Ngân hàng Thương mại Việt Nam và Trách nhiệm đối với Môi trường, Xã hội

Powerpoint Templates Powerpoint Templates Ngân hàng Thương mại Việt Nam và Trách nhiệm đối với Môi trường, Xã hội Nguyễn Hồng Anh Phòng Nghiên cứu Chính sách PanNature Ninh Bình, 09/2

Powerpoint Templates Powerpoint Templates

Ngân hàng Thương mại Việt Nam

và Trách nhiệm đối với Môi trường, Xã hội

Nguyễn Hồng Anh Phòng Nghiên cứu Chính sách

PanNature Ninh Bình, 09/2012

Powerpoint Templates

Page 2

Khái quát về hệ thống ngân hàng VN

• Trước 1945: Ngân hàng Đông Dương do Pháp bảo hộ

• 1951: Thành lập Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

• 1951-1986: Xây dựng hệ thống ngân hàng thống nhất trên toàn quốc

• Sau 1986: Thương mại hóa ngành ngân hàng

• 1990: Hệ thống ngân hàng một cấp chuyển thành hai cấp: ngân hàng

trung ương và ngân hàng thương mại

• 1997 & 2010: Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Luật các Tổ

chức Tín dụng

• Hiện nay:

• Có hơn 100 ngân hàng

• Các ngân hàng nước ngoài thâm nhập thị trường

• Ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế

• Các tiêu cực trong ngành: nợ xấu, sở hữu chéo, thiếu minh bạch

• Đứng trước đòi hỏi phải tái cơ cấu ngành và tăng cường minh

bạch

Powerpoint Templates

Tăng trưởng tín dụng

ngành ngân hàng Việt Nam

Nguồn: VCBS 2011

Powerpoint Templates

Page 4

Thị phần tín dụng của các nhóm ngân hàng

Nguồn: VCBS 2011

Powerpoint Templates

Các ngân hàng thương mại Việt Nam có vai trò gì trong việc đảm bảo an toàn

môi trường và xã hội?

Ngân hàng

và các TCTC

khác

Người dân/

Người tiêu dùng

Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh

Môi trường

&Tài nguyên

Nhà nước

Powerpoint Templates

Page 6

Nghiên cứu: Ngân hàng thương mại

Việt Nam và trách nhiệm đối với

môi trường, xã hội

1 Các ngân hàng quan tâm đến rủi ro môi trường,

xã hội khi cấp tín dụng ở mức độ nào?

2 Các ngân hàng có chính sách gì để giảm thiểu

những rủi ro này và thực hiện ra sao?

3 Các ngân hàng minh bạch về các chính sách này

và việc thực hiện như thế nào?

4 Cần phải làm gì từ thực tiễn hiện tại?

Powerpoint Templates

Phương pháp nghiên cứu

• Lựa chọn 19 ngân hàng Việt Nam lớn nhất dựa trên

vốn điều lệ và tài sản;

• Phỏng vấn:

– 2 cuộc phỏng vấn chính thức, 8 cuộc p/v không chính

thức với 18 người làm việc tại 10/19 ngân hàng;

– Người trả lời phỏng vấn có từ một năm kinh nghiệm đến

thành viên của Hội đồng quản trị;

– 50% người trả lời là nam, 50% người trả lời là nữ

• Nghiên cứu các tư liệu do ngân hàng công bố: báo

cáo thường niên, báo cáo tài chính, bản cáo bạch,

quy chế quản trị nội bộ…

• Tham khảo các nguồn thông tin khác (báo chí)

Powerpoint Templates

Page 8

• 19 ngân hàng trong nghiên cứu

VND VND 5,000

VND 10,000

VND 15,000

VND 20,000

VND 25,000

VND 30,000

VND 35,000

Vốn điều lệ (tỷ đồng)

Powerpoint Templates

• 19 ngân hàng trong nghiên cứu

VND VND 100,000

VND 200,000

VND 300,000

VND 400,000

VND 500,000

VND 600,000

Tổng tài sản (tỷ đồng)

Powerpoint Templates

Page 10

Sự chia sẻ thông tin

• Chỉ có 2/19 ngân hàng chấp nhận phỏng vấn;

• Hết tháng 06/2012: 13/19 ngân hàng công bố báo cáo

thường niên (BCTN) và báo cáo tài chính (BCTC) năm

2011, 2 ngân hàng chỉ công bố BCTC, 3 ngân hàng công

bố một số báo cáo lẻ, SeAbank chưa công bố báo cáo

nào của năm 2011;

• 12/19 ngân hàng công bố Điều lệ hoạt động;

• 6/19 ngân hàng công bố Bản cáo bạch;

• 4/19 ngân hàng công bố Quy chế quản trị nội bộ;

