- Những xúc cảm chân thành của tác và hình ảnh người bà giàu tình thương,giàu đức - Liên hệ để thấy được nỗi nhớ về người bà trong hoàn cảnh tác giả đang ở xa tổ quốc có mối quan hệ chặt
Trang 1Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
TUẦN 12Kết quả cần đạt
- Hiểu được bài thơ gợi nhớ kỉ niệm về tình bà cháu đồng thời thể hiện tình cảm chân thành của người cháu dối với bà Thấy được sang tác của nhà thơ trong việc sử dụng hình ảnh khơi gợi,liên tưởng ,kết hợp giữa miêu tả,tự sự ,bình luận với biểu cảm một cách nhuần nhuyễn
- Thấy được sự phong phú của thể thơ tự do Hiểu , cảm nhận được giá trị nội dung
nà nghệ thuật của bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lơng mẹ
- Hiểu,cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ Ánh trăng của
Nguyễn Duy Biết được đặc điểm và những đóng góp của thơ Việt Nam vào nền văn học dân tộc
Thấy rõ vai trò kết hợp của các yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự và biết vận dụng viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận
Ngày soạn 08/11/2014 Ngày dạy 10/11/2014 Dạy lớp 9A
Ngày dạy 11/11/2014 Dạy lớp 9B
TIẾT 56 VĂN BẢN : BẾP LỬA ( Bằng Việt )
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Những hiểu biết bước đầu về tác giả Bằng Việt và hoàn cảnh ra đời bài thơ
- Những xúc cảm chân thành của tác và hình ảnh người bà giàu tình thương,giàu đức
- Liên hệ để thấy được nỗi nhớ về người bà trong hoàn cảnh tác giả đang ở xa tổ quốc
có mối quan hệ chặt chẽ với những tình cảm với quê hương, đất nước
* Tích hợp liên môn:
- Tiếng Việt: (các biện pháp tu từ…)
- Tập làm văn: Các phương thức biểu đạt; Yếu tố nghị luận trong thơ
- Môn Giáo dục công dân: Nếp sống văn minh thanh lịch
- Môn lịch sử: Nạn đói 1945
3 Thái độ : Giáo dục học sinh trân trọng tình cảm, kỷ niệm tuổi thơ, yêu quý người
bà, yêu quý trân trọng tình cảm quê hương
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Giáo viên : Sưu tầm tập thơ Hương cây – Bếp lửa
2 Học sinh : chuẩn bị bài theo yêu cầu của giáo viên (T55)
III Tiến trình bài dạy
1.Kiểm tra bài cũ (không)
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’)
Nếu phải đi xa em nhớ nhất những kỷ niệm gì về bà của mình ?
Phát biểu tự do
Trang 2Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
Đó là những kỷ niệm của các em về bà Vậy nhà thơ Bằng Việt nhớ về bà của mình khi đi xa như thế nào ta học bài hôm nay
2 Dạy nội dung bài mới:
Nhà thơ Bằng Việt tên thật là Nguyễn Việt
Bằng, sinh ngày 15 tháng 6 năm 1941 tại
thành phố Huế; nguyên quán xã Chàng
Sơn, huyện Thạch Thất, thành phố Hà
Nội Năm 1965, ông tốt nghiệp Khoa Pháp
lý Trường đại học Tổng hợp Kiev của
Liên Xô, về nước làm việc tại Viện Luật
I Đọc, tìm hiểu chung (14’)
1 Tác giả
- Bằng Việt tên khai sinh làNguyễn Việt Bằng, sinh năm 1941,quê ở Thạch Thất, Hà Tây
- Ông làm thơ từ đầu những năm
60 và thuộc thế hệ các nhà thơtrưởng thành trong thời kì khángchiến chống Mĩ
- Ngoài làm thơ, Bằng Việt còndịch tác phẩm của nhiều nhà thơnổi tiếng trên thế giới
- Thơ Bằng Việt trong trẻo, mượt
mà thường khai thác những kỉniệm, ước mơ của tuổi trẻ
- Ông từng là Chủ tịch Hội đồngthơ Hội Nhà văn Việt Nam, hiệnđang là Chủ tịch Hội liên hiệp Vănhọc nghệ thuật Hà Nội
Trang 3Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
?
