SỬ DỤNG CÁC CÔNG CỤ PHÁI SINH TÍN DỤNG NHẰM GIẢM THIỂU RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM

ABSTRACT Credit derivatives are similar to insurance contracts, which are used to mitigate the risk of default on bank loans.. However, these instruments are not widely used in Vietnam.

1

S D NG CÁC CÔNG C PHÁI SINH TệN D NG NH M GI M THI U R I RO TệN D NG T I

NGỂN HÀNG TMCP NGO I TH NG VI T NAM

USING CREDIT DERIVATIVES TO MITIGATE CREDIT RISK IN JOINT STOCK COMMERCIAL BANK FOR FOREIGN TRADE OF VIET NAM (VIETCOMBANK)

ThS.Nguy năTh ăChơuăLong – ThS.Tr năTh yăÁiăPh ng

Tr ng H S Ph m K Thu t TPHCM

TÓM T T Các công c phái sinh tín d ng gi ng nh m t h p đ ng b o hi m, trong đó đ i t ng đ c b o hi m lƠ các kho n vay tr c r i ro tín d ng Tuy nhiên, các công c nƠy ch a đ c s d ng r ng rưi t i Vi t Nam BƠi vi t nghiên c u v đ c đi m c a các công c phái sinh tín d ng c ng nh th c tr ng vi c s d ng các công c nƠy trong vi c qu n tr r i ro t i ngơn hƠng Ngo i Th ng Vi t Nam t đó đ ra m t s đ xu t

nh m phát tri n th tr ng phái sinh tín d ng t i Vi t Nam c ng nh nh ng chu n b c n có c a Vietcombank đ đ y m nh vi c s d ng các công c phái sinh nƠy trong t ng lai

ABSTRACT

Credit derivatives are similar to insurance contracts, which are used to mitigate the risk of default on bank loans However, these instruments are not widely used in Vietnam This paper examines characteristics of credit derivatives and the current use of the mechanism in risk management at Vietcombank in order to propose solutions to develop credit derivative market in Vietnam, as well as imperative preparations of Vietcombank to promote the use of these instruments in the future

1 GI IăTHI UăT NGăQUANăV ăN NăT NGăLụăLU NăC Aă ăTẨI

1.1 R iăroătínăd ngăvƠăqu nătr ăr iăroătínăd ng

Theo Thomas P.Fitch: ắR i ro tín d ng lƠ lo i r i ro x y ra khi ng i vay không thanh toán đ c

n theo th a thu n h p đ ng d n đ n sai h n trong ngh a v tr n LƠ r i ro ch y u trong ho t đ ng kinh doanh c a ngơn hƠngẰ (Trích Dictionary of Banking systems, Barron’s Edutional Series, Inc, 1997) Theo quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN ngƠy 22/4/2005 c a Th ng đ c Ngơn hƠng nhƠ n c Vi t Nam ban hƠnh ắQuy đ nh v phơn lo i n , trích l p vƠ s d ng d phòng đ x lỦ r i ro trong ho t đ ng

ngơn hƠng c a t ch c tín d ngẰ thì “R i ro tín d ng là kh n ng x y ra t n th t trong ho t đ ng ngân hàng c a TCTD do khách hàng không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n ngh a v c a mình theo cam k t”

Nguyên nhơn c a r i ro tín d ng có th xu t phát t phía ngơn hƠng, khách hƠng hay bên th ba vƠ gơy nhi u t n th t nghiêm tr ng không ch đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngơn hƠng mƠ còn gơy thi t h i cho n n kinh t Vì v y qu n tr r i ro tín d ng luôn lƠ m t bƠi toán khó cho các nhƠ qu n tr ngơn hƠng trong vi c tìm l i gi i t i u

Qu n tr r i ro tín d ng lƠ quá trình xây d ng và th c thi các chi n l c, các chính sách qu n lý và kinh doanh tín d ng nh m đ t đ c các m c tiêu an toàn, hi u qu và phát tri n b n v ng; T ng c ng các bi n pháp phòng ng a, h n ch và gi m thi u n quá h n, n x u trong kinh doanh tín d ng, t đó

t ng doanh thu, gi m chi phí và nâng cao ch t l ng và hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

2

th ng m i c trong ng n h n và dài h n (Trích trong K y u h i th o khoa h c c p ngƠnh; Nơng cao

n ng l c qu n tr r i ro c a ngơn hƠng th ng m i Vi t Nam n m 2006)