• Tất cả 19 ngân hàng đều đăng tải thông tin về hoạt động

xã hội của họ, trong đó có cả ngân sách

Powerpoint Templates

Chính sách môi trường, xã hội

của các ngân hàng

• Chỉ có Sacombank đã phát triển Chính sách môi

trường trong hoạt động tín dụng nhưng từ chối

cung cấp thông tin trực tiếp;

• NH Bưu điện Liên Việt đã xây dựng một chương

trình “Ngân hàng Xanh” nhưng không liên quan đến hoạt động tín dụng;

• Chưa có ngân hàng nào tham gia vào các cam kết

như Nguyên tắc Xích đạo, Hiệp ước Toàn cầu…

Powerpoint Templates

Page 12

Thẩm định tín dụng và các rủi ro môi trường, xã hội

• Hầu hết chỉ yêu cầu có bản ĐTM

đã được phê duyệt – đôi khi có thể cho nợ (B1);

• Rủi ro về môi trường có thể xem

là rủi ro pháp lý (B1);

• Những quan tâm nhất định: công

nghệ xả thải và kế hoạch di dân (nếu có) (B2);

• Rủi ro môi trường, xã hội nếu

được cân nhắc chỉ là định tính (B4);

• Không phải yếu tố quan trọng để

ra quyết định (B6)

Bước 1: Kiểm tra tính

pháp lý của giấy tờ

trong hồ sơ xin vay vốn

Bước 2: Kiểm tra các

thông số kỹ thuật

Bước 3: Đánh giá tại

thực địa (nếu cần)

Bước 4: Tính toán và

cân nhắc rủi ro – lợi ích

Bước 6: Ra quyết định

chấp nhận hoặc từ chối

cấp tín dụng

Bước 5: Tái thẩm định

(nếu cần)

Powerpoint Templates

Mức độ quan tâm

• Hầu hết những người trả lời phỏng vấn đều ý

thức được là có thể có những rủi ro về môi

trường, xã hội từ dự án vay vốn nhưng cho rằng

(i) việc kiểm soát không phải là trách nhiệm của

ngân hàng và/hoặc

(ii) cán bộ ngân hàng không đủ khả năng làm việc này;

• Người có kinh nghiệm hơn thường ý thức được

những rủi ro này nhiều hơn;

Powerpoint Templates

Page 14

Các lực “kéo” và “đẩy”

Động lực từ phía ngân hàng Các lực đẩy bên ngoài

* Đánh đổi giữa an toàn cho môi

trường, xã hội và lợi nhuận của

ngân hàng là thách thức lớn nhất

* Chưa có quy định nào trong ngành ngân hàng buộc các ngân hàng phải

có trách nhiệm với môi trường, xã hội

* Cán bộ tín dụng ngân hàng thường

không được đào tạo về rủi ro môi

trường, xã hội

* Các quy định về bồi hoàn môi trường chưa gây áp lực gì với các ngân hàng

* Các lợi ích khi thực hiện trách

nhiệm với môi trường, xã hội chưa

rõ ràng

* Sức ép từ xã hội hầu như chưa có

* Bản thân các ngân hàng đang phải

đối phó với những khó khăn chung

của toàn ngành

* Các ngân hàng nước ngoài tuy có

cổ phần trong các ngân hàng Việt Nam nhưng còn thấp, không có nhiều ảnh hưởng

Powerpoint Templates

Con đường phía trước…

• Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang soạn thảo

những quy định về việc các ngân hàng phải xây

dựng chính sách riêng để đảm bảo an toàn môi

trường, xã hội khi cấp tín dụng

• Khả năng sẽ đi theo con đường “Chính sách Tín

dụng Xanh” của Trung Quốc?

– Gặp nhiều khó khăn trong hướng dẫn thực hiện (5 năm

để xây dựng hướng dẫn chi tiết);

– Thiếu thông tin về ngành nghề, doanh nghiệp gây ô

nhiễm – một lý do để nhiều ngân hàng trì hoãn;

– Một số địa phương không muốn đánh đổi

Powerpoint Templates

Page 16

Khuyến nghị

1 Chính sách sắp đưa ra nên có những yêu cầu cụ

thể (đầu ra, thời hạn, chất lượng) nhưng không

quá chi tiết/hẹp về cách làm;

2 Xây dựng hệ thống thông tin về ngành nghề và

doanh nghiệp gây ô nhiễm;

3 Các ngân hàng cần công khai thông tin nhiều hơn;

4 Việc ra chính sách cần đi kèm với việc chuẩn bị cho

những đánh giá thực hiện sau này;

5 Ngân hàng Nhà nước cần phối hợp với các Bộ,

phòng quản lý môi trường khi thực hiện chính

sách này

Powerpoint Templates

Cảm ơn quý vị đã lắng nghe!

Câu hỏi?

Phòng Nghiên cứu Chính sách, PanNature

Email: policy@nature.org.vn