vào cho quá trình sản xuất,sản xuất ra hàng hóa và đưa vào kênh lưu thông hàng hóa đến tay người tiêu dùng cuối cùng Nhóm định nghĩa này đã phân biệt được nhà cung cấp từng dịch vụ đơn lẻ như: vận tải, giao nhận, phân phối, hỗ trợ sản xuất…với một nhà cung cấp dịch vụ logistics chuyên nghiệp Người sẽ sẽ đảm nhận toàn bộ quá trình hình thành và đưa đến tay người tiêu dùng

+) Ở Việt Nam: Điều 233, Luật TM năm 2005 định nghĩa dịch vụ logistic như sau:

“Dịch vụ Logistic là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công đoạn bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi kí mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan tới hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao” Cho đến này thì thuật ngữ “logistic” vẫn chưa được dịch sang tiếng Việt

một cách cụ thể Thuật ngữ này vẫn được dùng như một mượn vì nội hàm của nó rất lớn, bao gồm nhiều loại hình dich vụ mà tất cả các cách dịch đều chưa thỏa đáng, chưa phản

ánh đầy đủ và chính xác được Chính vì vậy nên việc dịch sang tiếng Việt để có thể có được một khái niêm chính xác nhất là điều tương đối khó

1.2 Đặc điểm Logistic

Tuy logistic có thể chưa thống nhất nhưng những đặc trưng chủ yếu của ngành nghề kinh doanh này thì không thể phủ nhận Logistic có các đặc điểm cơ bản sau:

- Chủ thể của quan hệ dich vụ gồm hai bên: nhà cung cấp dịch vụ logistic và khách hàng,

trong đó nhà cung cấp dich vụ phải là thương nhân Khách hàng là người có hàng hóa cần gửi hoặc cần nhận Khách hàng có thể là người vân chuyển hoặc thậm chí có thể là người làm dịch vụ giao nhận dịc vụ logistic khác

- Nội dung của dịch vụ logistic rất đa dạng, bao gồm các công việc như:

+) Nhận hàng từ người gửi để tổ chức việc vận chuyển: đóng gói bao bì, ghi kí mã hiệu; chuyển hàng từ kho của người gửi tời cảng, bến tàu, bến xe và địa điểm khách theo yêu cầu

+) Giao hàng hóa cho người vận chuyển; xếp hàng hóa lên phương tiện vận chuyển theo qui định; nhận hàng hóa được vận chuyển đến

+) Tổ chức nhận hàng, lưu kho, lưu bãi, bảo quản hàng hóa hoặc thực hiện việc giao hàng hóa được vận chuyển đến người có quyền nhận hàng

- Dich vụ logistic là một loại hình hoạt động dịch vụ Thương nhân kinh doanh dịch vụ

giao nhận hàng hóa được khách hang trả tiền công và các chi phí hợp lý từ việc cung ứng dịch vụ Trong kinh doanh Logistic thì ui tín luôn được khách hàng quan tâm hàng đầu

- Đây là một loại dịch vụ mang tính liên hoàn, chuỗi ác dịch vụ gắn kết tương đối chặt

chẽ với nhau Đặc điểm này cũng đã được đề cập đến trong phần phân tích định nghĩa ở phần trên

2 Vai trò của dich vụ logistic

Cần phải thấy rằng trong xu thế phát triển của nền kinh tế nước ta thì dich vụ logistic ngày càng đóng một vai trò quan trọng trong thương mại trong nước và nước

a) Logistic đóng vai trò to lớn trong việc giải quyết các bài toán đầu vào và đầu ra của các doanh nghiệp

Logistic có thế thay đổi nguồn tài nguyên đầu vào hoặc tối ưu hóa quá trình chu chuyển nguyên vật liệu, hàng hóa dịch vụ…các chi phí thừa trong quá trình quản lí được giảm thiểu vì “chuỗi dịch vụ logistic” đã được cung ứng trọn gói, chi phí sản xuất giảm, giá thành hạ và tất nhiên sẽ nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường

b) Dịch vụ logistic có tác dụng tiết kiệm và giảm chi phí trong hoạt động lưu thông phân phối

