MỤC ĐÍCH - Giới thiệu cho các em biết về cảnh đẹp của Việt Nam - Dạy cho các em về tình yêu thiên nhiên, đất nước, yêu môi trường sống… - Dạy cho các em biết bảo vệ môi trường xung quan
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG NAI
SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
-**** -
TÀI LIỆU GIẢNG DẠY NÂNG CAO NHẬN THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
LỚP 1
Đồng Nai, 2012
Trang 2MỤC LỤC
BÀI 1: CẢNH ĐẸP THIÊN NHIÊN 1
I MỤC ĐÍCH 1
II GIỚI THIỆU 1
III HOẠT ĐỘNG 1
IV TÓM TẮT 1
V BÀI TẬP 1
VI BÀI ĐỌC THAM KHẢO 2
BÀI 2: YÊU QUÝ ĐỘNG VẬT 3
I MỤC ĐÍCH 3
II GIỚI THIỆU 3
III HOẠT ĐỘNG 3
IV TÓM TẮT 3
V BÀI TẬP 3
BÀI 3: GIỮ GÌN VỆ SINH CÁ NHÂN 4
I MỤC ĐÍCH 4
II GIỚI THIỆU 4
III HOẠT ĐỘNG 4
IV TÓM TẮT 4
V BÀI TẬP 4
BÀI 4: GIỮ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH 5
I MỤC ĐÍCH 5
II GIỚI THIỆU 5
III HOẠT ĐỘNG 5
IV TÓM TẮT 6
V BÀI TẬP 6
BÀI 5: HOẠT ĐỘNG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TẠI NHÀ 7
I MỤC ĐÍCH 7
II GIỚI THIỆU 7
III HOẠT ĐỘNG 7
IV TÓM TẮT 7
V BÀI TẬP 8
Trang 3BÀI 6: MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN 9
I MỤC ĐÍCH 9
II GIỚI THIỆU 9
III HOẠT ĐỘNG 9
IV TÓM TẮT 10
V BÀI TẬP 10
Trang 4CẢNH ĐẸP THIÊN NHIÊN
I MỤC ĐÍCH
- Giới thiệu cho các em biết về cảnh đẹp của Việt Nam
- Dạy cho các em về tình yêu thiên nhiên, đất nước, yêu môi trường sống…
- Dạy cho các em biết bảo vệ môi trường xung quanh giữ gìn những cảnh đẹp non sông cho thế hệ sau…
II GIỚI THIỆU
Thiên nhiên là những gì hình thành và tồn tại trong tự nhiên Thiên nhiên là tài sản vô giá là môi trường sống của con người Thiên nhiên đẹp, muôn màu, ngàn vẻ, không ngừng vận động và thay đổi… có lẽ vậy mà thiên nhiên càng hấp dẫn Thưởng ngoạn, khám phá, cải tạo thiên nhiên vì cuộc sống đã trở thành nhu cầu của con người Những cảnh đẹp thiên nhiên mà bé đã biết qua Giới thiệu những cảnh đẹp thiên nhiên của tỉnh Đồng Nai và cả nước
- Cảnh đẹp tỉnh Đồng Nai: Hang dơi Long Khánh, Núi Chứa Chan, Thác Giang Điền, Rừng Sác Nhơn Trạch, sông Đồng Nai, Hồ Thác Mai, Khu du lịch Bửu Long, vườn Quốc Gia Cát Tiên…
- Cảnh đẹp Việt Nam: Hồ Gươm ở Hà Nội, Vịnh Hạ Long – Quảng Ninh, Thác Pongour – Đà Lạt, Hồ Sen – Đồng Tháp…
III HOẠT ĐỘNG
1 Giáo viên chuẩn bị những bức ảnh về cảnh đẹp của Việt Nam để giới thiệu cho các em danh lam thắng cảnh đất nước
2 Giáo viên có thể kết hợp với những câu chuyện về sự tích các danh lam thắng cảnh để kể cho học sinh như, sự tích Hồ Gươm, hay chuyện kể về Vịnh Hạ Long…
3 Giáo viên chia lớp ra thành những nhóm nhỏ để các em kể về cảnh đẹp mà các
em biết
4 Khi đi tham quan, du lịch ở những danh lam thắng cảnh, em phải làm gì để bảo
vệ môi trường xanh sạch đẹp: bỏ rác vào thùng, không bẻ hoa trong công viên, đi vệ sinh đúng chỗ, kông xả rác…
IV TÓM TẮT
V BÀI TẬP
1 Hãy kể những cảnh đẹp của đất nước mà em biết
2 Hãy kể những việc em có thể làm để bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp
BÀI 1
Thiên nhiên là toàn bộ những gì đang có chung quanh con người mà không phải
do con người tạo nên Thiên nhiên là tài sản vô giá là môi trường sống của con người