Qu n tr r i ro tín d ng lƠ m t trong nh ng ho t đ ng ch đ o c a NHTM; Qu n tr r i ro tín d ng

ph i h ng vƠo vi c đ m b o hi u qu ho t đ ng tín d ng vƠ không ng ng nơng cao ch t l ng tín d ng

c a NHTM ngay c trong nh ng đi u ki n th tr ng đ y bi n đ ng, nguy c r i ro không ng ng gia

t ng

Tr c đơy, công tác qu n tr r i ro truy n th ng t p trung vƠo quy trình g m 4 b c:

B c 1: Xác đ nh r i ro tín d ng

C s cho vi c qu n tr r i ro tín d ng m t cách hi u qu lƠ vi c xác đ nh r i ro hi n có vƠ nh ng r i

ro ti m tƠng trong b t c s n ph m hay ho t đ ng nƠo c a ngơn hƠng M c r i ro tín d ng mƠ ngơn hƠng

có th ch p nh n đ c ch có th thi t l p đ c sau khi xác đ nh đ c nh ng y u t t o nên r i ro tín

d ng

B c 2: nh l ng r i ro tín d ng

LƠ vi c đ ra vƠ xem xét l i h n m c r i ro tín d ng, giúp ban đi u hƠnh ngơn hƠng xác đ nh đ c nguy c r i ro tín d ng c n đ c u tiên theo dõi vƠ ki m soát Hi n nay, trên th c t có 3 ph ng pháp

đ nh l ng c b n: ph ng pháp th ng kê, ph ng pháp kinh nghi m, ph ng pháp tính toán ậ phân tích

B c 3: Qu n tr r i ro tín d ng

LƠ vi c th c hi n đ y đ các h th ng, các th t c ki m soát, nh đó ban đi u hƠnh có th theo dõi đ c m c r i ro tín d ng

B c 4: Ki m soát ho t đ ng qu n tr r i ro tín d ng

R i ro tín d ng đ c ki m soát cùng vi c th c hi n đ y đ các th t c n m trong h th ng ki m soát n i b , các quy trình kinh doanh vƠ ho t đ ng c a Ngơn hƠng nh m gi m thi u r i ro tín d ng

1.2 S d ng công c phái sinh tín d ngăđ phòng ng a r i ro tín d ng

NgƠy nay, ngơn hƠng đ c trang b r t nhi u công c đ gi m thi u r i ro tín d ng Nh ng công c nƠy bao g m: mua bán n , các công c phái sinh, ch ng khoán hóa,… ơy lƠ nh ng công c hi u qu trong vi c đi u ch nh r i ro trong danh m c tín d ng Trong khuôn kh báo cáo nghiên c u nƠy nhóm tác

gi ch nghiên c u v vi c ng d ng công c phái sinh trong vi c phòng ng a r i ro tín d ng

Theo Ngân hàng thanh toán qu c t (BIS) “Công c phái sinh tín d ng là m t th a thu n cho phép

m t bên (ng i mua s an toàn) chuy n giao m t ph n ho c toàn b r i ro tín d ng cho m t ho c nhi u bên khác (g i là bên bán s an toàn) R i ro này đ c tính toán trên c s tham chi u v i m t giá tr quy

c c a m t tài s n ho c m t nhóm tài s n tham chi u nào đó mà ng i chuy n giao r i ro có th s h u

ho c không s h u tài s n đó”

M t cách nhìn khác thì các công c phái sinh tín d ng gi ng nh m t h p đ ng b o hi m, trong đó

đ i t ng đ c b o hi m lƠ các kho n vay tr c r i ro tín d ng Bên mua s an toƠn (gi ng nh bên mua

b o hi m) ph i tr m t kho n phí cho bên bán s an toƠn đ nh n đ c l i cam k t s b i hoƠn giá tr t n

th t n u s ki n tín d ng x y ra

Công c phái sinh tín d ng có th phơn thƠnh các lo i nh sau:

a Trái phi u ràng bu c/ Trái phi u liên k t r i ro tín d ng (Credit Linked Note)

Trái bi u rƠng bu c lƠ m t công c phái sinh k t h p các đ c tính c a kho n n thông th ng vƠ

h p đ ng quy n ch n tín d ng Trái phi u nƠy giúp cho t ch c vay v n có th linh ho t h n trong quá trình thanh toán Trái phi u rƠng bu c t o cho t ch c phát hƠnh m t đ c quy n trong vi c gi m m c thanh toán n u x y ra nh ng s ki n tín d ng

3

b H p đ ng trao đ i các kho n r i ro tín d ng (Credit Default Swap)