Chi phí lưu thông hàng hóa, chủ yếu là chi phí vận tải chiếm một tỉ lệ không nhỏ

và là bộ phận cấu thành giá cả trên thị trường Vân tải là yếu tố quan trọng trong lưu thông Vân tại đóng vai trò quan trọng nhất trong hệ thống logistic cho nên dịc vụ logistic ngày càng hoàn thiện và hiện đại sẽ tiết kiệm cho chi phi vận tải và các chi phí khác phát sinh trong quá trình lưu thông

c) Dịch vụ Logistic góp phần tăng giá trị kinh doanh của doanh nghiệp vận tải giao nhận

Dịch vụ logistic là hoạt động có qui mô rộng và phức tạp hơn so với nhiều hoạt động vận tải giao nhận thuần túy, các dịch vụ được cung ứng toàn diện hơn có tác dụng thúc đấy sự gia tăng giá trị kinh doanh của các doanh nghiệp vận tải giao nhận

d) Logistic phát triển góp phần mở rộng thị trường trong buôn bán quốc tế

Sản xuất có mục đích là phục vụ tiêu dùng Vì thế trong nền kinh doanh, vấn đề thị trường luôn là vấn đề quan trọng và luôn được các nhà sản xuất và kinh doanh quan tâm Các nhà sản xuất kinh doanh muốn chiếm lĩnh và mở rộng thị trường cho sản phẩm của mình thì cần phải có sự hỗ trợ của dịch vụ logistic Dịch vụ logistic có vai trò như một chiếc cầu nối trong việc chuyển dịch hàng hóa trên các tuyến đường mới đến các thị trường mới đúng yêu cầu về thời gian và địa điểm đặt ra Dịch vụ logistic phát triển đống vai trò rất lớn trong việc mở rộng thị trường kinh doanh

Như vậy qua những phân tích trên ta có thể thấy được, dịch vụ logistic ngày càng đóng một vai trò quan trọng trong việc xúc tiến cũng như đẩy manh hoạt động kinh

doanh, giúp cho nền kinh tế trong nước có thể sớm tiếp cận với nền kinh tế các nước trên thế giới

II) NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ LOGISTICS.

1 Qui định về điều kiện kinh doanh dịch vụ logistic

a) Điều kiện chung

Thương nhân, doanh nghiệp kinh doanh dich vụ logistic cũng giống như thương nhân, doanh nghiệp đăng kí kinh doanh các dịch vụ khác đều phải tuân theo các qui định tại Chương II Luật Doanh nghiệp 2005 về “thành lập doanh nghiệp và đăng kí kinh doanh”

Điều 13 LDN 2005 qui định những thay đối tượng được thành lập doanh nghiệp (khoản 1); không được thành lập doanh nghiệp (khoản 2), các tổ chức cá nhân có quyền mua cổ phần của công ty cổ phần, góp vốn vào công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh (khoản 3, 4)

Điều 14 qui định về hợp đồng đăng kí trước khi kinh doanh

Điều 15 quy định trình tự đăng kí kinh doanh

Mỗi một loại hình doanh nghiệp khác nhau có qui định khác nhau điều chỉnh Nếu thương nhân chọn loại hình doanh nghiệp tư nhân sẽ nộp hồ sơ gồm những nội dung theo quy định tại điều 17 LDN 2005 mô hình công ty trách nhiêm hữu hạn tuân theo qui định tại Điều 18 LDN 2005, công ty cổ phần nộp hồ sơ đăng kí kinh doanh theo Điều 19 LDN 2005

Nếu thương nhân là nhà đầu tư nước ngoài lần đầu tiên đầu tư vào Việt Nam sẽ nộp hồ sơ, tuân theo trình tự thủ tục, điều kiện và nội dung đăng kí kinh doanh quy định tại Điều 20 LDN 2005