Trang 5VI BÀI ĐỌC THAM KHẢO
TRUYỀN THUYẾT VỊNH HẠ LONG
Vịnh Hạ Long nằm ở Vịnh Bắc Bộ và thuộc tỉnh Quảng Ninh Vịnh Hạ Long
có 1969 hòn đảo lớn nhỏ mà trong đó có 989 hòn đảo có tên nói lên hình dạng hoặc truyền thuyết về hòn đảo đó.Vịnh có tổng diện tích khoảng 434 km2, gồm 775 hòn đảo
đá vôi với nhiều hình thù đa dạng và mọi người tưởng tượng có sự sắp đặt của bàn tay Tạo Hoá, tạo nên một tam giác gồm Hang Đầu Gỗ ở phía tây, Hồ Ba Hầm ở phía nam
và đảo Cống Tây ở phía đôn
Vịnh Hạ Long giống như một tác phẩm nghệ thuật địa lý được hoàn thành sau hàng triệu năm biến đổi của địa chất Khi khám phá vịnh, chúng ta sẽ có một cảm giác thư giãn với không khí yên tĩnh thanh bình Và thú vị hơn, những hòn đảo đá vôi mang những hình dáng lạ kỳ, hàng loạt hang động với vô vàn thạch nhũ và nhũ đá tuyệt đẹp
sẽ làm cho quý khách như lạc vào mê cung trong thế giới thần tiên Có Đảo Đầu Người, giống như một người đang đứng và nhìn hướng vào trong đất liền Hòn Rồng nhìn giống như một con rồng đang ngoi lên trên mặt nước trong xanh như ngọc Ngoài ra còn có một số hòn đảo như Hòn Chó Đá, Hòn Đỉnh Hương và Hòn Trống Mái, tất cả đều mô tả giống như hình thù của nó
Ngoài ra, còn có cảnh đẹp Đảo Titốp, mang tên người anh hùng Liên Xô của thế kỷ trước đã bay vào vũ trụ Bên trong những hòn đảo còn có những hang động đẹp tuyệt vời và huyền ảo đó là Thiên Cung, Đầu Gỗ, Sửng Sốt và Tam Cung
Ngoài ra, các nhà khảo cổ học đã chứng minh được rằng Hạ Long là một trong những cái nôi đầu tiên của con người với nền văn hoá Hạ Long tại các địa danh khảo
cổ nổi tiếng như Đồng Mang, Xích Thổ, Soi Nhụ và Thoi Giếng Nhiều di vật thời tiền
sử đã được tìm thấy tại những khu vực này Hạ Long cũng là nơi tập trung đa dạng sinh học với những hệ sinh thái rừng ngập mặn, sinh thái rạn san hô, hệ sinh thái rừng nhiệt đới và là nơi cư ngụ và sinh trưởng của hàng ngàn loại động thực vật Với những giá trị về văn hoá, lịch sử, địa lý và địa chất, Vịnh Hạ Long đã chính thức hai lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới vào năm 1994 và năm 2000
Trang 6YÊU QUÝ ĐỘNG VẬT
I MỤC ĐÍCH
- Giúp cho các em biết yêu quý động vật
- Giúp các em biết giá trị của động vật trong cuộc sống của chúng ta
- Hướng dẫn các biện pháp bảo vệ động vật trong nhà và động vật hoang dã
II GIỚI THIỆU
Động vật đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta, ngoài những lợi ích
mà động vật mang lại trong đời sống hàng ngày, chúng còn giúp cho môi trường phong phú và đa dạng về loài Do đó, chúng ta phải bảo vệ các loài động vật
III HOẠT ĐỘNG
1 Giáo viên sử dụng tranh ảnh về các loài động vật trong nhà hay động vật hoang
dã để giới thiệu về các con vật
2 Giáo viên gợi ý cho các em về những lợi ích của các con vật nuôi trong nhà đối với cuộc sống của con người
- Chó giữ nhà
- Mèo bắt chuột
- Trâu, bò giúp người nông dân đỡ vất vả trong việc đồng án…
3 Giáo viên hướng dẫn các em cách chăm sóc, bảo vệ các loài vật nuôi trong gia đình
- Không đánh đập các con vật trong nhà
- Chăm sóc để các con vật không bị bệnh, vì các con vật bị bệnh có thể lây cho con người đặc biệt là trẻ nhỏ
