Bài giảng ngữ văn 7 bài 22 thêm trạng ngữ cho câu (tiếp) 14

Thêm trạng ngữ cho câu Tiếp theo cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa.. b1: Về mùa đông Trạng ngữ chỉ thời gian Trạng ngữ chỉ

TaiLieu.VN

KIỂM TRA BÀI CŨ

? Trong vaờn nghũ luaọn, chửựng minh laứ

gỡ?

*Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi.

Dân ta có một lòng nồâng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm

lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng

vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lứớt qua mọi sự nguy hiểm,

khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cứơp nước

(trích văn bản “Lòng yêu nước của nhân dân ta”)

? Để làm sáng tỏ vấn đề “ dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước” tác giả đã sử dụng phép lập luận chứng minh như thế nào?

* Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi.

Dân ta có một lòng nồâng nàn yêu nước Đó

là truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến

nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh

thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng

vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lứớt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ

bán nước và cứơp nước (trích văn bản “Lòng yêu nước của nhân dân ta”)

Tiết 89: B. Thêm trạng ngữ cho câu (Tiếp theo)

a, Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng {…} Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con

ve mới lột (Vũ Bằng)

b, Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun

(Đoàn Giỏi)

I Bài học:

a Ví dụ : sgk/45

a a1: Thường thường,

vào khoảng đó….

a2: Sáng dậy

a3: Trên giàn hoa lí

a4: Chỉ độ tám chín

giờ sáng

a5: Trên nền trời

trong trong

b b1: Về mùa đông

Trạng ngữ chỉ thời gian

Trạng ngữ chỉ thời gian Trạng ngữ chỉ địa điểm Trạng ngữ chỉ thời gian

Trạng ngữ chỉ địa điểm

Trạng ngữ chỉ thời gian

Tiết 89: B Thêm trạng ngữ cho câu (Tiếp theo)

cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa … , vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa … , …

có những làn sáng hồng hồng rung động như

cánh con ve mới lột.

Ví dụ:SGK/ 45-46.

a Sáng dậy, nằm dài nhìn

ra cửa sổ thấy những vệt xanh

tươi hiện ở trên trời, mình cảm

thấy rạo rực một niềm vui

sáng sủa Trên giàn hoa lí, vài

con ong siêng năng đã bay đi

kiếm nhị hoa Chỉ độ tám chín

giờ sáng, trên nền trời trong

trong có những làn sáng hồng

hồng rung động như cánh con

ve mới lột

CÂU HỎI THẢO LUẬN

Về hình thức và nội dung, giữa hai đoạn văn có gì khác nhau?

Tiết 89: B. Thêm trạng ngữ cho câu (Tiếp theo)

a, Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng {…} Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con

ve mới lột (Vũ Bằng)

b, Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun

(Đoàn Giỏi)

I Bài học:

a Ví dụ : sgk/45

a a1: Thường thường,

vào khoảng đó….

a2: Sáng dậy

a3: Trên giàn hoa lí

a4: Chỉ độ tám chín

giờ sáng

a5: Trên nền trời

trong trong

b b1: Về mùa đông

Trạng ngữ chỉ thời gian

Trạng ngữ chỉ thời gian Trạng ngữ chỉ địa điểm Trạng ngữ chỉ thời gian

Trạng ngữ chỉ địa điểm

Trạng ngữ chỉ thời gian

- Các trạng ngữ a1, a2, a4, b1 bổ sung ý nghĩa

về thời gian giúp cho nội dung miêu tả của câu

chính xác hơn

- Các trạng ngữ a1, a2, a3, a4, a5 có tác dụng

liên kết câu

b Ghi nhụự 1: SGK/46

Tiết 89: B. Thêm trạng ngữ cho câu (Tiếp theo)

Ví dụ: Người Việt Nam ngày nay có lý do

đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của noự

(Đặng Thai Mai )

+ TN1: Để tự hào với tiếng nói của mình

+TN2 :Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của mình

Giống : Đều là trạng ngữ chỉ mục đích,

cú quan hệ như nhau với nũng cốt cõu

“Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và

vững chắc”

2 Ghi nhớ 2: SGK/47

Khác : + TN1 đứng cuối câu 1 + TN2 tách thành câu riêng

Để nhấn mạnh ý (tin tưởng hơn nữa vào tương lai của tiếng Việt).