HS
GV
GV
học thuộc Uỷ ban Khoa học xã hội Việt
Nam Năm 1969, Bằng Việt chuyển sang
Hội Nhà văn Việt Nam, và năm sau
-1970, ông tham gia công tác ở chiến
trường Bình Trị Thiên, với tư cách là một
phóng viên chiến trường và làm tại Bảo
tàng truyền thống cho Binh đoàn Trường
Sơn - 559
Đến năm 1975, Bằng Việt về làm việc tại
Nhà xuất bản Tác Phẩm Mới
Từ năm 1983-1989, ông được bầu làm
Tổng thư ký Hội Văn học nghệ thuật Hà
Nội, Tổng biên tập đầu tiên của báo
Người Hà Nội ấn hành từ năm 1985; làm
Tổng biên tập tờ tạp chí Diễn đàn Văn
nghệ Việt Nam (1989-1991), Phó Chủ tịch
Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật
Việt Nam Năm 2001, ông được bầu làm
Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ
thuật Hà Nội và được bầu lại làm Chủ tịch
Hội nhiệm kỳ 2006 - 2010, 2010-2015
Ông còn từng là Thành uỷ viên, Thư ký
thường trực, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân
dân thành phố Hà Nội (1991-2000)
Nhà thơ Bằng Việt là Uỷ viên Ban Chấp
hành Hội Nhà văn Việt Nam khoá 5, hiện
là Chủ tịch Hội đồng thơ của Hội khoá 8
Hãy cho biết xuất xứ và hoàn cảnh ra đời
của bài thơ?
Phát biểu
Chốt ghi
Bài thơ được sáng tác năm 1963 ,khi tác
giả đang học năm học thứ hai tại Dại học
tổng hợp Kiev
Nhà thơ kể lại: những năm đầu tôi theo
học ở đây tôi nhớ nhà kinh khủng Tháng 9
ở bên đó trời se se lạnh buổi sương mờ mờ
mặt đất gợi tôi nhớ cảnh mùa đông ở quê
nhà Mỗi buổi dậy sớm đi học tôi thấy nhớ
khung cảnh bếp lửa thân quen Nhớ hình
2 Tác phẩm
- Xuất xứ: Trong tập “ Hương cây
bếp lửa ” in chung với Lưu Quang
Vũ
- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ đượcsáng tác năm 1963 , khi tác giảđang học nghành luật ở nướcngoài
Trang 4Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
ảnh bà nội lụi cụi dậy sớm nấu nồi sôi,
luộc củ khoai củ sắn cho con cháu Như
vậy chúng ta thấy bài thơ được xuất phát
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa
Hai câu này tác giả dụng biện pháp nghệ
- Đại ý: Những cảm xúc và suyngẫm về bà và về bếp lửa
- Bố cục: 4 đoạn+ Khổ 1: Hình ảnh bếp lửa khơinguồn cho dòng hồi tưởng cảm xúc
về bà
+ Bốn khổ tiếp: Hồi tưởng những
kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà và bếplửa
+ Khổ 6: Suy ngẫm về bà và bếplửa
+ Khổ cuối: Cháu đã trưởng thành,
đi xa nhưng vẫn không nguôi nhớ
về bà
II Phân tích (20’)
1 Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn dòng hồi tưởng cảm xúc.
Trang 5Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
Chờn vờn là từ láy tượng hình vừa giúp
ta hình dung làn sương sớm đang bay
nhè nhẹ quanh bếp lửa vừa gợi cái mờ
nhòa của hình ảnh kí ức theo thời gian Từ
ấp iu là một sáng tạo mới mẻ của tác giả
Đó không phải là từ láy, từ ghép đơn
thuần mà là sự kết hợp và biến thể của hai
từ ấp ủ, nâng niu Ấp iu gợi đến bàn tay
kiên nhẫn, khéo léo và tấm lòng chi chút
của người nhóm bếp
Với biện pháp nghệ thuật như vậy giúp em
thấy được điều gì về hình ảnh bếp lửa bà
hình ảnh người bà ?
Chốt ghi
Giảng:
Bắt đầu bằng hình ảnh bếp lửa "chập chờn
trong sương sớm, chập chờn trong kí ức.