LƠ h p đ ng hoán đ i tín d ng mƠ trong đó bên mua s an toƠn s ph i tr m t kho n phí cho bên

bán s an toƠn Kho n phí nƠy đ c xem lƠ m t kho n thu nh p phí đ i v i bên bán Khi r i ro tín d ng

x y ra (ng i đi vay không tr n ) thì bên bán ph i b i hoƠn l i cho bên mua giá tr c a kho n vay theo các đi u kho n trong h p đ ng Ng c l i, r i ro tín d ng không x y ra, t c ng i vay tr tr c h t toƠn

b g c vƠ lưi đúng h n thì h p đ ng s h t hi u l c vƠ bên mua m t toƠn b kho n phí, đi u nay gi ng

nh bên mua tr m t kho n phí đ mua b o hi m cho kho n vay c a mình tr c nh ng s ki n tín d ng

b t l i Các giao d ch gi a bên mua vƠ bên bán di n ra hoƠn toƠn bí m t, bên tham chi u không h bi t có giao d ch nƠy b i l bên bán vƠ bên mua đ u không thông báo cho bên tham chi u (t c ng i đi vay bi t)

c H p đ ng quy n ch n r i ro tín d ng (Credit Defaut Option)

H p đ ng quy n ch n r i ro tín d ng c ng lƠ m t công c b o đ m cho giá tr c a các kho n cho vay c a ngơn hƠng, trong đó bên mua s an toƠn s tr phí đ mua quy n ch n bán các kho n n c a mình, bên bán s an toƠn s cam k t thanh toán theo giá th c hi n trong h p đ ng khi s ki n tín d ng

x y ra N u nh khách hƠng vay v n tr n nh k ho ch, bên mua s thu đ c nh ng kho n thanh toán

nh d đ nh, h p đ ng quy n ch n s không đ c s d ng vƠ bên mua s m t toƠn b kho n phí tr trên

h p đ ng quy n ch n Nh ng n u khách hƠng không tr n ho c kho n vay b s t gi m giá tr , bên mua

có quy n yêu c u bên bán thanh toán giá tr t n th t theo cam k t

d H p đ ng trao đ i toàn b thu nh p (Total Return Swap)

LƠ h p đ ng phát sinh tín d ng mƠ bên mua s chuy n giao toƠn b lưi c a kho n vay vƠ b t k s

t ng giá nƠo c a kho n vay, đ i l i bên bán s thanh toán cho bên mua m t m c lưi su t c b n (lưi su t LIBOR) c ng v i m t t l lưi su t c đ nh vƠ b t c kho n gi m giá nƠo c a kho n vay Theo h p đ ng nƠy, các bên s thanh toán cho nhau đ nh k b t k có x y ra s ki n tín d ng hay không vì b n ch t c a

h p đ ng lƠ s trao đ i r i ro vƠ giá tr hai dòng ti n m i bên N u ng i vay tr n đ y đ hay t ng h ng

m c tín nhi m, bên bán s đ c l i vì giá tr c a kho n vay s t ng lên H p đ ng nƠy s ch m d t n u

ng i vay không th thanh toán đ c kho n n

S d ng công c phái sinh tín d ng lƠ m t bi n pháp ch đ ng đ tái c u trúc r i ro tín d ng trong danh m c mƠ không lƠm thay đ i c c u c a b ng cơn đ i k toán Cùng v i s phát tri n c a công ngh ngơn hƠng trong vi c đo l ng vƠ đánh giá r i ro, vi c phát tri n th tr ng chuy n giao các kho n r i ro tín d ng giúp các ngơn hƠng d dƠng h n trong vi c th c hi n chi n l c v qu n tr danh m c c a mình NgoƠi ra, công c phái sinh tín d ng giúp ngơn hƠng gi i quy t s đ i ngh ch trong vi c phát tri n các m i quan h tín d ng v i vi c đa d ng hóa danh m c

M c dù công c phái sinh tín d ng r t hi u qu trong vi c gi m thi u r i ro tín d ng nh ng vi c

gi m thi u r i ro nƠy không ph i lƠ hoƠn toƠn tuy t đ i mƠ b n thơn các công c nƠy c ng hƠm ch a

nh ng r i ro c a chính nó M t d r i ro c th nh sau:

u tiên lƠ r i ro đ i tác, có th bên mua r i ro không th c hi n ngh a v c a mình khi s ki n tín

d ng x y ra ho c ch th c hi n m t ph n cam k t c a mình

Th hai lƠ các v n đ pháp lỦ v h p đ ng nƠy n u không rõ rƠng có th khi n bên mua b thi t thòi

Ba là r i ro v thanh kho n có th x y ra, t c ch có bên bán r i ro mƠ không có bên mua

B n lƠ, ng i bán r i ro khi đư kỦ h p đ ng trao đ i tín d ng, đ ng l c đòi n c a h s y u đi vì

h tin ch c kho n vay c a mình đư đ c b o v i u nƠy nguy hi m vô cùng cho ng i mua r i ro vì h không đ c tr c ti p th m đ nh khách hƠng c ng nh theo dõi vƠ thu n