- Ngoài ra, giáo hướng dẫn các em sau khi tiếp xúc vật nuôi cần rửa tay sạch
sẽ
IV TÓM TẮT
V BÀI TẬP
1 Các em hãy kể những con vật trong nhà mà em biết? Hãy kể những công dụng của các con vật đó?
2 Em phải làm gì để bảo vệ các loài vật nuôi
BÀI 2
Động vật có vai trò quan trọng đối với cuộc sống của con người, chúng ta phải bảo vệ
và yêu thương các con vật để bảo tồn sự đa dạng và phong phú về loài của các con vật trong môi trường tự nhiên
Trang 7GIỮ GÌN VỆ SINH CÁ NHÂN
I MỤC ĐÍCH
- Giúp các em biết cách giữ gìn vệ sinh cá nhân
- Giúp các em ý thức được việc giữ gìn vệ sinh cá nhân ảnh hưởng tới sức khỏe của bản thân
- Mối liên hệ giữa việc bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh cá nhân và sức khỏe của con người
II GIỚI THIỆU
Giữ gìn vệ sinh cá nhân là một trong những việc cơ bản mà các em phải làm để giữ cho bản thân luôn sạch sẽ ngoài ra giữ gìn vệ sinh cá nhân còn giúp cho các em tránh được các bệnh lây nhiễm Vì vậy, giáo viên và phụ huynh cần hướng dẫn và dạy các
em cách giữ gìn vệ sinh cá nhân và tập cho các em thói quen tự làm vệ sinh cá nhân
III HOẠT ĐỘNG
1 Giáo viên dạy các em cách tự vệ sinh cá nhân và hướng dẫn cho các em các cách giữ vệ sinh cá nhân đúng cách như:
- Rửa tay đúng cách
- Rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
- Hướng dẫn các em tự vệ sinh cá nhân (dạy bé cách rửa mặt, rửa tay, chân, đánh răng, ngoáy tai, ngoáy mũi, gấp quần áo, mặc quần áo, chải đầu, buộc tóc, hướng dẫn trẻ tự tắm, gội và hình thành các kĩ năng giữ vệ sinh của mình thành thói quen)
2 Vì sao chúng ta phải giữ giữ gìn vệ sinh cá nhân
Giáo viên gợi ý cho các em những lợi ích của việc giữ gìn vệ sinh cá nhân:
- Giữ cho chúng ta luôn sạch sẽ, tươm tất
- Dạy cho các em biết nếu không giữ gìn vệ sinh cá nhân thì sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe như thế nào, giữ cho cá nhân luôn sạch sẽ giúp chúng ta luôn khỏe mạnh, tránh được các bệnh như tay, chân, miệng
3 Chúng ta làm gì để giữ vệ sinh cá nhân
Giáo viên gợi ý cho các em những cách để giữ vệ sinh cá nhân: thường xuyên rửa tay, luôn giữ tay chân sạch sẽ, giữ gìn vệ sinh góc học tập…