Hơi ấm của bếp lửa bắt đầu truyền thấm,
bắt đầu nhen nhóm, khơi nguồn cho mạch
cảm xúc thương yêu của cháu khi nhớ về
bà Hình ảnh "Một bếp lửa" điệp lại hai
lần như nhắc nhớ, như hơi thổi vào bếp
lửa đang "ấp iu", để nhịp hồi tưởng bắt
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa
Nắng mưa là hình ảnh ẩn dụ: nói về cuộc
đời vất vả của người bà, bà nhóm bếp bất
kể nắng mưa, bất kể mùa đông hay mùa
hè bất kể buổi sớm hay chiều thì bàng đôi
tay vén khéo bà vẫn nhóm lên ngon lửa
trong cái bếp bình dị ấy để cho cháu bát
cơm củ khoai
Chuyển phần 2
Đọc 3 khổ thơ tiếp
Qua khổ thơ thứ 2,3,4 tác giả nhớ lại
những kỷ niệm nào khi sống bên bà ?
Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói
Năm ấy là ănm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe khô rạc ngựa gầy
Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu
Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay
Tích hợp môn lịch sử
“Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi” cho
- Hình ảnh bếp lửa bình dị, gần gũi,thân thuộc
- Đôi bàn tay kiên nhẫn, khéo léo
và tấm lòng chi chút của bà trongcông việc nhóm bếp hàng ngày
2 Hồi tưởng những kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà và bếp lửa.
Trang 6Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
- Lên bốn tuổi tác giả nhắc tới sự kiện
khốc liệt của những năm tháng chiến tranh
của dân tộc ta hồi 1945
Nạn đói đã cướp đi bao mạng người
- Nghệ thuật tách từ đói mòn đói mỏi nhà
thơ nhấn mạnh vào cái đói
Trong năm tháng đói kém đó với tài thu
vén của bà đã giúp gia đình nhà thơ vượt
qua nạn đói
Khói bốc lên làm mắt cháu cay Cái cay
của sống mũi bây giờ có lẽ là bởi sự ám
ảnh của mùi khói năm xưa nhưng cũng là
nỗi xúc động của nhà thơ
? Tác dụng của phương thức biểu đạt và
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế !
Mẹ ở cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,
Tu hú ơi ! Chẳng đến ở cùng bà
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa ?
Tiếng chim tu hú vang vọng trong trí nhớ
của tác giả, giúp tác giả nhớ lại những gì
về bà?
Chốt ghi
- Nhà thơ đã sử dụng những từ ngữgợi tả, gợi cảm để khắc sâu nỗi ámảnh về những năm tháng tuổi thơgian khổ thiếu thốn, nhọc nhằn.Trong tâm trí cháu, bếp lửa, ngọnkhói, mùi khói trở thành ấn tượngkhông thể nào quên cùng với hìnhảnh bà
- Sự tận tụy, tình yêu thương, đùm
Trang 7Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa ?
Khi cháu đi xa chỉ có con tu hú ở bên bà,
nhà thơ trách con tu hú không đến ở cùng
bà lời trách tưởng như vô lí nhưng lại rất
có lí bởi nó xuất phát từ lí lẽ của trái tim ,
từ tình thương của cháu dành cho bà
Qua dòng hồi tưởng em thấy tình cảm của
nhà thơ đối với bà ntn ?
Chốt ghi
Yêu cầu hs đọc tiếp những câu tiếp
Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
Vẫn vững lòng , bà dăn cháu đinh ninh
Bố ở chiến khu bố còng việc bố
Mày có viết thư chớ kể này kể nọ
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên
Quan sát câu thơ “Năm giặc đốt làng
cháy tàn cháy rụi” và nhận xét về cách
dùng từ của tác giả ?
Ở đoạn này tác giả tiếp tục dụng nghệ
thuật tách từ và những từ cháy tàn cháy
rụi để nhấn mạnh cảnh xóm làng bị tàn
phá đau thương và sự khốc liệt của chiến
tranh
Em nhận xét gì về lời dẫn của tác giả
trong đoạn này , cách dẫn đó có mục đích
gì ?
- Dẫn lời dẫn trực tiếp và ngôn ngữ mộc
mạc giản dị: mày chớ kể này kể nọ của
người bà giúp ta hình dung giọng nói,
tiếng nói, tình cảm và suy nghĩ của bà
Sáng lên phẩm chất của người bà, người
bọc, chở che bà dành cho cháu
- Nỗi lo lắng, lòng biết ơn sâu sắccủa cháu đối với bà
Trang 8Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
Yêu cầu hs quan sát tiếp đoạn:
Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen
Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng
Từ hình ảnh bếp lửa, cuối đoạn xuất hiện
điệp ngữ “ngọn lửa” là có dụng ý gì?