4

Cu i cùng lƠ r i ro t m c đ t ng quan gi a kho n vay vƠ bên mua r i ro, n u hai y u t nƠy có

đ t ng quan cao, t c kh n ng v n c a kho n vay nh h ng đ n kh n ng thanh toán ngh a v c a bên mua r i ro vƠ ng c l i thì vi c chuy n giao r i ro gi a các bên lƠ không hi u qu

2 TH CăTR NGăS ăD NGăCÔNGăC ăPHÁIăSINHăTệNăD NGăT IăNGỂNăHẨNGăNGO Iă

TH NGăVI TăNAM

2.1 Gi iăthi uăt ngăquanăv ăngơnăhƠngăNgo iăth ngăVi tăNam

Ngơn hƠng Ngo i th ng Vi t Nam tr c đơy, nay lƠ Ngơn hƠng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam (Vietcombank), đ c thƠnh l p vƠ chính th c đi vƠo ho t đ ng ngƠy 01/4/1963, v i t ch c ti n thơn lƠ

C c Ngo i h i (tr c thu c Ngơn hƠng NhƠ n c Vi t Nam) LƠ ngơn hƠng th ng m i nhƠ n c đ u tiên

đ c Chính ph l a ch n th c hi n thí đi m c ph n hoá, Vietcombank chính th c ho t đ ng v i t cách

lƠ m t ngơn hƠng TMCP vƠo ngƠy 02/6/2008 sau khi th c hi n thƠnh công k ho ch c ph n hóa thông qua vi c phát hƠnh c phi u l n đ u ra công chúng NgƠy 30/6/2009, c phi u Vietcombank (mư ch ng khoán VCB) chính th c đ c niêm y t t i S Giao d ch Ch ng khoán TPHCM

Tr i qua h n 50 n m xơy d ng vƠ phát tri n, t m t ngơn hƠng chuyên doanh ph c v kinh t đ i ngo i, Vietcombank ngƠy nay đư tr thƠnh m t ngơn hƠng đa n ng, ho t đ ng đa l nh v c, cung c p cho khách hƠng đ y đ các d ch v tƠi chính hƠng đ u trong l nh v c th ng m i qu c t ; trong các ho t đ ng truy n th ng nh kinh doanh v n, huy đ ng v n, tín d ng, tƠi tr d án…c ng nh m ng d ch v ngơn hƠng hi n đ i: kinh doanh ngo i t vƠ các công v phái sinh, d ch v th , ngơn hƠng đi n t …

2.1.1 Tình hình ho tăđ ng kinh doanh

T ng tƠi s n h p nh t c a Vietcombank tính đ n 31.12.2014 đ t 574.260 t đ ng, t ng 22,45% so

v i 31.12.2013, gi v ng th ph n vƠ v t k ho ch đ ra t đ u n m V n ch s h u n m 2014 đ t 44.180 t đ ng t ng 4,23% so v i n m tr c, trong đó l i nhu n ch a phơn ph i đ t 8.076 t đ ng t ng

m nh đ t 28,37% so v i cùng k n m 2013

B ngă2-1:ăM tăs ăch ăs ătƠiăchínhăc ăb năgiaiăđo nă2009-2014

N mă

2009 BCTN

N mă

2010 BCTN

N mă

2011 BCTN

N mă

2012 BCTN

N mă

2013 BCTN

N mă

2014 CKT

M Tă S ă CH ă TIểUă

T ng tƠi s n T đ ng 255.496 307.621 366.722 414.488 468.994 574.260

V n ch s h u T đ ng 16.710 20.737 28.639 41.547 42.386 44.180

T ng d n TD T đ ng 141.621 176.814 209.418 241.163 274.314 323.332

T ng d n TD/TTS % 55,43 57,50 57,11 58,19 58,49 56,30 Thu nh p ngoƠi lưi thu n T đ ng 2.788 3.336 2.449 4.140 4.725 5.288

T ng thu nh p ho t đ ng

kinh doanh T đ ng 9.287 11.531 14.871 15.081 15.507 17.272

T ng chi phí ho t đ ng T đ ng (3.494) (4.578) (5.700) (6.013) (6.244) (6.825)

L i nhu n thu n t ho t

đ ng kinh doanh tr c chi

phí d phòng r i ro tín d ng T đ ng 5.793 6.953 9.171 9.068 9.263 10.447

5

Chi phí d phòng r i ro tín

L i nhu n tr c thu T đ ng 5.004 5.569 5.697 5.764 5.743 5.875 Thu TNDN T đ ng (1.060) (1.266) (1.480) (1.343) (1.365) (1.265)

