Bài giảng sinh học 8 thực hành tìm hiểu chức năng liên quan tới cấu tạo của tủy sống (9)

BÀI 44THỰC HÀNH: TÌM HIỂU CHỨC NĂNG LIÊN QUAN ĐẾN CẤU TẠO CỦA TỦY SỐNG... Bước TN Điều kiện TN TN Cường độ và vị trí kích thích Kết quả quan sát bên phải chi sau chi 4 5 6 7 1 2 3 Ếch

HỆ THẦN KINH

BÀI 44

THỰC HÀNH: TÌM HIỂU CHỨC NĂNG LIÊN QUAN ĐẾN CẤU

TẠO CỦA TỦY SỐNG

NỘI DUNG:

NỘI DUNG:

I MỤC TIÊU

II- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

III- NỘI DUNG VÀ CÁCH TIẾN HÀNH IV- THU HOẠCH

I.Tìm hiểu chức năng của tủy sống:

* Kĩ thuật hủy não để có ếch tủy:

- Cầm ếch trong tay trái:

+ Ngón cái, ngón giữa cầm dọc 2 bên thân

ếch đến ngang “ nách”

+ Ngón trỏ đặt trên sống lưng ếch

+ 2 ngón còn lại giữ chặt 2 chân sau của ếch

Tay phải cầm kim nhọn, đặt mũi kim sát trên da

giữa sọ não Đẩy nhẹ mũi kim sát xương sọ (chính giữa – một hố khớp đầu cổ), dựng đứng kim và xoáy nhẹ (ban đầu ếch có phản ứng che mặt)

Chúc đầu ếch xuống đất, xoay mũi kim hướng về đầu để luồn kim vào phá não

III- NỘI DUNG VÀ CÁCH TIẾN HÀNH

Treo ếch lên giá ( như hình bên)

Và tiến hành thí Nghiệm 1,2,3

Bước

TN

Điều kiện TN

TN Cường độ và vị trí kích thích Kết quả

quan sát

1 2 3 4 5 6 7

1

2

3

Ếch đã hủy não để nguyên

tủy

Cắt ngang tủy

Hủy tủy

Ơû trên Vết cắt ngang

Kích thích nhe ï 1 chi sau bên phải bằng HCl 0.3%

Kích thích mạnh chi sau phải đó bằng HCl 1%

Kích thích rất mạnh chi sau phải đó bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh

chi sau bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi sau bằng HCl 3%

Bảng 44.Thí nghiệm tìm hiểu chức năng của tủy sống

? Từ kết quả đĩ, dựa vào hiểu biết về phản xạ, em cĩ thể nêu lên những dự đốn gì về chức năng của tủy sống

Tiến hành thí nghiệm:

Bước 1:Ếch đã hủy não để nguyên tủy sống

Thí nghiệm 1

HCL 0,3%

Thí nghiệm 2

HCL 1%

Thí nghiệm 3

HCL 3%

Bước

TN

Điều kiện TN

TN Cường độ và vị trí kích thích Kết quả

quan sát

bên phải

chi sau

chi

4 5 6 7

1

2

3

Ếch đã hủy não để nguyên

tủy

Cắt ngang tủy

Hủy tủy

Ơû trên Vết cắt ngang

Kích thích nhe ï 1 chi sau bên phải bằng HCl 0.3%

Kích thích mạnh chi sau phải đó bằng HCl 1%

Kích thích rất mạnh chi sau phải đó bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh

chi sau bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi sau bằng HCl 3%

Bảng 44.Thí nghiệm tìm hiểu chức năng của tủy sống

- Trong tủy sống chắc phải cĩ nhiều căn cứ thần kinh điều

khiển sự vận động của các chi

- Các căn cứ đĩ phải cĩ liên hệ với nhau theo đường liên hệ dọc ( khi kích thích mạnh các chi dưới thì cả chi trên cũng co)

- Trong tủy sống chắc phải cĩ nhiều căn cứ thần kinh điều

khiển sự vận động của các chi

- Các căn cứ đĩ phải cĩ liên hệ với nhau theo đường liên hệ dọc ( khi kích thích mạnh các chi dưới thì cả chi trên cũng co)

Các dự đốn đĩ sẽ được khẳng định qua các

thí nghiệm tiếp theo ( Các em theo dõi)

Thí nghieäm 4 HCL 3%

Bước 2: Cắt ngang tủy sống ở đôi dây thần kinh 1

và 2 (nhưng chưa hủy tủy sống)

Thí nghieäm 5 HCL 3%

x

Thí nghieäm 7 HCL 3%

Bước 3: Đã hủy tủy sống ở trên vết cắt giữa đôi dây thần kinh 1 và 2.