Nghệ thuật điệp ngữ “Một ngọn lửa” và
những hình ảnh biểu tượng có sức khái
quát cao Một bếp lửa bình dị, mộc mạc
nay biến thành một ngọn lửa biểu tượng
Chốt ghi
Chuyển phần 3
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt
bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa !
Có từ ngữ được lặp đi lặp lại nhiều lần
trong khổ thơ, đó là từ nào?
Giảng trên bản phụ các em quan sát
Điệp từ “nhóm” trong từng câu thơ có
những ý nghĩa giống và khác nhau ntn
- Tinh thần vững vàng, bền bỉ, vượtqua khó khăn, thử thách của bà
Bếp lửa của bà còn được nhen lênbởi ngọn lửa của tình yêu thương
ấm áp, của niềm tin vững bền, củasức sống bất diệt
3 Những suy ngẫm về bà
Trang 9Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
Đọc khổ cuối
Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
- Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa ?
Em có nhận xét gì về cách diễn đạt của
tác giả ở khổ thơ cuối ? Câu thơ mở đầu
của khổ cuối được tác giả dùng dấu chấm
ở giữa dòng thơ ngắt ra làm hai vế để biểu
thị cuộc đời cháu đã sang một trang mới,
giờ cháu đã trưởng thành và đi xa
Điệp từ có và trăm thể hiển rõ hơn điều
đó
Rồi cuối khổ thơ tác giả dùng câu hỏi tu từ
nói về nỗi nhớ của cháu về bà Nơi quê
nhà nơi cháu đã trải qua thời gian cháu và
bà quấn quýt bên nhau Thế thì …
Cách diễn đạt đó có tác dụng gì ?
Chốt ghi
Câu thơ giản dị thế thôi nhưng lại khái
quát về đạo lí muôn đời của dân tộc ta đó
là đạo lí “ Uống nước nhớ nguồn”
Bài thơ đã thành công gì về nội dung và
nghệ thuật
Trả lời theo ghi nhớ
Định hướng cho ghi
- Điệp từ “nhóm” vừa có ý nghĩa
cụ thể vừa có ý nghĩa từu tượng
Để ca ngợi bà – Người nhóm lửa,giữ lửa và truyền lửa
Câu thơ khái quát rất tự nhiên vàhợp lí: Bếp lửa thiêng liêng đã trởthành một phần không thể thiếutrong đời sống tinh thần của cháu
4 Tình cảm của cháu khi đi xa
Ở nơi xa, cháu vẫn nhớ về bà – nhớ
về quá khứ, cuội nguồn về quêhương đất nước
III Tổng kết (5’)
1 Nghệ thuật :
- Xây dựng hình ảnh thơ vừa cụ thể,gần gũi , vừa gợi nhiều liên tưởngmang ý nghĩa biểu tượng
- Viết theo thể thơ tám chữ phù hợp
Trang 10Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
* Tích hợp môn GDCD: Nếp sống văn
minh thanh lịch
Em rút ra bài học gì về cách ứng xử với
ông bà, cha mẹ người thân trong gia đình
Tự rút ra bài học cho bản thân
với giọng điệu cảm xúc hồi tưởng
- Học thuộc long đọc diễn cảm bài thơ
- Phân tích sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa miêu tả,tự sự nghị luận và biểu cảm ở một đoạn thơ tự chọn trong bài thơYC : Đọc kĩ văn bản, trả lời câu hỏi sgk, tìm hiểu về dân tộc Tà Ôi
Trang 11Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
Ngày soạn 09/11/2014 Ngày dạy 11/11/2014 Dạy lớp 9A
Ngày dạy 13/11/2014 Dạy lớp 9B
TIẾT 57: VĂN BẢN KHÚC HÁT RU NHỮNG EM BÉ LỚN TRÊN LƯNG MẸ
Nguyễn Khoa Điềm
( Hướng dẫn đọc thêm )
I Mục tiêu
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu được
- Tác giả Nguyễn Khoa Điềm và hoàn cảnh ra đời bài thơ
- Tình cảm bà mẹ Tà-Ôi dành cho con gắn chặt với tình yêu quê hương đất nước và niềm tin vào sự tất thắng của cách mạng
- Nghệ thuật ẩn dụ,phóng đại ,hình ảnh thơ mang tính biểu tượng ,âm hưởng của những khúc hát rut ha thiết ,trìu mến
2 Kĩ năng
- Nhận diện các yếu tố ngôn ngữ ,hình ảnh mang màu sắc dân gian trong bài thơ
- Phân tích được mạch cảm xúc trữ tình trong bài thơ qua những khúc hát của bà
mẹ ,của tác giả
- Cảm nhận được tinh thần kháng chiến của nhân dân ta trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước
3 Thái độ
Giáo dục học sinh yêu quý, trân trọng người thân của mình, tình cảm yêu quê
hương.Trân trọng hình ảnh người phụ nữ trong cuộc kháng chiến của dân tộc
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Giáo viên : Tham khảo tài liệu phục vụ cho bài học
2 Học sinh : Chuẩn bị bài theo yêu cầu của giáo viên
III Tiến trình bài dạy
1.Kiểm tra bài cũ (4’)
* Câu hỏi : Nội dung chính của bài thơ Bếp Lửa ? Và đọc thuộc lòng 3 khổ cuối của
bài thơ ?