I Bài học:

1/ CỤNG DỤNG CỦA TRẠNG NGỮ:

2/ Tách trạng ngữ ra thành câu

riêng

→tách thành 1 câu riêng để nhấn

mạnh ý nghĩa của TN 2, tạo nhịp

điệu cho câu văn và có giá trị tu từ

a Ví dụ:sgk/46

+ TN1: Để tự hào với tiếng nói của mình

+TN2 :Và để tin tưởng hơn nữa

vào tương lai của mình

Tiết 89: B. Thêm trạng ngữ cho câu (Tiếp theo)

trong đoạn trích sau

b ẹaừ bao lần vaỏp ngaừ maứ khõng hề nhụự Lần ủầu tiẽn chaọp chửừng bửụực

ủi, bán ủaừ bũ ngaừ Lần ủầu tiẽn taọp bụi, bán uoỏng nửụực vaứ suyựt cheỏt ủuoỏi phaỷi khõng? Lần ủầu tiẽn chụi boựng baứn, bán coự ủaựnh truựng boựng khõng? Khõng sao ủãu vỡ … {…} Luực coứn hóc phoồ thõng, Lu-i Pa- xtụ chổ laứ moọt hóc sinh trung bỡnh Về mõn Hoaự, õng ủửựng háng 15 trong soỏ 22 hóc sinh cuỷa lụựp

( Theo Traựi tim coự ủiều kyứ lá)

I Bài học:

A.Ở lớp:

1.Bài tập 1/47: Nêu cơng dụng của

trạng ngữ trong đoạn trích sau

a) Ở loại bài thứ nhất …Ở loại bài thứ hai…

→TN chỉ trình tự lập luận (nơi chốn)

b)Đã bao lần …Lần đầu tiên chập chững

bước đi … Lần đầu tiên tập bơi … Lần đầu

tiên chơi bĩng bàn … Lúc cịn học phổ thơng

… Về mơn hố …

→ TN chỉ trình tự của các lập luận (thời

gian)

Bài tập 1/SGK/47: Nêu cơng dụng của

trạng ngữ trong các đoạn trích sau đây:

a, Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng 1 bức chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ

ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh cĩ nhà báo Nguyễn ái Quốc hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phĩng sự và nghệ thuật châm biếm

ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời ở phương Đơng, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ, … đến

Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến …

(Theo Nguyễn Đăng Mạnh)

Tiết 89: B. Thêm trạng ngữ cho câu (Tiếp theo)

II Luyện tập:

I Bài học:

A.Ở lớp:

1.Bài tập 1/47: Nêu công dụng của

trạng ngữ trong đoạn trích sau

a) Ở loại bài thứ nhất …Ở loại bài thứ hai…

→TN chỉ trình tự lập luận (nơi chốn)

b)Đã bao lần …Lần đầu tiên chập chững

bước đi … Lần đầu tiên tập bơi … Lần đầu

tiên chơi bóng bàn … Lúc còn học phổ thông

… Về môn hoá …

→ TN chỉ trình tự của các lập luận (thời

gian)

Bài tập 2/47:

Chỉ ra những trường hợp tách trạng ngữ thành câu riêng trong các chuỗi câu dưới đây Nêu tác dụng của những câu

do trạng ngữ tạo thành

a) Bố cháu đã hi sinh Năm 72

(Theo Báo Văn nghệ)

b) Bốn người lính đều cúi đầu ,tóc xoã gối Trong lúc tiếng đờn vẫn khaộckhoải vẳng lên những tiếng đờn li biệt ,bồn chồn

2 Bài 2/47-48: Chỉ ra câu TN.Nêu công dụng

a)Năm 72.→nhấn mạnh đến thời điểm hy

sinh của nhân vật được nói đến trong câu

trước đó

b)Trong lúc tiếng đờn vẫn khắc khoải vẳng

lên những chữ đờn li biệt,bồn chồn.→Trước

hết có tác dụng làm nổi bật thông tin ở nồng

cốt câu

Cõu hỏi trắc nghiệm:

Cõu 1: Trạng ngữ không đ ợc dùng để:

A Chỉ nguyên nhân, mục đích của hành động đ ợc nói đến trong câu.