IV TÓM TẮT
V BÀI TẬP
1 Các em thường làm gì để giữ gìn vệ sinh cá nhân?
2 Vì sao chúng ta phải giữ gìn vệ sinh cá nhân?
BÀI 3
Giữ gìn vệ sinh cá nhân giúp cho cơ thể chúng ta luôn sạch sẽ và khỏe mạnh, không những vậy chúng ta còn có ý thức tốt hơn trong vấn đề bảo vệ môi trường bởi vì môi trường xung quanh trong lành, xanh sạch thì sẽ giúp cho chúng ta luôn sạch sẽ, khỏe mạnh
Trang 8GIỮ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG
XUNG QUANH
I MỤC ĐÍCH
- Giúp các em biết giữ vệ sinh không chỉ trong nhà hay trong lớp học mà bất cứ nơi đâu xung quanh các em
- Giúp các em biết được những hành động nên làm để giữ cho môi trường xung quanh luôn sạch sẽ, trong lành
- Giúp các em ý thức được những hành động của mình ảnh hưởng tới môi trường xung quanh như thế nào
II GIỚI THIỆU
Môi trường xung quanh có tác động rất lớn đối với cuộc sống của chúng ta, nếu môi trường xung quanh không trong lành sẽ dẫn đến nhiều bệnh cho con người và các loài vật Vì vậy chúng ta phải giữ vệ sinh môi trường xung quanh bắt đẩu từ việc giữ vệ sinh môi trường trong nhà, trường lớp, nơi công cộng Giữ gìn vệ sinh môi trường xung quanh chính là giữ gìn sức khỏe và cuộc sống của chúng ta
III HOẠT ĐỘNG
1 Chúng ta làm gì để giữ vệ sinh môi trường xung quanh?
Giáo viên gợi ý cho các em trả lời những việc nên làm để giữ môi trường xung quanh trong lành, xanh, sạch sau đó tổng kết lại:
- Không xả rác bừa bãi
- Thường xuyên quét dọn hè phố, tránh để bụi rậm và rác tập trung ở một nơi trong thời gian dài sẽ dễ gây bệnh
- Không vứt rác ngoài đường
2 Vì sao chúng ta phải giữ vệ sinh môi trường xung quanh?
Môi trường xung quanh đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta, nếu chúng ta làm ô nhiễm môi trường xung quanh thì sẽ có ảnh hướng tới sức khỏe và cuộc sống của chúng ta
- Khi nguồn nước bị ô nhiễm chúng ta sẽ không có nước sạch để ăn uống, tắm giặt và tuới cây…
- Khi các hoạt động của con người làm cho đất bị ô nhiễm người nông dân không thể trồng lúa và chúng ta không có gạo để ăn…
- Khi không khí bị ô nhiễm thì chúng ta không có không khí trong lành để hít thở, nếu chúng ta sống trong môi trường không khí bị ô nhiễm thì sẽ ảnh hưởng tới phổi
- Khi chúng ta vứt rác bừa bãi ngoài đường lâu ngày rác sẽ bốc mùi hôi thối và làm ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới nguồn nước, đất nơi chúng ta sinh sống
BÀI 4
Trang 9 Bảo vệ và giữ gìn vệ sinh môi trường xung quanh chính là bảo vệ sức khỏe và cuộc sống của chính mình Môi trường xung quanh trong lành sẽ giúp chúng ta có đủ sức khỏe để làm việc và nâng cao chất lượng cuộc sống
IV TÓM TẮT
V BÀI TẬP
1 Em làm gì để bảo vệ môi trường xung quanh
2 Bảo vệ môi trường xung quanh có lợi gì cho chúng ta?
Bảo vệ và giữ gìn vệ sinh môi trường xung quanh là việc cần phải làm để chúng ta
có sức khỏe và chất lượng cuộc sống tốt hơn
Trang 10HOẠT ĐỘNG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TẠI NHÀ
I MỤC ĐÍCH
- Giúp cho các em nhận thức những việc cần phải làm tại gia đình, góp phần bảo
vệ môi trường
- Dạy các em cách quý trọng, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên từ đó hình thành cho các em ý thức và sử dụng đúng cách nguồn tài nguyên hiện có
II GIỚI THIỆU
Gia đình là nơi mà hầu hết khoảng thời gian đầu đời của con người sinh hoạt và học tập, đặc biệt đây là khoảng thời gian con người hình thành ý thức Do đó, giáo viên và phụ huynh cần phối hợp để dạy các em trong độ tuổi này hành động và nhận thức trong việc bảo vệ môi trường Với những việc làm đơn giản như phụ giúp ông bà cha
mẹ trong việc nhà, hay biết sử dung nước một cách tiết kiệm đã là những hành động để bảo vệ môi trường tại nhà của mình