* Đáp án
- Từ những kỉ niệm tuổi thơ ấm áp tình bà cháu ,nhà thơ cho ta hiểu thêm về tìnhngười bà ,những người mẹ ,về nhân dân nghĩa tình
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’)
Trong thơ ca hiện đại VN, có rất nhiều hình ảnh người mẹ được khắc hoạ như Mẹ Suốt, mẹ Tơm, bà Bủ, bà mẹ Việt Bắc Mỗi hình ảnh mang 1 vẻ đẹp riêng Bài học hôm nay sẽ cho chúng ta tiếp xúc với với một bà mẹ dân tộc Tà Ôi ( Thừa Thiên) với những em bé “lớn trên lưng mẹ”
2 Dạy nội dung bài mới
Trang 12Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
Bài thơ được làm theo thể thơ nào ?
phương thức biểu đạt của bài thơ ?
Chốt ghi
Em hiểu A-Kay là gì ? Ka-lưi : nghĩa là
gì ?
Tìm hiểu chú thích
Bài thơ chia làm mấy phần? Nội dung
từng phần? hãy đặt tên cho từng khúc
hát ru trong bài thơ ?
Chốt ghi
Em có nhận xét gì về cấu trúc bài thơ ?
- Lặp lời và lặp câu
Em cu tai ngủ trên lưng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ
Ngủ ngoan A-Kay ơi
Ngủ ngoan A-Kay hỡi
- Lặp nhịp: Phần lớn các câu thơ đều
Nội dung: Thảo luận câu hỏi 2 SGK
Thời gian: Thời gian HĐN (3’)
trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước Chất chính luận làm cho thơ Nguyễn Khoa Điềm vừa dạt dào cảm xúc,vừa lắng đọng suy nghĩ
2 Tác phẩm
- “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ” ra đời năm 1971 tại chiến khu miền tây Thừa Thiên
- Thể thơ tự do
- Phương thức biểu đạt : biểu cảm
- Bài thơ chia làm 3 phần (khúc) , mỗi khúc hát có hai khổ thơ :+ Khúc 1: Khúc hát ru của người
mẹ thương con, thương bộ đội.+ Khúc 2: Khúc hát ru của người
mẹ thương con, thương dân làng.+ Khúc 3: Khúc hát ru của người
mẹ thương con, thương đất nước
II Phân tích ( 20’ )
1 Câu hỏi 2 sgk 154
Trang 13Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
?
HS
GV
*
Học sinh thảo luận trong nhóm
GV quản lý, giúp đỡ nhóm yếu; gợi ý
+ Hình ảnh người mẹ gắn với hoàn cảnh,
công việc qua từng đoạn thơ
+ Khổ 1 : ( lời ru 1) mẹ giã gạo góp phần
nuôi bộ đội kháng chiến -> công việc vất
vả được diễn tả qua những câu thơ gợi
cảm
Nhịp chày …
….Làm gối
+ Khổ thơ 2 : ( Lời ru 2 ) : Mẹ tỉa bắp
trên núi đang lao động sản xuất ở chiến
khu -> sự gian khổ của người mẹ -> câu “
lưng núi …nhớ”
+ Khổ thơ 3 ( lời ru 3) : Mẹ chuyển lán,
đạp rừng, cùng các anh trai, chị gái tham
gia chiến đấu bảo vệ căn cứ di chuyển
lực lượng để kháng chiến lâu dài với tinh
thần quyết tâm và lòng tin vào tương lai
thắng lợi
-> cả ba đoạn thơ -> những công việc
cùng tấm lòng của người mẹ trên khu
Nội dung: Thảo luận câu hỏi 3 SGK
Thời gian: Thời gian HĐN (3’)
Học sinh thảo luận trong nhóm
GV quản lý, giúp đỡ nhóm yếu; gợi ý
những phần khó
Yêu cầu đại diện nhóm trả lời Nhóm
- Hình ảnh bà mẹ Tà-ôi được khắc họa với những công vịêc cụ thể :
mẹ địu con giã gạo nuôi bộ đội ,tỉa bắp trên núi Ka-lưi,tham gia kháng chiến
2 Câu hỏi 3 sgk trang 154
Trang 14Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
- Hình ảnh mặt trời đã được chuyển
nghĩa , được tượng trưng hoá Hình ảnh
mặt trời ( đứa con) con là nguồn hạnh
phúc của mẹ chính con dã góp phần
sưởi ấm lòng tin yêu , ý chí của người mẹ
trong cuộc sống Mặt trời của con cứ trẻ
trung , cứ một ngày rực rỡ trên thế gian
này
Người mẹ có khát vọng như thế nào ?
HĐN (Hoạt động nhóm)
Nội dung: Thảo luận câu hỏi 4 SGK
Thời gian: Thời gian HĐN (3’)
Học sinh thảo luận trong nhóm
GV quản lý, giúp đỡ nhóm yếu; gợi ý
-> Mơ thấy bác Hồ -> Mơ đất nước thống
nhất, đó là niềm tin, lạc quan vào con,
vào cách mạng
Sự phát triển của tình cảm và ước vọng
của người mẹ qua 3 khúc ru ?
- Đoạn 1, 2 tình thương con gắn với tình
tình thương bộ đội , tình thương buôn
làng , thương quê hương gian khổ Bởi
vậy mẹ mong con mau chóng trở thành
chàng trai cường tráng khoẻ mạnh trong
lao động sản xuất
- Đoạn 3 tình thương con gắn liền với
tình yêu đất nước bởi vậy mẹ mong con
- Ở lời ru thứ nhất và thứ hai ,bà
mẹ mong con khôn lớn ,có sức vóc phi thường
3 Câu hỏi 4 sgk 154
Trang 15Giáo án Văn 9 Năm học 2014 - 2015
Trong bài thơ tác giả đã thành công bởi
những biện pháp nghệ thuật nào ?
Trả lời
Tình cảm của nhà thơ qua bài thơ ?
Trả lời
Thực hiện phần luyện tập trong sgk
- Yếu tố tự sự giúp bạn đọc hiểu rõ hơn
cuộc sống gian khổ , sự bền bỉ dẻo dai
(vừa sản xuất nuôi quân vừa tham gia
chiến đấu )của nhân dân ta ở chiến khu
Trị - Thiên thời chống mĩ
- Ở lời ru thứ 3 ,bà mẹ mong con khôn lớn về phương diện tinh thần ,mang lí tưởng của cả dân tộc
“Con mơ cho mẹ được thấy Bác
Hồ - Mai sau con lớn làm người tự
do ”
III Tổng kết (6’)
1 Nghệ thuật
- Sáng tạo trong kết cấu nghệ
thuật ,tạo nên sự lặp lại giống như
những giai điệu của lời ru ,âm hưởng của lời ru
- Nghệ thuật ẩn dụ phóng đại
- Liên tưởng độc đáo ,diễn đạt bằngnhững hình ảnh thơ có ý nghĩa biểutượng
2 Ý nghĩa văn bản
- Khúc hát ru những em bé lớn trên
lưng mẹ ngợi ca tình cảm thiết tha
và cao đẹp của bà mẹ Tà-ôi dành cho con,cho quê hương ,đất nước Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước
IV Luyện tập (1’)
2 Củng cố luyện tập (3’)
? Qua hai bài thơ Bếp lửa, khúc …mẹ, em có suy nghĩ gì về người mẹ, người bà
Việt Nam trong khi tổ quốc bị xâm lăng?
( học sinh phát biểu )
GV ĐHKT : + Chịu thương chịu khó, chắt chiu
+ Yêu con cháu, hết lòng vì con cháu+ Yêu quê hương thống nhất tình yêu tổ quốc+ Tham gia kháng chiến bằng những việc làm ý nghĩa+ Hy sinh thầm lặng …
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
- Học thuộc lòng,đọc diễn cảm bài thơ Trình bày nhận xét về giọng điệu bài thơ
- Soạn bài: Ánh trăng