L i nhu n sau thu T đ ng 3.945 4.303 4.217 4.421 4.378 4.610

L i nhu n thu n sau thu T đ ng 3.921 4.282 4.197 4.397 4.358 4.591

M Tă S ă CH ă TIểUă ANă

T l d n cho vay/huy

H s an toƠn v n CAR % 8,11 9,00 11,14 14,63 13,13 12,00

C phi u ph thông Tri u cp 1.210 1.322 1.970 2.317 2.317 2.466

T l chi tr c t c %/n m 12,00 12,00 12,00 12,00 12,00 N/A Giá c phi u (th i đi m cu i

Giá tr v n hóa th tr ng T đ ng 34.717 35.466 39.652 60.786 62.107 85.014

C t c

b ng c phi u, t

l chi tr 12%

1.200 1.200

M c chi

tr c

t c 12%/

m nh giá

N/A

(Ngu n: T ng h p t BCTN n m 2013 và BCTC ch a ki m toán 2014 c a VCB)

L i nhu n tr c d phòng n m 2014 t ng 12,4% so v i n m 2013 T c đ nƠy giúp ngơn hƠng trích

l p d phòng r i ro t i 4.571 t đ ng, t ng 29,9% so v i s trích l p c a n m 2013 vƠ v n đ m b o l i nhu n tr c thu riêng l 5.875 t đ ng, cao h n n m tr c vƠ v t k ho ch đ i h i đ ng c đông giao Các h s an toƠn, hi u qu ho t đ ng c a Vietcombank trong n m 2014 ti p t c c i thi n, nh ROAE đ t kho ng 10,61%, ROAA đ t kho ng 0,9%, h s chi phí qu n lỦ/t ng thu nh p kho ng 39%, h

s an toƠn v n CAR đ t kho ng 12%

VƠ đ c bi t, đơy lƠ ngơn hƠng th ng m i nhƠ n c đ u tiên đ t đ c t tr ng thu ngoƠi lưi trên

t ng thu trên 30%, đ t 31%

6

N m 2014, t ng tr ng tín d ng c a Vietcombank đ t t i 18%, cao h n m c tiêu 15% đ a ra đ u

n m NgoƠi ra, theo báo cáo s b , Vietcombank c ng đư s n có kho ng 5% t ng tr ng tín d ng cho

n m t i, theo tính toán d n s gi i ngơn cho các h p đ ng tín d ng đư kỦ

Trong n m 2014, Vietcombank lƠ ngơn hƠng th ng m i liên t c ch đ ng gi m lưi su t huy đ ng,

c ng nh áp m t b ng th p nh t trên th tr ng i u nƠy đ c gi i thích lƠ đi u ki n c n thi t đ gi m lưi su t cho vay Tuy nhiên, t ng tr ng huy đ ng v n n m 2014 l i r t cao, đ t kho ng 26% so v i n m

2013 Vietcombank luôn theo sát bi n đ ng c a ngu n v n vƠ s d ng v n đ có nh ng gi i pháp đi u

ch nh huy đ ng v n k p th i Ph ng án d phòng thanh kho n c a n m đư đ c xơy d ng vƠ luôn s n sƠng nh m đ m b o an toƠn thanh kho n cho h th ng C c u ngu n v n huy đ ng đ c thay đ i theo

h ng tích c c: t tr ng ngu n v n không k h n có xu h ng gia t ng, đi m đáng chú Ủ lƠ t tr ng ngu n v n không k h n n m 2014 chi m t i kho ng 24% c c u v n huy đ ng c a Vietcombank Trong n m 2014, c c u lưnh đ o cao c p c a Vietcombank ti p t c có thay đ i: ông Nghiêm Xuơn ThƠnh đ c b nhi m lƠm Ch t ch H i đ ng Qu n tr vƠ ông Ph m Quang D ng đ c b nhi m lƠm

T ng giám đ c

C ng trong n m 2014, giá c phi u VCB c a Vietcombank đư t ng khá n t ng v i 37%, ch t

n m v i m c 31.900 đ ng/c phi u - cao nh t trong kh i ngơn hƠng đư niêm y t

2.2 Th cătr ngăs ăd ngăcôngăc ăpháiăsinhătínăd ngăt iăNgơnăhƠngăNgo iăTh ngăVi tăNam 2.2.1 Ho tăđ ng tín d ng t i Ngân hàng Ngo iăTh ngăVi t Nam

2.2.1.1 V d n và t ng tr ng tín d ng

Bi uăđ 2-1: D ăn ătínăd ngăvƠăt căđ ăt ngătr ngăc aăVCB t ă2009ă- 2014

141.621

176.813

209.289

241.034

274.314

323.332

15,17%

13,81%

17,87%

18,37%

24,85%

25,56%

0 50.000

100.000

150.000

200.000

250.000

300.000

350.000

0,00%

5,00%

10,00%

15,00%

20,00%

25,00%

30,00%

D n tín d ng T c đ t ng tr ng

(Ngu n: T ng h p t BCTC đã ki m toán n m 2010- 2013, BCTC ch a ki m toán 2014 c a VCB)