Thí nghieäm 6 HCL 3%

Bước

TN

Điều kiện TN

TN Cường độ và vị trí

kích thích

Kết quả quan sát

1 Co chi sau

bên phải

2 Co cả 2 chi

sau

3 Co cả 4 chi

4 5 6 7

1

2

3

Ếch đã hủy não để nguyên

tủy

Cắt ngang tủy

Cắt ngang tủy

Hủy tủy

Ơû trên Vết cắt ngang

Hủy tủy

Ơû trên Vết cắt ngang

Kích thích nhe ï 1 chi sau bên phải bằng HCl 0.3%

Kích thích mạnh chi sau phải đó bằng HCl 1%

Kích thích rất mạnh chi sau phải đó bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh

chi sau bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi sau bằng HCl 3%

Bảng 44.Thí nghiệm tìm hiểu chức năng của tủy sống

Cho biết:

? Thí nghiệm 4,5 nhằm mục đích gì?

? Thí nghiệm 6, 7 cĩ thể khẳng đinh được điều gì

Bước

TN

Điều kiện TN

TN Cường độ và vị trí

kích thích

Kết quả quan sát

1 Co chi sau

bên phải

2 Co cả 2 chi

sau

3 Co cả 4 chi

4 5 6 7

1

2

3

Ếch đã hủy não để nguyên

tủy

Cắt ngang tủy

Hủy tủy

Ơû trên Vết cắt ngang

Kích thích nhe ï 1 chi sau bên phải bằng HCl 0.3%

Kích thích mạnh chi sau phải đó bằng HCl 1%

Kích thích rất mạnh chi sau phải đó bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh

chi sau bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi trước bằng HCl 3%

Kích thích rất mạnh chi sau bằng HCl 3%

Bảng 44.Thí nghiệm tìm hiểu chức năng của tủy sống

Chỉ 2 chi sau co Chỉ 2 chi trước co

2 chi trước khơng co nữa

2 chi sau co

Cho biết:

? Thí nghiệm 4,5 nhằm mục đích gì?

? Thí nghiệm 6, 7 có thể khẳng đinh được điều gì

- Thí nghiệm 4, 5: Có sự liên hệ giữa các căn cứ

thần kinh ở các phần khác nhau của tủy sống nhờ các đường dẫn truyền

- Thí nghiệm 6, 7: Trong tủy sống có nhiều căn cứ

thần kinh điều khiển sự vận động của các chi( vì khi hủy tủy phần trên vết cắt,kích thích mạnh chi trước thì chi trước không co, nhưng kích thích chi sau thì chi sau vẫn co vì còn giữ nguyên phần tủy dưới vết cắt)

II Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống:

? Hãy đối chiếu các kết quả TN trên, kết hợp quan sát hình

H 44.1, 2 SGK trang 141 hãy hồn thành bảng bn:

Tủy

sống

Đặc điểm

Cấu

tạo

ngoài

Vị trí Hình dạng Màu sắc Màng tủy

Cấu

tạo

trong

Chất xám Chất trắng

TỦY SỐNG

Tủy sống Đặc điểm

Cấu tạo

ngoài

Vị trí Hình dạng Màu sắc Màng tủy

Cấu tạo

trong

Chất xám

Chất trắng

Nằm trong ống xương sống (đốt sống cổ 1 đến hết đốt thắt lưng II)

Hình trụ dài 50cm Có hai phình: cổ, thắt lưng Màu trắng bóng

3 lớp: màng cứng, màng nhện, màng nuôi Bảo vệ và nuôi dưỡng tủy sống

Nằm trong, hình cánh bướm

Nằm ngoài, bao quanh chất xám

Tủy sống Đặc điểm

Cấu tạo

ngoài

Vị trí Hình dạng Màu sắc Màng tủy

Cấu tạo

trong

Chất xám

Chất trắng

II- Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống.

1 Cấu tạo của tủy sống: gồm chất xám bên

trong và chất trắng bên ngoài

2 Chức năng của tủy sống:

Là trung khu của các phản xạ không điều

kiện

Là đường dẫn truyền dọc nối các trung khu trong tủy sống với nhau và não bộ

1 Cấu tạo của tủy sống: gồm chất xám bên

trong và chất trắng bên ngoài

2 Chức năng của tủy sống:

Là trung khu của các phản xạ không điều

kiện

Là đường dẫn truyền dọc nối các trung khu trong tủy sống với nhau và não bộ

II- Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống.

• Học bài

• Hoàn thành báo cáo thu hoạch

• Chuẩn bị bài 45: “ Dây thần kinh tủy”

+ Nghiên cứu hình vẽ  cấu tạo dây thần kinh tủy

+ Xem lại bài 6: Phản xạ( hình 6.2)

• Học bài

• Hoàn thành báo cáo thu hoạch

• Chuẩn bị bài 45: “ Dây thần kinh tủy”

+ Nghiên cứu hình vẽ  cấu tạo dây thần kinh tủy

+ Xem lại bài 6: Phản xạ( hình 6.2)