Trong kho tàng thi ca Viêêt Nam không biết bao nhiêu bài thơ hay được viết theo những thể thơ khác nhau.
Trang 1Thuyết minh về một văn bản thể thơ lục bát ngữ văn 8
Tháng Một 21, 2015 - Category: Lớp 8 - Author: admin
Thuyet minh ve tho luc bat – Đề bài: Anh chị hãy viết bài văn Thuyết minh về môt văn bản thê thơ lục bát mà anh chị yêu thích.
Trong kho tàng thi ca Viêêt Nam không biết bao nhiêu bài thơ hay được viết theo những thể thơ khác nhau Có thể nói mỗi thể thơ có môêt cái hay khác nhau mọt cách diễn đạt riêng, nhịp điêêu riêng nhưng trong số đó thể thơ lục bát có nguồn gốc lâu đời nhất và dễ sử dụng nhất Chẳng thế mà từ
xa xưa người Viêêt ta đã sử dụng nó trong những câu ca dao, trong lời hát ru Môêt bài hát ru mà ít nhiều người đã từng được nghe là:
“ Đố ai nằm võng không đưa
Ru con không hát đò đưa không chèo
Đố ai đốt cháy ao bèo
Để tôi gánh đá Đông Triều về ngâm
Bao giờ cho đá nảy mầm
Sung kia nảy nụ cho hành ra hoa
Bao giờ trạch đẻ ngọn đa
Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình
Bao giờ dâu biếc dựng đình
Lim kia làm kén thì mình lấy ta.”
Với ưu điểm của thể thơ này các bà các mẹ ngày xưa đã vâên dụng sáng tạo vào hát ru cho con ngủ điều gì làm nên những điều đó Bài ca dao này đã được vâên dụng triêêt để thể thơ lục bát này
Bài thơ chứa đựng môêt nôêi dung quê hương đất nước, những sinh hoạt hằng ngày, những tình cảm của trai gái Bài thơ như vẽ lên những nghịc lý để thấy được sự khó khăn trong tình yêu “ Đố” được điêêp nhiều lần như thách thức như gợi tả sự khó khăn Môêt loạt các hình mang tính chất phản quy luâêt như: “ nằm võng không đưa”, “ ru con không hát”, “đò đưa không chèo”, nào là “ đốt cháy ao bèo”, “ đá nảy mầm”, “ trạch đẻ ngọn đa”… Những hình ảnh ấy vừa đem lại cảm giác vui khi nói lên nghịch lý hay nhưng cũng nói lên sự khó khăn trong tình yêu của đôi trai gái Những hình ảnh rất đỗi quen thuôêc của làng cảnh thôn quê mang đến cảm giác gần gũi dễ hiểu và nhẹ nhàng
Trang 2Qua bài ca dao hát ru này ta có thể thấy được cấu trúc nhịp điêêu thơ của thể lục bát Về cấu trúc của môêt bài thơ thể lục bát thì gồm nhiều câu , hai câu thành môêt căêp Trong đó câu trên sáu tiếng, câu dưới tám tiếng, tiếng thứ sáu của câu đầu sẽ hiêêp vần với tiếng thứ sáu của câu tám tiếng Nói chung thể thơ này có cách hiêêp vần chủ yếu là vần lưng và vần chân Từ “ chèo” trong câu tám hiêêp vần với từ “ bèo” trong câu sáu Sau đó từ “ bèo” lại hiêêp vần với từ “ Triều” trong câu sáu tiếng sau Cứ thế tiếp tục hiêêp vần cho đến khi kết thúc bài
Bài ca dao có nhịp điêêu nhẹ nhàng vì thế cho nên mới trở thành những bài hát ru con của các bà các mẹ ta Nhịp điêêu du dương tha thiết như mang tất cả bình yên của tình thương yêu, của quê hương chôn rau cắt rốn để mang vào giấc mơ của những thiên thần bé nhỏ Chính là nhờ nhịp điêêu của thể thơ này, câu thơ đầu ngắt nhịp 2/2/2 kết hợp với câu sau nhịp 4/4 tạo nên âm hưởng ngọt ngào sâu lắng
“ Đố ai/ nằm võng/ không đưa
Ru con không hát/ đò đưa không chèo”
Trang 3Nhịp thơ như cuốn lấy nhau như nhịp nhàng vỗ về giấc ngủ Đến những câu thơ tiếp theo nhịp điêêu có sự thay đổi:
“ Bao giờ cho đá/ nảy mầm
Sung kia nảy nụ/ cho hành ra hoa
Bao giờ/ trạch đẻ/ngọn đa
Sáo đẻ dưới nước/ thì ta lấy mình”
Không chỉ có nhịp điêêu nhẹ nhàng biến đổi linh hoạt mà bài ca dao còn mang đâêm ngôn ngữ giản dị của người dân làng quê Nhưng hình ảnh bình dị thân quen của cay ao bèo đầu làng, nó gợi tả môêt màu xanh và những đám nổi lềnh bềnh trên măêt nước trôi theo dòng chảy không biết đi về đâu Rồi ngôn ngữ “ mình- ta” nghe thân thiết quá, nó vốn đẹp như tình cảm của những con người làng quê Và cũng vì thế căêp tư xưng hô này được sử dụng rất nhiều trong ca dao cũng như thơ mà tiêu biểu là bài Viêêt bắc của nhà thơ Tố Hữu
Như vâêy có thể thấy bài thơ thâêt đáng yêu và đáng quý, hình ảnh thân thuôêc rất đỗi thân quen, môêc mạc mà giản dị Thể thơ lục bát cũng góp phần làm nên sức hấp dẫn của bài ca dao này Với nhịp điêêu nhẹ nhàng du dương ấy nó trở thành môêt bài hát ru con khiến nhiều người được nghe phải xúc đôêng Thâêt vâêy lớn rồi nhưng mỗi khi nghe ai đó- những người mẹ hát ru con bài ca dao này thì nỗi nhớ tuổi thơ lại ùa về trong trái tim của mỗi người