Những quy định cụ thể khác về nội dung giấy tờ đề nghị đăng kí kinh doanh Điều

21 LDN 2005), nội dung và điều lệ công ty ( Điều 22 LDN 2005), điều kiện cấp Gấy chứng nhận đăng kí kinh doanh (Điều 24 LDn 2005), cung cấp thông tin về nội dung đăng kí kinh doanh ( Điều 27 LDN 2005), chuyển quyền sở hữu tài sản (Điều 29 LDN 2005), ngoài ra còn nhiều các qui định khác

b) Những qui định đặc thù

Ngoài những điều kiện kiện kể trên thì, thương nhân kinh doanh dich vụ logistic còn phải tuân theo các qui định đặc thù cho ngành nghề kinh doanh này khi đăng kí kinh doanh

+) Thương nhân kinh doanh dịch vụ logistic là doanh nghiệp có đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ logistic theo qui định của pháp luật

+) Chỉnh Phủ qui định chi tiết điều kiện kinh doanh dịch vụ logistic

Từ những điều kiện chung đó, Nghị định số 140/2007/NĐ-CP của Chính phủ qui định chi tiết Luật Thương mại về điều kiện kinh doanh dịch vụ logistic và giới hạn trách nhiệm với thương nhân kinh doanh dịch vụ logistic đã hướng dẫn cụ thể

*) Đối với thương nhân kinh doanh dịch vụ logistic trong nước điều kiện là:

Là doanh nghiệp có đăng kí kinh doanh hợp phapstheo pháp luật Việt Nam( Khoản 1 Điều 5, Khoản 1 Điều 6, Khoản 1 Điều 7)

Có đủ phương tiện kĩ thuật đảm bảo tiêu chuẩn an toàn, có đỗi ngũ nhân viên đáp ứng nhu cầu nếu như đăng kí kinh doanh theo dịch vụ logistics chủ yếu theo qui định tại Khoản 1 Điều 4 Nghị định này

Tuân thủ điều kiện kinh doanh vận tại theo pháp luật Việt Nam nếu đang kí doanh liên quan đến vận tải theo Khoản 2 Điều 4 Nghị định này

*) Đối với thương nhân nước ngoài kinh doanh dịch vụ logistics điều kiện là:

Ngoài việc đáp tất cả các điều kiện của thương nhân trong nước thì thương nhân nước ngoài còn phải đáp ứng các điều kiện khác là về vốn góp được qui định tại Khoản 3 Điều

5, Khoản 3 Điều 6 Nghị định này

2 Qui định về các hợp đồng liên quan đến kinh doanh dịch vụ logistic.

2.1) Khái niệm, đặc điểm kinh doanh dịch vụ logistic

Cũng như các dich vụ khác, dịch vụ logistic được thực hiện trên cơ sở hợp đồng Hợp đồng dich vụ logistic là sự thỏa thuận, theo đó một bên làm dịch vụ có nghĩa vụ thực hiện hoặc tổ chức thực hiện một hoặc một số dịch vụ liên quan đến quá trình lưu thông hàng hóa, còn bên kia có nhiệm vụ thang toán thù lao và dịch vụ Như vậy, khái niệm hợp đồng dịch vụ logistic được hiểu là hợp đồng cung cấp hoặc một số dịch vụ trong chuỗi dịch vụ logistic

Với tính chất của một hợp đồng dịch vụ, hợp đồng dịch vụ logistic là hợp đồng song vụ, hợp đòng ưng thuận và mang tính chất đền bù Chủ thể của hợp đồng bắt buộc một bên (bên làm dich vụ) phải có tư cách thương nhân, bên còn lại có thể là thương nhân, hoặc tổ chức hay cá nhân không có tư cách thương nhân Đối tượng của hợp đồng

là dich vụ gắn liền với hợp đồng mua bán, vận chuyển hang hóa: như tổ chức việc vận chuyển, làm các thủ tục giấy tờ cần thiết để vận chuyển hàng hóa, nhận hàng từ người vận chuyển để giao cho người có quyền nhân hàng…

Theo khái niệm qui định tại Điều 233 LTM 2005, dich vụ logistic là hoạt động thương mại Vì vậy, hợp đồng dich vụ logistic cũng sẽ tuân theo các quy định chung về hợp đồng dịch vụ được qui định tại Chương III “cung ứng dịch vụ” của LTM 2005