III HOẠT ĐỘNG
1 Chúng ta làm gì bảo vệ môi trường?
Giáo viên sử dụng hình ảnh để gợi ý cho các em những hành động để bảo vệ môi trường trong nhà:
- Sử dụng nước tiết kiệm: tắt nước khi không sử dụng, tái sử dụng nước trong gia đình như nước rửa rau có thể đem tưới cây…
- Tiết kiệm điện tại nhà: khi ra ngoài phải nhớ tắt đèn, đối với các thiệt bị sử dụng điện như tivi, radio nên tắt khi không dùng đến và có thể để trong chế độ chờ…
- Giữ gìn vệ sinh trong nhà sạch sẽ: thường xuyên quét nhà, lau nhà, lau dọn góc học tập…
- Trồng cây xung quanh nhà nhằm giúp cho không khí lưu thông tốt hơn
2 Vì sao chúng ta giữ gìn vệ sinh môi trường?
- Giáo viên giúp học sinh nhận thức được những hành động của các em trong bảo
vệ môi trường có ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe, cuộc sống tương lai…
- Chúng ta sử dụng nước tiết kiệm để mọi người cùng có nước sạch dùng
- Chúng ta tiết kiệm khi sử dụng điện để trong mùa khô có điện dùng
- Giữ gìn vệ sinh góc học tập và khu vực xung quanh nhà để bảo vệ sức khỏe
IV TÓM TẮT
BÀI 5
Môi trường trong gia đình đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta
vì vậy chúng ta cần phải giữ gìn và bảo vệ vệ sinh môi trường trong gia đình
Trang 11V BÀI TẬP
1 Em thường làm gì để giữ gìn vệ sinh trong gia đình?
2 Khi môi trường trong gia đình không trong lành sẽ ảnh hưởng đến chúng ta như thế nào?
3 Chúng ta làm gì để tiết kiệm nước, tiết kiệm điện trong sinh hoạt gia đình?
Trang 12MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN
I MỤC ĐÍCH
- Giúp các em bước đầu có khái niệm về môi trường tự nhiên xung quanh chúng
ta như cây xanh, môi trường nước, môi trường đất
- Giúp các em nhận thức được lợi ích của cây xanh, đất, nước, không khí quan trọng như thế nào đối với cuộc sống của chúng ta Từ đó, hình thành trong các
em ý thức bảo vệ môi trường trong tự nhiên
II GIỚI THIỆU
Môi trường tự nhiên xung quanh đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta: cây xanh cho ta bóng mát, vật liệu để sản xuất; nước để uống, sinh hoạt và phục vụ sản xuất; đất để trồng trọt… Khi môi trường tự nhiên bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, đến cuộc sống, quá trình sản xuất…Do đó, chúng ta phải bảo vệ và giữ gìn môi trường xung quanh
III HOẠT ĐỘNG
1 Giáo viên gợi ý và giải thích cho các em về môi trường tự nhiên:
Môi trường tự nhiên là ánh sáng mặt trời, núi sông, biển cả, không khí, động, thực vật, đất, nước Môi trường cung cấp thức ăn, nước uống, không khí cho cuộc sống của chúng ta Khi môi trường bị tổn thương sẽ gây ra lũ lụt, hạn hán, bệnh tật… Bảo vệ môi trường là bảo vệ chính cuộc sống của chúng ta
2 Lợi ích của cây xanh đối với cuộc sống của chúng ta?
Giáo viên cho các em thảo luận về lợi ích của cây xanh với cuộc sống của con người, sau đó tổng kết lại và dùng hình ảnh để các em nhớ sâu hơn về những lợi ích của cây xanh trong hoạt động của con người
- Tạo bóng mát
- Nơi trú ngụ của các loài chim, nếu không có cây xanh thì chim chóc sẽ không
có nơi sinh sống
- Cung cấp gỗ, sản xuất các đồ dùng như: bàn ghế, tủ…
- Ngoài ra, cây xanh còn đóng một vai trò rất quan trọng trong quá trình sống của
3 Tác dụng của đất đối với cuộc sống của chúng ta?
Giáo viên cho các em thảo luận về lợi ích của đất với cuộc sống của con người, sau đó tổng kết lại và dùng hình ảnh để các em nhớ sâu hơn về vai trò của đất trong hoạt động của con người:
- Đất là nơi chúng ta trồng cây lương thực như lúa, ngô và rau…
- Đất là nơi để con người xây dựng nhà cửa
4 Tác dụng của môi trường nước đối với cuộc sống của chúng ta?
BÀI 6