Trong giai đo n 2009 ậ 2014, Vietcombank t ng tr ng tín d ng khá n đ nh, d n tín d ng t ng

đ t m c cao nh t vƠo n m 2014 lƠ 323.332 t đ ng Tuy t c đ t ng tr ng không đ u nh ng nhìn chung tình hình t ng tr ng tín d ng c a ngơn hƠng t ng đ i n đ nh vƠ đi u nƠy c ng phù h p v i m c tiêu phát tri n giai đo n nƠy mƠ ngơn hƠng đư đ ra

2.2.1.2 V c c u tín d ng

a.ăC ăc uătínăd ngătheoăkháchăhƠng

7

B ngă2-1 B ngăphơnătíchăd ăn ătínăd ng theoălo iăhìnhăkháchăhƠngăt ă2009ă- 2014

n v tính: T đ ng

Ch ătiêuăd ăn

31-12-2009 BCTN

31-12-2010 BCTN

31-12-2011 BCTN

31-12-2012 BCTN

31-12-2013 BCTN

31-12-2014 CKT/HN

Cá nhơn (S tuy t đ i) 13.677 18.709 20.873 28.784 37.259 51.744

Cá nhơn (T tr ng %) 9,66% 10,58% 9,97% 11,94% 13,58% 16,00% Doanh nghi p (S tuy t đ i) 127.944 158.105 188.545 212.379 237.056 271.588 Doanh nghi p (T tr ng %) 90,34% 89,42% 90,03% 88,06% 86,42% 84,00%

- Doanh nghi p Nhà n c 56.229 61.249 55.775 58.558 77.642 89.893

- Công ty trách nhi m h u h n 21.993 32.852 38.453 48.660 60.459 68.306

- Doanh nghi p có v n đ u t

n c ngoài

11.496 9.744 12.893 13.290 13.890 17.883

- H p tác xã và công ty t

nhân

6.191 6.511 4.412 5.357 5.478 6.056

T ngăc ng 141.621 176.814 209.418 241.163 274.315 323.332

(Ngu n: T ng h p t BCTC đã ki m toán n m 2010- 2013, BCTC ch a ki m toán 2014 c a VCB)

Trong su t giai đo n t n m 2009-2014, Vietcombank m r ng c c u d n tín d ng cho khách hƠng cá nhơn đ a t tr ng nhóm vay nƠy trong d n tín d ng t ng t 9,66% n m 2009 lên 16% n m

2014 (xem thêm bi u đ 2-2) ơy c ng lƠ xu h ng chung c a các ngơn hƠng th ng m i qu c doanh

th i gian qua

Bi uăđ ă2-2:ăPhơnătíchăd ăn ătínăd ngătheoălo iăhìnhăkháchăhƠngăt ă2009ă- 2014

9,66% 10,58% 9,97% 11,94% 13,58%

16,00%

90,34% 89,42% 90,03% 88,06%

86,42% 84,00%

0,00%

10,00%

20,00%

30,00%

40,00%

50,00%

60,00%

70,00%

80,00%

90,00%

100,00%

Cá nhân Doanh nghi p

(Ngu n: T ng h p t BCTC đã ki m toán n m 2010- 2013, BCTC ch a ki m toán 2014 c a VCB)

b.ăC ăc uătínăd ngătheoăngƠnhăkinhăt

Phát huy vai trò c a m t Ngơn hƠng Th ng m i NhƠ n c l n, trong đi u hƠnh công tác tín d ng giai đo n 2009-2014, Vietcombank luôn g ng m u bám sát ch đ o, đi u hƠnh c a Chính ph , đ m b o

an toƠn ho t đ ng c a h th ng ngơn hƠng Th c hi n các gi i pháp m r ng tín d ng có hi u qu , tháo

8

g khó kh n cho s n xu t kinh doanh, Vietcombank đư tích c c tri n khai nhi u ch ng trình lưi su t u đưi h tr doanh nghi p

B ngă2-2:ăB ngăphơnătíchăd ăn ătínăd ngătheoăngƠnhăkinhăt ăt ă2009ă- 2014

n v tính: T đ ng

Ch ătiêu 31-12-2009

BCTN

31-12-2010 BCTN

31-12-2011 BCTN

31-12-2012 BCTN

31-12-2013 BCTN

31-12-2014 CKT/HN

S n xu t vƠ phơn ph i

đi n, khí đ t vƠ n c

S n xu t vƠ gia công

ch bi n

Nông, lơm, th y h i

s n

V n t i kho bưi vƠ

thông tin liên l c

T ngăc ng 141.621 176.815 209.418 241.163 274.314 323.331

(Ngu n: T ng h p t BCTC đã ki m toán n m 2010- 2013, BCTC ch a ki m toán 2014 c a VCB)