Điều 74 LTM 2005 “Hình thức hợp đồng dich vụ” qui định: “ Hợp đồng dịch vụ được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc xác lập bằng hành vi cụ thể” và “ Đối với các loại hợp đồng dịch vụ mà pháp luật quy định phải được lập thành văn bản thì phải tuân theo các qui định đó” Như vậy, hợp đồng dich vụ logistic không bắt buộc phải được

kí kết dưới hình thúc văn bản Hình thúc của hợp đồng phụ thuộc vào thỏa thuận cảu các bên và nhưng qui định cụ thể

Cũng trên cơ sở nhưng qui định của Luật Thương mại 2005, thì hợp đồng cung ứng dịch vụ logistic còn phải dựa trên các nguyên tắc cơ bản sau đây:

+) Nguyên tắc tự do thỏa thuận: Tự do thỏa thuẩn ở đây là tự do thỏa thuận về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng Các bên có quyền thảo thuận về rất nhiều nội dung của hợp đồng như trách nhiệm đối với hàng hóa, thời hạn, giá cả thực hiện hợp đồng… Các bên cũng được quyền thỏa thuận lựa chọn hình thức, luật và nơi giải quyết tranh chấp

+) Áp dụng pháp luật nước ngoài và tập quán thương mại quốc tế: LTM 2005 qui định rõ nếu các bên tham gia hợp đồng dịch vụ có yếu tố nước ngoài thì được thỏa thuận

áp dụng pháp luật nước ngoài, tập quán thương mại quốc tế không trái với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam (Điều 5)

2.2)Nội dung và các loại hợp đồng dich vụ logistic

a) Nội dung hợp của đồng dich vụ logistic

Nội dung của hợp đồng dịch vụ logistic chính là nguyên nhân lí giải vì sao trong thương mại không có một hợp đồng chung là hợp đồng dịch vụ logistic

+) Luật thương mại không có điều khoản nào qui định thế nào là hợp đồng dịch vụ logistic, dịch vụ logistic gồm những nội dung gì Sở dĩ như vậy là do hợp đồng dịch vụ logistic không phải là một hợp đồng đơn lẻ mà là một chuỗi các dịc vụ như: là thủ tục giấy tờ, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi và phân phối hàng hóa đi đến các địa điểm khác nhau và tùy theo yêu cầu của khách hàng Vậy nên hợp đồng dịch vụ logistic thường không theo một mẫu thống nhất mà phụ thuộc vào loại dịch vụ mà thương nhân cung cấp dịch vụ logistic thực hiện

Hơn nữa, ngược trở lại với định nghĩa của dịch vụ logistic được qui định tại Điều

233 LTM 2005: “ Dịch vụ logistic là hoạt động thương mại theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc…” Theo cách hiểu này, định nghĩa dịch vụ logistic không nhất thiết bắt buộc thương nhân thực hiện một hoạt động đơn lẻ trong chuỗi hoạt động được đề cập trong định nghĩa này

+) Như vậy, hợp đồng này có nội dung rất “mờ”, các bên có thể thỏa mái lựa chọn các dịch vụ để kí những nội dung cụ thể Liệu qui định này có gì mâu thuẫn với một đặc trưng của dịch vụ logistic là “tính liên hoàn, chuỗi dich vụ” hay không ?

Trước khi xây dựng Nghị định số 140/2007/NĐ-CP, đã có nhiều ý kiến đóng góp xây dựng pháp luật về dịch vụ gogistic, trong đó có ý kiến cho rằng : “ cụm từ một hoặc nhiều công việc” nếu cho rằng một doanh nghiệp khi tham gia kinh doanh bất kì một trong nhiều công việc trên thì đều được xem là kinh doanh dịch vụ logistic dẫn đến hệ quả là khi một doanh nghiệp muốn kinh doanh bất kì một dịch vụ nào như vận chuyển, lưu kho, là thuế thủ tục hải quan … thì họ cũng đều cho họ là kinh daonh dịch vụ logistic