B Chỉ thời gian và nơi chốn diễn ra hành động đ ợc nói đến trong câu.

C Chỉ ph ơng tiện và cách thức của hành động đ ợc nói đến trong câu.

D Chỉ chủ thể của hành động đ ợc nói đến trong

câu.

Cõu 2: Gạch chân các bộ phận trạng ngữ trong câu sau

và cho biết bộ phận trạng ngữ ở câu nào không thể

tách thành câu riêng?

A Lan và Huệ chơi rất thân với nhau từ hồi còn học

mẫu giáo

B Ai cũng phải học tập thật tốt để có vốn hiểu biết

phong phú, và để tạo dựng cho mình một sự nghiệp

C Qua cách nói năng ,tôi biết nó đang có điều gì buoàn phiền trong lòng

D Ai cũng phải cú trỏch nhiệm giữ mụi trường khụng

bị ụ nhiễm để cú một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Bài tập thờm:

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Nắm được nội dung bài học

- Làm bài tập cịn lại

- Viết đoạn văn nĩi về chủ đề học tập trong đĩ cĩ sử dụng các loại trạng ngữ và nêu cơng dụng của chúng

- Ơn tập giờ sau kiểm tra Tiếng Việt 1 tiết.( xem lại cỏc bài tiếng việt đĩ học)

- Hãy nêu các bước tạo lập văn bản?

-Nhắc lại phép lập luận chứng minh?

- Em có nhận xét gì về đề bài?

Tiết 89: B. Thêm trạng ngữ cho câu (Tiếp theo)

1/ CỤNG DỤNG CỦA TRẠNG NGỮ:

I Bài học:

a Ví dụ : sgk/45

a a1: Thường… đĩ….

a2: Sáng dậy

a3: Trên giàn hoa lí

a4: Chỉ độ …sáng

a5: Trên …trong

b b1: Về mùa đơng

Trạng ngữ chỉ thời gian Trạng ngữ chỉ thời gian Trạng ngữ chỉ địa điểm Trạng ngữ chỉ thời gian Trạng ngữ chỉ địa điểm Trạng ngữ chỉ thời gian

- Các trạng ngữ a1, a2, a4, b1 bổ sung ý nghĩa về

thời gian giúp cho nội dung miêu tả của câu

chính xác hơn.

- Các trạng ngữ a1, a2, a3, a4, a5 cĩ tác dụng liên

kết câu.

b Ghi nhụự 1: SGK/46

2/ Tách trạng ngữ ra thành câu riêng

a Ví dụ:sgk/46

+ TN1: Để tự hào … của mình

+TN2 :Và để tin tưởng … mình

→tách thành 1 câu riêng để nhấn mạnh ý nghĩa

của TN 2, tạo nhịp điệu cho câu văn và cĩ giá trị

tu từ.

2 Ghi nhớ 2: SGK/47

II Luyện tập:

A.Ở lớp:

1.Bài tập 1/47: Nêu cơng dụng của trạng ngữ trong đoạn

trình tự lập luận (nơi chốn)

b)Đã bao lần …Lần đầu tiên chập chững bước đi …

Lần đầu tiên tập bơi … Lần đầu tiên chơi bĩng bàn … Lúc cịn học phổ thơng … Về mơn hố …

→ TN chỉ trình tự của các lập luận (thời gian)

2 Bài 2/47-48: Chỉ ra câu TN.Nêu cơng dụng a)Năm 72.→nhấn mạnh đến thời điểm hy sinh của nhân vật được nĩi đến trong câu trước đĩ

b)Trong lúc tiếng đờn vẫn khắc khoải vẳng lên những chữ đờn li biệt,bồn chồn.→Trước hết cĩ tác dụng làm nổi bật thơng tin ở nồng cốt câu

B Về nhà

- Hồn chỉnh bt 3

Chuẩn bị bài: - Soạn bài mới “Cách làm bài

v n l p lu n ch ng minh ” theo h ng d n ă ậ ậ ứ ướ ẫ sgk/48→50 - Hãy nêu các bước tạo lập văn bản?

-Nhắc lại phép lập luận chứng minh?

- Em có nhận xét gì về đề bài?