Trong n m 2014, Vietcombank ch tr ng thúc đ y t ng tr ng tín d ng, phù h p v i m c tiêu kinh doanh c a n m; c nh tranh lưi su t trên c s linh ho t, hi u qu , không h chu n tín d ng Tích c c bán chéo s n ph m d ch v c ng nh t p trung t ng tr ng tín d ng vƠo khách hƠng có tình hình tƠi chính lƠnh m nh, các ngƠnh/l nh v c có tri n v ng t t; Ngơn hƠng c ng ti p t c chú tr ng cho vay đ i v i các

l nh v c u tiên nh l nh v c nông nghi p, nông thôn, xu t kh u, công nghi p h tr , doanh nghi p nh

vƠ v a, doanh nghi p ng d ng công ngh cao theo ch tr ng c a Chính ph t i Ngh quy t s

01/NQ-CP vƠ ch đ o c a Ngơn hƠng NhƠ n c

c.ăC ăc uătínăd ngătheoăth iăh năvay

Tuơn th theo thông t s 15/2009/TT-NHNN c a ngơn hƠng NhƠ n c v vi c si t ch t t l dùng

v n ng n h n cho vay trung vƠ dƠi h n ch còn 30%, trong su t giai đo n t 2009 đ n 2014 Vietcombank luôn c g ng gia t ng t tr ng n vay ng n h n trong c c u d n K t qu t chi m 52,04% n m 2009,

t tr ng d n ng n h n t ng lên 63,95% trong c c u d n theo th i h n vay n m 2014

9

Bi uăđ ă2-3:ăPhơnătíchăd ăn ătínăd ngătheoăth iăh năvayăt ă2009ă- 2014

(Ngu n: T ng h p t BCTC đã ki m toán n m 2010- 2013, BCTC ch a ki m toán 2014 c a VCB)

2.2.1.3 V ch t l ng tín d ng

B ngă2-3:ăB ngăphơnătích ch tăl ngăd ăn ătínăd ngăt ă2009ă- 2014

n v tính: T đ ng

Ch ătiêu

31-12-2009 BCTN

31-12-2010 BCTN

31-12-2011 BCTN

31-12-2012 BCTN

31-12-2013 BCTN

31-12-2014 CKT/HN

N đ tiêu chu n 130.089 154.293 174.351 201.799 244.080 296.924

N có kh n ng m t v n 2.663 3.683 2.347 1.451 2.792 3.527

T ngăc ng 141.622 176.813 209.417 241.163 274.315 323.332

(Ngu n: T ng h p t BCTC đã ki m toán n m 2010- 2013, BCTC ch a ki m toán 2014 c a VCB)

B ngă2-4:ăT ăl ăn ăquáăh năvƠăn ăx uăt ă2009ă- 2014

Ch ătiêu

31-12-2009 BCTN

31-12-2010 BCTN

31-12-2011 BCTN

31-12-2012 BCTN

31-12-2013 BCTN

31-12-2014 CKT/HN

(Ngu n: T ng h p t BCTC đã ki m toán n m 2010- 2013, BCTC ch a ki m toán 2014 c a VCB)

10

Ngơn hƠng Ngo i Th ng Vi t Nam luôn chú tr ng đ n công tác qu n tr r i ro tín d ng, t l n

x u luôn duy trì d i 3% trong giai đo n t 2009-2014 M c dù v y, t l n quá h n c a ngơn hƠng v n còn khá cao th ng trên m c 8% trong đó đ nh đi m lƠ n m 2011 m c 16,74% Giai đo n 2013 -2014,

đ c xem lƠ giai đo n Vietcombank t p trung ch đ o quy t li t, nghiêm nghiêm túc cho công tác thu h i

n , chú tr ng qu n lỦ theo nhóm khách hƠng, ngƠnh hƠng k t h p nơng cao ch t l ng công tác th m đ nh

đ ng n ch n n x u ngay t khơu th m đ nh, gi i ngơn

2.2.1.4 V công tác x lý n x u t i Ngân hàng Ngo i Th ng Vi t Nam

Công tác phơn tích, đánh giá th c tr ng khách hƠng vƠ tƠi s n đ m b o đ c ti n hƠnh k p th i đ xác đ nh kh n ng thu h i n vƠ xơy d ng bi n pháp, l trình thu n h p lỦ Hi u qu ho t đ ng vƠ trách nhi m c a Ban X lỦ n t i Chi nhánh đ c t ng c ng Quy trình x lỦ n có v n đ , quy trình x lỦ tƠi

s n đ m b o vƠ nhi u v n b n h ng d n c ng đ c k p th i ch đ o đ Chi nhánh có đ y đ công c trong công tác thu h i vƠ x lỦ n

2.2.2 Th c tr ng s d ng công c phái sinh tín d ng t i Ngân hàng Ngo iăTh ngăVi t Nam

Giao d ch hoán đ i r i ro tín d ng đ u tiên xu t hi n Vi t Nam vƠo n m 2006 khi Công v n s 3324/NHNN-CSTT ngƠy 27/4/2006 c a Ngơn hƠng NhƠ n c Vi t Nam (NHNN) cho phép HSBC (chi nhánh thƠnh ph H Chí Minh) th c hi n thí đi m, sau đó lƠ Citibank (chi nhánh HƠ N i) vƠ Standard Chartered (chi nhánh HƠ N i) cung c p d ch v nƠy

n nay, qua th i gian thí đi m, NHNN v n ch a có s ch p thu n rõ rƠng cho các ngơn hƠng

nh HSBC (chi nhánh Tp HCM), Citibank (chi nhánh HƠ N i) vƠ Standard Chartered (chi nhánh HƠ N i)

ti p t c cung c p s n ph m đ u t g n v i r i ro tín d ng, trong khi trên th tr ng Vi t Nam hi n nay không còn t ch c nƠo đ c phép cung c p s n ph m nƠy Trên th c t , ch nh ng nhƠ TNN m i có th mua CDS v i tƠi s n tham chi u lƠ trái phi u qu c t Vi t Nam t các t ch c qu c t

Thông t 19/2013/TT-NHNN quy đ nh v vi c mua, bán vƠ x lỦ n x u c a Công ty Qu n lỦ tƠi

s n c a các t ch c tín d ng Vi t Nam ban hƠnh ngƠy 06/09/2013 vƠ có hi u l c k t ngƠy 15/09/2013

đư m ra m t h ng m i cho vi c s d ng công c phái sinh tín d ng gi m thi u r i ro tín d ng, tuy nhiên h th ng pháp lỦ ch a hoƠn thi n gơy khó kh n cho vi c qu n tr r i ro tín d ng c a các NHTM nói chung và Ngân hàng Ngo i Th ng nói riêng

2.2.2.1 Nh ng công c Vietcombank đang s d ng đ gi m thi u r i ro tín d ng

Vietcombank luôn ph i đ ng tr c các r i ro tín d ng lƠ nguy c m t mát v tƠi chính khi các bên

đ i tác không th hoƠn thƠnh ngh a v đúng h n R i ro tín d ng phát sinh ch y u trong nghi p v cho vay d i hình th c các kho n cho vay vƠ ng tr c cho khách hƠng, trong đ u t d i hình th c các

ch ng khoán n Các công c tƠi chính ngo i b ng nh cam k t cho vay c ng ti m n r i ro tín d ng

Qu n lỦ vƠ ki m soát r i ro tín d ng đ c th c hi n thông qua các chính sách vƠ th t c có liên quan, trong đó có chính sách qu n lỦ r i ro tín d ng vƠ ho t đ ng c a y ban Qu n lỦ R i ro vƠ H i đ ng Tín

d ng Vietcombank ti n hƠnh phơn lo i n đ i v i các kho n cho vay vƠ ng tr c cho khách hƠng vƠ các

t ch c tín d ng khác d a trên Quy t đ nh 493 vƠ Quy t đ nh 18, qua đó th ng xuyên đánh giá r i ro

c a các kho n n có v n đ , n x u vƠ đ xu t bi n pháp x lỦ phù h p

Vietcombank chú tr ng qu n lỦ r i ro theo nhóm khách hƠng, ngƠnh hƠng, k t h p v i nơng cao

ch t l ng công tác th m đ nh đ ng n ch n r i ro tín d ng ngay t b c th m đ nh, gi i ngơn, đ ng th i

t ng c ng vƠ th c hi n hi u qu công tác ki m tra tr c, trong vƠ sau khi cho vay Bên c nh đó, Vietcombank c ng t ng c ng công tác giám sát t xa t t c các Chi nhánh, Công ty tr c thu c, đ a ra các c nh báo s m nh m ng n ch n r i ro đ ng th i ti n hƠnh h u ki m đ i v i m t s ch ng trình tín

d ng nh m phát hi n các giao d ch không tuơn th đi u ki n, quy trình

qu n lỦ r i ro tín d ng Vietcombank s d ng các công c :