và buộc họ phải đáp ứng các qui định của pháp luật về ngành nghề kinh doanh này

Để làm rõ nội dung này cần phải xem xét đến bản chất của dịch vụ logistic và mục đích của thương nhân trong kinh doanh dich vụ logistic Như đã phân tích ở phần trên, thì mục đích của dịch vụ logisitic là đem đến cho khách hàng sự tối ưu hóa về vị trí và thời gian, vận chuyển và lưu chữ nguồn tài nguyên từ điểm đầu của dây chuyền cung ứng cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng Các thương nhân kinh doanh dịch vụ logistic phải nhằm mục đích ấy, nghĩa là muốn được thực hiện một chuỗi các dịch vụ liên hoàn chứ không thực hiện một hoạt động riêng lẻ Họ phải đăng kí kinh doanh dịch vụ này trước, rồi mới theo nhu cầu của khách hàng kinh doanh một hoặc nhiều dịch vụ trong chuỗi dich

vụ Kinh doanh dịch vụ logistic thì không yêu cầu thương nhân phải thực hiện tất cả các khâu của quá trình này Điều này khác hẳn với một doanh nghiệp không đăng kí kinh doanh dich vụ logistic tiến hành một trong các công việc đơn lẻ như: lưu kho, vận chuyển…Vì trên thực tế tư cách của các doanh nghiệp này vẫn là kinh doanh các dịch vụ thông thường, đơn lẻ Bởi vậy khi chúng ta thấy các công việc của dịch vụ logistic và các dịch vụ thông thương không khác nhau nhưng xét về bản chất thì lại khác nhau vì tư cách thương nhân là khác nhau Và vì thế không phải cứ thương nhân thực hiện một trong các hoạt động của dịch vụ logistic thì đều phải đăng kí kinh doanh dịch vụ logistic

Câu trả lời là không có gì mâu thuẫn hoặc không hợp lí trong các qui định tại Điều

233 LTM với các đặc trưng của dịch vụ logistic

b) Các loại hợp đồng dịch vụ logistic và các qui định của pháp luật có liên quan.

- Hợp đồng chọn gói thực hiện các dịch vụ logistic (trên cơ sở một hợp đồng)

- Hợp đồng thực hiện theo đơn đặt hàng một số dich vụ trong chuỗi dịch vụ logistic theo kiểu logistic chuyền thống, tức là thực hiện hợp đồng vận chuyển hàng hóa, hợp đồng giao nhận vận tải và các vấn đề khác liên quan đến vận chuyển đa phương quốc tế

Hợp đồng logistic được thực hiện dự trên thỏa thuận giữa các bên về thực hiện các dịch vụ có thể là trọn gói hoặc một số loại dịch vụ riêng lẻ Ở loại hợp đồng trọng gói chủ hàng yêu cầu công tuy thực hiện các dịch vụ: vận tải, giao hàng, lưu kho và gửi hàng, bốc xếp… Ở loại hợp đồng thực hiện một số dịch vụ logistic, chủ hàng thường xuyên yêu cầu

về vận chuyển và giao nhận hàng

Đối với hợp đồng từng chặng một số chặng có các loại hợp đồng như hợp đồng vận tải đơn thức, hợp đồng vận tải đa phương thức, hợp đồng giao nhận hàng hóa và các loại khác

- Các loại hợp đồng này được điều trỉnh bởi các qui định ở Luật quốc gia và các văn bản

có liên quan:

+) Luật thương mại 2005: qui định cụ thể ở Chương III - “cung ứng dich vụ”; Mục 4

“dịch vụ logistic” của Chương VI : : “Một số hoạt động thương mại cụ thể khác”,

+) Bộ luật Hàng hải 2005, được qui định cụ thể tại Chương V: “ Hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển”,

+) Luật hàng không dân dụng 2006, được qui định cụ thể tại Chương VI “ Vận cuyển hàng không”,

+) Luật giao thông nội địa 2004

+) Nghị định số 125/2003/NĐ-CP ngày 2-10-2003 của Chính phủ về vận tải đa phương thức quốc tế

- Liên quan đến các hợp đồng này còn có các điều ước quốc tế: